Abdulhalim Süleyman / Moskova
Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş devam ederken, her iki tarafın saflarına, uluslararası tanıma göre ‘paralı askerler’ olarak bilinen yabancı savaşçıların katılımı artıyor. Rus medyası, genellikle bu kategorideki savaşçıların varlığı hakkında haber yapmazken, Ukrayna cephelerinde Rus ordusunun yanında savaşan bir dizi yabancı ve Arap paralı askerin bulunduğunu ortaya çıkardı.
Bu haberin yayınlandığı zamanlarda Suriye muhalefet medyası da, Rusya’nın cazip aylık yardımlar ve maaşlar karşılığında paralı askerlerin Rus ordusuna katılmasını sağlayan yerel aracılar ile kendi kuvvetlerine Suriyeli paralı askerleri almaya devam ettiğini aktardı.
Suriyelilerin paralı asker olarak Rusya’nın safında savaşa katılması yeni bir şey olmasa da, yerel aktivistlerin aktif olduğu Süveyda 24 internet sitesi, son zamanlarda yeni Rus güvenlik şirketlerinin, rejimin kontrolü altındaki çeşitli valiliklerde yeni Suriyeli paralı askerleri işe aldığını ortaya çıkardı.
Siteye göre, bir kısmı Süveyda’dan olmak üzere onlarca genç birkaç gün önce Suriye’ye ait sivil bir uçakla Lazkiye Havalimanı’ndan Moskova Havalimanı’na gitti. Bu gençler, adı açıklanmayan yeni bir Rus güvenlik şirketi ile askeri personel alımı sözleşmeleri imzaladı. Kayıtları, ‘işe alım görevlisi’ olarak bilinen Ruslarla aracılık sağlayan bir kişi üzerinden yapıldı. Söz konusu aracılar daha önce de Rus güvenlik şirketlerinde, Libya’da savaşmak üzere diğer Suriyeli gençleri işe almak için çalışıyordu.
Uçuşun detayları ile ilgili olarak, sivil uçağın yeni askerleri Moskova Havalimanı’na indirdiği, varışlarının ardından İlyuşin askeri uçağının onları dünyanın en soğuk bölgelerinden biri olarak kabul edilen Sibirya bölgesindeki bir şehre taşıdığı ortaya çıktı.
Gençler, gönderildikleri bölgenin herhangi bir çatışma bölgesinden uzak olması nedeniyle, kendilerine verilen görevlerin niteliğini bilmeden, nakledildikleri şehrin içindeki binalarda toplandı.
Diğer yandan genç Suriyelilerin işe alınması için, en az bir yıl geçerli pasaport, seyahat izni veya zorunlu askerlik bölümünden alınan durum beyanı içeren bir dizi belge sunmaları gerekiyor.
Suveyda24 Genel Yayın Yönetmeni Rayan Maruf, bu gençlerin işe alınmasını sağlayan arabulucunun da hiçbir sebeple Suriye rejim yetkilileri tarafından aranmayan ayrıca Şam’daki Askeri İstihbarat Bölümü’nden güvenlik onayı almış olması gerektiğini belirtti.
Maaşlar hakkında şüpheler
Suriyeli gençlerin paralı asker olarak işe alındığını ortaya çıkaran kaynaklar, sözleşme metninin Rusça yazılması nedeniyle gençlerin imzalanan sözleşmelerin içeriği konusunda bilgi sahibi olduklarından şüphelendiklerini belirtti. Ancak bununla birlikte bazılarının, Sibirya bölgesi yetkilileri tarafından kendilerine Rus pasaportları verileceğine yönelik bilgi sahip oldukları da aktarıldı.
Maruf, ihtiyaçlar, kötü koşullar ve düşük maddi gelirin bu gençleri Ruslar için paralı asker olarak çalışmaya ittiğini, sadece ‘durumlarını iyileştirmek istediklerini daha fazlasını istemediklerini’ belirtti. Aynı amaç için farklı bölgelerden toplanan yüzlerce genç Suriyeliyi Rus topraklarına taşıyacak birçok uçuşun yapılmasının beklendiğini de vurguladı.
Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığına göre gazeteye konuşan Maruf, geçen Aralık ayında iki grup Suriyeli paralı askerin Lazkiye Havaalanından Moskova’ya gittiklerinin belgelendiğini belirtti. Her uçuşta, Süveyda dahil Suriye rejiminin kontrolündeki farklı bölgelerinden 40 ila 50 kişinin bulunduğunu, önümüzdeki hafta yapılacak bir uçuş hakkında bilgi aldıklarını da anlattı.
Bu paralı askerlere ödenmesi beklenen maaşlarla ilgili olarak, Suriye’de kayıt sözleşmeleri yapan işe alım görevlilerinin, gönüllülere Rus parası cinsinden 2 bin ila 2 bin 200 dolar arasında değişen aylık maaş verileceği yönünde söz verdiğini söyledi. Ancak Maruf, ‘mümkün olan en fazla sayıda gönüllüyü çekmek amacıyla’ işe alım görevlilerinin bu sayıyı abarttığını öne sürerek, verilen para hakkında şüpheli olduğunu zira daha önce Libya konusunda da böyle olduğunu belirtti.
Düzenli ordu aracılığıyla askere alma
İlgili bir bağlamda, Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR) Rami Abdurrahman, Rus kuvvetlerinin Tuğgeneral Suheyl el-Hasan liderliğindeki ‘25. Özel Kuvvetler Tümeni’nden daha fazla üyeyi eğitmeye ve onları savaşa katılmak üzere Ukrayna'ya transfer etmeye devam ettiğini bildirdi.
Rus kuvvetlerinin, maaşla işe alındıktan sonra Ukrayna’daki askeri operasyonlara katılmak üzere paraşüt atlama eğitimi alan ve sonrasında Hmeymim Askeri Havalimanı’na nakledecek savaşçıları denetlediğini aktardı.
25. Özel Kuvvetler Tümeni’nin fiili olarak Eylül 2022'’nin ortalarında Ukrayna’da savaşa girdiğini belirten Abdurrahman, Ukrayna’da Rusların safında öldürülen Suriyelilerin sayısının 9’a ulaştığını, Moskova’nın Kiev’e karşı silah altına alıp oraya naklettiği Suriyelilerin sayısı da 2 bini bulduğunu belirtti.
Rus vatandaşlığı savaşmak için bir teşvik
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna’da Moskova adına savaşan yabancıların kendileri ve aileleri için ülkesinin vatandaşlığını almalarına izin veren bir kararname çıkartmıştı.
Kararnameye göre, Moskova’nın Ukrayna’da ‘özel askeri operasyon’ olarak adlandırdığı operasyona katılmak üzere sözleşme imzalayan kişiler kendileri, eşleri, çocukları ve ebeveynleri için Rus pasaportu başvurusunda bulunabilir ve bunun için en az bir yıl süreyle askere kayıtlı olduklarını kanıtlayan belgeleri sunmaları gerekiyor.
Düzenli ordu veya diğer askeri oluşumlarla sözleşme imzalayan hak sahibi kişilerin listesi, Wagner özel güvenlik grubu gibi grupları da kapsayabiliyor.
Bu adım ile, askeri deneyimi olan yabancıların Rus ordusu saflarına katılmak üzere başvuruda bulunmaları için ek teşvikler sağlamak üzere çalışıldığı görülüyor.
Uluslararası perspektifte bu bir suç
Paralı Askerlerin İstihdamı, Kullanımı, Finansmanı ve Eğitimine Yönelik Uluslararası Sözleşme, paralı askerler gruplarının oluşturulmasını ve ülkeler arasındaki çatışmalarda bunların kullanılmasını yasaklayan en önemli ve en yeni uluslararası anlaşmalardan ve belgelerden biri sayılıyor.
Anlaşma 1989 yılında kabul edildi ve 2011 yılında yürürlüğe girdi. Bu anlaşmayı onaylayan ülkelerden biri de Suriye’ydi. Ayrıca uluslararası insancıl hukukla birlikte uluslararası ve bölgesel anlaşmalar, paralı askerlerin savaş ve çatışmalarda kullanılmasını suç sayıyor, ancak görünüşe göre savaşların tarafları, ne pahasına olursa olsun zafere ulaşmaya çalışıyor ve söz konusu anlaşmaları ve yasaları dikkate almıyor.
