AB, ABD’nin geri çekilme çekici ile sahadaki başarısızlıkların örsü arasında

Kapalı oturumlarda Avrupalı liderler, Washington’un Moskova’ya karşı hamlelerinin aceleci olduğunu itiraf etti.

Zelenskiy, perşembe günü Brüksel’de Avrupa Konseyi’ne hitap etti (EPA)
Zelenskiy, perşembe günü Brüksel’de Avrupa Konseyi’ne hitap etti (EPA)
TT

AB, ABD’nin geri çekilme çekici ile sahadaki başarısızlıkların örsü arasında

Zelenskiy, perşembe günü Brüksel’de Avrupa Konseyi’ne hitap etti (EPA)
Zelenskiy, perşembe günü Brüksel’de Avrupa Konseyi’ne hitap etti (EPA)

Avrupa Zirvesi bu ayın başlarında Macaristan’ın veto engelini aştıktan sonra Ukrayna’ya 4 yıllık bir süre için 50 milyar avro değerinde bir yardım paketi üzerinde anlaşmaya vardığında bunun, askeri cephenin ve devlet kurumlarının çökmesini önlemek için kurtarıcı bir lütuftan başka bir şey olmadığının çok iyi farkındaydı. Ancak bu paket, özellikle Batı’nın, kabul edilebilir sonuçlar umuduyla müzakerelere giden bir giriş noktası olarak başarısına güvendiği karşı saldırının başarısızlığından sonra, Kiev’in hedeflerine ulaşması için tek başına yeterli değil.

İki yıl önce savaşın başladığı günden bu yana Avrupalılar, Ukrayna’ya ihtiyaç duyduğu sürece desteklerinin durmayacağını ve Rusya’nın zaferinin ise tüm kıta için felaket olacağı için hesapları arasında yer almadığını söylüyor. Ancak kapalı odalarda ve medyanın aydınlatıcı ışıklarından uzakta Avrupalı liderler, ABD’nin Rusya’ya karşı tutumuna yönelik koşulsuz hücumlarının aceleci olduğunu, bunun ekonomik, sosyal ve politik sonuçlarının gerekli hassasiyetle hesaplanmadığını ve bunun, ilk aşamalardaki vahşet ve Avrupa’nın üzerinde bir kez daha beliren savaş hayaleti tarafından dayatıldığını itiraf ediyor.

AB bayrakları Brüksel’deki Avrupa Komisyonu genel merkezinin önünde dalgalanıyor (Reuters)
AB bayrakları Brüksel’deki Avrupa Komisyonu genel merkezinin önünde dalgalanıyor (Reuters)

Savaşın Moskova’ya da çok pahalıya mal olduğu doğru. Ama Rus tarafı, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinden farklı olarak uzun süreli kemer sıkma politikalarına alışkın ve savaşa karşı şikâyet derecesi ne kadar büyük olursa olsun iç arenayı kontrol etmesi zor değil. Bunların yanı sıra AB ülkelerinin çoğu, bir süredir Avrupa’nın Ukrayna’ya yaptığı yardımın durdurulması ve Moskova ile bir anlaşmaya varılması yönünde açıkça çağrıda bulunan aşırı sağcı hareketin istikrarlı bir yükselişine tanık oluyor.

Avrupa’nın çıkmazının karmaşıklığını artıran şey, Ukrayna Devlet Başkanı’nın belirttiği gibi, Ukrayna’nın Rus saldırısına dayanma şansının Washington olmadan mevcut olmamasıdır. Zelenskiy, geçtiğimiz ayın sonunda bir Alman televizyon kanalında yaptığı açıklamada, “ABD, yardımını durdurmaya karar verirse Avrupa tek başına dayanamayacak” şeklinde konuştu. Bu noktada Washington, aylardır son yardım paketini Kiev’e ulaştırmaya çabalıyor. Öte yandan Avrupa başkentleri, mahkemeler arasından Cumhuriyetçi başkan adaylığına doğru ilerlemeye devam eden Donald Trump’ın açıklamalarının sesiyle sarsılıyor.

Avrupa Komisyonu Başkanı ve İsveç Başbakanı 22 Şubat’ta Kiev’in askeri ve mali ihtiyaçlarına yanıt vermek için Avrupa saflarını birleştirme çağrısında bulundu (Avrupa Komisyonu’ndan bir fotoğraf)
Avrupa Komisyonu Başkanı ve İsveç Başbakanı 22 Şubat’ta Kiev’in askeri ve mali ihtiyaçlarına yanıt vermek için Avrupa saflarını birleştirme çağrısında bulundu (Avrupa Komisyonu’ndan bir fotoğraf)

Diğer taraftan Avrupalılar, Komisyon’a ulaşan raporlarda Ukrayna finans sahnesinin rakamlarına bakıp kendilerine şu soruyu soruyorlar: Ne kadar devam edecek? Bu yılki Ukrayna devlet bütçesi, gelirlerin 43 milyar avroyu aşmamasını ve 4 yıl için planlanan Avrupa yardım paketinin yüzde 36’sının bu yılki kamu açığının bir kısmını karşılamaya tahsis edilmesini içeriyor. Bu bütçenin yüzde 45’i, yani gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 22’si savunmaya ve bunun sonucunda ortaya çıkan silah, yakıt, ulaşım ve 880 bin silahlı kuvvetler mensubunun maaşları ile diğer güvenlik hizmetlerine yapılan harcamalara ayrılıyor. Bunların yanı sıra Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) tahminlerine göre işsizlik oranı yüzde 25’i aştı ve Ukrayna topraklarında yerinden edilen milyonlarca insan maddi yardımla geçiniyor.

Ukrayna’ya yapılan askeri ve ekonomik yardımı takip etmek için uluslararası bir mercii olan, Almanya’nın Kiel şehrindeki Dünya Ekonomisi Enstitüsü, Kiev’e yardım etme yönündeki uluslararası taahhütlerin geçen yılın son çeyreğinde yüzde 90 oranında azaldığını açıkladı. Aynı şekilde Avrupa Komisyonu, savaşın başlangıcından geçtiğimiz yıl Ekim ayı sonuna kadar, yani Ukrayna’nın karşı saldırısının başarısızlıkla sonuçlanmasından kısa bir süre sonraya kadar AB ülkeleri tarafından ortaklaşa sağlanan yardımın, ABD’nin sağladığı 71 milyar euroya karşılık 84 milyar euroya ulaştığını bildirdi. Aktarılana göre Almanya 21 milyar euroluk ikili yardım sağlarken, İngiltere’nin yardımı 13 milyar euroyu buldu.

Muhalif Aleksey Navalnıy’nin eşi Yulia Navalnaya, dün Brüksel’de düzenlenen AB dışişleri bakanları toplantısında (AFP)
Muhalif Aleksey Navalnıy’nin eşi Yulia Navalnaya, dün Brüksel’de düzenlenen AB dışişleri bakanları toplantısında (AFP)

Öte yandan Stockholm’deki Uluslararası Barış Araştırma Enstitüsü, Rusya’nın bu yılki savunma bütçesinin 129 milyar euro, yani Ukrayna savunma bütçesinin üç katı olduğunu açıkladı. Bu, şu şekilde yorumlanabilir; Ukrayna ordusu savaş cephelerine günde 2 bin mermi ateşlerken, Rus ordusu 6 bin mermi ateşleyecek. Bu çerçevede Washington Post’un haberine göre ABD hükümetindeki kaynaklar, Biden yönetiminin önümüzdeki on yıl boyunca Ukrayna’ya ‘Rusya’nın işgal ettiği toprakları geri almadan, yalnızca kendisini savunmasına olanak tanıyacak’ bir yardım sağlamayı planladığını belirtti.

Bu kasvetli tablo karşısında Avrupalılar, Ukrayna savaşının AB’ye daha uzun yıllar kan kaybettirmeye devam edeceğine inanıyor. Bu da ABD’yi memnun etmek için değil, hayati bir ihtiyaç olması nedeniyle askeri yeteneklerini geliştirmeleri için son fırsat olabilir.



Beyaz Saray, Trump'ı neden GTA kahramanı gibi gösterdi?

Beyaz Saray, uzun süredir beklenen video oyununun piyasaya sürülmesinden birkaç saat önce ABD Başkanı Donald Trump'ın GTA tarzı bir montajını paylaşması nedeniyle eleştirilere maruz kaldı (Beyaz Saray)
Beyaz Saray, uzun süredir beklenen video oyununun piyasaya sürülmesinden birkaç saat önce ABD Başkanı Donald Trump'ın GTA tarzı bir montajını paylaşması nedeniyle eleştirilere maruz kaldı (Beyaz Saray)
TT

Beyaz Saray, Trump'ı neden GTA kahramanı gibi gösterdi?

Beyaz Saray, uzun süredir beklenen video oyununun piyasaya sürülmesinden birkaç saat önce ABD Başkanı Donald Trump'ın GTA tarzı bir montajını paylaşması nedeniyle eleştirilere maruz kaldı (Beyaz Saray)
Beyaz Saray, uzun süredir beklenen video oyununun piyasaya sürülmesinden birkaç saat önce ABD Başkanı Donald Trump'ın GTA tarzı bir montajını paylaşması nedeniyle eleştirilere maruz kaldı (Beyaz Saray)

Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump'ın Grand Theft Auto (GTA) tarzında hazırlanmış bir montaj videosunu paylaşması nedeniyle eleştiri yağmuruna tutulurken, internet kullanıcıları bu videoyu "utanç verici" ve "biraz bayat" diye niteledi.

30 saniyelik video, son yılların en çok beklenen video oyunlarından GTA VI'nın dünya çapında piyasaya sürülmesinden bir gün önce, çarşamba günü Beyaz Saray'ın resmi X hesabında, "MAGA CITY XLVII'YE HOŞ GELDİNİZ" sözleriyle paylaşıldı.

Video, popüler aksiyon-macera oyunuyla aynı yazı tipinde "Altın çağ" ve "47" yazan bir çizimle başlıyor.

Trump'ın arka plandaki sesi "İki yıldan kısa süre önce Amerikan halkı bize Amerika'yı kurtarma görevi verdi" diyor. 

Ve 19 ayda, verdiğim her bir sözü yerine getirdim.

Ardından 80 yaşındaki başkanın savaş uçaklarının yanında yürüdüğü, başkanlık limuzininde seyahat ettiği ve destekçilerinden oluşan kalabalığa seslendiği görüntülerden oluşan bir montaj başlıyor. Arka planda rock grubu Dire Straits'in Money for Nothing şarkısı çınlıyor.

Video 700 bin kez izlendi ve binin üzerinde yorum aldı. Yorumların birçoğunda parodiye yönelik olumsuz tepkiler öne çıktı.

Bir kullanıcı, "Çok utanç verici" yazarken, bir diğeri de "Bu saçmalık artık tutmuyor" diye ekledi.

Üçüncü bir kişiyse, "Bunlar ciddi insanlar değil ve artık biraz bayatlamaya başladı" yorumunu yaptı.

Trump yönetimi, halkla ilişkilerde popüler kültüre uzun zamandır başvuruyor. Önceki aylarda Tetris tarzı "Build The Wall" (Duvar Ör) oyununu tanıtmıştı. Geçen yıl ise viral bir sosyal medya trendini fırsat bilen yönetim, gözaltına alınmış bir göçmenin Studio Ghibli tarzı bir illüstrasyonunu paylaşmış ve ICE (ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza) ajanlarını Örümcek Adam'a benzeten bir video yayımlamıştı.

Diğer kullanıcılar ise Beyaz Saray'dan seçmenlerin endişelerine odaklanmasını istedi.

Bir kişi, "Biz sadece sağlık hizmeti, uygun fiyatlı gıda, benzin, mazot…… vb. istiyoruz. Ama siz ortaokul seviyesindeki saçma sapan tweet'lerinize devam edin" diye yazdı.

dsfvb
Son yılların en büyük coşkuyla beklenen video oyunlarından Grand Theft Auto VI, perşembe çıktı (Reuters)

"Hayal dünyasında yaşıyor" diye ekleyen bir başka kullanıcı, ABD Başkanı'nın düşük onay oranına dikkat çekti. 

Altın Çağ falan yok ortada.

Bu paylaşım, İran savaşı, hayat pahalılığı ve diğer meseleler nedeniyle seçmenlerin hayal kırıklığı yaşadığı bir ortamda, Demokratların bir dizi Cumhuriyetçi eyalette ezici bir zafer kazanarak Temsilciler Meclisi ve Senato'nun kontrolünü geri aldığı ara seçimlerin hemen ardından geldi.

Başkanın en sevdiği kanal Fox News da bu hafta sonu GTA VI'ya değinerek bunu bir kültür savaşı meselesi olarak sunmuştu.

Fox & Friends programının sunucularından Rachel Campos-Duffy, oyuncuların kendilerini suç dünyasında bulduğu oyuna ayrılan bir kısımda, "Buna biraz itiraz edeceğim" demişti. Campos-Duffy, "Bunun kültürümüz için iyi bir şey olduğunu düşünmüyorum" diye konuşmuştu. Ardından kadın karakterlerden birinin "hayat kadını" olup olmadığını yüksek sesle sorgulamıştı.

Oyun dün (19 Kasım) dünya çapında piyasaya çıktı ve oyuncular kendi yerel saatlerine göre gece yarısından itibaren oyuna erişebildi.

Independent Türkçe


Eric Trump'ın desteklediği askeri robot şirketi neden gündemde?

Eric, Trump Organization'ın Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyor (Reuters)
Eric, Trump Organization'ın Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyor (Reuters)
TT

Eric Trump'ın desteklediği askeri robot şirketi neden gündemde?

Eric, Trump Organization'ın Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyor (Reuters)
Eric, Trump Organization'ın Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyor (Reuters)

Güney Koreli Base Group holdingi, ABD Başkanı Donald Trump'ın oğlu Eric Trump'ın desteklediği şirkete 150 milyon dolarlık yatırım planlıyor.

Reuters'ın haberine göre Seul merkezli Base Group, Eric Trump'ın danışmanlığını yaptığı silahlı insansı robot üreten Foundation Future Industries'e yatırım yapmaya hazırlanıyor.

Ajansın incelediği şirket içi e-postalara göre Foundation Future Industries mali sıkıntılar nedeniyle son haftalarda çalışanlarına maaş ödeyemiyor.

Şirketin CEO'su Sankaet Pathak, 8 Kasım'daki e-postasında maaş ödemelerindeki aksaklıkların "zamanlama sorunu" olduğunu savundu. Base Group'un yatırımıyla robotlar için alüminyum, bataryalar için lityum sağlayacak ortak bir girişim kurulacağını da çalışanlarına bildirdi.

CNBC'nin 14 Kasım'daki haberinde, Pathak'ın Kaliforniya'da bir ev satın almak için şirketten 4,6 milyon dolarlık borç aldığı bildirilmişti. CEO ise çalışanlarına gönderdiği e-postada, bu işlemin Ağustos 2025'te onaylandığını ve "mevcut nakit durumuyla hiçbir ilgisi olmadığını" savundu.

Eric Trump, nisanda Fox News'e yaptığı açıklamada ABD'nin insansı robot teknolojisinde Çin'i geride bırakmasını sağlamak için Foundation Future Industries'e dahil olduğunu söylemişti.

Güney Koreli firmanın "can simidi" yatırımı, Base Group'la Trump ailesi arasındaki ticari ilişkileri de derinleştirecek.

Holding, Trump Organization'la en az 2017'den beri işbirliği yapıyor. Base Group'un iştiraklerinden biri, aynı yıl Trump ailesine ait Trump Winery'le şarap ithalatı için anlaşma imzalamıştı. Şirket, bu yıl şubatta Eric Trump'ı ABD-Güney Kore iş ortaklıklarını ele alan bir zirve için Seul'de ağırlamıştı. Ağustosta ise Trump Organization, Base Group ortaklığıyla Güney Kore'de bir golf sahası inşa edeceğini duyurmuştu.

Demokrat Senatörler, Güney Koreli şirkete Trump ailesiyle iş ilişkilerini detaylandırması için ağustosta açık mektup göndermişti. Firmanın 2025'te Trump Organization'a yaptığı 2 milyon dolarlık ödemenin, ABD'nin uyguladığı alüminyum tarifelerinde muafiyet elde etme girişimi olup olmadığı sorulmuştu. Senatörler, böyle bir karşılıklı çıkar ilişkisinin "Trump yönetiminde ciddi bir yolsuzluk örneği oluşturacağı" uyarısında bulunmuştu.

Firma, Reuters'a gönderdiği açıklamada Demokrat Senatörlerin bilgi talebine ilişkin yorum yapmadı. Ancak "insansı robotik alanının uzun vadeli değeri ve büyüme potansiyeli göz önüne alınarak" yatırım değerlendirmesi yapıldığı doğrulandı.

ABD'de 3 Kasım'daki ara seçimlerde hem Temsilciler Meclisi'nde hem de Senato'da çoğunluğu kazanan Demokratlar, Trump ailesinin Güney Koreli iş firmasıyla ilişkilerini daha yakın merceğe alabilir.

Independent Türkçe, CNBC, Reuters


Trump'ın gözü petrol zengini Esequibo'da

Venezuela Dışişleri Bakanlığı'ndaki haritada, Esequibo da ülke sınırları içinde gösterilmişti (AP)
Venezuela Dışişleri Bakanlığı'ndaki haritada, Esequibo da ülke sınırları içinde gösterilmişti (AP)
TT

Trump'ın gözü petrol zengini Esequibo'da

Venezuela Dışişleri Bakanlığı'ndaki haritada, Esequibo da ülke sınırları içinde gösterilmişti (AP)
Venezuela Dışişleri Bakanlığı'ndaki haritada, Esequibo da ülke sınırları içinde gösterilmişti (AP)

Donald Trump yönetimi, Guyana'dan ihtilaflı Esequibo bölgesinin bir kısmını Venezuela'ya vermesini istemiş.

Reuters'ın aktardığına göre sözkonusu talep, eski ABD Dışişleri Bakanlığı Politika Planlama Direktörü Jeremy Lewin'in eylülde Washington'da Guyana Dışişleri Bakanı Robert Persaud'la yaptığı görüşmede gündeme geldi.

Adlarının paylaşılmasını istemeyen kaynaklara göre Lewin, ihtilaflı Esequibo bölgesi hakkında Venezuela ve Guyana arasında arabuluculuk yapmaya hazır olduklarını söyledi.

Geçen ay Dışişleri Bakanlığı'ndaki görevinden ayrılan Lewin, görüşmede Karakas'ın Esequibo bölgesinin bir kısmının yönetimini devralma ihtimalini de gündeme getirmiş.

Lewin, Reuters'a açıklamasında Guyana ve Venezuela arasında süren toprak anlaşmazlığı konusunda her iki ülkeyle "ön görüşme" yaptığını belirtti. Tamamen Beyaz Saray tarafından yönlendirildiğini savunduğu görüşmelerin, Venezuela'nın geçici lideri Delcy Rodriguez'in mayısta Trump'a gönderdiği mektuptaki talepleri üzerine gerçekleştirildiğini ifade etti. Ayrıca temmuzda Karakas'ta Rodriguez'le yaptığı görüşmede de konunun gündeme geldiğini ekledi.  

Lewin'in mayısta Reuters'la paylaştığı mektupta Rodriguez, Esequibo'nun statüsü hakkında Guyana yönetimiyle görüşmelerin kolaylaştırılması için ABD'den arabuluculuk talep etmişti. Ancak ajans mektubun gerçekliğinin bağımsız olarak doğrulanamadığını belirtiyor.

Reuters'ın analizine göre Esequibo meselesiyle ilgili görüşmeler, Trump ve Rodriguez yönetimleri arasındaki işbirliğinin derinleştiğine işaret ediyor. Rodriguez, Amerikan özel harekatçılarının ocak ayında Karakas'a baskın düzenleyip Nicolas Maduro ve eşi Cilia Flores'i kaçırmasının ardından ülkenin başına geçmişti.

Diğer yandan Guyana merkezli haber sitesi News Source Guyana, Georgetown yönetiminin Washington'ın Esequibo'yla ilgili toprak tavizi önerisini "net şekilde reddettiğini" aktarıyor.

Guyana hükümetinden üst düzey yetkililer, itirazın ABD Dışişleri Bakanlığı'na resmi olarak iletildiğini söylüyor. Ayrıca Beyaz Saray'ın Venezuela'yla yaşanan Esequibo ihtilafında Guyana'ya desteğinin değişmediğine dair güvence verdiğini belirtiyorlar.

Esequibo ihtilafı

Venezuela'yla Guyana arasındaki Esequibo anlaşmazlığı, Guyana'nın 1831-1966'da Birleşik Krallık sömürgesi olduğu döneme dayanıyor. Anlaşmazlık, ABD'li enerji devi ExxonMobil'in 2015'te bölge açıklarında büyük petrol rezervleri keşfetmesinin ardından yeniden gündeme gelmişti.

Guyana, 2018'de meseleyi Lahey'deki Uluslararası Adalet Divanı'na (UAD) taşımıştı. Georgetown yönetimi, 1899'da Britanya Guyanası'yla Venezuela arasında yapılan tahkimle belirlenen sınırın yeniden teyit edilmesini istiyor. Karakas ise mahkemenin konuyla ilgili yetkisi olmadığını savunarak bölge üzerindeki tarihsel hak iddiasını sürdürüyor.

Diğer yandan Pentagon'a bağlı ABD Güney Komutanlığı'nın Guyana'da Güvenlik İşbirliği Ofisi bulunuyor. Guyana Savunma Kuvvetleri'yle birlikte çalışan bu birim, ülkenin ordusuna askeri destek ve eğitim sağlıyor. Maduro, 2024'teki açıklamasında Washington'ın bölgede CIA'e ait gizli üsler inşa ettiğini öne sürmüştü. Guyana ise iddiaları reddetmişti.

Venezuela'nın Aralık 2023'te düzenlediği referandumda katılımcıların büyük çoğunluğunun Esequibo'nun ülke topraklarına katılmasına destek verdiği açıklanmıştı. Ancak Karakas'ın paylaştığı rakamların doğruluğu tartışma konusu olmuştu.

Referandumun ardından Venezuela Ulusal Meclisi, Esequibo'yu ülkenin yeni eyaleti ilan eden yasayı Mart 2024'te kabul etmişti. Mayıs 2025'te Venezuela genelindeki seçimlerle birlikte Guayana Esequiba eyaleti için de vali ve milletvekili seçimi düzenlenmişti ancak Karakas'ın bölge üzerinde fiili bir egemenliği yok.

Birleşmiş Milletler'in yargı organı UAD, nihai karar açıklanana kadar Guyana'nın yönettiği tartışmalı bölgeyle ilgili Venezuela'nın seçim yapmaması yönündeki tedbir kararını Mayıs 2025'te duyurmuştu. Mahkemenin ihtilafla ilgili hükmünü 2027 başlarında açıklaması bekleniyor.

Independent Türkçe, Reuters, Modern Diplomacy, News Source Guyana