İran, Irak’tan Süleymani’nin öldürülmesine ilişkin adli dosya hazırlamasını istedi

Kasım Süleymani’nin çocukları, dün akşam Tahran’da babalarının ölümünün dördüncü anma törenine katıldı (Tesnim)
Kasım Süleymani’nin çocukları, dün akşam Tahran’da babalarının ölümünün dördüncü anma törenine katıldı (Tesnim)
TT

İran, Irak’tan Süleymani’nin öldürülmesine ilişkin adli dosya hazırlamasını istedi

Kasım Süleymani’nin çocukları, dün akşam Tahran’da babalarının ölümünün dördüncü anma törenine katıldı (Tesnim)
Kasım Süleymani’nin çocukları, dün akşam Tahran’da babalarının ölümünün dördüncü anma törenine katıldı (Tesnim)

İran Yargı Erki İnsan Hakları Komitesi Başkanı Kazım Garibabadi, ülkesinin, dört yıl önce Bağdat’ta ABD tarafından yapılan bir saldırıda öldürülen Kasım Süleymani’nin öldürülmesiyle ilişkili olarak Irak mahkemelerinde adli bir dosya oluşturulması ve sanıkların yargılanması için Bağdat’la temaslarını sürdürdüğünü açıkladı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) bağlı Tesnim Haber Ajansı’nın aktardığına göre Garibabadi, “Süleymani dosyası yerel mahkemelerde takip ediliyor ve davayı uluslararası bir düzeye çıkarmaya çalışıyoruz” dedi.

Garibabadi, ülkesinin ABD’li sanıklara, “Kendilerini savunmak üzere mahkemeye çıkabilecekleri veya kendileri adına bir avukat tutabilecekleri" konusunda bilgi verdiğini öne sürerek, “Sanıklar avukat vermezse mahkeme bir avukat atayacak” dedi.

İranlı yetkiliye göre Tahran, Süleymani dosyasıyla ilgili olarak Irak tarafıyla temaslarını sürdürüyor. Garibabadi, “Görüşmelere devam ediyoruz. Bir an önce soruşturmalarını tamamlayıp iddianameyi mahkemeye sunmalarını istedik” dedi.

Garibabadi, geçtiğimiz günlerde Tahran’ı ziyaret eden Iraklı bir heyetin, “Soruşturmalarının yakında sona ereceğini ve iddianamelerini mahkemeye sunacaklarını bildirdiklerine” işaret ederek, “Bunun iki ülkede yargı sürecine başlanacağı anlamına geldiğini” vurguladı.

İranlı yetkililer, Süleymani’nin ABD tarafından bir hava saldırısı ile hedef alındığı sırada diplomatik bir görev için Irak’ta bulunduğu itirafını koparabilmek için geçtiğimiz iki yıl boyunca Bağdat’a baskı yaptı.

Geçtiğimiz ay İran yargısı, Yargı Erki’nden yapılan açıklamaya göre, Süleymani’yi 2020 yılının başında Irak’ta öldürmesi nedeniyle ABD yönetiminin yaklaşık 50 milyar dolar tazminat ödemesini talep eden bir karar çıkarmıştı.

DMO’nun dış kolu Kudüs Gücü’nün Komutanı ve Tahran’ın bölgesel politikasının en önemli mimarlarından biri olan Süleymani, Eski ABD Başkanı Donald Trump’ın talimatı ile 3 Ocak 2020’de Bağdat Havalimanı yakınlarında ABD’ye ait bir insansız hava aracı (İHA) saldırısıyla öldürülmüştü.

O dönemde Trump, ABD’nin dünyanın bir numaralı teröristini ortadan kaldırmayı başardığını söylemiş, bu saldırı emrinin “savaşı alevlendirmek değil, durdurmak” için olduğunu vurgulamıştı. Ayrıca, Süleymani’nin ABD’li diplomatlara ve askeri personele karşı “yakın bir zaman için” saldırılar planladığına dikkat çekmişti.

Süleymani, 1990’ların sonlarında DMO saflarında yükselerek Kudüs Gücü’nün liderliğine ulaştığı uzun bir kariyerin ardından 62 yaşındayken öldü. İran istihbaratının ve Ortadoğu’daki askeri operasyonlarının genişletilmesinde kendisine önemli bir rol atfediliyor. Kendisi, İran adına vekaleten savaşan silahlı grupların oluşmasına katkıda bulunmuştu. Her ne kadar Süleymani, çoğu zaman ABD ordusunun ve Batılı istihbarat servislerinin gözetimi altında yıllarca bölgeyi dolaşmış olsa da bu katkısı ABD ve müttefiklerinin endişelerini artırmıştı.

Süleymani öldürülmeden aylar önce ABD kuvvetlerine ve onların bölgedeki çıkarlarına karşı ‘asimetrik’ bir savaş ilan etmişti. Bu savaşı, “İran Silahlı Kuvvetlerinin doğrudan müdahalesi olmadan” yürüteceğini söyleyerek, İran’a sadık silahlı gruplara atıfta bulunmuştu.

Tahran’da Süleymani’nin ölümünün dördüncü anma töreninde DMO’nun dış operasyonlardan sorumlu yetkilisi İsmail Kaani, ABD’lilerin “İsrail’i desteklemelerinin sonuçları nedeniyle bugünden daha büyük bir bedel ödeyeceklerine” and içti.



Macaristan, Moskova'ya karşı Avrupa yaptırımlarının geçmesini Kiev'in bir petrol boru hattını yeniden açmasına bağlıyor

Macaristan Başbakanı Viktor Orban (Reuters)
Macaristan Başbakanı Viktor Orban (Reuters)
TT

Macaristan, Moskova'ya karşı Avrupa yaptırımlarının geçmesini Kiev'in bir petrol boru hattını yeniden açmasına bağlıyor

Macaristan Başbakanı Viktor Orban (Reuters)
Macaristan Başbakanı Viktor Orban (Reuters)

Macaristan ve Slovakya başbakanları, Kiev'in ülkeye Moskova'dan petrol sağlayan önemli bir petrol boru hattını yeniden açmadığı sürece, Avrupa Birliği'nin Rusya'ya uygulamayı planladığı 20 günlük yaptırım paketinin Macaristan tarafından onaylanmasını engelleyeceğini açıkladı.

Başbakan Viktor Orbán, X platformunda şöyle yazdı: “Yaptırımlara destek yok. 20. paket reddedilecek.”

Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto ise şöyle yazdı: “Ukrayna, Druzhba boru hattı üzerinden Macaristan ve Slovakya'ya petrol sevkiyatını yeniden başlatana kadar, Kiev için önemli kararların alınmasına izin vermeyeceğiz.”

Ukrayna, kendi topraklarından geçen ve Rus petrolünü Slovakya ve Macaristan'a taşıyan boru hattının 27 Ocak'ta Moskova'nın düzenlediği saldırılarla hasar gördüğünü belirtiyor.

Şubat ayı başında, Avrupa Birliği Rusya'nın bankacılık ve enerji sektörlerini hedef alan yeni yaptırımlar önerdi. Bu önerilen paket, Moskova'nın 24 Şubat 2022'de Ukrayna'yı işgalinden bu yana 20. Yaptırım paketidir.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre yaptırımların yürürlüğe girmesi için 27 AB üye ülkesinin tamamının onayı gerekiyor.

Avrupa Komisyonu ayrıca, Rusya'ya yeniden ihracat riski yüksek olan ülkelere tüm kablosuz cihaz ve ekipmanların ihracatını yasaklamak için ilk kez zorlama önleme aracını devreye sokmayı planlıyor.

Slovakya Başbakanı Robert Fico dün akşam, Kiev boru hattını yeniden açmazsa Ukrayna'ya acil elektrik tedarikini kesme tehdidini yerine getireceğini söyledi.

Facebook'ta yaptığı bir paylaşımda, “Pazartesi günü (bugün) Ukrayna'ya acil elektrik tedarikinin kesilmesini talep edeceğim” diye yazdı.

“Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya dışında başka bir yerden petrol almamızı isterse, bu bize çok pahalıya mal olsa bile, buna cevap verme hakkımız var” dedi.


Putin, Rusya'nın "nükleer üçlüsünün" geliştirilmesini "mutlak öncelik" olarak görüyor

Putin, Kremlin'de Ulusal Güvenlik Konseyi toplantısına başkanlık ediyor (AP)
Putin, Kremlin'de Ulusal Güvenlik Konseyi toplantısına başkanlık ediyor (AP)
TT

Putin, Rusya'nın "nükleer üçlüsünün" geliştirilmesini "mutlak öncelik" olarak görüyor

Putin, Kremlin'de Ulusal Güvenlik Konseyi toplantısına başkanlık ediyor (AP)
Putin, Kremlin'de Ulusal Güvenlik Konseyi toplantısına başkanlık ediyor (AP)

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin dün yaptığı açıklamada, ABD ile imzalanan Yeni START anlaşmasının süresinin dolmasının ardından Rusya'nın nükleer güçlerini geliştirmenin artık "mutlak öncelik" olduğunu söyledi.

Kremlin'in himayesinde düzenlenen askeri ve ulusal geçit törenleriyle kutlanan Vatan Savunucuları Günü'nde yayınlanan bir video mesajında Putin, “Rusya'nın güvenliğini garanti altına alan ve dünyada etkili bir stratejik caydırıcılık ve güç dengesi sağlayan nükleer üçlüsünü geliştirmek, mutlak öncelik olmaya devam ediyor” ifadelerini kullandı.

Putin, “ordunun ve donanmanın kapasitesini güçlendirmeye” devam edileceğini ve Ukrayna'da dört yıl süren savaştan elde edilen askeri deneyimlerden yararlanacağını taahhüt etti. Silahlı kuvvetlerin tüm kollarının, “savaş hazırlığı, hareket kabiliyeti ve en zorlu koşullarda bile operasyonel görevleri yerine getirme yeteneği” dahil olmak üzere iyileştirileceğini belirtti.

Dünyanın en büyük iki nükleer gücü arasındaki son anlaşma olan Yeni START anlaşması bu ayın başında sona erdi. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Washington, Rusya Devlet Başkanı'nın her iki tarafın nükleer silah cephaneliği sınırını bir yıl uzatma teklifine yanıt vermedi. Ancak Rusya, Washington da uymaya devam ettiği sürece Yeni START anlaşması kapsamındaki nükleer silah kısıtlamalarına uyacağını açıkladı.


ABD güçleri bir ay içinde Suriye’den tamamen çekilecek

TT

ABD güçleri bir ay içinde Suriye’den tamamen çekilecek

ABD güçleri bir ay içinde Suriye’den tamamen çekilecek

ABD’nin DEAŞ’la Mücadele Uluslararası Koalisyonu’na (DMUK) liderlik eden güçlerinin, DEAŞ’a karşı yürütülen operasyon kapsamında Suriye’den tamamen çekilmeyi planladığı bildirildi. Konuya ilişkin bilgi veren bir Suriye hükümet yetkilisi, bir Kürt kaynağı ve bir diplomatik kaynak, çekilmenin bir ay içinde tamamlanacağını belirtti. Bu açıklama, ülkenin kuzeydoğusundaki bir üssün boşaltılmaya başlanmasıyla eş zamanlı olarak geldi.

Adı açıklanmayan Suriye hükümet yetkilisi, “Bir ay içinde Suriye’den çekilecekler ve sahadaki hiçbir üslerinde askeri varlık bırakmayacaklar” dedi.

Kürt kaynak da aynı zaman çizelgesini doğrularken, diplomatik kaynak ise çekilmenin 20 gün içinde tamamlanabileceğini belirtti ve Washington’ın Suriye’de hiçbir askeri üs bırakmayacağını vurguladı.

ABD, 2014 yılında DEAŞ’ın Suriye ve Irak’ta geniş topraklar ele geçirmesinin ardından bu örgüte karşı kurulan DMUK çerçevesinde her iki ülkede de asker bulundurmuştu. Örgüt, 2019’a kadar kademeli olarak bu bölgelerden çıkarılmıştı.

Kürt kaynak, ABD’nin bugün Suriye’nin kuzeydoğusundaki ana üsten çekilmeye başladığını ve önceki iki üssü de iki hafta içinde boşalttığını belirtti.

İsminin açıklanmasını istemeyen kaynak, “Haseke’deki DMUK güçlerinin merkezi üssünden askeri ve lojistik araçların Irak yönüne çekilmesi süreci devam ediyor. ABD’nin Suriye’den çekilmesi bir ay içinde tamamlanacak” dedi.

dcfvgthy
Suriye’nin Kamışlı kentinde ABD ordusu devriyesi (Arşiv – Reuters)

ABD ordusu, bu ayın ortasında Suriye’deki stratejik bir üsten tamamen çekildiğini ve üssü Suriye güçlerine devrettiğini açıkladı. Bu gelişme, iki ülke arasındaki ilişkilerin güçlenmesine işaret eden en son adım olarak değerlendiriliyor ve daha geniş çaplı bir Amerikan çekilmesine zemin hazırlayabilir. Şarku’l Avsat’ın Wall Street Journal’dan aktardığına göre ABD güçleri, Suriye’deki kalan tüm üslerden önümüzdeki iki ay içinde çekilmiş olacak.

Haseke yolunda

Fransız muhabirlerinin aktardığına göre, Kürt güçlerinin son kalesi olan Haseke ile Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’ni bağlayan uluslararası yolda bugün onlarca ağır kamyon görüldü. Kamyonlar, zırhlı araçlar ve önceden inşa edilmiş barınaklarla doluydu ve ABD askerî araçları ve helikopterler eşlik ediyordu.

Kürt kaynak, Amerikan hareketleri, “Haseke’deki DMUK güçlerinin merkezi üssünden askeri ve lojistik araçların Irak yönüne çekilme süreci devam ediyor” cümlesiyle aktardı.

fgthy
ABD, Suriye’deki Kasrak Üssü’nden çekilmeye başladı. (AFP)

Kaynağa göre önümüzdeki günlerde, kuzey ve doğu Suriye’deki iki kalan üsten askeri ve lojistik malzeme, radar sistemleri ve füzelerden oluşan ardışık konvoylar taşınacak. DMUK güçleri, askerlerin çoğunu hava yoluyla çekerken, kara birlikleri konvoylara eşlik edecek.

Hava müdahalesi

Son iki hafta içinde ABD, Tanf Üssü’den ve kuzeydoğudaki eş-Şeddadi yakınlarındaki bir diğer üsten ardışık olarak çekildi. Bu ikinci üs, Kürt güçlerinin DEAŞ mensuplarını tuttuğu bir cezaevine ev sahipliği yapıyordu; geçen ay bölgeye Suriye hükümet güçleri ilerlemişti.

DMUK, bu üsleri DEAŞ’a karşı savaşmak ve son yıllarda örgüte yönelik ağır hava saldırıları düzenlemek için kullanmıştı.

ABD, zaman zaman Suriye’de örgüte ait hedefleri vurduğunu açıklarken, Suriye makamları da aralıklı olarak örgüte bağlı hücrelere karşı güvenlik operasyonları yürütüyor.

Diplomatik kaynak, hem Şam hem Washington’la yakın ilişkisi bulunan ülkesinin bilgisine dayanarak, ABD’nin bölgedeki üslerinden havadan Suriye’ye müdahale edebileceğini, yani DEAŞ’a karşı potansiyel operasyonlar gerçekleştirebileceğini belirtti. Bu açıklama, örgütün iki yıl aradan sonra cumartesi günü yayımladığı ses kaydında hükümet güçleriyle çatışmaya çağrılmasıyla bağlantılı görülüyor.

DEAŞ halen uyuyan hücreler aracılığıyla hareket ediyor ve ara sıra saldırılar düzenliyor; son olarak hükümet güçlerine karşı bir saldırı gerçekleştirdi.

Ocak ayında ise Suriye ordusu, uzun yıllar örgüte karşı sert mücadele veren ve on binlerce militan ile ailelerini kamplar ve gözaltı merkezlerinde tutan Kürt güçlerinin kontrolündeki bölgelere ilerledi.

erg
Bir Amerikan kamyonu, Suriye’nin kuzeydoğusundaki Haseke vilayetinin Kamışlı kenti dışındaki bir otoyolda konvoy halinde ilerliyor. (AFP)

Bu ay içinde Washington, örgüte bağlı olduğu şüphesi bulunan 5 bin 700’den fazla tutukluyu kara yoluyla Irak’a naklettiğini açıkladı.

Aynı dönemde, el-Hol Kampı’nda bulunan ve örgüt üyelerinin ailelerini barındıran kamp, neredeyse tamamen boşaltıldı. Çoğu sakin bilinmeyen bir yere gitmişken, geride kalanlar Suriye’nin kuzeyindeki Halep kontrolündeki başka bir kampa nakledildi.

ABD, Ortadoğu’daki askeri varlığını güçlendirdi ve artan İran gerilimi nedeniyle bölgede iki uçak gemisi ve eşlik eden savaş gemilerini konuşlandırdı. Tahran ise olası herhangi bir saldırıya, bölgede Amerikan askeri hedeflerini vurarak yanıt vereceğini açıkladı.