Libya'nın başkenti Trablus'un 45 km batısındaki Zaviye kentinde güvenlik hususunda yaşanan gerilim, geçtiğimiz günlerde kaçırılan bir gencin şehrin doğusunda cesedinin bulunmasının ardından yeniden patlak verdi.
Öte yandan Birleşmiş Milletler (BM) Libya Özel Temsilcisi Abdullah Bathiliy, Misrata Belediyesi’ne sürpriz bir ziyarette bulundu.
Zaviye şehri, Abdulhamid ed-Dibeybe liderliğindeki Ulusal Birlik Hükümeti’ne bağlı silahlı milisler arasındaki rekabet dolayısıyla uzun süredir devam eden güvenlik kaosuyla boğuşuyor.
Libya'daki milisler (AFP)
Ülkenin batısındaki Misrata belediyesi BM Libya Özel Temsilcisi Abdullah Bathiliy’in sürpriz bir ziyarette bulunduğunu duyurdu. Bathiliy’in şehrin bazı sosyal ve siyasi figürleriyle bir toplantı gerçekleştirdiği, ziyaretin bazı önemli konuları tartışmayı amaçladığı kaydedildi.
Temsilciler Meclisi’nin desteklediği İstikrar Hükümeti, yeni başkanı Usame Hammad liderliğindeki ilk toplantısını bugün Bingazi’de yapacağını duyurdu. Hükümetin söz konusu toplantıya yerel medyayı davet ettiği belirtildi. Hammad, görevden uzaklaştırılan ve soruşturmaya sevk edilen Fethi Başağa’nın yerine atanmasının hemen ardından iki gün önce bazı bakanlarla bir araya gelerek vatandaşlara sunulan hizmetleri görüştü.
Libya Ulusal Yüksek Seçim Komisyonu Başkanı İmad es-Sayih, Libyalı kadınları eşitlik ilkesini ve seçim sürecine yol açan devletin inşasına katılma fırsatlarını pekiştirecek yönde seçim sürecinde öncü ve etkili bir rol oynamaya çağırdı.
Avrupa Birliği Libya Büyükelçisi Jose Sabadell, kadınların seçimlere katılımını artırmanın yalnızca bir adalet meselesi olmadığını, Libya'da gerçek değişimde başarılı olunmasının bir koşulu olduğunu ifade etti. Twitter hesabından açıklamada bulunan Sabadell, Yüksek Seçim Komisyonu Kadın Destek Birimi gözetiminde dün Trablus'ta başlayan, kadınların seçimlere katılımını artırmaya yönelik bölgesel konferansın çalışmalarına katılmaktan duyduğu mutluluğu dile getirdi.
Almanya'nın Trablus Büyükelçisi Michael Ohnmacht ise seçimlere katılmak için hedeflenen programlara katılarak kadınları ve gençleri haklarını kullanmaya teşvik etmeye yönelik çabalara olan desteğini ifade etti.
BM Siyasi ve Barış İnşası İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Rosemary Dicarlo, BM’nin seçimlerle ilgili ihtiyaçlarını ve Yüksek Seçim Komisyonu'nu desteklemek için devam eden hazırlıkları değerlendirmek üzere önümüzdeki ayın başlarında Libya'ya bir ekip gönderme niyetini açıkladı.
Dicarlo ile bir araya gelen Libya'nın BM Daimi Temsilcisi Tahir es-Sunni’nin aktardığına göre, BM Libya'yı istikrara kavuşturmak, anayasal temelde ve seçim kanunları üzerinde fikir birliğine varmak için gösterilen tüm çabaları desteklemeye niyetli. İkili, söz konusu görüşmelerinde Libya'daki son gelişmeleri, misyonun çalışmalarını, komşu ülkelerdeki durumu, bu durumun etkileri, bilhassa Sudan'daki son meseleleri ele aldı.
Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi, Ras el-Hilal’in ileri gelenlerinden bir heyet ile görüştü (Libya Başkanlık Konseyi)
Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi, dün, Ras el-Hilal’in ileri gelenlerinden bir heyet ile görüştü. Medya ofisinden açıklandığına göre, Ras el-Hilal’in ileri gelenleri bölge halkı adına Menfi’nin çabalarını ve bölgenin kalkınmasına verdiği sınırsız desteği, ulusal toplumsal uzlaşmanın tüm Libya düzeyinde somutlaştırılması için gösterilen çabaları takdirle karşıladıklarını ifade ettiler.
Türkiye, geçen hafta Libya’yı birleştirmeye yönelik görüşmelere ev sahipliği yaptıhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/t%C3%BCrkiye/5334866-t%C3%BCrkiye-ge%C3%A7en-hafta-libya%E2%80%99y%C4%B1-birle%C5%9Ftirmeye-y%C3%B6nelik-g%C3%B6r%C3%BC%C5%9Fmelere-ev-sahipli%C4%9Fi
Türkiye, geçen hafta Libya’yı birleştirmeye yönelik görüşmelere ev sahipliği yaptı
Trablus’taki Ulusal Birlik Hükümeti’ne bağlı güçler (AFP)
Türkiye, geçen hafta Libya’nın doğusu ve batısındaki yönetimler arasında birliği sağlamak amacıyla görüşmelere ev sahipliği yaptı. Ancak görüşmelerden herhangi bir anlaşma çıkmadı.
Trablus’ta Abdülhamid Dibeybe hükümetine bağlı güçler arasında yer alan silahlı kişiler (AP)
Görüşmeler hakkında bilgi sahibi üst düzey bir Türk yetkili, çarşamba günü AFP’ye yaptığı açıklamada, müzakerelerin henüz bir sonuç vermediğini belirtti.
Yetkili, “Görüşmeler şimdiye kadar ağırlıklı olarak iki tarafın askerî açıdan birleştirilmesine odaklandı. Siyasi birliğin sağlanması konusunun ise ilerleyen aşamada ele alınması bekleniyor” dedi.
Libya deniz sınırlarında Ankara-Atina arasında denge arıyorhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/t%C3%BCrkiye/5321062-libya-deniz-s%C4%B1n%C4%B1rlar%C4%B1nda-ankara-atina-aras%C4%B1nda-denge-ar%C4%B1yor
Libya deniz sınırlarında Ankara-Atina arasında denge arıyor
Libyalı ve Yunan parlamenterlerin geçen perşembe Atina’daki görüşmelerinden bir kare (Libya Temsilciler Meclisi)
Libya Temsilciler Meclisi, Doğu Akdeniz’de deniz sınırlarının belirlenmesine ilişkin dosyayı, ülkedeki siyasi ve kurumsal bölünmüşlüğün yanı sıra 2011’den bu yana devam eden geçiş süreci nedeniyle “incelemede” tutmaya devam etti. Bu durum, deniz anlaşmalarının sonuçlandırılmasını ertelerken dosyanın hukuki ve teknik boyutların ötesine geçen iç uzlaşılar ve bölgesel hesaplamalara bağlı kalmasına yol açıyor.
Deniz sınırlarının belirlenmesi konusu, Libya parlamentosunun Dışişleri Komisyonu üyelerinin geçen hafta sonu Atina’da Yunan parlamenterlerle yaptığı görüşmeler sırasında yeniden gündeme geldi. Libya tarafı, deniz sınırlarının belirlenmesine ilişkin anlaşmaların Bingazi’deki Temsilciler Meclisi bünyesinde hâlâ incelendiğini ve sınırları ilgilendiren tüm ülkelerin çıkarlarının ilgili hukuki çerçeveler doğrultusunda dikkate alındığını vurguladı.
Bu tutum, Libya’nın içinde bulunduğu geçiş sürecinin yanı sıra komşu ve Akdeniz ülkeleriyle sınırların belirlenmesine ilişkin meselelerin karmaşıklığı karşısında deniz sınırları dosyasının kurumsal bir süreç içinde tutulmasına yönelik parlamenter yaklaşımı yansıtıyor.
Temsilciler Meclisi Dışişleri Komisyonu Başkan Yardımcısı Hasan el-Bergusi, meclisin yayımladığı açıklamada bu yaklaşımı şöyle ifade etti: “Bu dosyaların ele alınması, ülkenin bunları sonuçlandırmaya imkân verecek daha istikrarlı bir aşamaya ulaşmasına kadar diyalog ve sükûnet gerektiriyor.”
Çıkarların kesişmesi
Konu, Libya’nın Türkiye, Yunanistan ve Mısır’la kesişen çıkarları nedeniyle özel bir hassasiyet taşıyor. Dosya aynı zamanda Doğu Akdeniz’deki petrol ve doğal gaz rezervleri ile yatırım güzergâhlarıyla da bağlantılı.
Ülke içindeki bölünmüşlük, Libya’nın ortak bir tutum oluşturmasını daha da zorlaştırıyor. Libya’da yetki, Trablus’ta Abdülhamid ed-Dibeybe başkanlığındaki geçici Ulusal Birlik Hükümeti ile doğuda Temsilciler Meclisi tarafından görevlendirilen Usame Hammad hükümeti arasında bölünmüş durumda.
Bu çerçevede Temsilciler Meclisi üyesi Abdüsselam Nasıye, deniz sınırları dosyasının sonuçlandırılması ve Libya’nın kaynaklarının korunmasının “öncelikle iç bölünmüşlüğün giderilmesi, devlet kurumlarının ve egemenlik kararının birleştirilmesiyle” başlayacağı görüşünü savunuyor.
Libya Temsilciler Meclisi’nin önceki oturumundan (Meclis Başkanı Akile Salih’in Basın Merkezi)
Nasıye, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada “Uzun süren geçiş döneminde siyasi, güvenlik ve ekonomik koşulların kırılganlığı, Libya’yı bölgesel güçlerin çıkarlarının kesiştiği bir sahaya dönüştürdü” dedi.
Nasıye, Libya’nın Doğu Akdeniz konusundaki tutumunun Türkiye veya Yunanistan safında yer almaktan ziyade “Libya’nın yüksek ulusal çıkarları” temelinde şekillenmesi gerektiğini vurguladı.
Nasıye’ye göre devlet kurumlarının birleştirilmesi ve sınırları koruyup kaynakları yönetebilecek ulusal kapasitenin oluşturulması, Libya’nın denizcilik alanındaki çıkarlarını uluslararası hukuk çerçevesinde savunmasını ve bölgesel gelişmelerle kendi kararını verebilen bir devlet olarak ilgilenmesini sağlayacak.
Hukuki ve siyasi karmaşıklıklar
Anlaşmazlığın kökeni, Trablus’taki savaşın sürdüğü 2019 yılında Libya’nın eski Ulusal Mutabakat Hükümeti ile Türkiye arasında imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin mutabakat zaptına dayanıyor. Anlaşmaya o dönemde Libya’nın doğusundaki yönetim karşı çıkarken Yunanistan da özellikle Girit olmak üzere Yunan adalarının haklarını etkilediğini savunarak mutabakatı reddetti. Ankara ise anlaşmanın hukuki sonuçlarının geçerli olduğunu savunuyor.
Son iki yılda doğu Libya ile Türkiye arasındaki ilişkilerin iyileşmesine paralel olarak deniz sınırlarının nasıl hesaplanacağı konusunda anlaşmazlıklar daha karmaşık bir boyut kazandı. Özellikle Sirte Körfezi ve adaların hukuki statüsünün deniz yetki alanlarına etkisi tartışmaların merkezinde yer aldı.
Bu durum, Yunanistan’ın Girit’in güneyinde arama sahaları ilan etmesinin ardından Haziran 2025’te gerilimin yükselmesiyle daha belirgin hale geldi. Bu gelişme üzerine Hammad hükümeti itiraz ederek diyalog çağrısında bulundu ve anlaşmaların gözden geçirilmesini talep etti.
Dibeybe hükümeti ise daha önce deniz sınırları dosyasındaki anlaşmazlık noktalarını çözmek amacıyla Yunanistan tarafıyla bir dizi görüşmeye katılmıştı. Libya ve Yunanistan medyasında yer alan haberlerde bu görüşmelerin, müzakerelerin hızlı ilerlemesini engelleyen hukuki ve siyasi karmaşıklıklarla karşı karşıya olduğu belirtilmişti.
Hukuki açıdan deniz sınırlarının belirlenmesi, Temsilciler Meclisi’nin Türkiye ile imzalanan anlaşmaya ilişkin nihai bir tutum almadan önce kapsamlı bir hukuki, teknik ve siyasi inceleme yapmasını gerektiren karmaşık dosyalardan biri olarak değerlendiriliyor. Diplomat ve uluslararası hukuk uzmanı Muhammed ez-Zübeydi de bu görüşü destekliyor.
Zübeydi, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada bu karmaşıklıkların çözümünde temel adımın deniz alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin düzenlemelerin uluslararası deniz hukuku kurallarıyla, özellikle de 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’yle uyumunun incelenmesi olduğunu söyledi.
Zübeydi ayrıca anlaşmada yer alan koordinatların ve sınır çizgilerinin gözden geçirilmesi ve uluslararası hukuk ile deniz hukuku alanlarında uzmanlardan yararlanılması gerektiğini belirtti.
Zübeydi, deniz anlaşmalarının parlamentodan geçirilmesi senaryosunun “ülkeyi deniz anlaşmazlıklarına sürükleyebileceği ve bir ülkenin zarar görmesi halinde bu anlaşmazlıkların özellikle Uluslararası Adalet Divanı olmak üzere uluslararası yargı veya tahkim mercilerine taşınabileceği” uyarısında bulundu.
Jeopolitik boyutlar
Meselenin yalnızca hukuki boyutla sınırlı olmadığı görülüyor. Zübeydi’ye göre konu, Libya’nın Akdeniz’in merkezindeki konumu ve denizcilik alanındaki çıkarlarının bölge ülkeleriyle iç içe geçmesi nedeniyle siyasi ve jeopolitik boyutlar da taşıyor.
Özellikle Mısır, Yunanistan, Malta ve Türkiye ile denizcilik alanındaki çıkarların kesiştiğine dikkat çeken Zübeydi, “Libya ile Türkiye arasında yapılacak herhangi bir deniz düzenlemesi, diğer ülkelerin çıkarları üzerinde de etkiler yaratabilir” dedi.
Zübeydi, Türkiye’nin Libya’nın batısındaki askeri nüfuzu nedeniyle deniz mutabakatının parlamentodan geçirilmesi yönünde sürekli baskı bulunduğunu belirtti. Ancak kararın ertelenmesinin dosyanın kapatılması anlamına gelmediğini, aksine Libya’nın ortak bir tutum oluşturmasına imkân verecek daha istikrarlı siyasi koşullar oluşana kadar dosyanın inceleme ve değerlendirme aşamasında tutulması anlamına geldiğini ifade etti.
Zübeydi ve Libyalı diplomatların değerlendirmelerine göre Libya’nın çıkarları, meselenin “günübirlik siyasi hesaplara indirgenmemesini”, hukuki ve teknik unsurların Libya’nın komşu ve Akdeniz ülkeleriyle ilişkileriyle birlikte dengelenmesini gerektiriyor.
Libya'da özel jeti alkollü kullandıkları şüphesiyle iki pilot gözaltına alındıhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/t%C3%BCrkiye/5319247-libyada-%C3%B6zel-jeti-alkoll%C3%BC-kulland%C4%B1klar%C4%B1-%C5%9F%C3%BCphesiyle-iki-pilot-g%C3%B6zalt%C4%B1na-al%C4%B1nd%C4%B1
Libya'da özel jeti alkollü kullandıkları şüphesiyle iki pilot gözaltına alındı
Libya’nın başkenti Trablus’taki Misrata Havalimanı’nda uçaklar (Reuters-Arşiv)
İstanbul'dan Libya'ya giden özel jet Misrata Havalimanı’nda iniş sırasında pistten çıkarak alev almıştı. Libya Başsavcılığı, kazadan yara almadan kurtulan pilot ve yardımcı pilotun olay sırasında alkollü olduğunu açıkladı. İki pilotun gözaltına alınmasına karar verildiğini duyuran başsavcılık olayda can kaybının yaşanmadığı bildirildi.
Başsavcılık pilotların kimliklerini açıklamazken, özel Libya el-Ahrar televizyonu, uçağın kaptanının Alman, yardımcısının ise Türk olduğunu bildirdi.
Türkiye merkezli bir şirket tarafından işletilen özel uçağın, pazartesi günü Misrata Havalimanı’na iniş sırasında pistten çıktığı ve ardından alev aldığı bildirildi.
Televizyon kanalı, Türk vatandaşı bir kabin görevlisinin uçaktaki tek yolcu olduğunu aktardı.
Başsavcılık, soruşturmayı yürüten savcının iki pilotun uçağı “alkollü halde kullandıkları” yönündeki tespitiyle şüphelilerin tutuklu yargılanmasına karar verildiğini bildirdi.
İtfaiye ekipleri, 14 Eylül 2026'da Misrata Uluslararası Havalimanı’nda düşen uçağın ardından çıkan yangını söndürmeye çalışıyor. Görüntü sosyal medyadan alınmıştır (Reuters)
Başsavcılık, iki pilotun “kendi can güvenlikleri ve uçağın güvenliği açısından kesin bir tehlike, havalimanı ve kullanıcıları açısından potansiyel bir tehlike oluşturduğunu” ve ayrıca “uçağın geçtiği hava sahasının güvenliğini tehdit ettiğini” kaydetti.
Açıklamada, soruşturmayı yürüten savcının, olayla ilgili incelemeleri “ulusal ve uluslararası ilgili kurallar doğrultusunda” sürdürdüğü belirtildi.
İnternette yayılan görüntülerde, uçağın kokpit bölümü dışında tamamının alevler içinde kaldığı görüldü.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
