Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklar : Gazze ile ilgili Kahire mutabakatları, İsrail ve İslami Cihad Hareketi’nin çekincelerini aşacak

Bütün tarafların taahhütlerini yerine getirdiklerinden emin olmak için arabulucular arasında toplantılar yapılacak

 İsrail’in Gazze şehrindeki el-Muttekin Camii’ni hedef alan hava saldırısının ardından yükselen dumanlar (AFP)
İsrail’in Gazze şehrindeki el-Muttekin Camii’ni hedef alan hava saldırısının ardından yükselen dumanlar (AFP)
TT

Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklar : Gazze ile ilgili Kahire mutabakatları, İsrail ve İslami Cihad Hareketi’nin çekincelerini aşacak

 İsrail’in Gazze şehrindeki el-Muttekin Camii’ni hedef alan hava saldırısının ardından yükselen dumanlar (AFP)
İsrail’in Gazze şehrindeki el-Muttekin Camii’ni hedef alan hava saldırısının ardından yükselen dumanlar (AFP)

Filistinli iki kaynak dün Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, Gazze Şeridi’nde ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasının uygulanmasına ilişkin Kahire’de varılan mutabakatların, özellikle silahsızlanma maddesi nedeniyle İsrail ile İran’a yakınlığıyla bilinen İslami Cihad Hareketi’nin çekinceleriyle karşılaşabileceğini öngördü. Ancak kaynaklar, ABD ile arabulucu ülkelerin baskısıyla anlaşmanın nihayetinde hayata geçirilmesinin beklendiğini ifade etti.

Gazze Şeridi’ndeki ateşkes anlaşması, perşembe gecesi ile cuma günü arasında Mısır, Katar ve Türkiye’nin arabuluculuğunda Hamas ve diğer Filistinli gruplarla varılan yeni mutabakatlarla birlikte yeni bir aşamaya girdi. Mutabakatlar, yaklaşık bir yıl önce üzerinde uzlaşılan ancak İran Savaşı’nın başlaması ve İsrail’in ihlalleri nedeniyle uygulanması aksayan anlaşmanın ikinci aşamasının hayata geçirilmesine yönelik düzenlemeleri kapsıyor.

İsrail’in sert tutumu

Filistinli iki kaynağın Şarku’l Avsat’a verdiği bilgiye göre Kahire’de varılan mutabakatlar, ikinci aşama yol haritasının uygulanmasına onay vermesi amacıyla İsrail’e sunulacak bir taslak niteliği taşıyor. Ancak kaynaklar, İsrail’in seçimler öncesinde Gazze Şeridi’nden çekilmeye yönelik herhangi bir adım konusunda sert bir tutum sergilemesini, ayrıca İslami Cihad Hareketi’nin de anlaşmanın metni ile silahsızlanma maddesine ilişkin çekincelerini sürdürmesini bekliyor.

Kaynaklardan biri, İsrail’in çekilmeyi öncelikle silahsızlanma şartına bağlayan itirazlarının belirleyici olacağını değerlendirirken, İslami Cihad Hareketi’nin çekincelerinin ise kolaylıkla aşılabileceğini ifade etti. Aynı kaynak, örgütün askeri yapısının Hamas kadar büyük veya etkili olmadığını, bu nedenle anlaşmaya varılmasının daha kolay olacağını söyledi.

Şarku’l Avsat’a konuşan bir diğer Filistinli uzman ise arabulucular ile Filistinli grupların topu İsrail’in sahasına attığını belirterek, Washington’ın artık Tel Aviv’i varılan mutabakatı uygulamaya zorlamakla sorumlu olduğunu dile getirdi. Uzman, ateşkes anlaşmasının ilerlemesinin önündeki tek engelin İsrail olacağını, ancak Tel Aviv’in sonunda ‘en azından şeklen de olsa’ anlaşmayı kabul edeceğini öngördü.

Gazze Barış Kurulu dün X platformunda yaptığı açıklamada, öne çıkan uygulama mekanizmalarını duyurdu. Buna göre, tüm tarafların onay vermesinden sonraki 14 gün içinde Gazze Barış Planı’nın ikinci aşamasına ilişkin takvim ve uygulama mekanizmaları hazırlanacak. Ardından Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi bölgeye girecek, polis silahlarının kontrolü komiteye devredilecek ve İsrail askeri operasyonlarını durduracak. Böylece İsrail’in Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesi ve Filistin yönetiminin bölgede yetki üstlenmesi hedefleniyor.

Barış Kurulu’nun açıklamasına göre, Filistinli grupların silahları, üzerinde mutabakata varılacak bir takvim çerçevesinde toplanarak Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi’nin denetimine verilecek. Bu süreç, İsrail’in Gazze Şeridi’nden kademeli olarak çekilmesiyle eş zamanlı yürütülecek.

Hamas’ın şartları

Hamas dün yaptığı açıklamada, ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasının uygulanmasının tamamlanmasına yönelik müzakere süreci ile arabulucuların sunduğu önerilere Filistinli gruplarla birlikte ‘sorumlu ve olumlu’ yaklaştığını belirtti. Açıklamada, “İşgal güçlerinin öldürme eylemlerini durdurması ve saldırılarına son vermesi, uygulama sürecinin başlaması ve üzerinde uzlaşılan çerçeve ile takvimin hayata geçirilmesi için temel giriş noktası ve ilk adımdır” denildi. Hamas ayrıca, ikinci aşamanın uygulanmasının İsrail’in birinci aşamadaki tüm yükümlülüklerini yerine getirmesine bağlı olduğunu vurguladı.

Hamas, ağır silahların anlaşma kapsamına alınmasının; tüm saldırıların sona erdirilmesi, Gazze Şeridi’nden çekilme, erken toparlanma sürecinin başlatılması, idari komitenin göreve başlaması, uluslararası koruma gücünün konuşlandırılması, İsrail’in oluşturduğu silahlı gruplar ve milislerin dağıtılması, yeniden imarın başlatılması, Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkının güvence altına alınması, bağımsız Filistin devletinin kurulması ve vatandaşların haklarının korunması şartlarına bağlandığını ifade etti.

Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi de yayımladığı açıklamada bu gelişmeyi memnuniyetle karşıladığını belirterek, üstleneceği görevler için ‘tam hazırlık’ içinde olduğunu duyurdu. Komite, son aylarda Gazze Şeridi’nin yönetimini devralmak, temel kamu hizmetlerini yeniden işler hale getirmek, hukukun üstünlüğünü güçlendirmek, insani yardımların ulaştırılmasını kolaylaştırmak ve toparlanma ile yeniden imar çalışmalarına öncülük etmek amacıyla kapsamlı kurumsal ve operasyonel hazırlıklarını tamamladığını bildirdi.

İsrail, mutabakatla ilgili resmi bir açıklama yapmazken, İsrailli siyasi bir kaynak dün AFP’ye yaptığı değerlendirmede önerilerin İsrail’in taleplerini ‘tatmin edici şekilde’ karşılamadığını söyledi. Ardından Başbakan Binyamin Netanyahu’nun ofisinden bir siyasi kaynak, “Hamas gerçek anlamda silahsızlandırılmadan İsrail ordusu mevcut sarı hattan çekilmeyecek” açıklamasını yaptı.

Anlaşmanın sekteye uğrayabileceğine ilişkin endişelerin gölgesinde, Gazze Barış Kurulu Yüksek Temsilcisi Nikolay Mladenov da dün X platformunda yaptığı paylaşımda, anlaşmanın ‘aylar süren müzakerelerin ürünü’ olduğunu belirtti. Mladenov, “Bundan sonra yaşanacaklar daha da önemli. Uygulama ve denetim mekanizmaları gerçek ve etkili olmalı, İsrail’in çekilme süreci de silahsızlanma süreciyle tamamen eş zamanlı ilerlemeli” ifadelerini kullandı.

Bilgi sahibi Mısırlı bir kaynak dün yaptığı açıklamada, Kahire’nin yakında Mısır, ABD, Katar ve Türkiye’den oluşan arabulucu tarafların katılacağı bir toplantıya ev sahipliği yapacağını söyledi. Kaynak, toplantının amacının, ulusal komitenin silahların kayıt altına alınması, toplanması ve depolanması sürecini kademeli ve aşamalı şekilde yürütmesini öngören anlaşma maddelerine tüm tarafların bağlılığını teyit etmek olduğunu belirtti. Ayrıca anlaşmanın, silahların kayıt altına alınması sürecinin Gazze Şeridi’ne Ulusal Komite’nin giriş yapması ve Uluslararası İstikrar Gücü’nün bölgede konuşlanmasıyla başlayacağını öngördüğünü ifade etti.

Filistinli siyaset analisti Dr. Eymen er-Rakab ise arabulucular ile Filistinli grupların görevini tamamladığını, artık sürecin kilit noktasında İsrail’in bulunduğunu söyledi. Rakab, ABD’nin dosyayı sonuçlandırma yönündeki isteği nedeniyle İsrail’in açık bir ret tavrı ortaya koymasının zorlaştığını belirterek, ‘İsrail’in uygulamanın önündeki tek engel olması ve çekilme konusunda çekinceler ileri sürerek yeniden oyalama taktiklerine başvurması, şartlı onaylarla süreci yeniden başa sarması ve herhangi bir ilerleme sağlanamaması’ ihtimalinin yüksek olduğunu dile getirdi.

Rakab, asıl belirleyici unsurun uygulama süreci olacağını vurguladı. Bir sonraki Kahire toplantısının, anlaşmanın uygulanması için baskının artırılması ve ABD’nin İsrail üzerinde yeni yol haritası ile mutabakatların fiilen hayata geçirilmesine yönelik güçlü baskı kurması açısından belirleyici olacağını ifade etti.



İsrail tankları Gazze Şeridi’nin orta kesimlerine ilerliyor

İsrail ordusuna mensup askerler, Gazze Şeridi sınırı yakınlarında, İsrail’in güneyinde konuşlu bir tankın kulesi üzerinde duruyor (AFP)
İsrail ordusuna mensup askerler, Gazze Şeridi sınırı yakınlarında, İsrail’in güneyinde konuşlu bir tankın kulesi üzerinde duruyor (AFP)
TT

İsrail tankları Gazze Şeridi’nin orta kesimlerine ilerliyor

İsrail ordusuna mensup askerler, Gazze Şeridi sınırı yakınlarında, İsrail’in güneyinde konuşlu bir tankın kulesi üzerinde duruyor (AFP)
İsrail ordusuna mensup askerler, Gazze Şeridi sınırı yakınlarında, İsrail’in güneyinde konuşlu bir tankın kulesi üzerinde duruyor (AFP)

İsrail tankları ve askeri buldozerleri, İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki üç bölgede askeri operasyon başlattığını duyurmasının ardından bölgeye ilerledi. Filistin yerel basınında bugün yer alan haberlere göre, İsrail güçlerinin bölgedeki hareketliliği sürüyor.

Filistin merkezli Kudüs Ağı’nın internet sitesinde yayımlanan haberde, “İşgal güçlerine ait tanklar ve askeri buldozerler, Gazze Şeridi’nin orta kesiminde, Bureyc Mülteci Kampı’nın doğusundaki Atlet el-Reis bölgesine, yoğun topçu atışı ve aralıksız silah sesleri eşliğinde ilerledi” ifadelerine yer verildi.

Şarku’l Avsat’ın Kudüs Ağı’ndan aktardığına göre bu gelişme İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nin orta kesiminde, “Sarı Hat” olarak bilinen hattın çevresindeki üç bölgede askeri operasyon başlattığını duyurmasının ardından yaşandı. Operasyonun Bureyc ve Nuseyrat mülteci kampları çevresindeki üç alanı kapsadığı belirtildi.

İsrail tankı, Gazze Şeridi sınırında (AFP)
İsrail tankı, Gazze Şeridi sınırında (AFP)

İsrail ordusu yaptığı açıklamada, operasyonun 660, 661 ve 666 numaralı bölgeleri kapsadığını bildirdi. Ayrıca bu bölgelerde Selahaddin Caddesi’nin araç trafiğine kapatıldığını duyurdu.

Kudüs Ağı’nın aktardığına göre 660 numaralı bölge, Bureyc Mülteci Kampı’nın kuzeyinde ve kuzeybatısında yer alırken, 661 numaralı bölge kampın bitişiğinde bulunuyor. 666 numaralı bölge ise Nuseyrat Mülteci Kampı’nın kuzeyinde yer alıyor ve Davet bölgesi ile güneydeki Gazze Vadisi çevresini kapsıyor.

Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze’de savaşı sona erdirmeye yönelik planını denetleyen kurul, İsrail ve Hamas’ı çatışmaları sona erdirme konusundaki yükümlülüklerini yerine getirmemekle suçladı. Kurul, tarafların yükümlülüklerini yerine getirmemesinin Gazze halkının hayat şartlarını daha da kötüleştirdiğini ve ateşkesin çökme riskini artırdığını bildirdi.

Reuters’ın incelediği 12 sayfalık Barış Konseyi raporu, ABD’nin desteklediği ateşkesin 13 ay önce yürürlüğe girmesinden bu yana Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne sunulan ikinci rapor olma özelliğini taşıyor. Raporda, söz konusu dönemde kaydedilen ilerlemeye ilişkin sahadaki gelişmeleri esas alan bir değerlendirme yapılıyor.

Trump’ın kurduğu ve başkanlığını yürüttüğü Barış Konseyi’nin, raporun sonuçlarını kasım ayının sonunda New York’ta düzenlenecek BM Güvenlik Konseyi toplantısında sunması bekleniyor.

Raporda, “Üzerinde anlaşmaya varılan hususlarla sahada yaşananlar arasındaki uçurum, sürecin karşı karşıya olduğu en büyük risk olmaya devam ediyor” denildi. Raporda ayrıca, “Somut sonuçlar üretmeyen hiçbir ateşkes sonsuza kadar sürdürülemez” uyarısında bulunuldu.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisi ile Hamas Siyasi Büro Sözcüsü, rapora ilişkin yorum taleplerine henüz cevap vermedi.


Washington, Sudanlı Ahmed Harun'un tutuklanması sürecine müdahil oluyor

ABD Başkanı'nın Arap ve Afrika İşlerinden Sorumlu Kıdemli Danışmanı Massad Boulos (AFP)
ABD Başkanı'nın Arap ve Afrika İşlerinden Sorumlu Kıdemli Danışmanı Massad Boulos (AFP)
TT

Washington, Sudanlı Ahmed Harun'un tutuklanması sürecine müdahil oluyor

ABD Başkanı'nın Arap ve Afrika İşlerinden Sorumlu Kıdemli Danışmanı Massad Boulos (AFP)
ABD Başkanı'nın Arap ve Afrika İşlerinden Sorumlu Kıdemli Danışmanı Massad Boulos (AFP)

ABD, Sudan'da feshedilen “Ulusal Kongre Partisi”nin eski lideri Ahmed Harun'un tutuklanması sürecine müdahil oldu. ABD Başkanı'nın Arap ve Afrika İşlerinden Sorumlu Kıdemli Danışmanı Massad Boulos, Washington'un Harun'un gözaltına alınmasından “haberdar olduğunu” belirterek, Darfur'da sivillere yönelik vahşet olaylarındaki rolü nedeniyle kendisine uygulanan yaptırımları hatırlattı.

Feshedilmiş Ulusal Kongre Partisi'nin eski lideri Ahmed Harun’un son görüntüsü (Ulusal Kongre Partisi)
Feshedilmiş Ulusal Kongre Partisi'nin eski lideri Ahmed Harun’un son görüntüsü (Ulusal Kongre Partisi)

Boulos, Sudan'da şiddetin devam etmesinden sorumlu kişilerin hesap vermesi ve aşırılık yanlısı şiddet ağları ile Müslüman Kardeşler bağlantılı grupların savaşı körükleyen faaliyetleriyle mücadele edilmesi çağrısında bulundu. Ancak Harun'un Lahey'deki Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne teslim edilmesi yönündeki talebini açıkça yinelemedi. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Harun, mahkemede savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan 42 ayrı suçlamayla karşı karşıya bulunuyor.

ABD'den gelen açıklama, Harun'un tutuklandığına ilişkin haberlerin ortaya çıkmasından 9 gün sonra yapıldı. Açıklama, Washington'un yakalanmasına, teslim edilmesine veya mahkûm edilmesine yol açacak bilgiler için 5 milyon dolara kadar ödül koyduğu Harun'un geleceğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Bu gelişmeler, Ulusal Kongre Partisi içinde liderliğin meşruiyetine ilişkin görüş ayrılıklarının yaşandığı ve İslamcı çevrelerin Harun'un tutuklanmasına farklı yaklaştığı bir dönemde meydana geldi. Bazı kesimler tutuklamayı uluslararası kamuoyuna güven verme mesajı olarak değerlendirirken, bazıları bunun orduya destek veren cepheyi zayıflatabileceği uyarısında bulunuyor.


Waltz: “Hizbullah kanseri” sona erdirilmeli

Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, ABD'nin Lübnan Özel Temsilcisi Mike Waltz ve ABD'nin Beyrut Büyükelçisi Michel Issa ile Beyrut'ta gerçekleştirdiği görüşmede (Lübnan Meclis Başkanlığı)
Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, ABD'nin Lübnan Özel Temsilcisi Mike Waltz ve ABD'nin Beyrut Büyükelçisi Michel Issa ile Beyrut'ta gerçekleştirdiği görüşmede (Lübnan Meclis Başkanlığı)
TT

Waltz: “Hizbullah kanseri” sona erdirilmeli

Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, ABD'nin Lübnan Özel Temsilcisi Mike Waltz ve ABD'nin Beyrut Büyükelçisi Michel Issa ile Beyrut'ta gerçekleştirdiği görüşmede (Lübnan Meclis Başkanlığı)
Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, ABD'nin Lübnan Özel Temsilcisi Mike Waltz ve ABD'nin Beyrut Büyükelçisi Michel Issa ile Beyrut'ta gerçekleştirdiği görüşmede (Lübnan Meclis Başkanlığı)

ABD, Hizbullah'ın silahsızlandırılması konusunda tutumunu sertleştirdi. ABD'nin Birleşmiş Milletler Daimî Temsilcisi Mike Waltz, Lübnanlı yetkililerle gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından Hizbullah'ı “kanser” olarak nitelendirerek, bütün silahların devletin denetimine alınması gerektiğini vurguladı. Waltz, “Amerika'nın mesajı açık: Tek devlet, tek ordu” ifadelerini kullandı.

Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri ile yaptığı görüşmeyi açık ve samimi olarak tanımlayan Waltz, silahların devletin elinde toplanmasının “isteğe bağlı olmadığını, ilerlemenin tek yolu olduğunu” ifade etti. Waltz, “Büyük Lübnan ulusunu etkisi altına alan Hizbullah kanseri devam etmemeli” dedi.

Waltz, Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam ile yaptığı görüşmeye de değinerek, ekonomik reformlar ve güvenlik konularının ele alındığını söyledi. Lübnan'ın yatırımları çekebilmesi ve krizler döngüsünü kırabilmesi için gerçek reformlara ve devlet otoritesinin ülke genelinde tesis edilmesine ihtiyaç duyduğunu vurguladı.

Öte yandan Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, Fransa'nın Beyrut Büyükelçisi Patrick Durel ile görüşmesinde 1701 sayılı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararına bağlılığını yineledi. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Berri, kararın hükümlerini uygulayacak herhangi bir gücün Birleşmiş Milletler yetkisi altında faaliyet göstermesi, İsrail işgalinin sona erdirilmesi ve bölge sakinlerinin köylerine geri dönmesi gerektiğini belirtti.