Rusya’da Zafer Günü düzenlenmesi planlanan saldırı girişimleri engellendi

Şeref Muhafızları’ndan bir subay Zafer Günü öncesinde, Leningrad Kuşatması kurbanlarının gömüldüğü Piskaryovskiy Mezarlığı’nda bir askerin kıyafetini düzeltirken. (EPA)
Şeref Muhafızları’ndan bir subay Zafer Günü öncesinde, Leningrad Kuşatması kurbanlarının gömüldüğü Piskaryovskiy Mezarlığı’nda bir askerin kıyafetini düzeltirken. (EPA)
TT

Rusya’da Zafer Günü düzenlenmesi planlanan saldırı girişimleri engellendi

Şeref Muhafızları’ndan bir subay Zafer Günü öncesinde, Leningrad Kuşatması kurbanlarının gömüldüğü Piskaryovskiy Mezarlığı’nda bir askerin kıyafetini düzeltirken. (EPA)
Şeref Muhafızları’ndan bir subay Zafer Günü öncesinde, Leningrad Kuşatması kurbanlarının gömüldüğü Piskaryovskiy Mezarlığı’nda bir askerin kıyafetini düzeltirken. (EPA)

Rusya’da İkinci Dünya Savaşı’nda Nazi Almanyası’na karşı elde edilen zaferin kutlandığı 9 Mayıs Zafer Günü için tüm hazırlıklar sona ererken Moskova yönetimi, ülkenin merkezinde bir tren istasyonu ve bir askeri havaalanını hedef alınması planlanan yeni saldırı girişimlerinin engellendiğini duyurdu.

Ukrayna istihbaratının ‘Rusları öldürmeye devam etme’ tehdidi ve son dönemde Rus vatandaşları ve hayati tesislerin artan şekilde hedef alınması, ‘istihbarat savaşının’ yeni bir gerilim aşamasına girdiğini gösteriyor.

Rusya, Zafer Günü vesilesiyle bugün Kızıl Meydan’da yapılacak büyük askeri geçit törenine hazırlık olarak başkent Moskova ve diğer büyük şehirlerde sıkı güvenlik önlemleri aldı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov.

Putin’in, Zafer Günü vesilesiyle beklenen çatışmaların seyri ve Rusya’nın bundan sonraki aşamadaki öncelikleri hakkında iç ve dış mesajlar vereceği önemli bir konuşma yapması bekleniyor.

Bu yılki kutlamalar, çeşitli bölgelerde artan saldırılar nedeniyle Rus şehirlerinde benzeri görülmemiş bir gerilim atmosferi altında gerçekleşiyor.

Sabotaj engellendi

Rus makamları dün ülkenin merkezindeki Çelyabinsk bölgesinde bulunan bir tren istasyonuna yönelik sabotaj girişimini önlediklerini duyurdu.

Rusya Federal Güvenlik Servisi’ne (FSB) göre pazar gecesi demiryolunu sabote etmeye çalışan üç vatandaş gözaltına alındı.

Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre duyuru, yakınlardaki İvanovo bölgesindeki bir havaalanına silahlı insansız hava aracı (SİHA) ile saldırısı düzenlenmesinden birkaç saat sonra yapıldı.

FSB, İçişleri Bakanlığı ile işbirliği içerisinde, bölgedeki Severny askeri havaalanına düzenlenen saldırının püskürtüldüğünü bildirdi.

Açıklamada, saldırının erken uyarı amaçlı kullanılan Rus A50 uçaklarını imha etmenin amaçlandığı bilgisi paylaşıldı.

Sabotaj eyleminde, Ukrayna’nın kuzeyindeki Chernihiv bölgesinde bulunan Blistov kasabasından Aeroprakt-A32 hafif motorlu uçakla patlayıcıların taşınması planlandı.

Rus güvenliği uçağın yörüngesini izlemeyi başardı.

FSB’nin açıklamasına göre, söz konusu uçak Tula bölgesine indikten sonra, Ukrayna Savunma Bakanlığı Ana İstihbarat Müdürlüğü tarafından görevlendirilen pilot ile sabotaj ekibi yakalandı.

Bunlar yaşanırken, Ukrayna Savunma Bakanlığı Askeri İstihbarat Dairesi (GUR) Başkanı Kirill Budanov, Kiev mutlak zafer kazanana dek tüm dünyada Rusları öldürmeye devam etme sözü verdi.

Budanov, Rus siyaset uzmanı Aleksandr Dugin'in kızı Daria Dugina’ya geçen yıl düzenlenen suikastın arkasında Kiev’in olup olmadığına ilişkin bir soruya cevabı şöyle oldu:

“Bu konudaki tüm yorumum, Ukrayna’nın mutlak zaferine kadar dünyanın her noktasındaki Rusları öldürdüğümüz ve öldürmeye devam edeceğimizdir.”

Rusya Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Dmitry Peskov ise Budanov'un sözlerini ‘canavarca’ olarak nitelendirdi.

Peskov konuya ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Bu gerçekten canavarca bir açıklama. Kiev rejiminin sadece terörist faaliyetlere sponsorluk yapmadığını, aynı zamanda onun doğrudan organizatörü olarak da hareket ettiğini doğrudan doğruluyor. Bu tür açıklamaların zemininde ellerinden gelen her şeyi yapacak özel servislerimiz var. Bundan kimsenin şüphesi olmasın.”

Rusya’nın Budanov’un sözlerini kınadığını belirten Peskov, “Bu tür terör açıklamalarının kınanmayacağını hayal etmek zor. Moskova, Batılı hükümetlerin tepkisini çok yakından izleyecek” ifadesini kullandı.

Peskov ayrıca Budanov’un Rusları öldürmeye devam etme sözünün, Putin’in Ukrayna’daki ‘özel operasyon’ kararını haklı çıkardığını dile getirdi.

Budanov’un açıklamasından kısa bir süre önce, Kremlin yanlısı Rus yazar Zakhar Prilepin’e suikast girişiminde bulunuldu.

Yazar, cumartesi günü aracına konulan bombanın patlatılması ile ağır yaralandı. Olay sonrası Alexander Permyakov isimli bir vatandaş gözaltına alındı.

Bahmut’ta operasyonlar yeniden başladı

Wagner’a bağlı paralı askerler Bahmut’un batısındaki Tıp Fakültesi yakınlarındaki bir binaya saldırı düzenlerken, sınırlı ilerlemeye rağmen Ukrayna güçlerinin direnişinin devam ediyor.

Wagner unsurları söz konusu binaya baskın düzenledi, temizledi ve Ukrayna askerlerinin hala saklandığı komşu binalara ulaşmak için hedef çemberini genişletti.

Wagner Başkanı Yevgeny Prigojin bir süre önce yaptığı açıklamada, Savunma Bakanı Sergey Şoygu ve Genelkurmay Başkanı Valery Gerasimov’u grubuna mühimmat sağlamamakla suçlamıştı.

Ancak Prigojin pazar günü, grubuna gerekli silah ve mühimmatı sağlamak için Savunma Bakanlığı’ndan garanti aldığını söyledi.



Uzmanlar toplantısı Washington-Tahran müzakerelerini kritik bir aşamaya taşıyor

İran Lideri Ali Hamaney Tahran'da düzenlenen yas toplantısında (İran dini liderlik web sitesi)
İran Lideri Ali Hamaney Tahran'da düzenlenen yas toplantısında (İran dini liderlik web sitesi)
TT

Uzmanlar toplantısı Washington-Tahran müzakerelerini kritik bir aşamaya taşıyor

İran Lideri Ali Hamaney Tahran'da düzenlenen yas toplantısında (İran dini liderlik web sitesi)
İran Lideri Ali Hamaney Tahran'da düzenlenen yas toplantısında (İran dini liderlik web sitesi)

İki ülke arasındaki müzakerelerin üçüncü turunun arifesinde ABD Başkanı Donald Trump, durumu geçici olarak niteleyen ve olayların seyrini değiştirme uyarısında bulunan Dini lider Ali Hamaney'in aksine İran ile anlaşma olasılığı konusunda tehdit ve diplomasi arasında ikili mesajlar verdi.

Washington ve Tahran'dan müzakereciler iki hükümeti temsil eden uzmanlar eşliğinde teknik görüşmelere başlamak üzere Cumartesi günü Umman'a gidiyor, ancak anlaşmanın niteliği henüz net değil ve uranyum zenginleştirmenin azaltılması ya da tüm nükleer programın tasfiyesi konusunda bir anlaşmazlık ortaya çıkabilir.

İki ülke arasında bilinen son doğrudan müzakereler eski ABD Başkanı Barack Obama döneminde, 2015 nükleer anlaşmasına giden diplomatik çabalar sırasında gerçekleşmişti.

fgtrhyjuı
Trump Virginia'da gazetecilere el sallıyor - 24 Nisan 2025 (AP)

Geçtiğimiz hafta iki tarafın olası bir anlaşmanın çerçevesini belirleme konusunda mutabık kaldığı dolaylı ABD-İran görüşmelerinin ardından bugün (Cuma) Time dergisine verdiği mülakatta Trump şunları söyledi:  “İran ile bir anlaşma yapacağımızı düşünüyorum.” ABD'li bir yetkili görüşmelerde “çok iyi ilerleme” kaydedildiğini söyledi.

İran'ın dini lideri Ali Hamaney ya da Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüşmeye açık olup olmadığı sorusuna Trump olumlu yanıt verdi

İsrail’in İran’ın nükleer tesislerine saldırısını kendisinin engellediği yönündeki iddiaları ise reddeden Trump, "Hayır, bu doğru değil. Onları durdurmadım. Ama onlara rahat hareket edebilecekleri bir ortam da sunmadım. Çünkü bir saldırıya gerek kalmadan anlaşma sağlayabileceğimize inanıyorum. Belki de saldırmak zorunda kalacağız. Çünkü, İran’ın nükleer silah sahibi olmasına izin verilmeyecek." diye konuştu. Ülkesinin bir anlaşmaya varamazsak İsrail'in İran'a karşı başlatacağı olası bir savaşa gönüllü olarak katılabileceğini belirten Trump “Bir anlaşmaya varamazsak ben ön saflarda yer alacağım" dedi.

Hamaney: Geçici bir durum

İran lideri Ali Hamaney ülkesi ile ABD arasındaki görüşmeleri “geçici bir durum” olarak nitelendirdi. Perşembe akşamı Tahran'da düzenlenen matem töreninde konuşan Hamaney, “Bu durum kalıcı değil ve ikiyüzlülüğün bu egemenliği kalıcı bir kader değil, ilahi bir kader içinde geçici bir kaderdir” dedi.

Hamaney sözlerine şöyle devam etti: “Zaman zaman düşüncesiz sözlerimiz, yersiz itirazlarımız, sabırsızlığımız, duruma ilişkin yanlış analizlerimiz tüm bunlar olayların seyrini değiştirebilecek ölçüde, bazen tarihi bir etkiye sahip olabilir. Bu nedenle son derece dikkatli ve özenli olmalıyız.”

Hamaney'in ve Trump'ın açıklamaları arasında anlaşmanın mahiyeti belirsizliğini koruyor ancak anlaşmazlıklar İran'ın zenginleştirme kabiliyetinden tamamen mahrum bırakılması mı yoksa sivil ve barışçıl nükleer programlar için belirli miktarda düşük düzeyde zenginleştirilmiş uranyum kullanmasına izin verilmesi mi gerektiği üzerinde yoğunlaşıyor.

dfrgthyu
İran Lideri Ali Hamaney Tahran'da bir yas töreni sırasında (Hamaney web sitesi)

Şarku'l Avsat'ın New York Times'tan aktardığı habere göre Umman'daki teknik toplantıların üçüncü turu, “Trump yönetimi İran'la nükleer bir anlaşma için kabul edilebilir asgari eşiği henüz belirlemeden” başlayacak.

Bu hafta Dışişleri Bakanı Marco Rubio, gazeteci Barry Weiss'e verdiği bir podcast röportajında bu anlaşmazlığa yeni bir yorum getirdi: “Eğer İran sivil bir nükleer program istiyorsa, diğer pek çok ülke gibi zenginleştirilmiş materyal ithal ederek bu programa sahip olabilir.”

Trump'ın 2018'de çekildiği 2015 anlaşması kapsamında İran'ın enerji ve tıbbi amaçlarla düşük seviyeli uranyum zenginleştirmesine izin verilmişti.

Hassas bir aşama

İran medyasına göre Washington ve Tahran arasındaki müzakereler “hassas bir aşamaya” giriyor. Devlet televizyonu Cuma günü Maskat'a giden İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin ABD ile dolaylı nükleer müzakerelerde ilerlemenin ABD'nin iyi niyet ve ciddiyet göstermesine bağlı olduğunu söylediğini bildirdi.

Arakçi Çarşamba günü yaptığı açıklamada müzakerelerin doğru yönde ilerlediğini ancak nihai bir yargıya varmak için henüz erken olduğunu söylemişti.

asdfrg
ABD özel temsilcisi Steve Witkoff Paris'teki Elysee Sarayı'nda- 17 Nisan 2025 (AP)

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Arakçi'nin ABD ile dolaylı müzakereler yürütmek üzere diplomatik ve teknik uzmanlardan oluşan bir heyetin başında Cuma akşamı Maskat'a gittiğini açıkladı.

Bekayi iki taraf arasında, her iki ülkeden üst düzey müzakerecilerin katılımıyla teknik ve uzman düzeyinde bir toplantı yapılması konusunda mutabakata varıldığını kaydetti.

İranlı sözcü müzakerelerde ilerleme kaydedilebilmesi için karşı tarafın iyi niyet, ciddiyet ve gerçekçi olması gerektiğini vurguladı.

Uzmanlar turu

Washington ve Tahran'dan hükümet uzmanları Cumartesi günü Maskat'ta yapılacak görüşmelerin merkezinde yer alacak ve görüşmelerde daha ince teknik ayrıntılara geçilecek. Tasnim haber ajansının bildirdiğine göre İran heyetine Siyasi İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Mecid Tahterevançi ile Hukuk ve Uluslararası İşlerden Sorumlu Bakan Yardımcısı Kazım Garipabadi başkanlık edecek.

ABD ekibi ise Dışişleri Bakanlığı ve Hazine'nin yanı sıra istihbarat servisleri de dahil olmak üzere çeşitli bakanlıklardan yaklaşık 12 temsilciden oluşuyor. New York Times'ın haberine göre ekip bu hafta ilk kez Dışişleri Bakanlığı'nda bir araya gelerek yönetimin İran'a yönelik taleplerinin Başkan Donald Trump'ın kararını bekleyen henüz tanımlanmamış parametrelerini görüştü.

Politico'ya göre ABD ekibine Dışişleri Bakanlığı'nda politika planlama direktörü olan Michael Antoine liderlik edecek.

ABD basınına göre Trump'ın Make America Great Again ((Amerikayı Yeniden Harika Yap) kampanyasının destekçilerinden olan ve Trump'ın ilk yönetiminde de görev yapan Antoine'ın nükleer konularda bilinen bir uzmanlığı bulunmuyor ancak Antoine iki ülke arasında 2015 yılında imzalanan nükleer anlaşmanın güçlü bir muhalifi.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tammy Bruce, Antoine'ın neden bu görev için seçildiği sorusuna “Orada olması gerektiği için orada” yanıtını verdi.