Rusya'nın çeşitli bölgelerinde çarşamba günü gerçekleştirilen geniş çaplı drone saldırısı, Vladimir Putin'in 18 ay önce başlattığı istilasından bu yana Ukrayna'nın Rus topraklarına yönelik en büyük saldırısı oldu.
Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı (MoD) bunun, Kiev'in Rusya'nın "evine savaşı taşıma" ve Ukrayna'daki cephe hattında kullanılacak teçhizatı imha etme girişimlerini artırdığı ağustosta Rusya'ya karşı gerçekleştirilen bu tür 25 saldırıdan biri olduğunu belirtti. MoD, hedeflerini vuran drone'ların sayısı göz önüne alındığında Rus hava savunma sistemlerinin drone'ları saptayıp imha etmekte zorlandığını düşünüyor.
Ukrayna'nın, Rusya'dan gelen ve savaş boyunca sürekli bir tehdit olan drone'ları düşürme görevine ABD yapımı "Vampir" roket sistemi de katılıyor. Vampir, 4 roket barındıran ve askeri (hatta sivil) açık kasa bir kamyona hızlıca monte edilebilen lazer güdümlü bir füze fırlatıcısından meydana geliyor. Bu sistem bir drone'un yakınında patlayacak şekilde tasarlanan fitillerle donatılmış, BAE Systems'ın Gelişmiş Hassasiyetle Öldüren Silah Sistemi (Advanced Precision Kill Weapons System) roketlerini ateşleyebilir.
Açılımı Vehicle Agnostic Modular Palletised ISR Rocket Equipment (Araçtan Bağımsız Modüler Paletli İstihbarat, Gözetleme ve Keşif Roketi Ekipmanı) olan Vampir'in başlıca bir amacı var. Pentagon'un Savunma Politikalarından Sorumlu Müsteşarı Colin Kahl'ın ifadesiyle bu fırlatıcı "esasen [drone'ları] havadan vurmak için küçük füzeler kullanıyor".
Lazer güdümlü parça, Batılı müttefiklerin gönderdiği diğer sistemler kadar yüksek teknolojiye sahip olmadan da bu fırlatıcının çok hassas olabilmesini sağlıyor. Sistemin başka avantajları da var. Füze başına maliyet yaklaşık 27 bin dolar. Bu tek bir mühimmat için pahalı olsa da güdümlü füze için nispeten ucuz. Ukrayna'nın kara kuvvetleri, bir dizi aracı ihtiyaç duydukları silahları barındıracak şekilde dönüştürmede becerikli olduğunu kanıtladığından sistemin, çoğu açık kasa kamyona eklenebilmesi de faydalı bir özellik.
Vampir gibi hava savunma sistemleri, Ukrayna kuvvetlerine Rusya'nın kamikaze drone'larıyla hızlı ve nispeten ucuz bir şekilde savaşma seçeneği sunarken, en gelişmiş uçaksavar sistemlerini en önemli oldukları bölgelerde tutma imkanı veriyor. Birçok hava savunma sistemi uçakları, helikopterleri ve füzeleri düşürmek üzere tasarlandığından, küçük drone'lar maliyetli bir sorun teşkil edebilir. İleri teknolojili drone'ların üretiminin maliyeti yüzbinlerce sterline ulaşabilirken, daha küçük olanları binlerce hatta yüzlerce sterline mal edilebiliyor. Bunları vurmak için kullanılan füzeler de yüzbinlere mal olabildiğinden, dört namlulu Vampir roketatar sistemi nispeten kelepir kalıyor.
Pentagon, karadaki birlikleri de vurabilen Vampir'in artık Ukrayna güçleri tarafından kullanıldığını doğruladı. Pentagon'un Satın Alma ve Sürdürme Ofisi'nden yapılan açıklamada "İlk Vampir sistemleri teslim edildi ve Ukrayna Silahlı Kuvvetleri tarafından kullanılmaya başlandı" diye belirtildi. Karşı drone sistemini üreten L3Harris Technologies Inc. şirketi, ocakta imzalanan 40 milyon dolarlık sözleşme kapsamındaki 14 sistemden 4'ünün yıl ortasında Ukrayna'ya ulaştığını ifade etti. Sözleşme, geri kalan 10 tanesinin 2023 sonunda teslim edilmesini öngörüyor.
ABD'nin Ukrayna'ya sağladığı askeri desteğin büyük kısmı mevcut stoklardan gelirken, Vampirler için sağlanan kaynak doğrudan Washington'ın Ukrayna Güvenlik Yardımı Girişimi'nin parçası olarak belirlenen milyarlarca dolar kapsamında karşılanıyor. İlk kez savaş bölgesine konuşlandırılan sistem, drone'ların giderek daha önemli bir rol oynadığı bu çatışmada Ukrayna için son derece faydalı olduğunu gösterecek.
