İsrail ordusu, Hamas saldırısını püskürtürken muhtemelen bir kibbutz sakinini öldürdühttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/ortado%C4%9Fu/5100108-i%CC%87srail-ordusu-hamas-sald%C4%B1r%C4%B1s%C4%B1n%C4%B1-p%C3%BCsk%C3%BCrt%C3%BCrken-muhtemelen-bir-kibbutz
İsrail ordusu, Hamas saldırısını püskürtürken muhtemelen bir kibbutz sakinini öldürdü
7 Ekim 2023'te İsrail'in güneyine düzenlenen saldırı sırasında Filistinli savaşçılar (AP)
İsrail ordusu dün yaptığı açıklamada bir iç soruşturmanın, 7 Ekim 2023 saldırısı sırasında bir kibbutz sakininin Hamas militanlarıyla girilen çatışmada öldürülmüş olmasının ‘çok muhtemel’ olduğu sonucuna vardığını duyurdu.
Asker ve sivillerin ifade verdiği soruşturmada, Hamas saldırısından en çok etkilenen Nahal Oz sakinlerinden Tomer Eliaz Arava ve annesi Dikla Arava'nın ölüm nedeni tespit edilmeye çalışıldı.
Ordu, müfettişlerin değerlendirmesine göre Eliaz Arava'nın başlangıçta Hamas mensupları tarafından kaçırıldığını ve onu kapı kapı dolaştırarak sakinleri ayrılmaya ikna etmeye zorladıklarını belirtti.
Soruşturma, Eliaz Arava'nın bir buçuk saat sonra kaçmayı ve saklanmayı başardığını ortaya çıkardı. Destek için kibbutza gelen birlikteki askerler ‘şüpheli bir kişi’ görerek onu vurdu. Soruşturma sonucunda ‘bu kişinin büyük olasılıkla Tomer Eliaz Arava olduğu ve yanlış teşhis nedeniyle İsrail ordusunun ateşiyle kazara öldürüldüğü’ sonucuna varıldı.
Bu arada Hamas savaşçılarının Eliaz Arava'nın annesini kaçırdığı ve Gazze Şeridi'ne doğru götürdüğü belirtildi.
Soruşturma metninde, “Annesi Gazze Şeridi'ne doğru götürülürken arabanın arkasından ateş açılmış ve annesi ölmüştür” ifadesi yer aldı.
Ordu, soruşturmanın ‘Dikla Arava'nın kaçan teröristlere ait olduğu tespit edilen bir araçta bulunduğu için İsrail ordusunun ateşiyle öldürüldüğüne dair makul bir olasılığa işaret ettiği’ belirtildi. “Her iki vakada da ölüm nedenini kesin olarak belirlemek mümkün değildir” denildi.
Saldırının ardından, çok sayıda İsraillinin dost ateşiyle öldürülmüş olabileceği korkusu orduyu soruşturma açmaya sevk etti.
Şarku’l Avsat'ın İsrail medyasından aktardığına göre Hamas saldırısından en çok etkilenen kibutzlardan biri olan Beeri'deki görgü tanıkları, Hamas'ın 14 kişiyi alıkoyduğu bir eve tankla ateş açıldığını bildirdi.
İsrail'in resmi verilerine göre Hamas saldırısı çoğu sivil bin 208 kişinin ölümüne neden oldu. Gazze Şeridi’ndeki Sağlık Bakanlığı'na göre İsrail'in Gazze'deki askerî harekâtında çoğu sivil en az 46 bin kişi hayatını kaybetti.
İran basını, ABD’nin Irak’tan çekilmesini nasıl değerlendiriyor?https://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/ortado%C4%9Fu/5325510-i%CC%87ran-bas%C4%B1n%C4%B1-abd%E2%80%99nin-irak%E2%80%99tan-%C3%A7ekilmesini-nas%C4%B1l-de%C4%9Ferlendiriyor
Irak’ın başkenti Bağdat’ta Egemenlik Günü’nü anan bir pankart... Egemenlik Günü, ABD liderliğindeki koalisyon güçlerinin Irak’tan çekilmesinin ve yirmi yılı aşkın süredir devam eden askeri varlığının sona ermesinin yıldönümünü, yani 30 Eylül 2026’yı işaret ediyor. (Reuters)
İran basını, ABD’nin Irak’tan çekilmesini nasıl değerlendiriyor?
Irak’ın başkenti Bağdat’ta Egemenlik Günü’nü anan bir pankart... Egemenlik Günü, ABD liderliğindeki koalisyon güçlerinin Irak’tan çekilmesinin ve yirmi yılı aşkın süredir devam eden askeri varlığının sona ermesinin yıldönümünü, yani 30 Eylül 2026’yı işaret ediyor. (Reuters)
Hanan Azizi
İran basını, ABD’nin -30 Eylül’de tamamlanan- Irak’tan çekilmesini ele aldı. Çoğunluğu muhafazakâr ve sert çizgide yayın yapan medya kuruluşları, bunun bir çekilme olmadığını, ‘Irak’taki nüfuzunu henüz sona erdirmemiş olan ABD’nin kovulması ve yenilgisi’ anlamına geldiğini savundu. Reformcu ve ılımlı basın ise çekilmenin, Irak ve bölgenin güvenlik düzeninde önemli bir gelişme olarak değerlendirilen sonuçlarına odaklandı.
Bu durum Washington’ın Irak’taki güvenlik denkleminden tamamen çekildiği anlamına gelmekten ziyade, ülkedeki varlığının biçimini değiştirmesiyle bağlantılı. İran’ın ILNA haber ajansına göre ABD, güçlerini askeri üslerde konuşlandırmaya devam etmek yerine istihbarat ve gözetim kapasitesini korumaya ve bölgede hızlı müdahale imkânını sürdürmeye yöneliyor.
Bağdat, 30 Eylül’den sonra siyasi ve güvenlik dengelerini nasıl yönetecek?
Bu soruyu reformist çizgideki Ebtekar gazetesi, 30 Eylül tarihli sayısında ‘ABD güçlerinin Irak’tan çekilmesinin ertesi günü’ başlıklı bir haber-analizde ele aldı. Gazeteye göre 30 Eylül sonrasında Irak ile ABD arasındaki güvenlik ilişkilerinin biçimi, güçlerin doğrudan konuşlandırılmasından istihbarat iş birliğine, eğitim ve askeri teçhizat alımına dayalı bir yapıya dönüşecek. 30 Eylül sonrasında asıl önemli soru ‘ABD Irak’tan nasıl çekildi?’ değil, ‘Irak yabancı askeri varlığı olmadan güvenliğini ve siyasi dengelerini nasıl yönetmek istiyor?’ olacak.
Irak deneyimi, yabancı güçlerin çekilmesinin tek başına istikrarı garanti etmediğini, yabancı güçlerin ülkede konuşlandırılmasının da Bağdat’ın siyasi ve güvenlik alanındaki pek çok sorununu çözmesine yardımcı olmadığını gösterdi. 1 Ekim, farklı bir dönemin başlangıcını oluşturuyor. Irak’ın, yabancı askeri güçlerin doğrudan varlığı olmadan hava savunma sisteminin kapasitesini güçlendirmesi, Erbil ile ilişkilerini yönetmesi, silahlı güçlerin çokluğundan kaynaklanan otorite merkezlerini çözmesi ve bunları devlet bünyesine entegre etmesi gerekiyor. Ayrıca İran, ABD, Arap ülkeleri ve Türkiye ile ilişkilerini, Irak’ın yeniden bölgesel ve uluslararası aktörler arasındaki bir çatışma alanına dönüşmesini engelleyecek şekilde düzenlemesi gerekiyor. 30 Eylül bir son değil; Irak hükümeti açısından yeni bir sınavın başlangıcı. Bu sınav, Bağdat’ın son yirmi yılda yaşanan kriz, savaş ve dış müdahalelerin ardından bunların üstesinden ne ölçüde gelebileceğini ve ülke topraklarının tamamında güvenlik ile egemenliğin kontrolünü eline alıp alamayacağını ortaya koyacak.
30 Eylül bir son değil, Irak hükümeti için yeni bir sınavın başlangıcı. Bu sınav, hükümetin son yirmi yıl boyunca yaşanan krizleri, savaşı ve dış müdahaleyi aşma ve tüm topraklarında güvenliği ve egemenliği sağlama kapasitesini ortaya koyacak.
Tosee İrani gazetesi ise ABD’nin çekilmesinin tek başına DEAŞ’ın geri dönmesinin veya dönmemesinin nedeni olmadığını belirtiyor. Gazeteye göre asıl belirleyici olan, güvenlik meselelerinin nasıl yönetileceği, yerel güçlerin kapasitesi, sınırların kontrolü, karar alma mekanizmasındaki uyum ve uluslararası müttefiklerle istihbarat ve eğitim iş birliğinin sürdürülmesi. Önümüzdeki dönemin başarısı, Bağdat’ın yabancı güçlerin varlığının sona ermesini ulusal egemenliğini pekiştirmeye dönüştürme kapasitesine bağlı olacak.
Aşırılıkçıların söylemlerinde ayrılma değil, sınır dışı etme vurgusu ön plana çıkıyor
İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), 30 Eylül Çarşamba günü yayımladığı açıklamada, “Amerikalıların Irak’tan çıkarılmasının, Batı Asya’nın ABD’nin hegemonyasından kurtarılmasının önünü açtığını” savundu. Açıklamada, “ABD’nin Irak’tan ayrılması müzakereler ve yalvarışlar sonucunda değil, direnen bir halk ile canlarını feda eden ve kırılmaz direniş iradesini ortaya koyan mücahitler sayesinde gerçekleşti. Böylece Irak bağımsız hale geldi” ifadeleri kullanıldı. DMO, bu gelişmenin başta Ebu Mehdi el-Mühendis olmak üzere Iraklı şehitlerin kanlarının intikamını alma yolundaki ilk adım olduğunu belirterek, “İntikam, ABD’nin bölgenin tamamından çıkarılmasıyla tamamlanacak” değerlendirmesinde bulundu. Açıklamada ayrıca ABD’nin Irak’tan çekilmesi “Direniş Ekseni için büyük bir başarı” olarak nitelendirildi.
Tahran’daki Baharistan Meydanı’nda, İran Dini Lideri Mücteba Hamaney’in büyük bir fotoğrafının yanında sergilenen İran yapımı Zülfikar füzeleri, 28 Eylül 2026 (AFP)
Açıklamada ayrıca, “direniş grupları ve Irak halkına, ABD ve Irak’ın istikrarını yeniden sarsmak amacıyla planlayabileceği komplolar ve fitnelere karşı uyanık olmaları” çağrısında bulunuldu. DMO Komutanı’nın kıdemli danışmanı Muhammed Rıza Nakdi, ABD’nin 20 yılın ardından Irak’tan aşağılanarak çıkarıldığını söyledi. İslami Şura Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkan Yardımcısı Emir Hayat Mukaddem ise ABD güçlerinin bölgeden çekilmesinin ardından Irak’ta kalıcı güvenliğin sağlanacağını savundu. Mukaddem, ABD’nin DEAŞ’ı silahlandırdığını belirterek, “ABD yönetimi yozlaşmış ve terörizmi destekleyen bir yönetimdir” ifadesini kullandı.
Keyhan gazetesi ise çekilmeyi gösteri niteliğinde bir adım olarak değerlendirdi. Gazete, 1 Ekim tarihli haberinde, “Son Amerikan askerinin ayrılmasının ardından ABD’nin Irak’taki varlığının sona erdiğini düşünmek saflık değil mi?” sorusunu yöneltti. Gazeteye göre bu çekilme bir boşlukta gerçekleşmedi. Washington ile Bağdat, Eylül 2024’te Irak’taki uluslararası DEAŞ karşıtı koalisyonun görevini aşamalı olarak sona erdirme konusunda anlaşmıştı. Dolayısıyla yaşananlar, işgalci bir yabancı gücün ülkeden kovulması değil, Irak’taki hâkim yabancı gücün varlık biçimini değiştirmesi anlamına geliyor. Zira Washington istihbarat ve keşif kapasitesini koruyacak, güvenlik iş birliği de çekilmenin ardından devam edecek.
Gazete ayrıca Irak hükümetinin, İran’a hava ablukası uygulanmasına yönelik ABD planına katıldığını belirterek bunun soru işaretlerine yol açtığını savundu. “Peki Irak hükümeti, ABD’nin dayatmaları olmadan Irak hava sahasını kontrol edebilecek mi?” sorusunu gündeme getirdi.
DEAŞ’ın faaliyetleri konusu yeniden Amerikan medyasının gündemine gelirken, bazı görüşler ABD’nin çekilmesinin ardından Irak’ta istikrarı bozmak amacıyla DEAŞ kartını kullanabileceğini öne sürüyor. Irak hükümeti 30 Eylül’ü Egemenlik Günü ilan etti. Şarku’l Avsat’ın al Majalla'dan aktardığı analize göre ancak ulusal egemenlik ile yabancı askerlerin ülkeden ayrılması arasında büyük bir fark bulunuyor. Zira Irak, güvenliği, sınırları, doğal kaynakları, dış politikası ile mali ve ekonomik sistemi konusunda bağımsız kararlar alma konusunda hâlâ yetersiz durumda.
Irak hükümeti, ABD’nin yönlendirmeleri olmadan Irak hava sahasını kontrol edebilir mi?
Bu eksik çekilme, Bağdat ile yapılan bir güvenlik anlaşmasının sonucu olmaktan ziyade İran’ın bölgedeki Amerikan hedeflerine yönelik füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarının ardından gerçekleşti. Söz konusu çekilme, askeri varlığın yüksek maliyeti nedeniyle zorunlu hale gelen bir adım niteliğinde ve Irak’ın egemenliğine saygı gösterildiğinin bir işareti değil. Ayrıca ABD, Irak’ın petrol gelirleri üzerindeki kontrolünü hâlâ sürdürüyor.
30 Eylül 2026 tarihinde Irak’ın Necef kentinde, ABD önderliğindeki koalisyon güçlerinin Irak’tan çekilmesini kutlamak amacıyla Irak güvenlik güçlerinden bazı mensuplar şehirde bir geçit töreni düzenledi. (Reuters)
İran Dini Liderlik Ofisi’ne yakınlığıyla bilinen Sedaye İran gazetesi, haberine ‘Gitmediler, kovuldular’ başlığını attı. Gazete, “ABD, Irak’a saldırarak Batı Asya bölgesine kendi düzenini dayatmak, İsrail için güvenli bir alan oluşturmak ve Filistin meselesini sonsuza kadar ortadan kaldırmak istedi. ABD, Irak modelini İran’a uygulamayı amaçladı ancak sınır tanımayan direniş, Amerikan yayılmacı projesinin karşısında durdu” değerlendirmesinde bulundu.
*"Bu analiz Şarku’l Avsat tarafından Londra merkezli al Majalla dergisinden çevrilmiştir."
İran, Irak’tan uçuşlara yönelik kısıtlamaları kaldırmasını istedihttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/ortado%C4%9Fu/5325015-i%CC%87ran-irak%E2%80%99tan-u%C3%A7u%C5%9Flara-y%C3%B6nelik-k%C4%B1s%C4%B1tlamalar%C4%B1-kald%C4%B1rmas%C4%B1n%C4%B1-istedi
İran, Irak’tan uçuşlara yönelik kısıtlamaları kaldırmasını istedi
İran Havayolları’na ait iki uçak, Tahran’ın güneyindeki İmam Humeyni Uluslararası Havalimanı’nda. (Arşiv- Mizan)
İran Dışişleri Bakanlığı dün yaptığı açıklamada, Tahran’ın Irak’tan ABD yaptırımları nedeniyle uçuşlara getirilen kısıtlamaların kaldırılması için gerekli adımları atmasını ve hava ulaşımının normal seyrine dönmesini istediğini bildirdi.
Bu talep, İran ile Irak arasındaki uçuşların, ABD’nin İran hava yolu şirketlerine hizmet sunulmasını kısıtlayan yaptırımları nedeniyle askıya alınmasının ardından geldi.
İsrail’in Washington Büyükelçisi, oğlunun Batı Şeria’da düzenlenen araçlı saldırıda yaralandığını açıkladıhttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/ortado%C4%9Fu/5321978-i%CC%87srail%E2%80%99-washington-b%C3%BCy%C3%BCkel%C3%A7isi-o%C4%9Flunun-bat%C4%B1-%C5%9Feria%E2%80%99da-d%C3%BCzenlenen
İsrailli bir subay, 23 Eylül 2026’da Batı Şeria’daki Makkabim kontrol noktasında araçla düzenlenen saldırının ardından hasar gören bir aracı inceliyor (EPA)
İsrail’in Washington Büyükelçisi, oğlunun Batı Şeria’da düzenlenen araçlı saldırıda yaralandığını açıkladı
İsrailli bir subay, 23 Eylül 2026’da Batı Şeria’daki Makkabim kontrol noktasında araçla düzenlenen saldırının ardından hasar gören bir aracı inceliyor (EPA)
İsrail’in ABD Büyükelçisi Yechiel Leiter, dün işgal altındaki Batı Şeria’da düzenlenen araçlı saldırıda yaralanan askerin oğlu olduğunu açıkladı
Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre Leiter, X platformundan yaptığı açıklamada, “Neria’nın bir mucizeye ihtiyacı var. Neria, ağabeyi Moşe Yedidya Leiter’i kaybetmesinin ardından yedek kuvvetlerde görev yapmaya devam etti” ifadelerini kullandı. Moşe Yedidya Leiter, Kasım 2023’te Gazze Şeridi’ndeki çatışmalar sırasında hayatını kaybetmişti.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da X üzerinden yaptığı açıklamada, “Eşim Sara ve ben, bütün İsrail halkıyla birlikte bir mucizenin gerçekleşmesi için dua ediyoruz” dedi.
İsrail polisi, dün işgal altındaki Batı Şeria’daki askeri kontrol noktasında düzenlenen araçlı saldırıda bir İsrail askerinin yaralandığını ve saldırıyı gerçekleştiren kişinin İsrail güçleri tarafından öldürüldüğünü duyurdu.
İsrail polisi, saldırganın Ramallah kentinin batısındaki Beyt Horon yerleşimi yakınlarında içinde bir kadın polis ile bir askerin bulunduğu araca otomobiliyle çarptığını bildirdi. AFP’nin haberine göre polis açıklamasında, “Bunun sonucunda asker yaralandı ve şu anda tıbbi tedavi görüyor. Saldırgan ise güçlerin açtığı ateş sonucu öldürüldü” denildi.
İsrail’in MDA ambulans servisi, ekiplerinin durumu ağır olan bir erkeği hastaneye kaldırdığını açıkladı.
İsrail kurtarma ekipleri, 23 Eylül 2026’da işgal altındaki Batı Şeria’da düzenlenen araçlı saldırının olay yerinde çalışma yürütüyor. (Reuters)
Filistin Sağlık Bakanlığı ise yaptığı açıklamada, “Makamların bize, 29 yaşındaki Mahmud Muhammed Mahmud Süleyman’ın Ramallah’ın batısındaki Beyt Ur et-Tahta köyü yakınlarında işgal güçlerinin açtığı ateş sonucu hayatını kaybettiğini ve cenazesinin alıkonulduğunu bildirdiğini” belirtti.
İsrail’in 1967’den bu yana işgali altındaki Batı Şeria’da, Ekim 2023’te Gazze Şeridi’nde savaşın başlamasından eri şiddet olayları arttı.
Geçtiğimiz pazar günü Ramallah yakınlarında bir İsrailli yerleşimci silahla öldürüldü. İsrail ordusu, saldırıyı gerçekleştirdiğinden şüphelenilen kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Aynı gün ordu, Cenin yakınlarında askerlerine araçla çarpmaya çalışan bir Filistinlinin öldürüldüğünü duyurdu.
İsrail güvenlik güçleri, 23 Eylül 2026’da işgal altındaki Batı Şeria’da düzenlenen araçlı saldırının olay yerinde çalışma yürütüyor. (Reuters)
AFP’nin Filistin yönetimi verilerinden aktardığına göre Gazze savaşının başlamasından bu yana aralarında silahlı kişilerin de bulunduğu en az bin 111 Filistinli İsrail askerleri veya yerleşimciler tarafından açılan ateş sonucu hayatını kaybetti.
Buna karşılık İsrail’in resmi verilerine göre Filistinliler tarafından düzenlenen saldırılarda veya İsrail güçleriyle yaşanan çatışmalarda, aralarında siviller ve askerlerin bulunduğu en az 49 İsrailli hayatını kaybetti.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
