BRICS, küresel sistemin yeniden dengelenmesi çağrısında bulundu

Bakanlar dün Güney Afrika'nın Cape Town şehrinde BRICS Dostları Toplantısı'nda bir araya geldi (EPA)
Bakanlar dün Güney Afrika'nın Cape Town şehrinde BRICS Dostları Toplantısı'nda bir araya geldi (EPA)
TT

BRICS, küresel sistemin yeniden dengelenmesi çağrısında bulundu

Bakanlar dün Güney Afrika'nın Cape Town şehrinde BRICS Dostları Toplantısı'nda bir araya geldi (EPA)
Bakanlar dün Güney Afrika'nın Cape Town şehrinde BRICS Dostları Toplantısı'nda bir araya geldi (EPA)

Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika’dan oluşan BRICS grubu dışişleri bakanları, Güney Afrika'nın Cape Town şehrinde iki gün süren toplantılarında küresel sistemin yeniden dengelenmesi çağrısında bulundu.

BRICS uluslararası arenada daha güçlü bir ses olmak istediği bir dönemde bakanlar ise grubun yeni üyelere açık olduğunu açıkladı.

Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar, açılış konuşmasında, “Toplantımız dünyanın çok kutuplu olduğuna, yeniden dengelenmekte olduğuna, eski gidişatın yeni durumlarla başa çıkamayacağına dair güçlü bir mesaj vermelidir. Biz değişimin sembolüyüz ve buna göre hareket etmeliyiz” vurgusunda bulundu.

Ukrayna'yı işgali üzerine uluslararası sahnede büyük ölçüde dışlanan Rusya, Çin ve diğer ülkeler ile daha yakın bağlar aramaya başladı.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, en az 10 ülkenin BRICS grubuna dahil olmak istediğini bildirirken Çin Dışişleri Bakan Yardımcısı Ma Zhaoxu ise “Pekin, daha fazla ülkenin büyük ailemize katılacağı beklentisinde” dedi.

Diğer yandan Suudi Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan ise bakanlar toplantısına katıldığı sırada yaptığı açıklamada, Suudi Arabistan Krallığının ve BRICS ülkelerinin sahip olduğu yetenek ve potansiyellerden yararlanarak BRICS grubuyla gelecekte işbirliğini geliştirme arzusunu dile getirdi. Böylece ortak çıkarların karşılanabileceğini, herkes için refahın sağlanabileceğini belirtti. Aynı zamanda, “Suudi Krallığı, BRICS grubunun Ortadoğu'daki en büyük ticaret ortağı olmaya devam ediyor. BRICS ülkeleriyle ticari ilişkiler, büyüyen ve gelişen ilişkilerin bir yansıması olarak, ciddi bir büyümeye tanık oldu. Grup ülkeleriyle yapılan toplam ticaret hacmi 2017'de 81 milyar dolar iken 2021'de 128 milyar dolara, 2022'de ise 160 milyar dolara ulaştı” açıklamalarında bulundu.



Dune'dan ilham aldılar: İdrarı suya çeviren astronot kıyafeti tasarlandı

Dune serisinin beyazperde uyarlamalarını Denis Villeneuve yönetmişti (Warner Bros)
Dune serisinin beyazperde uyarlamalarını Denis Villeneuve yönetmişti (Warner Bros)
TT

Dune'dan ilham aldılar: İdrarı suya çeviren astronot kıyafeti tasarlandı

Dune serisinin beyazperde uyarlamalarını Denis Villeneuve yönetmişti (Warner Bros)
Dune serisinin beyazperde uyarlamalarını Denis Villeneuve yönetmişti (Warner Bros)

Bilim insanları idrarı içme suyuna dönüştürebilen bir astronot kıyafeti tasarladı. 

ABD'nin prestijli eğitim kurumlarından Cornell Üniversitesi'nde yürütülen araştırmada geliştirilen kıyafetin, 2030'a kadar NASA'nın Artemis görevlerinde kullanılması hedefleniyor. 

NASA, Ay'ın güney kutbuna bir mürettebat göndermeyi amaçlayan Artemis III görevine 2026'da başlamayı planlıyor. Proje kapsamında 2030'lara kadar Mars'a insanlı görevler başlatılması da öngörülüyor. 

NASA'nın mevcut uzay giysisi idrar ve dışkıyı toplamak için emici bir bebek bezi kullanıyor.

Araştırmada çalışan Sofia Etlin, "Astronotların bebek bezi giymek zorunda kalması yerine, tasarladığımız sistem idrarı topluyor ve daha sonra filtreleyerek giysi içinde içilebilir su olarak geri veriyor" dedi.

Giysi idrarı topladıktan sonra bir vakum pompası bunu filtre sistemine aktarıyor, buradaki osmoz işleminin ardından temiz su bir elektrolit çözeltisiyle karıştırılıyor ve astronotun içmesi için giysiye geri pompalanıyor. 

zxscdfvg
Arıtma sisteminin ağırlığı yaklaşık 8 kilogram (Claire Walter ve Karen Morales)

Hakemli dergi Frontiers in Space Technology'de yayımlanan çalışmaya göre 500 mililitre idrarın toplanması ve arıtılması sadece 5 dakika sürüyor. Filtrelenmiş suyun elektrolitlerle zenginleştirilip enerji içeceğine dönüştürülmesi de sistemin artılarından. 

Etlin, astronotların kıyafetlerindeki su bölümünde yalnızca 1 litre su taşınabildiğine dikkat çekerek, "Bu, 10 saat hatta acil bir durumda 24 saate kadar sürebilen daha uzun süreli Ay uzay yürüyüşleri için yetersiz" dedi.

Vücudun kaybettiği tüm nemi ve idrarı içme suyuna dönüştüren "damıtıcı giysi" (stillsuit) teknolojisi, Frank Herbert'ün ünlü bilimkurgu serisi Dune'daki Arrakis gezegeninde yaşayan Fremenler tarafından kullanılıyor. 

Dune serisini 15 yaşındayken okuduğunu söyleyen Etlin, "Kendimi bildim bileli Dune hayranıyım. Bir gün damıtıcı giysiyi tasarlamak hep hayalimdi" dedi. Bilim insanı, bu teknolojiyi ileride standart astronot kıyafeti haline getirmeyi amaçladıklarını belirtti. 

Independent Türkçe, Wall Street Journal, Guardian, Science News