Husilerin füze saldırıları Yemen’in hava ulaşımını tehdit ediyorhttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/5330649-husilerin-f%C3%BCze-sald%C4%B1r%C4%B1lar%C4%B1-yemen%E2%80%99-hava-ula%C5%9F%C4%B1m%C4%B1n%C4%B1-tehdit-ediyor
Husilerin füze saldırıları Yemen’in hava ulaşımını tehdit ediyor
Aden Uluslararası Havalimanı'nı hedef alan önceki Husi saldırısının ardından yükselen dumanlar (Reuters)
Husilerin Aden Uluslararası Havalimanı’nı hedef alması, artık yalnızca hayati öneme sahip bir tesise yönelik saldırı olmaktan çıkarak Yemen’de sivil havacılığın güvenliğine ilişkin daha geniş çaplı endişelere yol açıyor. Ülkede sivillerin yurt dışına seyahat edebilmesi için başlıca güzergâhlardan biri olan havalimanına yönelik saldırıların tekrarlanması, sivil altyapıyı çevreleyen riskleri de artırıyor.
Havalimanının günler içinde ikinci kez iki balistik füzeyle hedef alınması, hava ulaşımını doğrudan tehdit altına soktu. Özellikle son saldırının, Yemen Havayolları’na ait bir uçağın Mısır’ın başkenti Kahire’ye hareket etmek üzere hazırlandığı ve Mısır’dan gelen Fly Aden şirketine ait başka bir uçağın da havada bulunduğu sırada gerçekleşmesi, ticari uçuşların hava sahasını ve sivil tesisleri kullanırken karşı karşıya kalabileceği tehlikelerin boyutunu gözler önüne serdi.
Yemen Ulaştırma Bakanlığı, iki füzenin havalimanının çevresine düştüğünü açıkladı. Füzelerden birinin pist yönündeki batı kapısına, diğerinin ise havalimanının kuzeybatısına isabet ettiği bildirildi. Kahire seferini gerçekleştirmeye hazırlanan Yemen Havayolları’na ait uçak tahliye edilirken, Fly Aden’e ait uçak ise Mısır’ın başkentinden Aden’e doğru seyir halindeydi.
Aden Havalimanı'nda Yemen Havayolları'na ait bir uçak
Saldırıların tehlikesi, doğrudan maddi hasarla sınırlı kalmıyor. Havalimanlarının tekrar tekrar hedef alınması; yolcuların, uçuş ekiplerinin ve çalışanların güvenliğini riske atarken Yemenlilerin tedavi, çalışma ve ülke içi ya da uluslararası seyahatler için ihtiyaç duyduğu uçuşların düzenliliğini de tehdit ediyor.
Havalimanının ötesine geçen tehdit
Yemen Ulaştırma Bakanlığı, Aden Havalimanı’nın hedef alınmasının uluslararası hukuk ve sözleşmeler kapsamında sivil tesislere ve ticari havacılığa tanınan korumayı ihlal ettiğini belirtti. Bakanlık, saldırıların sürmesinin hava ulaşımını ve ülke ekonomisini olumsuz etkileyebileceği, havalimanlarını ulaşım amacıyla kullanan vatandaşların sıkıntılarını daha da artırabileceği uyarısında bulundu. Bu durumun, hastalar ve insani yardıma ihtiyaç duyan kişiler açısından da ciddi sonuçlar doğurabileceği vurgulandı.
Bakanlık, Birleşmiş Milletler’e, uluslararası topluma ve başta Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) olmak üzere sivil havacılıkla ilgili kuruluşlara çağrıda bulunarak saldırıları kınamalarını ve sorumluların hesap vermesini sağlamalarını istedi. Açıklamada, havalimanının vatandaşlara hizmet veren sivil bir tesis olduğu ve kullanıcılarının güvenliğini tehdit eden askeri eylemlere maruz bırakılmaması gerektiği kaydedildi.
Yemenlilerin kullanabildiği seyahat güzergâhlarının sınırlı olması, bu endişeleri daha da önemli hale getiriyor. Büyük bir havalimanının faaliyetlerinin aksaması veya buradan gerçekleştirilen uçuşların tehlikeye girmesi, yalnızca belirli bir havayolu şirketini ya da destinasyonu etkilemiyor. Bunun sonuçları, vatandaşların ülke dışındaki sağlık hizmetlerine, ekonomik fırsatlara ve aile bağlarına erişim imkânlarına kadar uzanıyor.
Aden’in dayanıklılığı sınanıyor
Husi saldırısının ardından yaşanan gelişmeleri değerlendirmek üzere Ulaştırma Bakanı Muhsin el-Umari ile Devlet Bakanı ve Aden Valisi Abdurrahman Şeyh, cumartesi günü havalimanını ziyaret etti. Yetkililer, meydana gelen hasarı inceleyerek yolcuların ve uçuş ekiplerinin durumuna ilişkin bilgi aldı.
Husi milisleri, bir hafta içinde ikinci kez Aden Uluslararası Havalimanı'nı hedef aldı
Yetkililer ayrıca Kahire’ye gitmesi planlanan uçuşun yolcuları için uygun konaklama imkânlarının sağlanması, gerekli kolaylıkların sunulması ve yolcuların durumlarının takip edilmesi yönünde talimat verdi.
Aden Valisi Şeyh, saldırıların yerel yönetimi ve devlet kurumlarını çalışmalarını sürdürmekten alıkoyamayacağını belirtti. Aden’de güvenlik durumunun istikrarlı olduğunu ifade eden Şeyh, kentin karşı karşıya olduğu zorlukların ve güvenlik ile istikrarı hedef alan girişimlerin üstesinden gelebileceğini söyledi.
Şeyh ayrıca hayati öneme sahip tesislerin korunması, kamu düzeninin muhafaza edilmesi ve vatandaşların çıkarlarının gözetilmesi için teyakkuzun artırılması ve dayanışmanın güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
Aden Havalimanı’na yönelik saldırıların tekrarlanması, Yemen’de sivil altyapının korunması ve ticari havacılığı tehdit eden risklerle uluslararası kuruluşların ne ölçüde mücadele edebileceği meselesini yeniden gündeme taşıyor.
Yemenli yetkililer havalimanının faaliyetlerini sürdürdüğünü belirtirken, uçuşların ve yolcuların güvenliğinin sağlanması, milyonlarca Yemenlinin seyahat ve ulaşım ihtiyaçları açısından doğrudan ya da dolaylı biçimde yararlandığı bu tesisin önündeki en önemli sınav olmaya devam ediyor.
Koalisyon, Riyad, Şarkiye ve güney bölgelerinde 4 İHA’yı imha ettihttps://turkish.aawsat.com/k%C3%B6rfez/suudi-arabistan/5330645-koalisyon-riyad-%C5%9Farkiye-ve-g%C3%BCney-b%C3%B6lgelerinde-4-i%CC%87ha%E2%80%99y%C4%B1-imha-etti
Koalisyon, Riyad, Şarkiye ve güney bölgelerinde 4 İHA’yı imha etti
Yemen’de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu, bugün (cumartesi) Suudi Arabistan’ın Riyad, Şarkiye ve güney bölgelerinde 4 insansız hava aracının (İHA) önlenerek imha edildiğini açıkladı. Operasyonun, Sada ilinde iki balistik füze fırlatma platformunun imha edilmesinin ardından gerçekleştirildiği belirtildi.
Koalisyon, X platformundaki hesabından iki video yayımladı. Görüntülerde, Suudi Arabistan’a yönelik balistik füze saldırılarında kullanıldıkları tespit edilen iki füze fırlatma platformunun hedef alınarak imha edilmesi yer aldı. Videolarda ayrıca, Husilere ait seyir füzeleri ve İHA’lara karşı hava savunma operasyonları ile terör örgütü olarak nitelendirilen Husilere ait balistik füze fırlatma platformlarına yönelik saldırılar da gösterildi.
Koalisyon Sözcüsü Tümgeneral Türki el-Maliki, cuma akşamı yaptığı açıklamada, Husilere silah kaçakçılığı amacıyla deniz yoluyla Yemen’in Hudeyde iline gerçekleştirilen sevkiyatların engellendiğini duyurmuştu.
El-Maliki, X hesabından Husilere yönelik silah kaçakçılığı girişimlerinin hedef alındığı anlara ilişkin bir video yayımlamış ve şu ifadeleri kullanmıştı: “Onları karada vuruyoruz... denizde ise batırıyoruz.”
BM Güvenlik Konseyi’nden Husilere kınama
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Suudi Arabistan’ı hedef alan ve giderek yoğunlaşan Husi saldırılarını en güçlü ifadelerle kınadı. Saldırıların sivil havacılığı ve enerji altyapısını da hedef aldığı, olaylarda sivillerin hayatını kaybettiği ve yaralandığı belirtildi.
Güvenlik Konseyi üyeleri, perşembe günü yayımladıkları açıklamada, Suudi Arabistan topraklarındaki sivilleri ve sivil altyapıyı hedef alan saldırılar karşısında ülkeyle dayanışma içinde olduklarını bildirdi. Açıklamada, Suudi Arabistan’ın uluslararası hukuk çerçevesinde meşru müdafaa hakkına sahip olduğu vurgulandı.
Konsey açıklamasında Husilere, askeri gerilimi tırmandırmaya ve sivillerle sivil altyapıyı hedef alan saldırılara derhal son verme çağrısı yapıldı. Ayrıca Güvenlik Konseyi’nin Yemen hükümetine verdiği destek yinelenirken, üyelerin Yemen’in birliği, egemenliği, bağımsızlığı ve toprak bütünlüğüne yönelik güçlü bağlılığı bir kez daha teyit edildi.
Yemen ordusu Husilere yönelik operasyonlarını yoğunlaştırdı… Koalisyon İHA’ları ve füze fırlatma platformlarını imha ettihttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/5330643-yemen-ordusu-husilere-y%C3%B6nelik-operasyonlar%C4%B1n%C4%B1-yo%C4%9Funla%C5%9Ft%C4%B1rd%C4%B1%E2%80%A6-koalisyon-i%CC%87ha
Yemen ordusu Husilere yönelik operasyonlarını yoğunlaştırdı… Koalisyon İHA’ları ve füze fırlatma platformlarını imha etti
Yemen’de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu Sözcüsü Tümgeneral Türki el-Maliki, cumartesi günü Riyad, Şarkiye ve güney bölgelerinde 4 insansız hava aracının (İHA) önlenerek imha edildiğini açıkladı.
Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu Sözcülüğü, Husilerin fırlattığı seyir füzeleri ve İHA’lara yönelik hava savunma operasyonlarına ilişkin görüntüleri yayımladı. Görüntülerde ayrıca, balistik füzelerin Suudi Arabistan yönüne fırlatılmasında kullanıldıkları tespit edilen iki balistik füze fırlatma platformunun hedef alınarak imha edildiği anlar da yer aldı.
Öte yandan Yemen Silahlı Kuvvetleri, Yemen Şafağı operasyonu kapsamında sahadaki çatışma temposunu korudu. Yemen ordusu, son 24 saat içinde savaş uçakları, silahlı insansız hava araçları, sahra topçuları ve çok namlulu roketatarlarla 1417 hassas ve doğrudan hedef alma operasyonu gerçekleştirdi.
Yemen Silahlı Kuvvetleri Sözcüsü Kurmay Albay Macid Abdullah en-Nüzeyli, operasyonların Husilere ait militan toplanma noktalarını, takviye birliklerini, tahkim edilmiş mevzileri, ateş kaynaklarını, zırhlı araçları, muharebe unsurlarını ve İHA fırlatma noktalarını hedef aldığını söyledi.
En-Nüzeyli, operasyonların Husilerin hareket kabiliyetini sekteye uğrattığını, cephelere yedek kuvvet sevk etmelerini ve sahada herhangi bir taktik hedefe ulaşmalarını engellediğini belirtti.
Operasyonlar sonucunda yaklaşık 800 Husinin öldürüldüğünü veya yaralandığını kaydeden En-Nüzeyli, 190’dan fazla zırhlı araç, silahlı araç ve lojistik destek aracının imha edildiğini ya da kullanılamaz hale getirildiğini bildirdi. Açıklamada, Husilere ait tahkimatların ve ateş mevzilerinin de hedef alınarak imha edildiği belirtildi.
Husileri yenmek mümkün ve bunlar tarihin dersleridirhttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/5330541-husileri-yenmek-m%C3%BCmk%C3%BCn-ve-bunlar-tarihin-dersleridir
Husileri yenmek mümkün ve bunlar tarihin dersleridir
İbrahim Celal
Yemen, devletinin geleceği için belirleyici bir savaşa girdi ve bunun yankıları bölgesel güvenliğe ve uluslararası ticarete kadar uzanıyor. 4 Ekim'de, Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Dr. Reşad el-Alimi, eylül ayında Kızıldeniz sahilindeki bölgeler dahil Husiler tarafından ele geçirilen bölgeleri geri almak ve tüm Yemen toprakları üzerinde devlet otoritesini yeniden kurmak için Yemen Şafağı Operasyonu'nun başlatıldığını duyurdu.
Yemen hükümeti, askeri ivmeyi, artan uluslararası desteği ve Arap Koalisyonu'nun askeri operasyonlarının yeniden başlamasını kalıcı stratejik kazanımlara dönüştürebilir mi?
Önceki operasyonlar çeşitli derecelerde başarı elde etti, ancak komuta ve kontrolün parçalı olması, uluslararası askeri hamleler arasındaki zayıf koordinasyon, çelişen bölgesel ve Batı öncelikleri, dalgalı dış destek ve Sana, el-Cevf, Marib ve Hudeyde'de geri alınan bölgelerin güvenliğinin sağlanamaması nedeniyle bu başarılar tökezledi. Ancak, bu yıl Başkanlık Konseyi'nin yeniden yapılandırılması, Güney Geçiş Konseyi'nin etkisinin gerilemesi ve Riyad'ın Arap Koalisyonu içindeki rolünün güçlenmesi, savaşı daha etkili bir şekilde yürütme fırsatı sunuyor. Bu fırsatın başarısı, siyasi uyumu birleşik askeri planlamaya ve sahada koordineli uygulamaya dönüştürmeye bağlıdır.
11 Eylül'den bu yana, İran Devrim Muhafızları'nın desteğiyle Husi saldırısı Taiz'in güney ve batı eteklerindeki devam eden baskı ile birlikte Tihama kıyısının ötesindeki bölgelere genişledi. Husiler, bölgeye bakan kırsal tepelerin büyük bölümlerinde kontrollerini sağlamlaştırdılar ve Aden'e giden yolu tehdit etmeye başladılar. Tedarik hatlarının kesilmesi, yakındaki daha fazla hükümet birliğini konumlarını değiştirmeye itebilirken, siviller 11 yıl sonra bir kez daha kuşatma tehdidiyle karşı karşıya bulunuyorlar. Yemen'in başkentinden sonra ikinci büyük şehri olan Taiz'de, yakıt ve temel ihtiyaç maddelerinin fiyatları keskin bir yükseliş yaşadı.
Toprak kazanımlarını pekiştirmek için Husiler, otuzdan fazla cephede saldırılar düzenleyerek, insansız hava araçları, füzeler ve roketlerin yoğun ve koordineli ateş desteği altında cepheye sürekli takviye birlikleri sevk ettiler.
Çatışmalar, el-Akrus, Cebel Han, el-Zubab, el-Vaziye, Kahbub ve el-Mahavla cephelerinde yoğunlaştı. Husiler, Taiz ve Lahic vilayetine girişler üzerindeki kontrollerini pekiştirmeye çalışıyorlar; bu da Babul Mendeb Boğazı çevresindeki çatışma kurallarını değiştirmelerine ve orada konuşlanmış hükümet güçlerinin etrafındaki çemberi daraltmalarına olanak tanıyacak.
Lahic'de, Kahbub, el-Mudaraba ve el-Ara'da devam eden çatışmalar, kıyı cephesine erişim yollarını tehdit etmeye devam ediyor. Bu arada Marib, enerji sektöründeki önemi, sosyal ve askeri önemi ve Yemen hükümetinin son büyük kalesi olması nedeniyle stratejik olarak hayati bir ağırlık merkezi olmaya devam ediyor.
Husiler, önemli yolları ele geçirmek, ikmal hatlarını kesmek ve hükümet yanlısı askeri birlikleri kuşatmak amacıyla etraflarını sarma manevraları, elektronik savaş, keskin nişancıların mevzilerini güçlendirme ve savunma hatlarını tahkim etme gibi taktikler kullanıyorlar. Bu taktiklerin etkileri, hükümet güçlerinin operasyonel ivmelerini tüketmekle tehdit eden yoğun baskı altında kaldığı, karşı saldırılarını sekteye uğrattığı el-Muha ve Taiz kırsalında zaten görüldü.
Yemen'in Taiz şehrindeki Zubab yakınlarında Yemen hükümet güçlerinin Husilere karşı ilerleme olarak duyurduğu bir yol boyunca ilerleyen askeri araçlar, 5 Ekim 2026 (Güney Devler Tugayları/ Reuters)
Muha ve Zubab'ı ele geçirdikten sonra Husiler, Yemen silahlı kuvvetlerinin ilerlemesini engellemek için siperler kazarak ve geniş mayın tarlaları döşeyerek hakim tepeleri hızla tahkim ettiler. Hükümetin önceliği, Husiler savunmalarını sağlamlaştırmadan önce Zubab ve Babul Mendeb'i geri almak ve yeniden kontrol ettiği tanımlanmış ateş bölgesinden faydalanmaktı.
Havha ve Hudeyde'ye doğru ilerlemek muhtemelen daha yavaş ve daha maliyetli olacak, çünkü mayın temizleme kabiliyeti, korumalı mühendislik araçları, insansız hava araçlarına karşı savunma sistemleri ve güvenli askeri ikmal hatları gerektiriyor. Sonuç olarak, ilerleme hızından ziyade, savaşı sürdürme ve direnme gücü savaşın sonucunu belirleyecektir.
Yemen hükümeti, askeri ivmeyi, artan uluslararası desteği ve Arap koalisyonunun askeri operasyonlarının yeniden başlamasını kalıcı stratejik kazanımlara dönüştürebilecek mi?
Kapasitelerinin ötesinde savaşan güçler
Husilerin elde ettiği göreceli kazanımlara rağmen, çatışmaların genişleyen kapsamı, savaşçıları mobilize etme ve savaşı sürdürme imkanlarını ciddi şekilde test ediyor. Haberler, çocuk askerleri, önde gelen ideolojik liderlerini, polis ve güvenlik güçleri üyelerini ön cephelere gönderdiklerini gösteriyor; bu da güçlerinin birden fazla cepheye dağılarak yetersiz kaldığını düşündürüyor. Husiler yeni bölgelere doğru ilerledikçe, arka hatları saldırılara karşı giderek daha savunmasız hale geliyor.
Ancak bu göstergeler yakın bir çöküşe işaret etmiyor, çünkü Husiler hâlâ daha güvenli askeri iletişim kanallarına güvenerek birden fazla cephede planlama, mobilize olma ve saldırı başlatma konusunda önemli yeteneklere sahipler. Ancak tükenmez bir insan gücü kaynağına sahip olduklarına dair ünleri, savaş kapasitelerinin sınırlı olduğu gerçeğini gizlememeli. Savaşçıları mobilize etmek bir şey; birden fazla ve sürekli genişleyen cephelerde savaşma kapasitelerini korumak ise bambaşka bir şeydir.
Yemen hükümetinin aksine, Husiler herhangi bir büyük cephede daha fazla toprağı kontrol etmek için on binlerce savaşçıyı feda etmekten çekinmezler.
Suudi Arabistan'a saldırıların artması
Yemen'in kuzey sınırının diğer tarafında, saldırılar artıyor ve son derece ciddi bir tehdit oluşturuyor. Husilerin füze ve insansız hava aracı programı, İran silah sistemlerine ve teknolojisine, ayrıca Tahran'ın sağladığı askeri, istihbarat, teknik uzmanlık ve lojistik desteğe büyük ölçüde dayanıyor. Bu durum, Husilerin saldırılarının coğrafi kapsamını Suudi Arabistan'ın güney illerinden Riyad, Taif, Mekke, Doğu Bölgesi ve Yanbu'ya kadar genişletmelerini sağladı ve özellikle de hayati önem taşıyan enerji ve havacılık tesislerine odaklandılar.
Yemen'in Sana kentinde, ABD-İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaş sırasında İran ve Lübnan ile dayanışma yürüyüşünde silah taşıyan Husi destekçileri, 27 Mart 2026 (AFP)
Eylül başından 14 Ekim 2026'ya kadar Suudi Arabistan, Husilerin bir dizi saldırısına maruz kaldı; bu saldırılar arasında tek bir haftada beş havaalanını hedef alan dokuz saldırı da yer aldı. Resmi Suudi rakamlarına göre, bu saldırılar 19 can kaybına ve yüzlerce yaralanmaya neden oldu.
Riyad ve Dammam havaalanlarına yapılan sonraki saldırılar, Husilerin sivil havacılığa yönelik tehdidini artırdı ve grubun bölgesel seyahati aksatma çabalarının uygulama aşamasına geçtiğini ortaya koydu. Ayrıca savunma sistemlerindeki zaafları ortaya çıkardılar ve Riyad'ın Yemen hükümetine verdiği desteğin maliyetini artırdılar.
Ancak, bu yüksek gerilim, Riyad'ın yıllarca çabalarını Husi tehdidini kontrol altına almaya veya diplomatik kanallar aracılığıyla başa çıkmaya odaklamasının ardından, Husi tehdidini ortadan kaldırma kararlılığını güçlendirdi.
Kesişen emeller
Husiler, İran'ın bölgesel stratejisinden sadece faydalanmanın ötesine geçerek, onun vekili haline geldiler. Yemen'deki emelleri, Tahran'ın Körfez ülkeleri ve genel olarak Arap Yarımadası üzerinde baskı kurma gücünü artırma çabalarıyla örtüşüyor. İran'ın Hürmüz Boğazı ve Babul Mendeb'i kontrol etme yönündeki paralel çabaları, Suudi Arabistan ve Körfez ihracatına baskı yapma, küresel enerji ticaretini felç etme ve daha geniş anlamda deniz trafiğini aksatma konusunda açık bir niyeti ortaya koyuyor.
Irak'ta, İran yanlısı milisler, Krallık üzerindeki baskıyı artırmak için hayati önem taşıyan Suudi tesislerine saldırılar düzenliyor.
İran Devrim Muhafızları ve Hizbullah'ın desteği ve katılımı sayesinde Husiler, diğer milis grupların başaramadığını başardılar; savaş alanındaki mücadelelerini, gerçek askeri ve ekonomik ağırlıklarının çok ötesinde jeopolitik bir etkiye dönüştürdüler. Ancak ayakta kalabilme gücü yenilmezliği garanti etmez ve stratejik önem kazanmak kalıcı bir güç sağlamaz. Husilerin askeri yetenekleri geliştikçe, sınır ötesi saldırıları giderek daha yıkıcı ve tahmin edilemez hale geliyor.
Saldırıları engelleme kapasitesini güçlendirmek ve deniz savunmasını yoğunlaştırmak bu tehdidi azaltmaya yardımcı olsa da, Husiler coğrafi derinliklerini, uzun menzilli askeri yeteneklerini, altyapılarını ve dış kaçakçılık ağlarını korudukları sürece, bu tehditleri etkisiz hale getirmek için yeterli değildir.
Saldırıları engelleme kapasitesini güçlendirmek ve deniz savunmasını yoğunlaştırmak bu tehdidi azaltmaya yardımcı olsa da, Husiler coğrafi derinliklerini, uzun menzilli askeri yeteneklerini, altyapılarını ve dış kaçakçılık ağlarını korudukları sürece, bu tehditleri etkisiz hale getirmek için yeterli değildir
Sana geri alınamaz değil
Husilerin yenilmez bir güç olduğunu söylemek, en iyi ihtimalle bir slogan, en kötü ihtimalle ise askeri tarihin seçici bir yorumudur. Vietnam ve Afganistan savaşları, silahlı hareketlerin rakipleri tükenene kadar her zaman dayanabileceğini ve ayakta kalabileceğini kanıtlamak için sıklıkla örnek gösterilir. Ancak askeri tarih başaka kanıtlar da sunmaktadır.
Latin Amerika'da Peru, 1992'de kurucusunun tutuklanmasının ardından Aydınlık Yol (Sendero Luminoso) olarak bilinen Peru Komünist Partisi'ni bitirmeyi başardı. Kolombiya'da askeri baskı, Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri'ni (FARC) 2016'da bir barış anlaşmasına varmaya ve savaşçılarını terhis etmeye zorladı. Güney Asya'da Sri Lanka, 2009'da Tamil Elam Kurtuluş Kaplanları'nın (LTTE) yürüttüğü silahlı mücadeleyi sona erdirdi. Benzer şekilde, DEAŞ 2019'da Irak ve Suriye'deki son kalelerini kaybetti ve böylece kendi kendine deklare ettiği halifeliği sona erdi.
Bu dört vakanın izlediği farklı yollara ve bu örgütlerin bazılarıyla bağlantılı hücrelerin varlığını sürdürmesine rağmen, popüler sloganların öne sürdüğünden daha spesifik ve kalıcı bir ders sunuyorlar. Silahlı örgütlerin sahada yeni gerçeklikler dayatma gücü, toprak ve kaynakları kontrol etmeye, komuta ve kontrol sistemlerine, silahlara, satın alma ve tedarik ağlarına sahip olmaya dayanır. Bu temeller, ciddi ve etkili bir baskıya maruz kaldıklarında zayıflatılabilir ve ortadan kaldırılabilir.
Babul Mendeb Boğazı yakınlarındaki Taiz’in Muha şehri açıklarında, Kızıldeniz'deki teknelerde, uluslararası alanda tanınan hükümete bağlı Yemen sahil güvenlik üyeleri, 12 Aralık 2023 (AFP)
Bir fikir, onu benimseyen ve taşıyan hareketin ortadan kalkmasından sonra bile dış destek sayesinde hayatta kalabilir, ancak sahada kontrol kurma yeteneği de onunla birlikte ortadan kaybolabilir. Bu deneyimler, uygun strateji ve gerekli kaynaklar mevcut olduğu takdirde, güçlü bir konumda iken barışın sağlanabileceğini ve devletin otoritesi dışında faaliyet gösteren silahlı örgütlerin yenilgiye uğratılacak kadar zayıflatılabileceğini teyit ediyor.
Yemen savaşının ilk yıllarındaki deneyimi, bu sonucu bizzat destekleyen kanıtlar sunmaktadır. 2015 yılında, Husi milislerinin Yemen'in önemli bir bölümünü ele geçirmelerinden aylar sonra, yerel direniş güçleri ve Yemen hükümeti, Arap Koalisyonu'nun desteğiyle, Aden, Lahic, ed-Dali, Ebyen ve Şabva dahil olmak üzere birçok şehirden Husi milislerini çıkarmayı başardı. Hükümet güçleri 2016'da Sana'nın eteklerine, ardından 2018'de Hudeyde'ye ulaştı; ancak Stockholm Anlaşması, hükümetin Husi kontrolündeki toprakları geri almak için sürdürdüğü savaşı dondurdu.
Zamanla Husi direnişiyle ilgili algı büyüdü; oysa bahsi geçen askeri operasyonlar esas olarak diplomatik kısıtlamalar, liderlik yapısı içinde baş gösteren bölünmeler ve insani baskılar nedeniyle engellendi. Yine de bu operasyonların durması, Husileri yenmenin imkansızlığının veya Yemen silahlı kuvvetlerinin onlarla başa çıkma yetersizliğinin kanıtı değil.
Bununla birlikte, 2026'da Husiler 2014'tekinden çok daha tehlikeliler ve Sana'nın geri alınması olasılığına dair herhangi bir ciddi değerlendirme, abartıya kaçmadan bu değişimi hesaba katmalı. Yine de Husi güçleri geniş bir cepheye yayılmaları sonucu ciddi şekilde yorulmuş ve yıpranmış bir durumda.
Bu açıdan bakıldığında, Sana'nın geri alınması ulaşılabilir bir stratejik hedef olarak ele alınmalıdır. Bu hedefe giden yol, hükümetin kaybettiği toprakların çoğunu geri kazanmaktan, Marib, Cevf ve el-Bayda çevresindeki savunma derinliğini genişletmekten, Taiz üzerindeki baskıyı azaltmaktan, Babul Mendeb ve Kızıldeniz kıyılarını güvence altına almaktan, Husilerin ve İran Devrim Muhafızlarının savaş çabalarını besleyen tedarik hatları, silah tedarik ağları ve finansman kaynakları üzerindeki baskıyı artırmaktan geçiyor.
En önemli stratejik soru, Husilerle çatışmanın uzun vadeli maliyeti ile onların sürekli uzun menzilli saldırı tehditleriyle birlikte yaşamanın maliyeti arasında denge kurmaktır. Yıllardır, stratejik hesaplarda ikinci seçeneğin maliyeti hafife alındı.
İran'ın, arabuluculuk rolü oynayanlar da dahil olmak üzere Körfez ülkelerine yönelik saldırıları, çatışmadan uzak durmanın çatışmanın yayılmasını engellemediğini ve sonuçlarından muaf olmayı sağlamadığını gösterdi.
Bu denklemde ekonomik boyut özellikle önemli. Enerji piyasalarının etkilenmesi için Hürmüz Boğazı veya Babul Mendeb Boğazı'nın tamamen kapatılması gerekmiyor. Süregelen belirsizlik, artan sigorta primleri ve alternatif ihracat yollarının güvenilirliği hakkındaki yenilenen şüpheler, enerji fiyatlarını yüksek tutmak için yeterli. Son haftalar, tehdit altındaki deniz yollarına alternatifler sunan Suudi ihracat tesislerinin bu testin merkezinde olduğunu gösterdi.
Yemen Şafağı Operasyonu, çok önemli bir soruyu yanıtlamaya yardımcı olacaktır: Husiler genişleyen askeri nüfuzlarını kalıcı toprak kontrolüne dönüştürebilecekler mi, yoksa savaş, güç kullanarak iradelerini dayatma yeteneklerinin gerçek sınırlarını mı ortaya çıkaracak?
Belirleyici sınav
Husilerin artan zayıflıklarının, askeri olarak genişleme çabalarını sürdürmeleri nedeniyle Yemen hükümeti için otomatik olarak kazanımlara dönüşmesi olası değil. Başarı büyük ölçüde hükümet güçlerinin ortaklaşa hareket etme, takviyeleri hızlı bir şekilde ulaştırma, düşman takviyelerini kesme ve farklı cephelerde askeri planlamaları birleştirme yeteneğine bağlıdır.
Bu ayrıca, mühendislik, lojistik ve mayın temizleme yeteneklerinin askeri planlara entegre edilmesini, ayrıca geri alınan bölgelerin tahkim edilmesini ve istikrara kavuşturulmasını da gerektiriyor. Bu, toprak kazanımlarının korunmasını sağlayacak ve güçlerin güvence altına alma ve savunma kapasitelerinin ötesindeki konumlara ilerlemesini önleyecektir.
Şarku’l Avsat’ın Al Majalla’dan aktardığı analize göre Yemen hükümeti ve bölgesel müttefikleri ve ortakları, ulaşılabilir ara hedefler belirleyebilirler. Yemen silahlı kuvvetlerinin Suudi Arabistan, Körfez ve Batı desteğiyle yürüttüğü operasyonlar çerçevesinde siyasi ve askeri hedeflerin koordinasyonu ve bunların gerçekleştirilmesi için yeterli kaynakların sağlanması, yıllarca yeteneklerini geliştiren, yeni savaş taktikleri icat eden ve operasyonlarını sınır boyunca genişleten bir tehdidi zayıflatmaya katkıda bulunacaktır.
Fotoğraf: Yemen hükümet güçlerinden bir savaşçı, hükümet güçlerinin Yemen'in Taiz şehrindeki Zubab yakınlarında Husilere karşı ilerleyişi sırasında bir araca monte edilmiş bir silahla ateş ediyor, 5 Ekim 2026 (Güney Devler Tugayları/Reuters)
Yemen Şafağı Operasyonu, çok önemli bir soruyu yanıtlamaya yardımcı olacaktır: Husiler genişleyen askeri nüfuzlarını kalıcı toprak kontrolüne dönüştürebilecekler mi, yoksa savaş, güç kullanarak iradelerini zorla dayatma yeteneklerinin gerçek sınırlarını mı ortaya çıkaracak?
Sonuç olarak, Yemen devlet kurumlarını ve işleyiş kapasitelerini yeniden kurmalı, topraklarını ve sınırlarını güvence altına almalı ve Husilerin vatandaşlarını, komşularını ve uluslararası denizciliği tehdit etme gücünü engellemelidir.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
