Husiler ile eş-Şebab arasındaki iş birliğinin ardında ne var?

Silah kaçakçılığı ve savaşçıların eğitimi, örgütün Yemen’den Afrika Boynuzu’na yayılmasına ve Aden Körfezi’nin her iki yakasındaki deniz geçitlerini tehdit etmesine yol açıyor

(foto altı) Somali’deki eş-Şebab örgütünün üyeleri (Arşiv – AFP)
(foto altı) Somali’deki eş-Şebab örgütünün üyeleri (Arşiv – AFP)
TT

Husiler ile eş-Şebab arasındaki iş birliğinin ardında ne var?

(foto altı) Somali’deki eş-Şebab örgütünün üyeleri (Arşiv – AFP)
(foto altı) Somali’deki eş-Şebab örgütünün üyeleri (Arşiv – AFP)

Muhammed Garsan

Husiler ile Somali’deki eş-Şebab arasındaki yakınlaşma, iki grup arasındaki ideolojik ve mezhepsel farklılıklar dikkate alındığında ihtimal dışı görünebilir. Ancak Aden Körfezi’nin iki yakasında çıkarların farklılıklardan daha güçlü olduğu görüldü.

Geleneksel kaçakçılık güzergâhları üzerinden başlayan ilişkiler, silah, eğitim, insansız hava araçları (İHA) ve patlayıcılar alanlarında iş birliğine dönüştü. Bu durum, tehdidin Yemen’den Afrika Boynuzu’na, Kızıldeniz’deki deniz geçişlerine ve Hint Okyanusu’nun batısına yayılabileceği yönündeki endişeleri artırdı.

Güvenlik ve askeri uzmanlar, Husilerin eş-Şebab’a silah sattığını ve yüzlerce militanı İHA’lar ile patlayıcı maddelerin kullanımı konusunda eğittiğini açıkladı. Husilere bağlı unsurların, El Kaide ile bağlantılı eş-Şebab’ın kontrolündeki Somali’nin güney bölgelerine de defalarca seyahat ettiği belirtildi.

Şarku’l Avsat’ın Financial Times’tan aktardığına göre, iki taraf arasındaki hareketlilik ve iş birliği, küresel ticaret, petrol akışları ve deniz taşımacılığı açısından ciddi bir tehdit oluşturmaya başladı.

Afrika’daki ABD askeri operasyonlarından sorumlu ABD Afrika Komutanlığı (AFRICOM) Sözcüsü, iki grup arasındaki ilişkinin ‘bölgesel istikrar açısından son derece endişe verici bir tehdit’ oluşturduğunu söyledi.

Sözcü, “İki tarafın operasyonel kabiliyetlerinin bir araya getirilmesi yoluyla kurulan bu ittifak, eş-Şebab’ın Afrika Boynuzu’ndaki ölümcül saldırı kapasitesini genişletme tehdidi oluştururken, aynı zamanda Husilere Kızıldeniz ve Hint Okyanusu’nun batısındaki kritik deniz geçişlerinde nüfuzunu artırma ve bu güzergâhları sekteye uğratma imkânı sağlıyor” dedi.

Somali’nin başkenti Mogadişu’daki güvenlik yetkilileri ise onlarca yıldır iç savaşların parçaladığı ülkede bu yakınlaşmanın yaratabileceği etkiler konusunda endişelerini dile getirdi. Eş-Şebab’ın Somali topraklarının yaklaşık yüzde 40’ını, büyük ölçüde kırsal bölgeleri kontrol ettiği ve geçen yıl Mogadişu’daki merkezi hükümetle kırılgan bir çıkmaz durumuna ulaştığı belirtildi.

Operasyon alanının genişletilmesi

Yemenli akademisyen ve araştırmacı Faris el-Beyl, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, İran yönetiminin Babu’l Mendeb Boğazı’ndaki operasyon alanını hazırlama yönünde bir isteği olduğunu belirterek, meselenin yalnızca askeri olarak hedef alınabilecek belirli bir coğrafi noktadaki Husilerin varlığıyla sınırlı olmadığını söyledi.

El-Beyl, Husilerin Babu’l Mendeb Boğazı ve buraya bağlı adalar çevresinde konuşlanmasının onları askeri olarak hedef almayı kolaylaştırdığını, eş-Şebab ile iş birliğinin ise operasyon alanını boğazdan Arap Denizi’ne, Somali kıyılarına ve okyanusa kadar genişlettiğini ifade etti.

Bunun, çok sayıda kaçakçılık ağı üzerinden faaliyet yürütülmesinin yanı sıra korsanlık ve geleneksel ya da konvansiyonel olmayan askeri yöntemlerle sistematik saldırılar düzenlenmesine imkân sağladığını belirten el-Beyl, bunun sonucunda bu kritik bölgenin istikrarsızlaştırılabileceğini ve Babu’l Mendeb’in yalnızca kapatılmasından ziyade işleyişinin sekteye uğratılabileceğini kaydetti.

El-Beyl, “İran’ın politikasının Yemen sınırlarından Afrika Boynuzu’nun mümkün olan en geniş kesimine kadar bu bölgenin tamamını ateşe vermek olduğunu düşünüyorum. Buradaki amaç özellikle bu noktadaki deniz trafiğini aksatmak, hatta Ümit Burnu’na doğru ilerleyen veya bu güzergâhı kullanacak deniz taşımacılığını sekteye uğratmak olabilir” dedi.

El-Beyl, bunun ‘söz konusu koordinasyonun niteliğini ve İran’ın bu bölgeyi tamamen ateşe verme yönündeki arzusunu açıkladığını’ belirterek, İran açısından bu bölgenin Hürmüz Boğazı’ndan daha önemli hale gelebileceğini savundu. Buna gerekçe olarak Hürmüz Boğazı’nın sınırlı bir alana sıkışmış olmasını, Yemen ile Afrika Boynuzu arasında uzanan geniş coğrafyanın ise küresel ekonomi ve ticarette daha büyük çaplı aksamalara yol açma imkânı sunmasını gösterdi.

El-Beyl’e göre, operasyon alanının bu geniş coğrafyaya yayılması, uluslararası toplumun Husileri, eş-Şebab’ı ve onlarla iş birliği yapan unsurları hedef alma veya etkisiz hale getirme kapasitesini azaltıyor. Aynı zamanda bölgeyi ‘daha büyük bir oyunun’ içine çekerek, söz konusu gruplarla mücadele eden güçlerin askeri kapasitesine yönelik baskı ve yıpratma düzeyini artırıyor.

Kızıldeniz’in korunması

El-Beyl, Kızıldeniz’in korunması için en gerçekçi çözümün, birden fazla katmandan oluşan askeri caydırıcılığa dayandığını belirtti. Buna göre ilk aşamada uluslararası toplum tarafından tanınan Yemen hükümetine ve güçlerine destek verilmesi, farklı askeri kapasite ve imkânlarla güçlendirilerek Husilerin ortadan kaldırılması ve bu stratejik noktadan çıkarılması gerekiyor.

Kalıcı istikrarın, bu kıyıları sürdürülebilir biçimde koruyacak bir devlet yapısının varlığını gerektirdiğini ifade eden el-Beyl, bunun uluslararası toplumun askeri, ekonomik ve mali açıdan harcayacağı çabayı önemli ölçüde azaltacağını söyledi. El-Beyl, bunun yanı sıra Husileri ve eş-Şebab’ın faaliyetlerini caydırmak, korsanlıkla mücadele etmek, kıyı güvenliğini sağlamak, kaçakçılık faaliyetlerini izlemek ve bu konudaki anlaşmaları uygulamaya koymak amacıyla askeri müdahalenin de gerekli olduğunu kaydetti.

El-Beyl, bölgeye kıyısı bulunan ülkeler ile burada hayati ekonomik çıkarları bulunan devletlerden oluşan neredeyse sürekli bir ittifakın kurulması gerektiğini vurguladı. Anlaşmaların güçlendirilmesi ve güvenlik bilgilerinin paylaşılmasının önemine işaret eden el-Beyl, Husiler ile eş-Şebab arasındaki koordinasyonun, uluslararası toplumun güvenlik alanında oluşan ve İran’ın uzun süredir yararlandığı bir boşluk ortamında gerçekleştiğini söyledi.

El-Beyl, “Uluslararası toplumun, öncelikle meşru hükümeti destekleyerek gerçek çözümler ortaya koyması ve hükümetin bölge üzerindeki tam kontrolünü sağlaması gerektiğine inanıyorum” dedi. Sahil güvenlik güçlerine lojistik ve askeri destek verilmesi gerektiğini belirten el-Beyl, bu stratejik bölgede egemenlik yetkisini kullanabilecek güvenlik güçlerinin de desteklenmesi gerektiğini ifade etti.

El-Beyl ayrıca, askeri yardım sağlanmasının ve kendisinin ifadesiyle “Husilerin bu noktadaki milislerini ve onlarla iş birliği yapan unsurları şaşırtabilecek ve hatta yenilgiye uğratabilecek” etkin bir askeri çabanın sürdürülmesinin önemini vurguladı.



Lübnan, Alvanî’nin cenazesini otopsi yapılmadan Bağdat’a teslim etti

Beyrut’taki Adalet Sarayı (Sosyal medya)
Beyrut’taki Adalet Sarayı (Sosyal medya)
TT

Lübnan, Alvanî’nin cenazesini otopsi yapılmadan Bağdat’a teslim etti

Beyrut’taki Adalet Sarayı (Sosyal medya)
Beyrut’taki Adalet Sarayı (Sosyal medya)

Lübnan Temyiz Savcısı Ahmed Rami el-Hac, Iraklı eski Milletvekili Ahmed el-Alvani’nin cenazesinin, ailesinin talebi üzerine Bağdat’a nakledilmek üzere Beyrut’taki Irak Büyükelçiliği’ne teslim edilmesine karar verdi.

Adli bir kaynak, dün el-Alvani’nin cenazesi üzerinde yapılan incelemelerde, karın alt bölgesi ve leğen kemiğinde (pelvis) bir miktar sıvı tespit edildiğini açıkladı. Kaynak, söz konusu sıvıların kan olup olmadığının ve dolayısıyla el-Alvani’nin darp edilerek iç kanamaya maruz kalıp kalmadığının belirlenmesi amacıyla yargının otopsi yapılmasına karar verdiğini belirtti.

Ancak Irak Büyükelçiliği, Lübnanlı yargı makamlarından otopsi kararının iptal edilmesini ve cenazenin Bağdat’a gönderilmesini talep etti. Gerekli adli işlemlerin Irak’ta yapılmasının planlandığı belirtilirken, Lübnan makamları bu talebi kabul etti.

Adli kaynak, ölüm nedeninin belirlenmesine ilişkin işlemlerin, cinayet şüphelilerinin veya sanıklarının yakalanmasının ardından ifadeleri ve itirafları üzerinden de yürütülebileceğini belirtti.

Kaynak ayrıca Şarku’l Avsat’a, cinayeti işleyen kişilere Yeni Tarik el-Cedide bölgesinde telefon hattı sattıkları belirlenen iki kişinin sorguya alındığını, ancak bu kişiler hakkında henüz tutuklama ya da serbest bırakma kararı verilmediğini ifade etti.

Adli kaynak, Suriye’ye kaçan iki Suriyeli şüphelinin yakalanması ve Lübnan’a teslim edilmesi konusunda ise Beyrut yönetiminin şu ana kadar Şam’dan herhangi bir cevap almadığını belirtti.


İsrail hapishanesinde bir ay tutulan 15 yaşındaki Filistinli çocuk ailesine kavuştu

İsrail hapishanesinden serbest bırakılan babasına sarılırken duygularını ifade eden Filistinli çocuk, işgal altındaki Batı Şeria’da (AFP)
İsrail hapishanesinden serbest bırakılan babasına sarılırken duygularını ifade eden Filistinli çocuk, işgal altındaki Batı Şeria’da (AFP)
TT

İsrail hapishanesinde bir ay tutulan 15 yaşındaki Filistinli çocuk ailesine kavuştu

İsrail hapishanesinden serbest bırakılan babasına sarılırken duygularını ifade eden Filistinli çocuk, işgal altındaki Batı Şeria’da (AFP)
İsrail hapishanesinden serbest bırakılan babasına sarılırken duygularını ifade eden Filistinli çocuk, işgal altındaki Batı Şeria’da (AFP)

15 yaşındaki Filistinli çocuk İzzeddin el-Lahlahi’nin annesi, İsrail hapishanesinde geçirdiği bir ayın ardından serbest bırakılan oğluna sarıldı. Yetişkin mahkûmlar için hazırlanan gri renkli hapishane kıyafetleri içindeki çocuğun oldukça zayıf ve şaşkın olduğu görüldü.

Taş atmakla suçlanan çocuk, perşembe gecesi ailesine kavuştu. Duygu dolu anlar, Fransız Haber Ajansı (AFP) fotoğrafçısı tarafından görüntülendi.

İzzeddin’in annesi, oğlunun yanaklarını öperken gözyaşlarını tutmaya çalıştı. Bu sırada başka çocuklar ve kadınlar da çocukla birlikte serbest bırakılan erkekleri karşılıyordu.

Ancak bu duygusal buluşma, İsrail güçlerinin attığı göz yaşartıcı gaz bombalarıyla kesintiye uğradı.

Batı Şeria’nın güneyindeki Sa'ir beldesinden olan Lahlahi, ailesiyle Kudüs yakınlarındaki el-Cib köyünde buluştu. İsrail makamları, Filistinli tutukluları genellikle perşembe günleri burada serbest bırakıyor.

İsrail, yaklaşık 3 milyon Filistinli ile 500 bin yerleşimcinin yaşadığı Batı Şeria’yı 1967 yılından bu yana işgal altında tutuyor.

Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre İzzeddin’in annesi Rania Ceradat yaptığı açıklamada, “İsrailliler mahkûmları serbest bıraktıktan ve onları teslim aldıktan sonra göz yaşartıcı gaz kullandılar” dedi. Ceradat, yaşananların askerlerin 14 Ekim 2026’da oğlunu aile evinden götürdüğü anları hatırlattığını belirtti.

Ceradat, “Ailelerin kapının yakınında toplanıp kutlama yapmasından korkuyorlardı” ifadelerini kullandı.

Lahlahi’nin serbest bırakıldıktan sonra ilk olarak lahana sarması ve şavurma istediğini belirten annesi, oğlunun bu isteğini hemen yerine getirdiğini söyledi.

Çocuk, ailesinin 5 bin şekel (yaklaşık bin 500 dolar) kefalet ödemesinin ardından serbest bırakıldı.

Beş kardeşin en büyüğü olan İzzeddin’in yokluğu, küçük kardeşlerini de derinden etkiledi.

İzzeddin, “Döndüğüm için mutlular ancak ben yanlarında olmadığım süre boyunca çok zorlandılar” dedi.

Esir ve İnsan Hakları Savunuculuğu Kurumu’nun (Addameer) verilerine göre, İsrail hapishanelerinde hâlihazırda 350’si çocuk olmak üzere 9 bin 300 Filistinli tutuklu bulunuyor.

İsrail ordusu bu haftanın başlarında, işgal altındaki Batı Şeria’nın kuzeyinde seyir hâlindeki bir araca taş attığından şüphelenilen bir grup çocuk arasında bulunan 14 yaşındaki bir çocuğa ateş açtığını doğruladı.

İsrailli insan hakları örgütü B'Tselem'e göre, 2022 yılında taş attığından şüphelenilen kişilere yönelik ateş açma kurallarının gevşetilmesi, Filistinliler arasındaki can kayıplarının artmasına yol açtı.


Lübnan ordusu, Hizbullah'ın kalesinde silah deposuna baskın düzenledi

 “Hizbullah'ın kalesi” olarak bilinen Beyrut'un güney banliyösünde düzenlenen baskında ele geçirilen silahlar (Lübnan ordusu)
 “Hizbullah'ın kalesi” olarak bilinen Beyrut'un güney banliyösünde düzenlenen baskında ele geçirilen silahlar (Lübnan ordusu)
TT

Lübnan ordusu, Hizbullah'ın kalesinde silah deposuna baskın düzenledi

 “Hizbullah'ın kalesi” olarak bilinen Beyrut'un güney banliyösünde düzenlenen baskında ele geçirilen silahlar (Lübnan ordusu)
 “Hizbullah'ın kalesi” olarak bilinen Beyrut'un güney banliyösünde düzenlenen baskında ele geçirilen silahlar (Lübnan ordusu)

Lübnan ordusu dün, “Hizbullah'ın kalesi” olarak bilinen Beyrut'un güney banliyösünde bir silah deposuna baskın düzenledi. Operasyon, içeriği ve zamanlaması bakımından dikkat çekti.

Ordunun ele geçirdiği silahların Hizbullah'a ait olmadığı belirtilirken, operasyonun örgütle koordinasyon sağlanmadan gerçekleştirilmesi çeşitli mesajlar içerdiği şeklinde değerlendirildi.

Lübnan ordusundan yapılan açıklamada, Ordu İstihbarat Müdürlüğü ekiplerinin Beyrut'un güney banliyösündeki Müşerrefiye bölgesinde bir silah ve mühimmat deposuna baskın düzenlediği bildirildi. Açıklamada, silahların taşınması ve ticaretinin yapıldığının tespit edilmesi üzerine bir kişinin gözaltına alındığı, ancak şüphelinin herhangi bir grupla bağlantısına ilişkin bilgi verilmediği belirtildi.

Öte yandan,Irak eski Milletvekili Ahmed el-Alvani'nin Beyrut'ta hayatını kaybetmesine ilişkin soruşturmada yeni bir gelişme yaşandı.

Lübnan Temyiz Savcısı Hâkim Ahmed Rami el-Hac, ailesinin talebi üzerine Alvani'nin cenazesinin Bağdat'a nakledilmek üzere Irak Büyükelçiliğine teslim edilmesine karar verdi.

Karar doğrultusunda cenaze, Lübnan'da otopsi yapılmadan teslim edildi. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre radyolojik görüntülerde karın alt bölgesi ve pelvis bölgesinde sıvı birikimi tespit edilmiş, Lübnan yargısı ise bu sıvıların niteliğinin belirlenmesi için incelenmesini talep etmişti.