Gazze Savaşı: İnsani yardımı havadan göndermek neden bu kadar zor?

Mısır ordusunun gerçekleştirdiği yardım operasyonundan (Mısır Ordu Sözcüsü’nün Facebook sayfası)
Mısır ordusunun gerçekleştirdiği yardım operasyonundan (Mısır Ordu Sözcüsü’nün Facebook sayfası)
TT

Gazze Savaşı: İnsani yardımı havadan göndermek neden bu kadar zor?

Mısır ordusunun gerçekleştirdiği yardım operasyonundan (Mısır Ordu Sözcüsü’nün Facebook sayfası)
Mısır ordusunun gerçekleştirdiği yardım operasyonundan (Mısır Ordu Sözcüsü’nün Facebook sayfası)

ABD ordusu da Fransa, Ürdün ve Mısır gibi diğer ülkelerle birlikte Gazze'ye havadan gıda ve malzeme yardımında bulunmaya başladı.

ABD ordusundan yapılan açıklamada, hava indirmesinin C-130 uçakları kullanılarak gerçekleştirildiği belirtilerek, Gazze kıyılarına 38 bin öğünlük gıda atıldığı kaydedildi. Operasyona Ürdün güçleri de katıldı.

rthy5
Ürdün ordusu tarafından 26 Şubat 2024'te paylaşılan bir fotoğraf, Ürdün askeri uçağının Gazze Şeridi'nin güneyine insani yardım indirdiğini gösteriyor. (AFP)

Açıklamada ayrıca “Havadan yardım dağıtımının devamı için planlar yapıyoruz” ifadesi yer aldı.

Reuters'e konuşan ABD'li bir yetkili, “Havadan yardım faaliyetlerinin Gazze'nin güneybatısında ve el-Mevasi kasabasında” gerçekleştiğini belirtti.

Yardım havadan nasıl indiriliyor?

ABD, Gazze Şeridi’ne gıda ve malzeme göndermek için askeri uçak kullanıyor. C-17 ve C-130 uçakları bu görev için en uygun uçaklar. Karadaki askerler malzemeleri seyyar raflara yüklüyor ve bunlar daha sonra uçağa yüklenip yerleine sabitleniyor.

Uçak, gıda yahut malzeme indirilecek alanın üzerine geldiğinde, rafları yerinde tutan kilit serbest bırakılıyor ve raf platformuna bağlanan paraşüt yardımıyla yere indiriliyor.

Riskler neler?

Ordu, hava durumunu önceden izleyebilirken, rüzgâr, raf platformlarının hedeflenen yere inmesini sağlamada büyük bir rol oynuyor. Sosyal medyadaki videolar, diğer ülkelerin sağladığı bazı yardımların denize düştüğünü gösteriyor.

Gazze'de nüfus yoğun. Bu sebeple yetkililer, yardımın ihtiyacı olan insanlara ulaşmasını ve ulaşılamaz bir yere gitmemesini sağlamanın zor olacağını söylüyor.

Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Sözcüsü John Kirby, “Gazze gibi kalabalık bir ortamda havadan yardım indirmek çok zor” ifadelerini kullandı.

Yetkililer, ABD'nin sahadaki askeri varlığı olmadan, yardımın Hamas’ın eline geçmeyeceğinin garantisinin olmadığını da söylüyor.

Önceki ABD hava yardımlarından bazı örnekler

ABD her yıl Noel sırasında, Pasifik Okyanusu'ndaki uzak adalara insani yardım gönderiyor.

2014 yılında DEAŞ milislerinin sivilleri kuşatması üzerine ABD ordusu Kuzey Irak'a hava yardımı bıraktı. Birkaç ayda içinde hava yoluyla 100 bin öğünden fazla yemek ve 96 bin şişe su bırakıldı.

Diğer seçenekler

ABD Başkanı Joe Biden cuma günü gazetecilere verdiği demeçte, ABD'nin Gazze'ye büyük miktarda yardım ulaştırmak için bir deniz koridoru açma olasılığı üzerine çalıştığını söyledi.

ABD'li bir yetkili, olası seçeneklerden birinin, yardımın Gazze kıyısının yaklaşık 210 deniz mili açıklarındaki Kıbrıs'tan deniz yoluyla gönderilmesi olduğunu söyledi.

dsevfde
Mısır ordusunun gerçekleştirdiği yardım operasyonundan (Mısır Ordu Sözcüsü’nün Facebook sayfası)

Yetkili, böyle bir operasyona askerin katılımı konusunda herhangi bir karar alınmadığını belirterek, İsraillilerin deniz köprüsü seçeneğine ‘çok açık’ olduğunu, çünkü bu seçeneğin protestocuların konvoylara yardım etmek için kara geçişlerini kapatmasından kaynaklanan gecikmeleri önleyeceğini söyledi.

Ancak gerçek şu ki, gemilerden yardımın boşaltılabileceği net bir yer bulunmadığından, ordunun kullanılmasının zorunlu olduğu deniz seçeneği büyük bir zorluk teşkil ediyor.



İnsan hakları örgütleri, resmi makamların inkârlarına rağmen İran'daki protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısını artırdı

Geçtiğimiz perşembe günü Tahran'da düzenlenen rejim karşıtı gösteri sırasında İran polisi göz yaşartıcı gaz kullandı. (AP)
Geçtiğimiz perşembe günü Tahran'da düzenlenen rejim karşıtı gösteri sırasında İran polisi göz yaşartıcı gaz kullandı. (AP)
TT

İnsan hakları örgütleri, resmi makamların inkârlarına rağmen İran'daki protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısını artırdı

Geçtiğimiz perşembe günü Tahran'da düzenlenen rejim karşıtı gösteri sırasında İran polisi göz yaşartıcı gaz kullandı. (AP)
Geçtiğimiz perşembe günü Tahran'da düzenlenen rejim karşıtı gösteri sırasında İran polisi göz yaşartıcı gaz kullandı. (AP)

ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) bugün yaptığı açıklamada, İran’daki yoğun baskı altında gerçekleşen protesto dalgasında 5 bin 848 kişinin hayatını kaybettiğini doğruladığını duyurdu. HRANA ayrıca, binlerce potansiyel kurbanla ilgili bilgileri halen teyit etmekte olduğunu belirtti.

Protestolar, ekonomik krizin derinleşmesi üzerine Aralık 2025’in sonlarında başlamış, kısa sürede hükümete karşı geniş katılımlı bir hareket halini almıştı. Gösteriler, özellikle 8-9 Ocak tarihlerinde gerçekleşen kitlesel yürüyüşlerle doruk noktasına ulaştı.

İnsan hakları kuruluşları, yetkilileri eşi görülmemiş bir baskı kampanyası yürütmekle suçladı; bu kampanya kapsamında protestoculara doğrudan ateş açıldığı belirtiliyor. Son dönemde ise yoğun güvenlik operasyonları nedeniyle gösterilerin ivmesi azalmış durumda.

HRANA ve diğer gözlemciler, internetin 18 gündür kesik olmasının doğrulama sürecini ciddi şekilde engellediğini ve gerçek ölü sayısının şu ana kadar belgelenen rakamların çok üzerinde olabileceğini kaydetti.

HRANA, 5 bin 848 kişinin öldüğünü doğruladı; bunların 5 bin 520’si gösterici, 77’si 18 yaş altı, 209’u güvenlik güçleri mensubu ve 42’si sivil. HRANA ayrıca halen 17 bin 91 vakayı araştırdıklarını ve en az 41 bin 283 kişinin gözaltına alındığını açıkladı.

Veriler, tanıklar, kurban aileleri, yerel kayıtlar vee İran’daki resmi olmayan adli ve tıbbi kaynaklardan toplanıyor ve çok aşamalı iç doğrulama süreçlerinden geçiriliyor.

HRANA’nın geçmişteki protesto dalgalarında sağladığı doğruluk oranı, onu uluslararası medya için güvenilir bir referans haline getirmişti. Mevcut ölü sayısının, İran’da son on yıllarda görülen herhangi bir protesto veya karışıklıktan daha yüksek olduğu ve kaos açısından 1979’daki İslam Devrimi dönemini anımsattığı ifade ediliyor.

Öte yandan internet özgürlüğünü izleyen NetBlocks, İran’da kesintinin devam etmesinin, ‘sivil halka yönelik kanlı baskı kampanyasının boyutunu doğrulamayı’ zorlaştırdığını belirtti. NetBlocks, iletişim üzerindeki kısıtlamaların sıkı tutulduğunu ve hükümet hesaplarının resmi otoritenin anlatısını yaymaya devam ettiğini kaydetti.

İranlı yetkililer geçtiğimiz hafta, ilk resmi bilanço olarak 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. İran Şehitler ve Gaziler Vakfı, ölenleri ‘şehitler’ ve ‘isyancılar’ olarak ayırdı; şehitler, güvenlik güçleri mensupları veya sivillerden oluşurken, isyancıların ABD bağlantılı oldukları iddia edildi. Vakıf, ölenlerin 2 bin 427’sinin ‘şehit’ kategorisinde olduğunu belirtti.

ABD’nin Time dergisi dün İran’daki tıbbi kaynaklara dayandırdığı haberinde, özellikle 8-9 Ocak tarihlerinde ölenlerin sayısının yaklaşık 30 bin kişi olabileceğini aktardı; bu rakam hem resmi hem de insan hakları kuruluşlarının açıklamalarını önemli ölçüde aşıyor.

Buna ek olarak, İran dışında yayın yapan Iran International televizyonu, 8-9 Ocak tarihlerinde güvenlik güçleri tarafından öldürülen İranlı sayısını 36 bin 500’den fazla olarak verdi. Kanal bu bilgiyi raporlar, belgeler ve kaynaklarıyla doğruladığını iddia etti, ancak bağımsız teyit sağlanamadı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, bu yüksek tahminlere yanıt vererek, açıklamaları ‘Hitler tarzı büyük bir yalan’ olarak nitelendirdi.

Bekayi dün X platformunda yaptığı paylaşımda söz konusu iddiaları reddederek, “Bu, İran sokaklarında öldürmeyi planladıkları sayı değil mi? Başarısız oldular, şimdi medyada bunu çarpıtıyorlar” dedi ve dolaşıma giren rakamları ‘kötü niyetli bir medya dezenformasyonu kampanyası’ olarak nitelendirdi.

Bu arada Norveç merkezli İran İnsan Hakları Örgütü (IHR), güvenlik güçleri tarafından öldürülen en az 3 bin 428 göstericiyi belgelediğini açıkladı. Örgüt, nihai ölü sayısının 25 bine kadar çıkabileceği uyarısında bulundu.


Kremlin: İran'a yapılacak herhangi bir saldırı Ortadoğu'da "ciddi" istikrarsızlığa yol açacaktır

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov (Reuters)
Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov (Reuters)
TT

Kremlin: İran'a yapılacak herhangi bir saldırı Ortadoğu'da "ciddi" istikrarsızlığa yol açacaktır

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov (Reuters)
Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov (Reuters)

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov bugün yaptığı açıklamada, İran'a yönelik herhangi bir olası saldırının Ortadoğu'da “ciddi” istikrarsızlığa yol açacağı uyarısında bulundu.

RT televizyonunda yayınlanan açıklamaya göre Peskov, Moskova'nın “tüm tarafların itidalini korumalarını ve barışçıl bir çözüme odaklanmalarını beklediğini” söyledi.

Ukrayna ile savaşla ilgili olarak Peskov, Başkan Vladimir Putin'in gündeminde Amerikalı mevkidaşı Donald Trump ile herhangi bir görüşme bulunmadığını, ancak böyle bir görüşmenin “çok hızlı” olarak gerçekleşebileceğini ifade etti.

Trump geçen perşembe günü, “büyük bir güç”ün şu anda İran'a doğru ilerlediğini ve ABD'nin oradaki durumu yakından izlediğini söyledi.


Amerika: İçinde 8 kişi bulunan özel uçak düştü ve alev aldı

Olayla ilgili videodan (ABD medyası)
Olayla ilgili videodan (ABD medyası)
TT

Amerika: İçinde 8 kişi bulunan özel uçak düştü ve alev aldı

Olayla ilgili videodan (ABD medyası)
Olayla ilgili videodan (ABD medyası)

ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), Maine'deki bir havalimanından kalkan ve içinde sekiz kişi bulunan özel bir uçağın düştüğünü ve alev aldığını, ancak yolcuların durumlarının ve kimliklerinin henüz bilinmediğini açıkladı.

FAA, yaptığı açıklamada, çift motorlu Bombardier Challenger 600 uçak kazasının dün saat 19:45 civarında Bangor Uluslararası Havaalanında meydana geldiğini belirtti.

Ayrıntılar resmi olarak açıklanmadı, ancak konuyla ilgili bir hükümet yetkilisi Reuters'e, kazadan sonra büyük bir yangın çıktığını söyledi. Hükümet yetkilisi, uçağın Teksas'tan Maine'e uçtuğunu belirtti.

Federal Havacılık İdaresi kayıtlarına göre, uçak Nisan 2020'de hizmete girmişti.

FAA, Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu ile iş birliği içinde kazayı soruşturacağını duyurdu.