İran’da iki gazeteci tutuklandı

Hamaney geçtiğimiz Ağustos ayının sonunda Reisi ve hükümet üyelerini kabul etmişti
Hamaney geçtiğimiz Ağustos ayının sonunda Reisi ve hükümet üyelerini kabul etmişti
TT

İran’da iki gazeteci tutuklandı

Hamaney geçtiğimiz Ağustos ayının sonunda Reisi ve hükümet üyelerini kabul etmişti
Hamaney geçtiğimiz Ağustos ayının sonunda Reisi ve hükümet üyelerini kabul etmişti

İran'da faaliyet gösteren muhalif haber kaynakları, İran makamlarının, 84 yaşındaki rejim lideri Ali Hamaney'in ofisinden bir yetkilinin açıklamalarını yayımladıkları için iki gazeteciyi tutukladığını bildirdi. Tutuklamalar, mevcut Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi'nin liderlik makamına yükselme umutları hakkındaki spekülasyonların ortasında gerçekleşti.

ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından finanse edilen ‘Radio Farda’ sitesi, son günlerde muhafazakarlar tarafından desteklenen ‘Sirat News’ sitesinin yöneticisi Ali Gaffariyan ve muhafazakar medya aktivisti Hatif Salihi’nin, İran'ın eski liderlik ofisinin en önde gelen güvenlik yetkililerinden biri olan Vahid Haghanian'ın açıklamalarını yayınladıkları için tutuklandığını bildirdi. Haghanian, aynı zamanda İran Devrim Muhafızları'nın bir lideri olarak tanımlanıyor.

Gaffariyan'ın ailesi, onun tutuklanmasından sorumlu teşkilatı, gözaltı koşullarını ve kendisine yöneltilen suçlamaları bilmeden geçen hafta tutuklandığını söyledi.

Sırat News web sitesi, Gaffariyan'ın tutuklanmasının, yetkililere yakın hükümet yanlısı medya aktivisti Hatif Salehi'nin tutuklanmasıyla aynı zamana denk geldiğini bildirdi.

Radio Farda sitesi, İran'daki bazı medya organlarının, muhafazakar medya aktivisti Hatif Salehi'nin tutuklanmasının, İran rejiminin lideri Rehber Ali Hamaney'in Özel Yardımcısı Vahid Haghanian'ın açıklamalarını yayınlamasından kaynaklandığını söylediğini bildirdi. Haghanian, Salehi'ye, Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi'nin, Hamaney'in halefi olarak seçilme olasılığı hakkındaki görüşünü sorduğunu söyledi.

Salehi, 10 gün önce X platformunda yaptığı açıklamada şu ifadelere yer vermişti: “2017 yılında Reisi, siyasi geleceği ve rehberlik görevini üstlenme ihtimali hakkında fikrimi sordu.”

Bu durum, medyanın kendisini ‘First Lady’ olarak tanımlamasının ardından İbrahim Reisi'nin eşinin gündeme getirdiği ve Batı terminolojisini kullanması nedeniyle İran cumhurbaşkanının muhafazakâr müttefiklerinin eleştirilerine maruz kaldığı bir dönemde ortaya çıktı.

İran resmi haber ajansı IRNA, Hamaney’in eski özel yardımcısı Vahid Haghanian'ın bu açıklamaları yapmadığını ileri  sürdü. Redde cevaben, Hatif Salehi, Haghanian'ın reddinin geri çekilmesini talep etti ve elinde Hamaney'in ofisindeki yetkilinin açıklamalarının ses kaydının olduğunu söyledi.

Reisi'nin adı, son yıllarda Rehber Hamaney'in kendisini yargının başına atayan bir kararname yayınlamadan önce, 2015 yılında makamına bağlı dini bir organı devralmak üzere onu seçmesinin ardından, Rehber Hamaney'in halefi meselesiyle ilişkilendirilmişti.

Reisi, 2017'deki cumhurbaşkanlığı seçimlerine hızla aday oldu ancak rakibi ve o zamanın nispeten ılımlı cumhurbaşkanı olan Hasan Ruhani'ye yenildi.

Reisi, muhafazakarların desteğiyle cumhurbaşkanlığı seçimlerine yeniden aday oldu ve gerçek bir rakibinin bulunmadığı İran cumhurbaşkanlığı seçimlerinde 1979 devriminden sonra en düşük katılımın görüldüğü yarışı kazandı.

Atanması 88 nüfuzlu din adamından oluşan Liderlik Uzmanlar Konseyi'nin görevleri arasında yer alan İran Dini Lideri’nin potansiyel halefi hakkında henüz resmi bir onay bulunmuyor.

İran'da önümüzdeki yıl Şubat ayında yapılacak yasama seçimlerine paralel olarak Uzmanlar Liderlik Konseyi için yeni seçimlere tanık olunması planlanıyor.

İran Dini Lideri’nin oğlu, İran Devrim Muhafızları ile yakın ilişkileri olan Mücteba Hamaney ve Dini Lider’in torunu ve vakfının başkanı, reformcu ve muhafazakarların desteğini alan Hasan Hamaney, cumhurbaşkanlığı seçimlerinin olası adayları arasında yer alıyor. Reisi, yargı ve hükümet başkanlığı gibi önemli görevlerde bulunmuş olması nedeniyle en şanslı aday gibi görünüyor. Devrim Muhafızları da onun adaylığını destekleyebilir.



Tetteh: UNSMIL arabuluculuk çabalarında başarısız oldu

UNSMIL Başkanı Hanna Serwaa Tetteh (Getty)
UNSMIL Başkanı Hanna Serwaa Tetteh (Getty)
TT

Tetteh: UNSMIL arabuluculuk çabalarında başarısız oldu

UNSMIL Başkanı Hanna Serwaa Tetteh (Getty)
UNSMIL Başkanı Hanna Serwaa Tetteh (Getty)

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'nin Libya Özel Temsilcisi ve Libya'daki BM Destek Misyonu (UNSMIL) Başkanı Hanna Serwaa Tetteh, Libya Temsilciler Meclisi ile Devlet Yüksek Konseyi (DYK) arasında, ülkede bir çözüme ulaşmak için siyasi bir ‘yol haritasının’ uygulanmasına başlanması yönündeki arabuluculuk çabalarının başarısız olduğunu kabul etti.

Tetteh, BM'nin çabalarına rağmen Temsilciler Meclisi ile DYK arasında siyasi bir yol haritası için atılması gereken ilk iki adımının tamamlanmasında somut bir ilerleme kaydedilemediğini BM Güvenlik Konseyi (BMGK) üyelerine üzüntüyle bildirdi.

Libya'daki durumun, yargı sistemi de dahil olmak üzere ‘birçok alanda kötüye gittiğini’ belirten UNSMIL Başkanı, bunun ‘ülkenin birliği için ciddi sonuçlar doğuracağını’ söyledi.

Bunun ‘kırmızı çizgi olduğunu ve bu çizgiyi aşmanın devletin birliğini zedelediğini’ açıklayan Tetteh, Libyalı liderlere ‘gerginliği tırmandıracak adımlardan kaçınmaları ve birleşik yargıyı korumaya kararlı Libya yargı ve hukuk uzmanlarından oluşan Bağımsız Libya Arabuluculuk Komitesi ile iş birliği yapmaları’ çağrısında bulundu.


Rusya Dışişleri Bakanı, ABD'nin İran'a yeni bir saldırı düzenlemesi konusunda uyardı

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov (Reuters)
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov (Reuters)
TT

Rusya Dışişleri Bakanı, ABD'nin İran'a yeni bir saldırı düzenlemesi konusunda uyardı

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov (Reuters)
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov (Reuters)

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov dün yayınlanan bir röportajda, ABD'nin İran'a yönelik herhangi bir yeni saldırısının korkunç sonuçlar doğuracağını belirterek, İran'ın barışçıl nükleer programını sürdürmesine olanak tanıyacak bir çözüme ulaşılabilmesi için itidal çağrısında bulundu.

Al-Arabiya televizyonu, ABD’li ve İranlı müzakereciler arasında Washington ile Tahran arasında tırmanan krizi yatıştırmak için Cenevre'de dolaylı görüşmeler yapmasından bir gün sonra Lavrov'un röportajını yayınladı.

Bakanlığın internet sitesinde yayınlanan röportajda Lavrov, "Sonuçlar iyi olmayacak. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) tarafından izlenen İran'daki nükleer tesisler zaten saldırıya uğradı. Değerlendirmemize göre nükleer bir kaza riski vardı. Arap ve Körfez ülkelerinin bölgedeki tepkilerini yakından takip ediyorum. Kimse gerginliğin tırmanmasını istemiyor. Herkes bunun ateşle oynamak olduğunu anlıyor” ifadelerini kullandı.

Lavrov, gerginliğin tırmanmasının, İran ile başta Suudi Arabistan olmak üzere komşuları arasındaki ilişkilerin iyileştirilmesi gibi son yıllarda atılan olumlu adımları bozabileceğini belirtti.

Öte yandan ABD'li üst düzey bir yetkili dün Reuters'a verdiği demeçte, İran'ın Cenevre’deki görüşmelerin ardından ABD ile arasındaki anlaşmazlıkları nasıl çözeceğine dair yazılı bir teklif sunmasının beklendiğini söyledi. Yetkili, ABD ulusal güvenlik danışmanlarının dün Beyaz Saray'da bir araya geldiğini ve bölgede konuşlandırılan tüm ABD askeri güçlerinin mart ayı ortalarına kadar yerlerine ulaşması gerektiği konusunda bilgilendirildiğini belirtti.

ABD, İran'ın nükleer programını tamamen terk etmesini talep ediyor, ancak İran bunu kategorik olarak reddediyor ve nükleer silah geliştirmeye çalışmadığını söylüyor.

Lavrov’a göre Arap ülkeleri Washington'a ‘İran'ın meşru haklarını ihlal etmeyen bir anlaşma arayışında ve itidal çağrısında bulunan’ ve ‘İran'ın uranyum zenginleştirme programının barışçıl niteliğini garanti altına alan bir anlaşma arayışında olmasını açıkça talep eden’ sinyaller gönderdi.


İran iki kritik hafta ile karşı karşıya

Ortadoğu'daki bir hava üssünde Boeing KC-135 hava ikmal uçağı üzerinde son kontrollerini yapan teknisyenler (CENTCOM)
Ortadoğu'daki bir hava üssünde Boeing KC-135 hava ikmal uçağı üzerinde son kontrollerini yapan teknisyenler (CENTCOM)
TT

İran iki kritik hafta ile karşı karşıya

Ortadoğu'daki bir hava üssünde Boeing KC-135 hava ikmal uçağı üzerinde son kontrollerini yapan teknisyenler (CENTCOM)
Ortadoğu'daki bir hava üssünde Boeing KC-135 hava ikmal uçağı üzerinde son kontrollerini yapan teknisyenler (CENTCOM)

İran, diplomatik yolun başarısızlığının askeri harekete kapı açabileceği yönündeki ABD uyarıları arasında, nükleer programı hakkında ayrıntılı yazılı öneriler sunmak için “kararlı” olarak nitelendirilen iki haftalık bir süre ile karşı karşıya. ABD’li bir yetkili CBC'ye yaptığı açıklamada, Cenevre’deki görüşmelerde İran'ın sınırlı bir süre için uranyum zenginleştirmeyi askıya almak da dahil olmak üzere bazı öneriler sunduğunu, ancak bunların zenginleştirmenin tamamen sona erdirilmesi talebini ‘tek başına karşılamadığını’ söyledi. Yetkili, 14 gün içinde pratik öneriler sunmak için ‘topun artık Tahran'ın sahasında olduğunu’ vurguladı.

Öte yandan ABD Enerji Bakanı Chris Wright, ülkesinin İran'ın nükleer silah elde etmesini ‘bir şekilde’ engelleyeceğini belirtti. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, ülkesinin Başkan Trump'ın kırmızı çizgilerine bağlılığını teyit etti. Vance, görüşmeler sırasında İranlıların “bunu kabul etmek istemediklerini” gösterdiklerini söyledi.

Diğer taraftan İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Genel Direktörü Rafael Grossi'ye Tahran'ın müzakereleri tamamlamak için ‘tutarlı bir ön çerçeve’ hazırladığını bildirdi.

Washington Yakın Doğu Politikası Enstitüsü analistlerinden Ferzin Nedimi, ABD'nin taleplerini İran'ın füzeleri ve bölgesel davranışlarını da kapsayacak şekilde genişletmesiyle müzakerelerin ‘pratik bir çıkmaza girdiğini’ düşünüyor. Nedimi, gerilimi geciktirmek için aşamalı bir anlaşma yapılmasının muhtemel olduğunu öne sürdü. New America Enstitüsü'nden Barak Barfi de iki tarafın itibarlarını koruyacak bir formül bulmaya çalıştıklarına işaret ederek, zamanın henüz dolmadığını söyledi.