ABD’den Netanyahu'ya tepki

Senatörler, yerleşimci saldırılarıyla ilgili endişelerini gizlediği için Binyamin Netanyahu’ya eleştiriler yöneltti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD heyetiyle görüştü. (İsrail Hükümeti Basın Ofisi)
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD heyetiyle görüştü. (İsrail Hükümeti Basın Ofisi)
TT

ABD’den Netanyahu'ya tepki

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD heyetiyle görüştü. (İsrail Hükümeti Basın Ofisi)
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD heyetiyle görüştü. (İsrail Hükümeti Basın Ofisi)

ABD’li senatörler, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu İsrailli yerleşimcilerin Filistin beldelerine yönelik işlediği ve cinayetlere varan saldırılarıyla ilgili endişelerini halktan gizlemekle eleştirdiler.

ABD heyeti başkanı ve ABD Temsilciler Meclisi'ndeki Demokratların lideri Hakeem Jeffries, Netanyahu ve Filistin Başbakanı Dr. Muhammed Iştiyye ile dünkü görüşmesinin ardından “Sahadaki gerçeği değiştirmeye ve hem İsrail'in hem de Filistinlilerin çıkarları için iki devletli çözümü korumaya acil ihtiyaç var” dedi.

ABD Temsilciler Meclisi'nden 22 Demokrat temsilcinin katılımıyla hafta başında iki tarafı barışa öncelik vermeye çağırmak, ‘iki devletli çözüm olasılıklarını’ görüşmek ve İsrail yargı değişikliklerini konuşmak üzere İsrail’e gelen heyet, her iki tarafın yetkilileriyle bir dizi toplantı yürütüyor.

sadf
Batı Şeria'nın el-Halil kentinin kuzeyindeki Halhul köyünün arazisine çadır kuran İsrailli yerleşimciler ile Filistinliler arasında çatışma çıktı. (DPA)

ABD heyeti Netanyahu ile yaptıkları görüşme sırasında, yerleşimcilerin faaliyetleri ve bu yıl içinde (yani Netanyahu'nun iktidara dönüşünden ve aşırı sağcı oluşumundan bu yana) artan Filistin beldelerine yönelik tekrarlanan saldırılar hakkındaki endişelerini yineledi.

Görüşmeyle ilgili kısa bir açıklama yaparak bu durumu dikkate almadığını belirten Netanyahu, açıklamasının devamında şu ifadeleri kullandı:

En önemli şey İran'a karşı gerçek bir askeri tehdit oluşturmak. İran'ın İsrail'i yok edebileceği bir dünya istemiyoruz. Anlaşmalı veya anlaşmasız kendimizi korumak için elimizden gelen her şeyi yapacağız.

Basın toplantısı

ABD heyeti başkanı İsrail medyası için Kudüs'te bir basın toplantısı düzenledi. Toplantıda, Netanyahu'nun yerleşimci faaliyetleri konusundaki kişisel tutumunun bilinmesini istediğini, kendisinin sivillere yönelik her türlü şiddete karşı olduğunu ve herkese hukukun üstünlüğünü empoze etmekte ısrar ettiğini bildirdi.

Diğer yandan Filistin Başbakanı Muhammed Iştiyye, Ramallah'taki ofisinde ABD Demokrat heyetiyle bir araya geldi. Filistin Başbakanlık Ofisi tarafından yapılan açıklamaya göre, ‘Başbakan’ın ABD Kongresi'ni Filistin Devleti’ni tanıma lehinde oy kullanmaya çağırdığı’ toplantıda ‘siyasi süreci canlandırmanın yolları ve ABD Kongresi'nin iki devletli çözümü korumadaki rolü’ tartışıldı.

evf
Filistin Başbakanı Muhammed Iştiyye, Ramallah'taki ofisinde ABD Demokrat heyetiyle bir araya geldi. (WAFA)

Iştiyye, İsrail'in her gün öldürme, baskın ve yerleşim yoluyla uluslararası hukuku ihlal ettiğini vurguladı ve bunun iki devletli çözümün sistematik olarak yok edilmesine neden olduğunu yineledi. Iştiyye sözleirni şöyle sürdürdü:

Oldu-bittilerin devamı, özellikle tarihi Filistin'de Filistinlilerin Yahudilere sayıca üstünlüğü ışığında, gerçekte, yasalarda ve mevzuatta Apartheid rejimi olan tek bir devlete doğru kaymaya yol açacaktır.

Iştiyye, ABD Kongresi'ni ‘İsrail'e, Kudüs de dahil olmak üzere, imzalanan anlaşmalara uygun olarak Filistin seçimlerinin yapılmasına izin vermesi için baskı yapmaya’ çağırdı ve ‘İsrail'in buna izin vermemesinin Filistin demokrasisine karşı bir savaş girişimi olduğunu’ vurguladı.

ABD yönetiminin yerleşimleri kınamasının caydırıcı önlemlere dönüştürülmesini talep eden Iştiyye, ABD Kongresi üyelerini Filistin Yönetimi ve Filistin Kurtuluş Örgütü'nü (FKÖ) hedef alan ve onları terörizmle ilişkilendiren yasa ve yönetmeliklerin değiştirilmesi için çalışmaya çağırdı.

İsrail endişesi

Saldırıları gerçekleştiren yerleşimcileri korumaya kararlı olan İsrail güvenlik servisleri bile gelişmelerden endişeli. İsrail Genel İstihbarat Teşkilatı (Şin Bet) Başkanı Ronen Bar, saldırıların ciddiyeti konusunda uyarıda bulunarak, ‘saldırıların Filistinlileri İsraillilere karşı terör operasyonları yürütmeye teşvik ettiğini’ söyledi. Bar, “Yahudi terörü Filistin terörünü besliyor” ifadesini kullandı.

ascd
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Savunma Bakanı Yaov Gallant, bu ayın başlarında bir askeri üssü ziyaret etti. (DPA)

Neyanyahu iki günlük sessizliğin ardından, Şin Bet Başkanı Bar ile yaptığı görüşmede kendisine ve güvenlik teşkilatlarının başkanlarına ‘İsrail vatandaşlarının güvenliği için yaptıkları önemli çalışmalardan dolayı’ desteğini ifade etti.

Güvenlik liderlerine yönelik saldırıyı kınayan Savunma Bakanı Yaov Gallant'ın söylemine katıldığını ifade eden Natanyahu şunları söyledi:

Genel Güvenlik Teşkilatı çalışanları ve onu yönetenler sayesinde, halkın gözü önünde çalışan İsrail vatandaşları her gün kurtarılıyor. Şin Bet Başkanı’na hakaret eden Knesset üyelerinin açıklamalarını şiddetle kınıyor ve sözlerinden dolayı özür dilemelerini öneriyorum. Tanınmış bir kişinin Şin Bet güvenlik servisine yönelik her saldırısı, devletin ve vatandaşlarının güvenliğine zarar verir.



İsrail Genelkurmay Başkanı: Tüm cephelerde ‘derhal ve güçlü bir şekilde’ savaşa dönmeye hazırız

İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir (AFP)
İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir (AFP)
TT

İsrail Genelkurmay Başkanı: Tüm cephelerde ‘derhal ve güçlü bir şekilde’ savaşa dönmeye hazırız

İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir (AFP)
İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir (AFP)

İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, ordunun ‘yüksek alarm durumunda olduğunu ve tüm cephelerde yeniden çatışmaya dönmeye hazır bulunduğunu’ söyledi. Açıklama, İran ve Lübnan’daki kırılgan ateşkes ortamı sürerken geldi.

Şarku’l Avsat’ın Times of Israel’den aktardığına göre Zamir, Bağımsızlık Günü münasebetiyle düzenlenen törende onurlandırılan 120 askere hitaben yaptığı konuşmada, “7 Ekim’de yaşanan yıkımdan bu yana, sürekli çatışma içinde askeri gücümüzü yeniden inşa ediyoruz” ifadesini kullandı.

Zamir, Gazze’de İsrail ordusunun Hamas karşısında ‘zafer kazandığını’ ve ‘kimseyi geride bırakmama’ ilkesini uyguladığını söyledi.

Lübnan’da ise kuzey bölgelerinin güvenliğini güçlendirmek amacıyla ‘yoğun çatışmaların’ sürdüğünü belirtti.

Ayrıca İran’la yaşanan gerilime de değinerek Haziran 2025’teki savaş ve 40 gün süren son çatışma dönemini hatırlattı. İsrail ordusunun yüksek hazırlık seviyesini koruduğunu ve tüm cephelerde ‘derhal ve güçlü şekilde’ yeniden savaşa girme kapasitesine sahip olduğunu vurguladı.

Öte yandan İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, Washington’da yapılması planlanan görüşmeler öncesinde Lübnan’a çağrıda bulunarak, Hizbullah ile mücadelede iş birliği ve ortak çaba gösterilmesi gerektiğini ifade etti.

Saar, Kudüs’te düzenlenen bir etkinlikte diplomatlara yaptığı konuşmada, yarın İsrail ile Lübnan arasında Washington’da doğrudan müzakerelerin yeniden başlayacağını söyledi.

Saar, Lübnan hükümetine çağrıda bulunarak ‘Lübnan topraklarında Hizbullah tarafından kurulan terör devletine karşı birlikte hareket edilmesi’ gerektiğini ifade etti. İş birliğinin daha çok Lübnan tarafından ihtiyaç duyulduğunu savunan Saar, bunun ‘ahlaki netlik ve risk almaya cesaret’ gerektirdiğini ancak bölge için barıştan başka gerçek bir alternatif bulunmadığını dile getirdi.

Bir ABD’li yetkili ise AFP’ye yaptığı açıklamada, ABD’nin yarın İsrail ile Lübnan arasında yeni bir müzakere turuna ev sahipliği yapacağını ve bu görüşmelerin anlaşmaya varılması sürecini ilerletmeyi hedeflediğini belirtti.

Bölgedeki çatışmaların ardından İsrail ile Lübnan arasında, perşembe gecesi ateşkes yürürlüğe girmişti.

Ancak Ortadoğu’daki savaşın genişlemesiyle birlikte Lübnan da çatışmalardan etkilenmiş, Hizbullah’ın İran’a destek amacıyla İsrail’e roket saldırıları düzenlediği belirtilmişti. Resmî verilere göre savaşta 2 bin 454 kişi hayatını kaybetti, bir milyondan fazla kişi ise yerinden edildi.

Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, Paris’te yaptığı açıklamada, ülkesinin insani krizle mücadele edebilmesi için 500 milyon euroya ihtiyaç duyduğunu söyledi.

Hizbullah ve destekçileri İsrail ile doğrudan müzakerelere karşı olduklarını belirtirken, daha önce hükümetin örgütün silahsızlandırılması yönündeki kararını da reddetmişti.

Örgüt dün yayımladığı açıklamada, ateşkes ihlallerine karşılık olarak kuzey İsrail’i hedef aldığını duyurdu. Öte yandan bugün Lübnan’ın doğusundaki Batı Bekaa bölgesine düzenlenen bir hava saldırısında bir kişinin öldüğü bildirildi; İsrail ordusu ise saldırıyla bağlantısı olmadığını açıkladı.


Çin: Ortadoğu ‘kritik bir aşamadan’ geçiyor

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun (DPA)
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun (DPA)
TT

Çin: Ortadoğu ‘kritik bir aşamadan’ geçiyor

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun (DPA)
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun (DPA)

Çin bugün yaptığı açıklamada, Ortadoğu’daki durumun ‘kritik bir aşamadan’ geçtiği uyarısında bulundu. Açıklama, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a müzakereler için daha fazla zaman tanımak amacıyla ateşkesi uzatmasının ardından geldi.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun düzenlediği basın toplantısında yaptığı değerlendirmede, “Bölgedeki mevcut durum savaş ile barış arasında kritik bir aşamada bulunuyor. Öncelik, çatışmaların yeniden başlamasını önlemek için tüm çabaların gösterilmesidir” ifadelerini kullandı.

Trump, İran ile ateşkesin süresiz olarak uzatılacağını ve savaşın sona erdirilmesine yönelik daha fazla müzakereye imkân tanınacağını açıkladı. Ancak bugün itibarıyla, iki ay önce başlayan savaşta ABD’nin müttefiki olan İsrail’in ve İran’ın bu kararı kabul edip etmeyeceği belirsizliğini koruyor. Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, ABD’nin Pakistanlı arabulucuların talebini kabul ederek İran’a yönelik saldırıyı durdurduğunu belirtti. Trump, bu kararın ‘İran liderleri ve temsilcilerinin birleşik bir öneri üzerinde uzlaşmalarına ve müzakereleri bir şekilde sonuçlandırmalarına’ fırsat vermek amacıyla alındığını ifade etti. Öte yandan Pakistanlı yetkililerin, İslamabad’da savaşın sona erdirilmesine yönelik görüşmelere ev sahipliği yaptığı ve çatışmanın binlerce kişinin hayatını kaybetmesine ve küresel ekonomide ciddi sarsıntılara yol açtığı bildirildi.

Trump, tek taraflı bir ateşkes uzatması gibi görünen açıklamasına rağmen, ABD Donanması’nın İran’a yönelik deniz ticaretini engelleyen ablukayı sürdüreceğini de söyledi. Tahran yönetimi ise bu uygulamayı ‘savaş eylemi’ olarak değerlendiriyor.

İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) yakın Tasnim Haber Ajansı, İran’ın ateşkesin uzatılmasını talep etmediğini bildirdi ve ABD’nin deniz ablukasını güç kullanarak kırma tehdidini yinelediğini aktardı. Öte yandan İranlı müzakere heyetinin başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın bir danışmanı, Trump’ın açıklamasının ‘bir aldatmaca olabileceğini’ ifade etti.


Askeri planlamacılar Londra'da Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını görüşecek

İngiltere Savunma Bakanı John Healey (DPA)
İngiltere Savunma Bakanı John Healey (DPA)
TT

Askeri planlamacılar Londra'da Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını görüşecek

İngiltere Savunma Bakanı John Healey (DPA)
İngiltere Savunma Bakanı John Healey (DPA)

İngiliz hükümeti, 30'dan fazla ülkeden askeri planlamacıların, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açma görevini ilerletmek ve ayrıntılı planlar hazırlamak amacıyla bugün itibarıyla Londra'da iki gün sürecek görüşmelerde bulunacaklarını açıkladı. Geçtiğimiz hafta 10'dan fazla ülke, koşullar elverdiğinde Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini korumak için İngiltere ve Fransa liderliğindeki uluslararası göreve katılmaya hazır olduklarını teyit etmişti.

Söz konusu ülkeler, ABD Başkanı Donald Trump’ın müttefiklerin yardımına ihtiyaç duymadığını söylemesinin ardından, Washington’a bir mesaj göndermek amacıyla Avrupa, Asya ve Ortadoğu’dan yaklaşık 50 ülkenin katılımıyla düzenlenen video konferans sonrasında taahhütlerini açıkladılar.

İngiltere Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, bugün başlayacak görüşmelerin geçtiğimiz hafta yapılan görüşmelerde kaydedilen ilerlemeye dayanacağını belirtti.

dsvdff
Dün Hürmüz Boğazı yakınlarında bir helikopterden İran gemisine uyarıda bulunan bir Amerikan askerinin videosundan alınan bir kare (CENTCOM)

İngiltere Savunma Bakanı John Healey, yaptığı açıklamada “Bugün ve yarınki görev, diplomatik mutabakatı boğazdaki seyrüsefer özgürlüğünü korumak ve kalıcı bir ateşkesi desteklemek için ortak bir plana dönüştürmek” ifadelerini kullandı.

Healey, “Önümüzdeki iki gün içinde gerçek bir ilerleme kaydedilebileceğinden eminim” diye ekledi.

İngiltere, görüşmelerin, sürdürülebilir bir ateşkesin ardından uygun koşullar oluştuğunda Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmaya yönelik askeri planları güçlendireceğini belirtti.

Katılımcıların askeri yetenekleri, komuta ve kontrol düzenlemelerini ve bölgedeki kuvvetlerin nasıl konuşlandırılacağını tartışması bekleniyor.