İsrail, İran'ı Hamas’ın saldırı planını geliştirmekle suçluyor

İsrail bunun, Tahran'ın milislerinin katılımıyla hazırlamakta olduğu ‘bölgesel savaşın’ bir parçası olduğunu belirtti.

Tel Aviv'de dün (Salı)  Hamas'ın elinde tuttuğu İsrailli esirlerle dayanışma gösterisi düzenlendi. (AFP)
Tel Aviv'de dün (Salı) Hamas'ın elinde tuttuğu İsrailli esirlerle dayanışma gösterisi düzenlendi. (AFP)
TT

İsrail, İran'ı Hamas’ın saldırı planını geliştirmekle suçluyor

Tel Aviv'de dün (Salı)  Hamas'ın elinde tuttuğu İsrailli esirlerle dayanışma gösterisi düzenlendi. (AFP)
Tel Aviv'de dün (Salı) Hamas'ın elinde tuttuğu İsrailli esirlerle dayanışma gösterisi düzenlendi. (AFP)

İsrail, Gazze Şeridi'nde devam eden çatışmaların başlamasından bu yana ilk kez savaşı ateşleyen Hamas saldırısının sorumlusu olarak doğrudan İran'ı işaret etti. İsrail tarafında, Tahran'ın eğitim ve planlamayı gerçekleştirdiği düşünülüyor.

İsrail hükümeti, 7 Ekim’de gerçekleşen Hamas saldırısının arkasındaki ülke olan İran'a karşı uluslararası bir kampanya başlatarak, Tahran’ın ‘dünya barışını tehdit eden bölgesel bir savaş’ planladığını ifade etti.

İsrail Dışişleri Bakanlığı, geçtiğimiz pazartesi akşamı, 100 yabancı medya muhabirini bir araya getirdi. Onlara, Hamas'ın 7 Ekim'de Gazze çevresindeki İsrail kasabalarına düzenlediği saldırı sırasındaki taciz eylemlerini ve cesetlerin parçalanmasını gösteren bir film izletildi.

Konuşmacılar, gazetecilerle yaptıkları toplantıda, İran'ın Hamas üyelerini eğiten ve İsrail'e karşı hazırladığı ve Ortadoğu'daki tüm milisleri de dahil ettiği (Yemen'den Irak'a, Lübnan'dan Suriye'ye kadar) geniş bölgesel savaşın bir parçası olarak, saldırı planını geliştiren taraf olduğunu ifade etti.

İlk İran-İsrail savaşı

Kıdemli İsrailli diplomat Prof. Dr. Itamar Rabinovich, mevcut Gazze savaşını ‘ilk İran-İsrail savaşı’ olarak değerlendirdi. İsrail'in Washington Büyükelçisi olarak görev yapan ve İsrail'in Suriye ile müzakere heyetine başkanlık eden Rabinovich, “7 Ekim'den bu yana yaşadığımız olay, Gazze'de İsrail ile Hamas arasında yaşanan bir savaştır. Ancak bu savaş daha geniş bir bağlamda gerçekleşiyor ve öncelikle İran'ın çeşitli cephelerde İsrail'e meydan okuma çabalarıyla şekilleniyor. Şu anda Tahran'ın uzantısı olan Hizbullah ile İsrail arasında bir yıpratma savaşı yaşanıyor ve her an İran ve Hizbullah liderliği topyekûn savaşa geçme kararı alabilir” ifadelerini kullandı.

Bugün bizimle, yarın Batı'da

Gazetecilerin İsrail Dışişleri Bakanlığı yetkilileriyle görüşmesi sırasında İsrail ordusu, 7 Ekim saldırısını gerçekleştiren Hamas üyelerinin bazı uygulamalarını belgeleyen çeşitli video görüntülerinden derlenen ‘Bugün bizimle, yarın Batı'da’ başlıklı 40 dakikalık bir film gösterdi. Görüntülerin saldırıların gerçekleştiği kasabalara yerleştirilen kameralardan veya saldırı sırasında yaşananları çekmek isteyen İsrailliler’den toplandığı, hatta ölü Hamas üyelerinin kameralarından ya da saldırı günü hareketin yayınladığı görüntülerden derlendiği ifade edildi.

(foto altı) İsrailli bir esirin ailesi, esirlerin serbest bırakılmasını talep eden posterler hazırlıyor. (Reuters)
İsrailli bir esirin ailesi, esirlerin serbest bırakılmasını talep eden posterler hazırlıyor. (Reuters)

Ordu, esir alınan bir Hamas üyesinin itirafları olarak sunulan kayıtları da gösterdi. Esir, bu zulümlerin Hamas hareketinin askeri kolu olan İzzeddin el-Kassam Tugayları liderlerinin rehberliği altında gerçekleştirildiğini ifade etti.

İsrailli yetkililer, program öncesinde gazetecileri korkunç sahnelerle karşılaşacakları konusunda uyardı ve bu sahneler ‘dayanılmaz derecede vahşet içerdiği için’ kamuoyuna yayınlamamalarını istedi. Bu görüntüler arasında genç bir kadına tecavüz, Hamas'ın talimatına uymadıkları için ailelerin kapalı odalarda yakılması, bir konsere katılan ve kaçmaya çalışan gençlerin araçlarının içinde öldürülmeleri de yer alıyor.

Görünen o ki çoğu muhabir Hamas'a dair sert izlenimlerle oradan ayrıldı ve İsrail'in anlatımını kabul etti. Çeşitli İngiliz medya kuruluşlarına serbest gazetecilik hizmetleri sağlayan gazeteci Jotam Confino şu yorumu yaptı: “Şimdi 100 uluslararası gazeteciyle birlikte Hamas'ın gerçekleştirdiği ve İsrail'in bize sunduğu katliamla ilgili anlatılması zor görüntüler izledim.”

Confino, filmde yer alan bazı görüntüleri şöyle anlattı: “Gördüğüm şey şu: Hamaslı bir terörist ‘Allahu Ekber’ diye bağırarak, bir İsrailli’nin kafasını matkapla delmek için vahşice saldırdı. Bir baba ve 7-9 yaşlarındaki iki oğlu iç çamaşırlarıyla sığınağa doğru kaçarken, bir Hamas teröristi babayı öldürüp iki oğlunu da yaraladı. Terörist, evdeki buzdolabını açıp su içerken, iki erkek çocuk ölümle burun buruna olduklarını söyleyerek, babalarından yardım istiyorlardı. İki Hamas teröristi, masanın altında saklanan 7-9 yaşlarında bir kız çocuğunun bulunduğu eve girdi ve biraz tereddüt ettikten sonra onu vurdu. Başı kesilmiş bir İsrail askeri, yanmış bir bebek ve erkek çocuğu, onlarca ölü. Bir Hamas üyesi ailesini arayıp on İsrailliyi öldürdüğüyle övünüyor. Annesi ona şöyle cevap veriyor: Allah sizi korusun.”

Confino “İsrail yetkilileri benden kurbanların mahremiyetine saygıdan dolayı fotoğraf çekmememi veya yayınlamamamı istedi. Eğer olup bitenlerin doğruluğu konusunda şüphesi olan varsa ne diyeceğimi henüz bilmiyorum” dedi.

(foto altı) 7 Ekim saldırısında öldürülen yaşlı İsrailliler için bir dakikalık saygı duruşu gerçekleştirildi. (Reuters)
 7 Ekim saldırısında öldürülen yaşlı İsrailliler için bir dakikalık saygı duruşu gerçekleştirildi. (Reuters)

İsrailli konuşmacılar, gazetecilere Hamas'ın DEAŞ ve benzerlerinin yöntemlerini benimsediğini vurgulayarak, mahallelerin yakılmasını ‘Nazi Holokost'unun modern bir versiyonu’ olarak tanımladılar.

Kapsamlı kampanya

Söz konusu toplantı, üç haftadan kısa bir süre içinde Gazze'de beş binden fazla kişinin ölümüne ve mahallelerin tamamının yok olmasına neden olan savaş nedeniyle İsrail'e yönelik eleştirilere karşı koymayı amaçlayan daha geniş bir kampanyanın parçası olarak gerçekleştirildi. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre kampanya, Gazze Şeridi'nin eylemlerinden dolayı cezalandırılmasını haklı çıkarmak için Hamas üyelerinin saldırı sırasında sivillere karşı işlediği ihlalleri öne çıkarıyor.

Bu kampanyanın başında, Hamas tarafından tutulan bazı İsrailli esirlerin ailelerinden bazıları ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) oturumuna katılmak üzere dün  New York'a gelen İsrail Dışişleri Bakanı Eli Cohen yer alıyor.

Hamas saldırısı sırasında İsrail kentlerinde yaşananların anlatılması ve ‘savaş suçlarına’, ‘insanlığa karşı suçlara’ maruz kaldıklarının kanıtlanması amacıyla çok sayıda etkinlikte aile üyelerine yönelik toplantılar düzenlendi. İnsanlar, oğulları ve kızları serbest bırakılmadan Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'nin Gazze Şeridi'nde ateşkes çağrısına karşı çıkıyor. İsrail Dışişleri Bakanlığı, Londra ve Roma'da da buna benzer başka toplantılar da düzenledi ve başka toplantılar da planlıyor.



Donald Trump'ı onaylamayanların oranı yüzde 60'a çıktı

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

Donald Trump'ı onaylamayanların oranı yüzde 60'a çıktı

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

Amerikalıların 10'da 6'sı artık Başkan Donald Trump'ın yaptığı işi onaylamıyor. Bu oran, şiddete başvuran destekçilerinden oluşan grubun 6 Ocak 2021'de ABD Kongre Binası'na saldırmasından bu yana en düşük seviye.

12 - 17 Şubat'ta yapılan yeni Washington Post/Ipsos anketine göre, kayıtlı seçmenlerin yüzde 58'i ve genel olarak Amerikalıların yüzde 60'ı Trump'ın başkanlık performansının kötü olduğunu düşünüyor. Amerikalıların yaklaşık yüzde 50'si ise görev performansını "kesinlikle" onaylamıyor.

Başkan, ülke çapında kitlesel sınır dışı etme kampanyası ve sürekli yüksek tüketici fiyatları nedeniyle, en önemli iki konusu olan göç ve ekonomide kan kaybetmeye devam ediyor.

Trump'ın Amerikalıları enflasyon baskılarının ya hiç olmadığı ya da hızla azaldığı konusunda ikna etme çabaları şimdiye kadar sonuç vermedi. Ankete göre Amerikalıların yaklaşık yüzde 65'i başkanın fiyatları düşürmede kötü bir iş çıkardığını söylüyor.

Ayrıca çok sayıda Amerikalı, Trump'ın küresel gümrük vergilerine de karşı çıkıyor. Son ankete göre, Amerikalıların yüzde 64'ü bu stratejiye karşı çıktı; bu oran, göreve başlamasından bu yana neredeyse hiç değişmedi. Cuma günü Yüksek Mahkeme, Trump'ın gümrük vergisi gündeminin büyük bölümünün yasadışı olduğuna karar verdi.

Anketteki en yüksek onaylamama oranlarından biri (yüzde 58), Trump'ın göçmenlik konusundaki tutumuna yönelikti. Yönetimi, geniş çaplı sınır dışı etme tutuklamaları yapmak için bazı Amerikan şehirlerine ICE ajanlarını gönderdi. Minneapolis'te bu durum, protestocularla şiddetli çatışmalara ve bu kış ICE ajanları tarafından iki Amerikalı, Alex Pretti ve Renee Good'un öldürülmesine yol açtı.

Trump'ın bu konuda daha kötü bir onaylanmama oranıyla karşılaştığı tek zaman, Post/Ipsos anketinde, ABD'ye küçük yaşta getirilen göçmenleri sınır dışı edilmekten koruyan DACA programını (Çocukluk Çağında Gelenler İçin Ertelenmiş Eylem) iptal etmesinden günler sonra, Eylül 2017'ydi.

Başkan, ABD'nin yabancı müttefikleriyle ilişkilerini sürdürme yeteneği konusunda düşük notlar aldı. Kanada'yla ticaret anlaşmazlıkları, Grönland konusunda NATO'yla yaşanan çekişmeler ve İran'a yönelik olası bir askeri saldırı nedeniyle onaylanmama oranı yüzde 62'ye ulaştı.

bghyju
Donald Trump'ın göçmenlik konusundaki onay oranları, 2017'de DACA'yı iptal etmesinden bu yana en düşük seviyede (AFP)

Cumhuriyetçiler, ağır kayıpların yaşanma ihtimallerinin giderek arttığı ara seçim dönemine doğru bocalayarak ilerliyor. Bunun sebepleri arasında Senato tablosunun bir anda kendileri için olumsuz hale gelmesi ve çekişmeli seçim bölgelerinde Demokratların açık ara önde olmasının Cumhuriyetçi üyeleri terletmesi var. Emeklilik dalgası da Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi'ndeki çoğunluğunu düşük tek haneli rakamlara indirirken, Senato'daki çoğunluğu koruma çabalarını da zorlaştırıyor.

Post/Ipsos anketi, Trump'ın ekonomiyle ilgili rakamlarının son aylarda biraz toparlandığını gösterse de genel beğenilmeme oranının Cumhuriyetçi Parti için sorun olmaya devam ettiğini ve gelecek aylarda iyileşme olmazsa kasımdaki seçimlerdeki parti sonuçlarını kolayca aşağı çekebileceğine işaret ediyor.

Post/Ipsos anketinden elde edilen veriler, 12 - 17 Şubat'ta ​​2 bin 589 ABD'li yetişkinden oluşan bir örneklemden toplandı ve hata payı +/- yüzde 2. Kayıtlı seçmen örnekleminde ise 2 bin 87 seçmenin yanıtı yer alıyor ve ve hata payı +/- yüzde 2,2.

Independent Türkçe


Mar-a-Lago'ya silahla girmeye çalışan şüpheli hakkında tüm bilinenler

Kuzey Karolina'dan 21 yaşındaki bir adam, 22 Şubat'ta Trump'ın Florida'daki Mar-a-Lago yerleşkesinin arazisine girmeye çalışırken Gizli Servis tarafından vurularak öldürüldü (AP)
Kuzey Karolina'dan 21 yaşındaki bir adam, 22 Şubat'ta Trump'ın Florida'daki Mar-a-Lago yerleşkesinin arazisine girmeye çalışırken Gizli Servis tarafından vurularak öldürüldü (AP)
TT

Mar-a-Lago'ya silahla girmeye çalışan şüpheli hakkında tüm bilinenler

Kuzey Karolina'dan 21 yaşındaki bir adam, 22 Şubat'ta Trump'ın Florida'daki Mar-a-Lago yerleşkesinin arazisine girmeye çalışırken Gizli Servis tarafından vurularak öldürüldü (AP)
Kuzey Karolina'dan 21 yaşındaki bir adam, 22 Şubat'ta Trump'ın Florida'daki Mar-a-Lago yerleşkesinin arazisine girmeye çalışırken Gizli Servis tarafından vurularak öldürüldü (AP)

21 yaşındaki Austin Tucker Martin'in, Mar-a-Lago'nun kuzey kapısının hemen ardında, saat 01.30 civarında, iki Gizli Servis ajanı ve bir Palm Beach County şerif yardımcısıyla karşılaştığında, elinde bir av tüfeği ve bir gaz tüpü olduğu iddia edildi. Başkan ve eşi o sırada Washington DC'deydi.

Palm Beach County Şerifi Ric Bradshaw pazar günü gazetecilere yaptığı açıklamada, memurların Martin'e teçhizatını bırakmasını emrettiğini söyledi. Martin daha sonra gaz tüpünü indirdi ancak "av tüfeğini ateş etmeye hazır konuma kaldırdı".

Şerif, "O anda, şerif yardımcısı ve iki Gizli Servis ajanı silahlarını ateşledi" dedi.

Aile üyeleri, hafta sonu Martin'in kaybolduğunu bildirmişti ve haber karşısında şaşkına döndüler.

İşte silahlı saldırgan olduğu iddia edilen Martin hakkında bildiklerimiz:

"Karıncayı bile incitmezdi"
Martin'i tanıyanlar, haneye tecavüz ve silahlı saldırıyı öğrenince şoke oldu.

Kuzeni Braeden Fields, Associated Press'e, "İyi bir çocuktu" diye konuştu.

Böyle bir şey yapacağına inanmazdım. Akıl almaz bir şey.

Fields, "Karıncayı bile incitmezdi" diye ekledi.

Silah kullanmayı bile bilmiyor.

Fields, Martin'in ailesini "tutkulu Trump destekçileri" diye tanımladı ve 21 yaşındaki gencin "çok sessiz, hiçbir şeyden bahsetmeyen biri" olduğunu söyledi. Fields, Martin'in yerel bir golf sahasında çalıştığını da ekledi.

cdfgt
Polis, Martin'in Trump'ın Mar-a-Lago malikanesinin sınırını ihlal ederken bir av tüfeği taşıdığını söylüyor (Palm Beach County Şerif Bürosu)

The News & Observer'ın ulaştığı belgelere göre, Cameron'daki Union Pines Lisesi'nden 2023'te mezun olan Martin, seçmen kayıtlarında herhangi bir partiye kayıtlı görünmüyordu.

Geçen yıl Martin, golf sahalarının el yapımı çizimlerini yapan bir iş kurdu.

Girişimin internet sitesinde, "Fresh Sky Illustrations, esas olarak golf sahası sahnelerini çizerek ve çeşitli golf sahası hediyelik eşya dükkanlarında el yapımı eserlerin çerçeveli kopyalarını sunarak, bir yandan da kişisel siparişleri yerine getirerek golf sahasında olmanın umut dolu hissini hayata geçirmeye odaklanan bir sanat şirketidir" diye yazıyor.

Kuzey Karolina'nın Sanford kentindeki Quail Ridge Golf Sahası'nın baş golf profesyoneli Brandon Huneycutt, The News & Observer'a birkaç yıl önce Martin'le kısaca tanıştığını, golf arabası kullanmasına ve sahanın bazı bölümlerini görmesine izin verdiğini söyledi.

Huneycutt, "Sanırım onların fotoğraflarını çekti ve eve gidip resimleri gerçekten de elle çizdi" dedi.

Son derece iyi çalışmalardı.

dfvgbh
Martin''in kuzeni Braeden Fields, 21 yaşındaki gencin "iyi bir çocuk" ve silahlı saldırı haberinin "akıl almaz" olduğunu söyledi (AP)

Mar-a-Lago yakınlarında bulunan bir arabanın Martin'in gümüş renkli Volkswagen'i olduğu düşünülüyor. Polis, arabada Martin'in av tüfeğini taşıdığı anlaşılan bir kutu buldu.

Gizli Servis Sözcüsü Anthony Guglielmi'ye göre, dedektifler Martin'in silahı Florida'ya doğru güneye giderken aldığına inanıyor.

Soruşturmayı FBI yürütüyor.

Trump ve Mar-a-Lago yakınlarında bir dizi tehdit
Trump ve mülkleri, 2024 seçim kampanyası sezonundan bu yana bir dizi güvenlik tehdidiyle karşı karşıya kaldı.

Temmuz 2024'te Pensilvanya'da düzenlenen bir miting sırasında, daha sonra öldürülen bir silahlı saldırganın kurşunu Cumhuriyetçi adayı sıyırmıştı.

Federal savcılara göre, 59 yaşındaki Ryan Wesley Routh, aynı yılın sonlarında Mar-a-Lago yakınlarında Trump'ı öldürmeye teşebbüs etmiş ve Trump Uluslararası Golf Kulübü'nü çevreleyen bir çitin üzerinden tüfek doğrultmuştu.

Bu ay Routh, federal hapishanede ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.

Mahkeme belgelerine göre Routh, mahkumiyetine ve cezasına itiraz başvurusunda bulundu.

Independent Türkçe


Londra polisi eski bakan Peter Mandelson’ı Epstein soruşturması kapsamında gözaltına aldı

Eski Birleşik Krallık Ekonomi Bakanı Peter Mandelson (AFP)
Eski Birleşik Krallık Ekonomi Bakanı Peter Mandelson (AFP)
TT

Londra polisi eski bakan Peter Mandelson’ı Epstein soruşturması kapsamında gözaltına aldı

Eski Birleşik Krallık Ekonomi Bakanı Peter Mandelson (AFP)
Eski Birleşik Krallık Ekonomi Bakanı Peter Mandelson (AFP)

İngiliz polisi, İngiltere'nin eski Ekonomi Bakanı ve Washington  Büyükelçisi  Peter Mandelson'ı, cinsel suçlu Jeffrey Epstein'la bağlantılı olarak yürütülen soruşturma kapsamında gözaltına aldı.

Mandelson'ın, bakanlık döneminde Epstein'a bilgi aktardığı iddiasıyla soruşturulduğu, incelemeler çerçevesinde Wiltshire ve Camden'daki iki mülkünde arama yapıldığı bildirildi.

Polis sözcüsü, "Görevi kötüye kullanma şüphesiyle 72 yaşındaki bir erkek gözaltına alınmıştır. Şüpheli, 23 Şubat Pazartesi günü Camden'daki bir adreste yakalanmış, Londra'daki bir polis merkezine götürülerek ifadesi alınmaktadır. Soruşturma kapsamında Wiltshire ve Camden'daki iki adreste arama kararı uygulanmıştır" açıklamasını yaptı.

Yetkililer, soruşturmanın sürdüğünü ve ayrıntıların kamuoyuyla daha sonra paylaşılacağını belirtti.

Mandelson'ın büyükelçi olarak atanması ve Epstein'la ilişkilerine dair iddialar, İngiltere Başbakanı Keir Starmer üzerindeki siyasi baskıyı da artırmıştı.

BBC ve Sky News, 72 yaşındaki Mandelson’ın Londra’nın merkezindeki evinden sivil kıyafetli bir erkek ve bir kadın eşliğinde çıkarılarak sivil bir araca bindirildiğini gösteren görüntüler yayımladı.

Bir dönem İşçi Partisi’nin önde gelen isimlerinden olan Mandelson’ın gözaltına alınması, Perşembe günü eski Prens Prens Andrew’ın Epstein davası kapsamında şüpheli sıfatıyla gözaltına alınmasından dört gün sonra gerçekleşti.

Eskiden York Dükü unvanını taşıyan Andrew’un, 2001–2011 yılları arasında Birleşik Krallık’ın uluslararası ticaret özel temsilcisi olarak görev yaptığı dönemde Epstein’a gizli nitelik taşıyabilecek bilgiler sızdırdığı şüphesi bulunuyor. Andrew, Perşembe akşamı birkaç saatlik gözaltının ardından “soruşturma kapsamında” serbest bırakıldı.

Londra polisi, 3 Şubat’ta Mandelson hakkında soruşturma başlatıldığını duyurmuştu. ABD Adalet Bakanlığı’nın Ocak ayı sonunda yayımladığı Epstein dosyalarındaki belgelerde, Mandelson’ın özellikle 2008–2010 yılları arasında Gordon Brown hükümetinde bakanlık yaptığı dönemde, piyasaları etkileyebilecek borsa bilgilerini Epstein’a sızdırmış olabileceğine işaret edildiği belirtilmişti.

Polis, üç gün sonra Mandelson’a ait iki konutta arama yapıldığını açıkladı. Bunlardan biri Londra’nın Camden semtinde, diğeri ise İngiltere’nin güneybatısındaki Wiltshire’da bulunuyor.

Bu gelişmeler, İşçi Partili Başbakan Keir Starmer hükümetini zayıflattı. Hükümet, 2024 yılı sonunda Mandelson’ı Washington’a büyükelçi olarak atamakla eleştiriliyor. Eleştiriler, eski bakan ve Avrupa Komiseri olan Mandelson’ın, cinsel suçlardan mahkûmiyetine rağmen Epstein ile yakın ilişkisini sürdürdüğünün bilindiği iddialarına dayanıyor.

Starmer, Mandelson’ı Aralık 2024’te, Donald Trump’ın Beyaz Saray’a dönüşü öncesinde bu hassas göreve atamıştı. Ancak Epstein ile ilişkisine dair ayrıntıların yer aldığı belgelerin yayımlanmasının ardından Eylül 2025’te görevden aldı.

Starmer, Jeffrey Epstein’ın mağdurlarından özür dilerken, özel kalem müdürü ve basın sorumlusu istifa etti.

Hükümet, Mandelson’ın atanması ve görevden alınmasına ilişkin tüm belgelerin yayımlanacağını taahhüt etti. Bir hükümet yetkilisinin Pazartesi günü verdiği bilgiye göre, ilk belge paketi Mart ayı başında kamuoyuna açıklanacak.