Rusya inisiyatifi yeniden ele alırken Ukrayna mühimmat sıkıntısı yaşıyor

Donetsk yakınlarında top mermisi taşıyan Ukraynalı bir asker. (Reuters)
Donetsk yakınlarında top mermisi taşıyan Ukraynalı bir asker. (Reuters)
TT

Rusya inisiyatifi yeniden ele alırken Ukrayna mühimmat sıkıntısı yaşıyor

Donetsk yakınlarında top mermisi taşıyan Ukraynalı bir asker. (Reuters)
Donetsk yakınlarında top mermisi taşıyan Ukraynalı bir asker. (Reuters)

Ukraynalı asker, bir yıl önce imha edilen Rus tankının paslı gövdesini gazla çalışan bir termal kesiciyle kesti. Taretin ya da motorun değil, kalın zırhının parçalarının peşindeydi.

Ukraynalı asker, tankın kalın zırhını, cepheden yaklaşık 100 kilometre uzaklıktaki Avdiyivka kentini savunan Ukraynalı personel taşıyıcılarını korumak için kullanmayı amaçlıyordu.

Ukrayna zırhlı araçlarını korumak için kullanmak üzere tahrip edilmiş Rus tankının parçalarının sökülmesi ihtiyacı, bir yıl daha savaşa hazırlanırken Ukrayna'ya ekipman girişinin azaldığını gösteriyor.

Askeri rumuzu ‘Geiger’ olan bir asker New York Times'a şunları söyledi: “Uluslararası ortaklarımız hızlı hareket etseydi, ilk üç dört ay içinde onları (Rusları) büyük bir yenilgiye uğratacaktık. Kendimizi tarlalarımıza bakmaya, çocuklarımızı yetiştirmeye adayacaktık. Avrupa'ya un ihraç edecektik. Ancak şimdi savaşın ikinci yılının sonuna yaklaşıyoruz.”

Batı'nın desteği artık geçen yılla aynı seviyede olmadığından ve güneydeki yaz taarruzu hedeflerinden hiçbirine ulaşamadığından, Ukrayna ordusu açısından işler zor görünüyor. Şimdi Rus güçleri özellikle Ukrayna'nın doğusunda karşı saldırı başlatıyor.

Marinka ve Avdiyivka kuşatma altına alınırken, Rusların Bahmut yakınlarındaki Chasiv Yar'a doğru ilerlemesi bekleniyor. Kuzeyde ise Kupyansk'ın dışında çatışmalar sonbahardan beri azalmadı.

Ukraynalı askerler arasında Rus ordusunun ne iyi ne de kötü olduğuna dair bir espri var. Onlara göre Rus ordusu sadece çok büyük. Kremlin'in çok sayıda adamı, aracı ve mühimmatı var. Böylece çok sayıda ölü ve yaralıya rağmen ilerlemeye devam ediyor.

dfbert
Ukrayna askerleri Marinka'daki Rus kuvvetlerine top mermisi atıyor. (Reuters)

Carnegie Uluslararası Barış Vakfı'nda Rusya ve Avrasya Uzmanı Michael Kaufman, “Bu yıl neler olabileceğine, özellikle de Batı'nın Ukrayna'ya yapacağı yardıma bakılırsa, 2024'te önümüzde iki yol var: Ya Ukrayna 2025 yılına kadar inisiyatifi yeniden kazanır ya da gerekli desteği alamadan savaşı kaybetmeye başlar” değerlendirmesinde bulundu.

Ukrayna ordusu şu anda istikrarsız bir durumda ve sorunları geçen yazdan bu yana daha da kötüleşti. Ukraynalı askerler geniş bir cephede konuşlanmaları ve dinlenme sürelerinin olmaması nedeniyle bitkin durumdalar. Yaşlı adamlar ve yetersiz eğitimli askerler tarafından telafi edilen kayıplar nedeniyle çeşitli askeri rütbelerde eksiklik var.

ytju6
Kiev yakınlarında beş günlük bir askeri eğitim tatbikatı sırasında Ukraynalı siviller. (EPA)

Birçok Ukraynalı askeri yetkili, savaşın kazanılmasını sağlamak için daha geniş seferberliğin önemini vurguladı. Ancak Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy'nin ofisi, 500 bin yeni savaşçının seferber edilmesine yol açacak büyük değişiklikler yapma konusunda hâlâ suskun.

Uzmanlara göre bu sayı, Rus güçlerini geri püskürtmek için gerekli olan Ukrayna'nın ağır kayıplarını da hesaba katıyor.

Ukrayna kayıp sayısını açıklamasa da ABD’li yetkililer yaz aylarında Ukrayna'nın kayıplarının toplam 150 bin ölü ve yaralıyı aştığını söyledi.

ABD’li yetkililer, Rus kuvvetlerinin de kayıplar verdiğini ancak Ukrayna'nın karşı saldırısını püskürtmeyi başardıklarını, ardından güçlerini yeniden organize ederek kışın saldırı başlattıklarını belirttiler.

Asker sıkıntısı sorunun sadece bir tarafı. Daha acil olan diğer tarafı ise mühimmat stoklarının yetersizliği ve Batı desteğinin düzeyine ilişkin belirsizlik. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Ukraynalı liderlerin artık cephane tasarrufu yapması gerekiyor. Çünkü Batılı ülkelerden gelen her mühimmat sevkiyatı, son sevkiyat olabilir.

Ukrayna topçu askerleri, 2023'ün sonunda Ukrayna'nın doğu cephesindeki ağaçlık sınırına yakın bir sığınakta, kamuflaj ağlarıyla kaplı Sovyet döneminden kalma bir topun yanında gizlenirken, iki top mermisi taşıyan bir araba geldi. Silah mürettebatı iki mermiyi Rus kuvvetlerine doğru ateşledi.

fbr
Ukrayna askerleri Marinka'daki Rus kuvvetlerine top mermisi atıyor. (Reuters)

Askeri rumuzu ‘Monk’ olan top mürettebatı komutanı şunları söyledi: “Bugün iki mermi aldık ve birçok gün mermimiz olmuyor. En son dört gün önce sadece beş top mermisi ateşledik.”

Mühimmat eksikliği, topçu kuvvetlerinin artık Ukrayna kuvvetlerine destek sağlayamayacağı ve mermilerini yalnızca Rus kuvvetleri siperlere saldırdığında kullanabileceği anlamına geliyor.

Monk şunu ekliyor: “Şu ana kadar onları (Rusları) etkisiz hale getirmiş olabiliriz. Ancak yarın ya da sonraki gün onların ilerleyişini durduramayacağız. Bu büyük bir sorun.”

Rusya ve Ukrayna tarafının cephaneliğinin büyük bir kısmını insansız hava araçları (İHA), özellikle de fotoğraf çekmek için tasarlanmış ve füze yüklü İHA’lar işgal ediyordu.

Bir Ukraynalı askere göre bu İHA’lar topçu birlikleriyle yan yana çalışıyor ve son dokuz ayda sayıları on kat arttı. Kayıpların sayısı top mermilerinden ziyade İHA saldırıları nedeniyle yükseldi.



İranlı yetkili: Mart ayı başında yapılacak yeni nükleer görüşmeler geçici bir anlaşmaya yol açabilir

İran’ın Buşehr nükleer reaktörü (Reuters)
İran’ın Buşehr nükleer reaktörü (Reuters)
TT

İranlı yetkili: Mart ayı başında yapılacak yeni nükleer görüşmeler geçici bir anlaşmaya yol açabilir

İran’ın Buşehr nükleer reaktörü (Reuters)
İran’ın Buşehr nükleer reaktörü (Reuters)

İranlı üst düzey bir yetkili bugün Reuters’a yaptığı açıklamada, Tahran ile Washington arasında ülkesine yönelik yaptırımların kaldırılmasının kapsamı ve mekanizması konusunda görüş ayrılıkları bulunduğunu belirtti.

Yetkili, nükleer programla ilgili yeni görüşmelerin mart ayı başında yapılmasının planlandığını söyledi.

Yetkili, İran’ın yüksek zenginleştirilmiş uranyum stokunun bir kısmını ihraç etme, saflığını düşürme ve uranyum zenginleştirme konusunda bölgesel bir birlik oluşturma seçeneğini ciddi şekilde değerlendirebileceğini ifade etti. Karşılığında ise İran’a barışçıl amaçlarla uranyum zenginleştirme hakkının tanınması gerektiğini vurguladı.

“Görüşmeler sürecek ve geçici bir anlaşmaya varma imkânı mevcut” diyen yetkili, sürecin devam edeceğini kaydetti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, geçen hafta ABD ile yapılan nükleer görüşmelerin ardından birkaç gün içinde karşı öneri taslağı hazırlanmasını beklediğini açıklamıştı. Öte yandan Başkan Donald Trump, İran’a sınırlı askeri saldırılar düzenlemeyi değerlendirdiğini belirtmişti.

Yetkili, İran’ın petrol ve maden kaynaklarının kontrolünü Washington’a teslim etmeyeceğini, ancak Amerikan şirketlerinin İran’daki petrol ve gaz sahalarında her zaman faaliyet gösterebileceğini de ifade etti.


Witkoff: Trump’ın İran için belirlediği kırmızı çizgiler arasında ‘sıfır zenginleştirme’ de var

ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff (Reuters)
ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff (Reuters)
TT

Witkoff: Trump’ın İran için belirlediği kırmızı çizgiler arasında ‘sıfır zenginleştirme’ de var

ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff (Reuters)
ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff (Reuters)

ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Başkan Donald Trump’ın İran’ın nükleer programına ilişkin bir anlaşmayı neden hâlâ kabul etmediğini sorguladığını söyledi. Witkoff, Washington’ın baskı uygulamasına rağmen Tahran’ın anlaşmaya yanaşmamasının Beyaz Saray’da şaşkınlık yarattığını ifade etti.

Fox News’e verdiği röportajda Witkoff, Trump’ın İran’ın tutumuna hayret ettiğini belirterek, “Neden teslim olmadıklarını merak ediyor... ‘Teslim olmak’ ifadesini kullanmak istemiyorum ama neden teslim olmadılar?” dedi.

Witkoff, Trump’ın ayrıca İran’ın ‘bu denli yoğun baskı ve bölgede sahip olduğumuz deniz gücünün büyüklüğü karşısında’ ABD ile temasa geçmemesini sorguladığını aktardı. Trump’ın, Tahran’ın nükleer silah edinme niyetinde olmadığını ilan etmesini ve hangi adımları atmaya hazır olduğunu netleştirmesini beklediğini dile getirdi.

ABD’li yetkili, Trump tarafından belirlenen kırmızı çizgilerin İran’ın uranyum zenginleştirmede ‘sıfır zenginleştirme’ seviyesini korumasını şart koştuğunu söyledi. Witkoff, İran’ın uranyumu sivil amaçlar için gerekli seviyenin ötesinde zenginleştirdiğini de ifade etti.

Witkoff, aynı röportajda, devrik İran Şahı’nın oğlu Rıza Pehlevi ile görüştüğünü de doğruladı.

Witkoff, “Başkanın talimatıyla onunla görüştüm” ifadesini kullanırken, görüşmenin içeriğine ilişkin ayrıntı vermedi.

Geçen hafta Pehlevi, Başkan Donald Trump’a İran’a yönelik askeri müdahale çağrısını yinelemiş ve ülkede bir ‘geçiş sürecine’ liderlik etmeye hazır olduğunu açıklamıştı.

Witkoff’un açıklamaları, Trump’ın İran’a yönelik askeri saldırı tehdidinde bulunduğu ve bölgedeki askeri konuşlanmayı artırdığı bir dönemde geldi. Trump, aynı zamanda Tahran ile nükleer program konusunda bir anlaşmaya varma isteğini de dile getirdi.

İran’ın nükleer programı, Tahran ile Batılı ülkeler arasında yıllardır süren anlaşmazlığın merkezinde yer alıyor. Batılı ülkeler, İran’ın nükleer silah edinme ihtimalinden endişe duyuyor.


İran, AB üyesi ülkelerin silahlı kuvvetlerini “terör örgütü” olarak sınıflandırdı

İran'ın güneyinde yapılan tatbikat sırasında DMO üyeleri (Wana - Reuters)
İran'ın güneyinde yapılan tatbikat sırasında DMO üyeleri (Wana - Reuters)
TT

İran, AB üyesi ülkelerin silahlı kuvvetlerini “terör örgütü” olarak sınıflandırdı

İran'ın güneyinde yapılan tatbikat sırasında DMO üyeleri (Wana - Reuters)
İran'ın güneyinde yapılan tatbikat sırasında DMO üyeleri (Wana - Reuters)

İran, Avrupa Birliği (AB) üyesi tüm ülkelerin deniz ve hava kuvvetlerini terör örgütü olarak tanımladı.

İran Dışişleri Bakanlığı tarafından dün yapılan açıklamada, Tahran'ın İran Devrim Muhafızları Ordusu’nu (DMO) terör örgütü olarak sınıflandıran AB'nin ‘yasadışı ve haksız’ olarak nitelendirdiği karara yanıt olarak harekete geçeceği belirtildi.

AB'nin 19 Şubat'ta aldığı karara yanıt olarak yayınlanan açıklamada, “Avrupa hükümetleri, İran silahlı kuvvetlerinin resmi bir kolu olan Devrim Muhafızlarını terör örgütü olarak tanımladığından, İran da karşılıklılık ilkesine dayalı önlemler alacaktır” denildi.

Alman Haber Ajansı DPA’nın aktardığına göre Tahran’ın kararı 2019 yılında çıkarılan ‘ABD’nin DMO’yu Terör Örgütü Olarak Tanımlamasına Karşı Misilleme Tedbirleri Yasası'nın 7’nci maddesine dayanıyor. İran Dışişleri Bakanlığı, “ABD’nin bu konudaki kararını herhangi bir şekilde destekleyen veya buna uyan tüm ülkeler, İran tarafından benzer tedbirlere tabi tutulacaktır” açıklamasında bulundu.

Açıklama şöyle devam etti:

“Bu yasa ve 4’üncü madde dahil olmak üzere hükümleri uyarınca İran, AB üyesi tüm ülkelerin deniz ve hava kuvvetlerini bu yasanın hükümlerine tabi kabul etmekte ve bunları terörist örgütler olarak sınıflandırıp ilan etmektedir.”

Bakanlık, bu önlemin İran'ın iç hukuku çerçevesinde, Avrupa hükümetlerinin uluslararası hukuk ilkelerini açıkça ihlal etmesine yanıt olarak alındığını vurgulayarak açıklamasını sonlandırdı.