Sudan’ın Çad sınırındaki Batı Darfur eyaleti Valisi Hamis Abdullah Abbeker’in silahlı bir grup tarafından öldürülmesiyle ülkedeki savaş yeni bir dönemece girdi.
Çatışmanın tarafları olan Sudan ordusu ve Hızlı Destek Kuvvetleri valinin öldürülmesinde karşılıklı suçlamalarda bulunurken, yerel ve uluslararası birçok taraf cinayeti ‘son derece tehlikeli’ olarak nitelendirerek kınadı.
Maliye Bakanı Cibril İbrahim liderliğindeki Adalet ve Eşitlik Hareketi (JEM) tarafından bugün yapılan açıklamada, “Silahlı milisler, Batı Darfur Valisi General Hamis Abdullah Abbeker’in konutuna baskın düzenledi, onu kaçırdı ve bilinmeyen bir yere götürdü, Ardından eşi benzeri görülmemiş bir gaddarlık ve barbarlıkla öldürülmesini gösteren videolar yayınladı” denildi.
JEM tarafından Facebook üzerinden yapılan açıklamada, olay ‘ciddi bir gelişme ve Batı Darfur eyaletinin başkenti Cuneyna ve çevresindeki bölgelerde işlenen ve işlenmeye devam eden korkunç ihlallerin bir uzantısı’ olarak nitelendirildi.
Sudan ordusu, Hızlı Destek Kuvvetleri’ni (HDK), ölümünden saatler önce eyalette işlenen ihlallerden HDK’yi sorumlu tutan Abbeker’i kaçırmak ve öldürmekle suçladı.
Sudan ordusu tarafından yapılan açıklamada, “Silahlı kuvvetler, Batı Darfur eyaleti valisi Hamis Abbeker’i kaçırıp öldüren HDK milislerinin hain eylemini en güçlü şekilde kınıyor. HDK, bu vahşi eylemle barbarlık siciline yeni bir sayfa ekledi. HDK'nin Sudan halkına karşı işlediği bu alçak suçlar, ülke tarihinde daha önce görülmedi” denildi.
Açıklamada, Abbeker’in ordu ile HDK arasındaki çatışmayla hiçbir ilgisi olmadığının da altı çizildi.
Sudan resmi haber ajansı SUNA’ya göre, Ordu lideri Korgeneral Abdulfettah Burhan, Abbeker’in öldürülmesini kınadı ve ölümünden Hızlı Destek Kuvvetleri’ni sorumlu tuttu.
Burhan, Batı Darfur Valisi’nin, Sudan ile silahlı mücadele hareketleri arasındaki Cuba barış anlaşmasına dayanarak göreve başladığının altını çizdi.
Hızlı Destek Kuvvetleri’nden açıklama
Hızlı Destek Kuvvetleri ise, Batı Darfur Valisi’nin öldürülmesini kınadı ve eyaletteki şiddetli aşiret çatışması zemininde ‘haydutları’ onu öldürmekle suçladı.
Hızlı Destek Kuvvetleri tarafından bugün yapılan açıklamada, Sudan askeri istihbaratı, Batı Darfur’da bir aşiret savaşını ateşlemek ve aşiretleri silahlandırarak bu savaşı körüklemekle suçlandı.
Abbeker’in öldürülmesiyle ilgili bir soruşturma yürüteceği bilgisi verilen açıklamada, olaya karıştığı kanıtlanan tüm unsurlarını adalete teslim etme sözü de verildi.
Abbeker, 2020’de hükümetle Cuba Barış Anlaşması’nı imzalayan ve bölgede yaklaşık 20 yıla yayılan bir çatışmayı sona erdirmek isteyen isyancı hareketlerin liderlerinden biriydi.
Abbeker, ölümünden saatler önce Al-Hadath TV kanalına yaptığı açıklamada, HDK güçlerini Cuneyna şehrini yok etmekle suçlamıştı.
Açıklaması sırasında silah sesleri geldiğini söyleyen Abbeker şu ifadeleri de kullanmıştı;
Şimdi sizinle konuşuyorum ve saldırı devam ediyor. Cuneyna’da vatandaşların başına ateş ediyorlar. Çok sayıda vatandaş ayrım gözetmeyen saldırılarla ölüyor. Bugün tedavi olamayan çok sayıda yaralımız var. Hastanemiz yok. Artık vatandaşa hizmet veren bir sağlık kuruluşu yok. Binlerce kişi soğukkanlılıkla öldürülüyor. Bu nedenle bu bölgede kalanları korumak için uluslararası toplumun kararlı bir müdahalesine ihtiyacımız var.
Birleşmiş Milletler (BM) Sudan Entegre Geçiş Yardım Misyonu (UNITAMS) Başkanı ve BM Sudan Özel Temsilcisi Volker Perthes, önceki gün Darfur bölgesinde meydana gelen şiddet olaylarının insanlığa karşı suç olabileceği konusunda uyardı.
Perthes, “Darfur’daki durum kötüleşmeye devam ederken, Nisan sonundan bu yana etnik boyutlar kazanan çeşitli şiddet dalgalarının ardından Cuneyna’daki durumla ilgili özellikle endişeliyim” dedi.
Sudan’ın en önde gelen siyasi partisi olan Ulusal Ümmet Partisi ise, Cuneyna’da meydana gelen şiddeti ‘şüphesiz şehri bir felaket bölgesi haline getiren tam teşekküllü bir insan suçu’ olarak nitelendirdi.
Parti tarafından bugün yapılan açıklamada, “Hızlanan savaşın yansımaları, ülkeyi benzeri görülmemiş bir felaket durumuna sürükleyecek. Bu da, tüm ülke halkının acilen bu savaşı durdurmak için çağrıda bulunmasını, bunun sorumluları ve savunmasız vatandaşlara karşı suç işleyenlerden hesap sorması için çalışmasını zorunlu kılıyor” denildi.
Parti, savaşı durdurmak ve güvenlik ve barışı yeniden sağlamak için ulusal, sivil bir cephe kurarak ülkeyi kurtarma çağrısında da bulundu.
AB’nin Hartum Büyükelçisi’nden kınama
Avrupa Birliği’nin (AB) Hartum Büyükelçisi Aidan O’Hara, Batı Darfur eyaleti Valisi Hamis Abdullah Abbeker ile bilinmeyen sayıda sivilin ülkedeki çatışmalar sonucunda öldürülmesini kınadı.
Büyükelçi Twitter üzerinden yaptığı açıklamada, “Darfur’da dehşet verici geniş çaplı şiddet haberleri arasında, Batı Darfur Valisi Hamis Abbeker’in dün vahşice öldürülmesi şok edici. Onun ve çatışmada sayısız sivilin öldürülmesini kınıyoruz. Sudan’daki sivillerin korunması ve insani yardım erişimi uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerdir ve ihlallerden sorumlu olanlar sorumlu tutulacaktır” ifadelerini kullandı.
