Rusya, Ukrayna'ya karşı ‘tahıl savaşının’ kapsamını genişletti

Kiev, güneyde ilerlerlerken karşı saldırısını güçlendirmek için hava indirme birlikleri gönderdi

Odessa yakınlarındaki bir limanda salıyı çarşambaya bağlayan gece Rus İHA’larıyla hedef alınan bir tahıl ambarı (Odessa'daki Bölgesel Bilgi Merkezi - EPA)
Odessa yakınlarındaki bir limanda salıyı çarşambaya bağlayan gece Rus İHA’larıyla hedef alınan bir tahıl ambarı (Odessa'daki Bölgesel Bilgi Merkezi - EPA)
TT

Rusya, Ukrayna'ya karşı ‘tahıl savaşının’ kapsamını genişletti

Odessa yakınlarındaki bir limanda salıyı çarşambaya bağlayan gece Rus İHA’larıyla hedef alınan bir tahıl ambarı (Odessa'daki Bölgesel Bilgi Merkezi - EPA)
Odessa yakınlarındaki bir limanda salıyı çarşambaya bağlayan gece Rus İHA’larıyla hedef alınan bir tahıl ambarı (Odessa'daki Bölgesel Bilgi Merkezi - EPA)

Rusya, Ukrayna’nın güneyindeki tahıl ihracatı yapılan limanlara yönelik saldırılarını genişletirken Kiev, zayıflayan karşı saldırısını desteklemek için Zaporijya bölgesine yeni hava indirme birlikleri gönderdi.

Ukrayna tarafından dün yapılan açıklamada, Rusya ordusuna ait insansız hava araçlarının (İHA) ülkenin güneyindeki Odessa bölgesinde, Tuna Nehri kıyısındaki bir limana saldırı düzenlediği ve saldırı sonucunda limanda zarar oluştuğu bildirildi.

Odessa Valisi Oleh Kiper, Fransız Haber Ajansı (AFP) tarafından aktarılan açıklamasında, ‘düşmanın Tuna Nehri kıyısındaki bir limana düzenlediği saldırıda tahıl ambarlarının zarar gördüğünü’ söyledi. Vali Kiper, Moskova’nın Ukrayna tahılının Karadeniz üzerinden ihracına izin veren Tahıl Koridoru Anlaşması’ndan çekilmesinden bu yana Karadeniz’deki tahıl ihracatı limanlarına ve tahıl ambarlarına İHA’larla saldırılar düzenlediğine dikkati çekti.

Moskova dün, geçtiğimiz ay Tahıl Koridoru Anlaşması’nın çökmesinden sonra Ukrayna’ya ait ilk geminin Kiev tarafından belirlenen alternatif rotadan geçişini izledi.

Rus Devlet Haber Ajansı RIA Novosti, Kiev'in Karadeniz'de açtığı geçici tahıl koridorunu kullanan ilk geminin Odessa limanından ayrıldığını bildirdi. Ukrayna Altyapı Bakanı Oleksandr Kubrakov, 30 bin tondan fazla mal yüklü bir konteyner gemisinin Odessa limanından ayrıldığını ve şu anda İstanbul Boğazı'na doğru ilerlediğini duyurdu.

ABD, Rusya’nın tahıl tesislerini hedef alan saldırılarını kınadı

ABD Dışişleri Bakanlığı dün, Rusya tarafından Ukrayna’nın tahıl ihracatı tesislerini hedef alan saldırıları kınadı. Bakanlık açıklamasında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in küresel gıda güvenliğini ‘umursamadığı’ öne sürüldü.

Zelenskiy’den yeni insani koridor açıklaması

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ilk sivil geminin Ukrayna'nın yeni insani yardım koridorundan geçtiğini belirterek ülkesinin Karadeniz'de seyrüsefer özgürlüğünü yeniden tesis etme yolunda önemli bir adım attığını vurguladı.

Rus Büyükelçi: Tahıl Koridoru Anlaşması’na alternatiflerimiz var

Rusya'nın Ankara Büyükelçisi Aleksey Yerhov, ülkesinin Afrika ülkelerinin ve diğer ülkelerin gıda ihtiyaçlarını karşılamak için Tahıl Koridoru Anlaşması’na alternatifleri olduğunu söyledi.

Buğday fiyatları yükseliyor

Rusya'nın Ukrayna’nın tahıl tesislerini hedef alan saldırıları küresel piyasalarda tahıl fiyatları üzerinde baskı oluştururken dün Chicago Ticaret Borsası'nda (CBOT) buğday vadeli işlemleri yüzde 5’in üzerinde artış gösterdi.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Tahıl Koridoru Anlaşması’nın sona ermesi ve Hindistan'ın bazı pirinç türlerinin ihracatına ek vergilerle getirdiği kısıtlamalar sonrası buğday, pirinç ve bitkisel yağ gibi küresel gıda emtia fiyatlarının aylarca süren düşüşün ardından yeniden yükselişe geçtiğini açıkladı.

Öte yandan sahada, Rusya’nın resmi haber ajansları, Kiev’in ‘Ukrayna ordusunun şimdiye kadar yedekte tuttuğu son büyük birlik’ olan 82’nci Hava İndirme Tugayını cepheye gönderdiğini bildirdi. Aktarılan bilgilere göre Ukrayna çıkarma kuvvetleri geçtiğimiz günlerde zırhlı araçlar ve Challenger 2 tanklarıyla birlikte 2 bin kişilik en güçlü birliklerini ülkenin güneyindeki Zaporijya bölgesindeki Rabotino şehrine gönderdi.

Reuters’ın aktardığına göre Ukrayna Savunma Bakan Yardımcısı Hana Malyar, Ukrayna ordusunun ülkenin güneydoğusundaki Donetsk bölgesinde yer alan Orozhin beldesinin kontrolünü Rusya ordusundan geri aldıktan sonra takviye güçlerle desteklendiklerini söyledi. Maliar, Telegram hesabından yaptığı açıklamada, “Orozhin kurtarıldı” dedi.



Trump İran’la savaşa doğru ilerliyor... Danışmanları ekonomiye odaklanmasını tavsiye ediyor

 ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
TT

Trump İran’la savaşa doğru ilerliyor... Danışmanları ekonomiye odaklanmasını tavsiye ediyor

 ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)

ABD Başkanı Donald Trump dün yaptığı açıklamada, İran’a sınırlı bir askeri saldırı düzenlemeyi düşündüğünü söyledi. Pentagon ise İran’a yönelik haftalar sürebilecek bir operasyon için hazırlıklarını sürdürüyor; operasyonun güvenlik tesislerinin yanı sıra nükleer altyapıyı da hedef alabileceği belirtiliyor.

Reuters’ın analizine göre, olası saldırı haberleri, Trump’ın danışmanlarının ekonomik kaygılara odaklanması için baskı yaptığı bir döneme denk geliyor. Bu durum, bu yıl yapılacak ara seçimler öncesinde herhangi bir askeri tırmanışın siyasi risklerini öne çıkarıyor.

Trump, Ortadoğu’daki Amerikan birliklerinin yoğun şekilde takviye edilmesini ve İran’a olası bir hava saldırısına hazırlanılmasını emretti; operasyonun haftalar sürebileceği belirtilse de detay verilmedi.

Uzmanlar, Trump’ın İran’a odaklanmasını, ikinci döneminin ilk 13 ayında dış politikanın -özellikle askeri gücün geniş kullanımının- iç politika konularının önüne geçtiğinin en somut göstergesi olarak değerlendiriyor. Bu dönemde ABD halkının çoğunluğunun önceliği olan yaşam maliyeti gibi iç meseleler büyük ölçüde gölgede kaldı.

Trump’ın danışmanları, seçim öncesinde ekonomiye odaklanılması çağrısında bulundu

Beyaz Saray’dan üst düzey bir yetkili, Trump’ın agresif söylemine rağmen yönetim içinde İran’a saldırı konusunda henüz ‘destek’ bulunmadığını açıkladı. Kimliği açıklanmayan yetkili, Trump’ın danışmanlarının, kararsız seçmenlere ‘karışık mesajlar’ vermekten kaçınmanın ve ekonomiye öncelik vermenin önemini de fark ettiklerini belirtti.

Beyaz Saray danışmanları ve Cumhuriyetçi Parti kampanya yetkilileri, Trump’ın ekonomik konulara odaklanmasını istiyor. Geçen hafta bazı kabine üyeleriyle yapılan özel bir brifingde de bu konunun kampanyanın en önemli meselesi olduğu vurgulandı; toplantıya Trump katılmadı, ancak kaynak toplantıya katılanlardan biri olarak bilgi verdi.

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre başka bir Beyaz Saray yetkilisi yaptığı açıklamada, Trump’ın dış politika gündeminin ‘doğrudan Amerikan halkı için kazançlar’ sağladığını söyledi. Yetkili, “Başkanın tüm adımları (ister dünyayı daha güvenli hale getirmek, ister ülkemiz için ekonomik kazanımlar sağlamak olsun) ABD’yi önceliklendiriyor” dedi.

Kasım ayında yapılacak seçimler, Trump’ın mensubu olduğu Cumhuriyetçi Parti’nin Kongre’nin her iki kanadındaki kontrolünü koruyup koruyamayacağını belirleyecek. Demokratların bir veya her iki meclisi kazanması, Trump için kalan başkanlık döneminde ciddi bir siyasi engel oluşturabilir.

Cumhuriyetçi stratejist Rob Godfrey, İran ile uzun süreli bir çatışmanın Trump ve Cumhuriyetçiler için büyük bir siyasi tehdit oluşturacağını söyledi. Godfrey, “Başkan, üç kez art arda Cumhuriyetçi Parti’den aday olmasını sağlayan siyasi tabanı göz önünde bulundurmalı; bu taban dış politikaya şüpheyle bakıyor ve dış çatışmalara karışılmasına karşı; çünkü ‘sonsuz savaşları bitirme’ vaat edilmiş açık bir seçim taahhüdüydü” dedi.

Cumhuriyetçiler, seçim kampanyasında geçen yıl Kongre tarafından onaylanan vergi indirimleri ile konut maliyetlerini ve reçeteli bazı ilaçları düşürmeye yönelik programları öne çıkarmayı planlıyor.

Venezuela’dan daha güçlü bir düşman

Bazı muhalif seslere rağmen, Trump’ın izoleci yaklaşımını savunan MAGA (Amerika’yı Yeniden Büyük Yap) hareketinin destekçileri, geçen ay Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu görevden alan ani müdahaleyi destekledi. Ancak ABD, İran ile bir savaşa girerse Trump daha güçlü bir direnişle karşılaşabilir.

Trump, İran’ın nükleer programıyla ilgili bir anlaşmaya varılmaması durumunda ülkeyi bombalamakla defalarca tehdit etti. Dün de uyarısını tekrarlayarak, “Onlar için adil bir anlaşma yapmaları en iyisi” dedi.

İran Dini Lideri Ali Hamaney (AFP)İran Dini Lideri Ali Hamaney (AFP)

ABD, geçtiğimiz haziran ayında İran’daki nükleer tesisleri hedef aldı ve Tahran’ı, tekrar bir saldırıya uğraması durumunda sert bir yanıt vermekle tehdit etti.

Trump destekçileri ‘kararlı ve sınırlı önlemleri’ destekliyor

Trump, 2024 yılında ikinci başkanlık dönemini kazanırken büyük ölçüde ‘Önce Amerika’ yaklaşımına dayandı; bu yaklaşım yüksek enflasyonu düşürme ve maliyetli dış çatışmalardan kaçınma taahhütlerini içeriyordu. Ancak anketler, yüksek fiyatları düşürme konusunda Amerikan halkını ikna etmekte zorlandığını gösteriyor.

Buna karşın Cumhuriyetçi stratejist Lauren Kole, Trump’ın destekçilerinin, eylem belirleyici ve sınırlı olduğu takdirde İran’a karşı askeri adımları destekleyebileceğini söyledi. Kole, “Beyaz Saray, atılacak her adımı Amerikan güvenliği ve iç ekonomik istikrarla açık şekilde ilişkilendirmeli” dedi.

Ancak anketler, halkın başka bir dış savaşa girme konusunda isteksiz olduğunu gösteriyor. Trump’ın seçmenlerin ekonomik kaygılarını tamamen çözme vaadini yerine getirmedeki zorlukları göz önüne alındığında, İran ile olası bir tırmanış, başkan için ciddi riskler taşıyor. Trump, Reuters ile yaptığı son röportajda, partisinin ara seçimlerde zorluklarla karşılaşabileceğini kabul etmişti.

Savaşın çeşitli nedenleri

Tarih boyunca dış politika nadiren ara seçimlerde seçmenler için belirleyici bir konu olmuştur. Ancak Trump, Ortadoğu’ya iki uçak gemisi, savaş gemileri ve savaş uçaklarını içeren büyük bir güç sevk edince, İran önemli tavizler vermediği sürece askeri bir harekât gerçekleştirmekten başka seçeneği kalmamış olabilir. Aksi takdirde uluslararası alanda zayıf görünme riskiyle karşı karşıya.

Trump’ın olası bir saldırı için sunduğu gerekçeler ise belirsiz ve çeşitli. Ocak ayında, İran hükümetinin ülke genelindeki halk protestolarını bastırma kampanyasına yanıt olarak saldırı tehdidinde bulundu, ancak daha sonra geri adım attı.

"Abraham Lincoln" uçak gemisi, 8 Ocak'ta rotasını Ortadoğu'ya çevirmeden önce Pasifik Okyanusu'nda seyrediyor (ABD ordusu)"Abraham Lincoln" uçak gemisi, 8 Ocak'ta rotasını Ortadoğu'ya çevirmeden önce Pasifik Okyanusu'nda seyrediyor (ABD ordusu)

Son dönemde ise askeri tehditlerini İran’ın nükleer programını sona erdirme talepleriyle ilişkilendirdi ve ‘rejim değişikliği’ fikrini gündeme getirdi. Ancak kendisi ve yardımcıları, hava saldırılarının bunu nasıl gerçekleştireceğini açıklamadı.

Beyaz Saray’daki ikinci yetkili, Trump’ın ‘her zaman diplomasiyi tercih ettiğinin ve İran’ın geç olmadan anlaşmaya varması gerektiğinin’ açık olduğunu söyledi. Yetkili, başkanın ayrıca İran’ın ‘nükleer silaha sahip olamayacağını, üretim kapasitesi bulunamayacağını ve uranyum zenginleştiremeyeceğini’ vurguladığını bildirdi.

Birçok gözlemci, Trump’ın bu belirsizliğini, Başkan George W. Bush’ın 2003’te Irak’ı işgal etme gerekçesiyle ortaya koyduğu net hedeflerle karşılaştırıyor.

Bush, ülkenin kitle imha silahlarını yok etmeyi amaçladığını açıkça belirtmişti; ancak bu hedeflerin daha sonra yanlış istihbarat ve asılsız iddialara dayandığı ortaya çıkmıştı.

Godfrey, ara seçimlerde belirleyici rol oynayan bağımsız seçmenlerin, Trump’ın İran ile nasıl başa çıktığını yakından izleyeceğini söyledi. Godfrey, “Seçmenler ve başkanın tabanı, Trump’ın argümanlarını sunmasını bekleyecek” dedi.


Doğu Pasifik Okyanusu'nda bir tekneye düzenlenen ABD bombardımanında üç kişi hayatını kaybetti

Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)
Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)
TT

Doğu Pasifik Okyanusu'nda bir tekneye düzenlenen ABD bombardımanında üç kişi hayatını kaybetti

Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)
Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)

ABD ordusu, son aylarda yaşanan benzer olayların sonuncusu olarak, Doğu Pasifik'te bir tekneyi bombaladığını ve üç mürettebatın öldüğünü açıkladı.

Trump yönetimi, bölgede uyuşturucu kaçakçılığı şüphesiyle imha edilen gemilerin başarısını övüyor. ABD ordusu, X platformunda yaptığı bir paylaşımda, teknenin "uyuşturucu kaçakçılığı operasyonlarına karıştığını" belirtti.


Rodriguez: Daha demokratik, adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz

Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
TT

Rodriguez: Daha demokratik, adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz

Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)

Venezuela'nın geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez, devlet televizyonunda dün yayınlanan konuşmasında, "daha demokratik, daha adil ve daha özgür bir Venezuela" inşa etmek için çalıştığını söyledi.

Rodriguez, yüzlerce siyasi mahkumu serbest bırakacak tarihi af yasasının kabul edilmesinden bir gün sonra, dün yaptığı açıklamada, "Bugün daha demokratik, daha adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz ve bu herkesin çabasıyla yapılmalıdır" ifadelerini kullandı.