Bir Taliban yetkilisi, klinikle idari ve hizmet açısından ilgilenenler kadınlar olmasına rağmen Afganistan'ın doğusundaki Gardez şehrinde sadece erkeklerin katıldığı bir doğum kliniğinin açılışına başkanlık etti.
Afganistan'ın güneydoğusundaki Paktia eyaletinin başkenti Gardez Sağlık Müdürü Hayr Muhammed Mansur, “Bu tür klinikler eyalette mevcut değil. Klinik şeriat ve tıp ilkelerine saygı duyuyor” açıklamasında bulundu.
Merkez Müdürü Nesrin Oryahil, AFP’ye yaptığı açıklamada Norveç-Afganistan Komitesi (NAC) tarafından küçük dağ kasabasında açılan doğum kliniğinin, ‘uzak bölgelerde yaşayan birçok Afgan kadına’ yardım edeceğini kaydetti
Norveçli STK, Afganistan'ın dört ilinde daha benzer klinikler açacak. Birleşmiş Milletler'e göre Afganistan’da her iki saatte bir kadın doğum sırasında ölüyor.
Bu adım Afganistan'daki ölümleri azaltmayı amaçlıyor. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre Afganistan, doğum sırasında ölen kadınların oranının en yüksek olduğu on ülkeden biri.
Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) sağladığı son veriler, örneğin Fransa'da sekiz kadına kıyasla her 100 bin doğumda 638 kadının öldüğünü gösteriyor.
Bu sayı dolaylı olarak şehirler ve kırsal alanlar arasındaki büyük eşitsizliği gösteriyor.
Norveç-Afganistan Komitesi direktörü Thierry Waterdahl şu açıklamada bulundu:
Uzak bölgelerde ölümler her 100 bin doğumda 5 bin kadına ulaşabilir. Bugün halen erkeklerin hamile eşlerini omuzlarında taşıyıp dağları aştıkları ama kadınların hastaneye ulaşamadan öldüğü yerler var.
“Annem doğum yaparken öldü”
Yeni klinik günde 10'a kadar doğum hizmeti vermeye hazırlanıyor. Oryahil, devletin katı ilkelerine atıfta bulunarak tüm sağlık çalışanlarının kadın olduğunu aktardı.
Ebe başı Mümine Hostani, “Verdiğimiz hizmetler ücretsiz” dedi. Gözünden yaş süzülen Hostani, “Annem doğum yaparken öldü. Ben o sıra üç yaşındaydım” ifadesini kullandı.
Kadınların ortalama altı çocuk doğurduğunu söyleyen ebe, Afganistan'dan yeni kliniğin olumlu bir adım olduğunu ancak olumsuz değişimin, kadın hastalıkları konusunda uzmanlaşmış çok sayıda doktorun ülkeden ayrıldığını aktardı.
Taliban kadınların evlerini ziyaret eden gezici sağlık ekiplerinden kurtulmak istiyor.
Afganistan'daki Sınır Tanımayan Doktorlar Direktörü Felipe Ribeiro, "Kadınlara doğum öncesi ve sonrası sağlık bakımı sağlamak artık daha karmaşık hale geldi" dedi.
Ribeiro, bunun nedenin giderek daha fazla eve kapanan kadınlara yönelik ‘Taliban'ın aldığı önlemler’ ve ‘dış desteğin kesilmesinin ardından sağlık sistemindeki eksiklikler’ olduğunu aktardı.
Evde doğum
Kabil'deki Terre des Hommes kuruluşunun sağlık koordinatörü Dr. Nur Hanum Ahmedzai, harap olmuş sağlık sisteminin doğumları daha tehlikeli hale getirdiği düşünüyor.
Devlet hastanesinde ebelerin fazla çalışması ve az maaş alması nedeniyle kadınların ilaçlarını yanlarında getirmeleri gerekiyor.
Doktor, “Hastaneye giden kadınlar artık evlerinde doğum yapmayı tercih ediyor. Çünkü risklere rağmen yeterli paraları yok” açıklamasında bulundu.
Afgan kadınlarının yaklaşık yüzde 40'ı evde, yüzde 80'e varan kısmı ise uzak bölgelerde, bazen kayınvalidelerinin yardımıyla, bazen de yalnız başına doğum yapıyor.
Eşi veya ailesi sıklıkla kadını hastaneye götürmeyi reddediyor ya da yabancıların önünde kendini göstermesinden utanıyor.
Kabil'in yaklaşık 250 kilometre güneyindeki Sınır Tanımayan Doktorlar, Host şehrinde yılda 20 bin doğum gerçekleştiriyor. Bu da aynı adı taşıyan eyaletteki doğumların yüzde 47'sine denk geliyor.
Afganistan'da 100 ebenin bulunduğu sağlık merkezindeki Zübeyde, önceki gün yaptığı doğumun ardından iyileşmeye çalışırken, “Eğer evde doğum yapsaydım ben veya bebek sıkıntılarla karşı karşıya kalacaktı” dedi.
14. kez hamile
Host'ta Sınır Tanımayan Doktorlar'dan sorumlu ebe Therese Teusabinger, "Misyonumuz hayat kurtarmak" dedi.
Ruandalı Teusabinger, “Kadınlar genellikle uzak yerlerden çok geç geliyor ve evde doğum yapmaları nedeniyle tehlikeli kanamalar yaşıyorlar” şeklinde konuştu.
Sınır Tanımayan Doktorlar'dan jinekolog Arjantinli Tania Alicuti, yaptığı açıklamada “Yalnızca yüksek riskli veya karmaşık gebelikleri kabul ediyoruz” dedi. Çoğul gebelikler, sezaryen veya tekrarlanan düşükler ölüm riskini artırıyor.
Geçtiğimiz günlerde on dördüncü kez hamile olan bir kadını muayene eden Dr. Alicuti sözlerinin devamında “Afganistan'da çocuk sahibi olmak o kadar değerli ki kadınların büyük bir kısmı doğurganlıklarını artırmak için tedavi görüyor” ifadesini kullandı.
