Burkina Faso’da askeri cunta tarafından yapılan seçimlerin ertelenmesi ve anayasada değişiklik yapma niyetiyle ilgili açıklama, terörist grupların güçlenmesiyle güvenlik durumunun giderek bozulduğu ülkedeki siyasi geçiş sürecinin geleceğiyle ilgili tartışmaların başlamasına yol açtı.
Burkina Faso'da bir yıl önce darbeyle başa gelen geçiş hükümetinin Cumhurbaşkanı İbrahim Traore, cuma günü devlet televizyonundan yaptığı açıklamada, ülkesinde önümüzdeki yıl temmuz ayında yapılması planlanan seçimlerin ‘öncelik’ olmadığını söyledi. Traore, anayasada ‘kısmi değişiklik’ yapmayı planladığını da açıkladı.
Traore, ‘önceliğin güvenlik olduğunu’ söylediği açıklamasında, “Güvenliğin sağlanmasıyla insanlar özgürce hareket edebilecek ve seçim kampanyası yapmak istedikleri yere rahatça gidebilecekler” dedi. Traore, mevcut anayasaki bazı maddelerin, ülkenin ‘barışçıl bir şekilde gelişmesine izin vermediğini’ de sözlerine ekledi.
Öte yandan cuma günü ülkenin dört bir yanından binlerce kişi, askeri cuntayı desteklemek amacıyla yürüyüş düzenlerken, yeni bir anayasanın kabul edilmesini talep ettiler.
Burkina Fasolu yazar ve Afrika meseleleri uzmanı Muhammed Emin Sawadogo, Traore'nin açıklamalarını değerlendirdi. Geçtiğimiz yıl ekim ayından bu yana geçiş aşamasına ilişkin hazırlanan tüzük taslağını hatırlatan uzman, güvenlik şartlarının kötüleşmesi nedeniyle seçimlerin dayatılmasının ret edilmesine değindi. Sawadogo, kararın Traore’nin ilkeli duruşuyla uyumlu olduğu değerlendirmesinde bulundu.
Sawadogo, Şarku'l Avsat'a yaptığı açıklamada, Traore’nin tamamlamak istediği savunma planı ile yasal ve anayasal reformların yanı sıra bazı kalkınma projelerinin başlamayacağını belirtti. Uzman, Traore’nin 2025 yılı sonlarından önce cumhurbaşkanlığı ve milletvekilliği seçimlerinin yapılmasını kabul etmeyeceğini söyledi.
Sawadogo, seçimlerin ertelenmesine neden olabilecek faktörler arasında, Liptako-Gourma Sözleşmesi adı verilen Sahel Devletleri Ortak Savunma İttifakı çerçevesinde Mali ve Nijer ile birlikte teröre karşı kapsamlı bir savaş açmak amacıyla harekete geçme kararlılığının yer aldığını söyledi. Sawadogo, cumhurbaşkanlığı ve milletvekilliği seçimlerinin yapılmasının ‘bu ittifakın çabalarına engel olacağını’ değerlendirdi.
Sawadogo, Mali'deki askeri cuntanın da aynı politikayı izlediğine dikkati çekti. Mali askeri yönetiminin geçtiğimiz pazartesi günü teröristlere karşı kapsamlı, ortak bir savaş başlatma hedefi doğrultusunda olduğuna değinen uzman, bu yılın sonlarında yapılması planlanan genel seçimlerin iptal edildiğini hatırlattı. Sawadogo, önümüzdeki şubat ayında yapılması planlanan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ertelendiğini söyledi.
Radikal gruplar uzmanı Ahmed Sultan da konuyla ilgili değerlendirmede bulundu. Burkina Faso askeri yönetiminin, terörizmin giderek artan nüfuzuyla mücadelede henüz önemli ilerlemeler kaydedemediğini ifade etti. Ülke topraklarının yaklaşık yarısını terör örgütlerinin kontrol ettiğini ifade eden Sultan, seçim kampanyalarında güvenliğin sağlanamayacağı için seçimlerin ertelenmesi yönünde bir açıklamanın halihazırda beklendiğini belirtti.
Şarku’l Avsat’a konuşan Mısırlı uzman, Liptako-Gorma Sözleşmesi’nin Batılı güçler ile Rusya’nın bölgedeki jeostratejik rekabeti bağlamında ortaya çıkan siyasi bir sözleşme olduğunu ve herhangi bir fark yaratmayacağı değerlendirmesinde bulundu. Üç ülkenin de ordularının zayıf olduğunu ve hiçbirinin kendi ülkesinin sınırları içerisinde güvenliği sağlayamadığını belirtti. Terörle mücadele planının da sosyal adaleti sağlayan ırk, etnik köken ve diğer gerekçelerle çıkan çatışmalara değinen Sultan, tüm bunlara son veren ekonomik kalkınma ve iyi yönetim gibi terörist grupların ortaya çıkış nedenlerini kapsamadığının altını çizdi.
Dünyanın en fakir ülkelerinden biri olan Burkina Faso, El Kaide ve DEAŞ ile bağlantılı grupların, bu küçük Afrika ülkesinin topraklarının yaklaşık yüzde 40'ını kontrol etmesi nedeniyle, 2015 yılından bu yana terör tehdidi artışıyla karşı karşıya. Ülkedeki şiddet olayları, şimdiye kadar 10 binden fazla insanın ölümüne ve iki milyon insanın yerinden edilmesine neden oldu.
Öte yandan Burkina Faso geçiş hükümeti, 26 Eylül'de düzenlenen bir ‘darbe girişimini’ önlediğini duyurdu. Geçiş hükümeti, ‘istikrarı bozmayı amaçladığını’ belirttiği darbe girişimine karıştığı iddia edilen subay ve sivillerin tutuklandığını, bazı kişilerin ise halen arandığını açıkladı.
