Para ve politika “Rothschild ailesi” adlı efsanede bir araya gelince

Avrupa'nın altın çağına katkıda bulunan Rothschild ailesinin uzantıları başka ülkelere ve kıtalara yayılırken ailenin etrafı komplo teorileriyle dolu hikayelerle ve söylentilerle örüldü

Rothschild ailesinin ataları (AnaBritannica Ansiklopedisi)
Rothschild ailesinin ataları (AnaBritannica Ansiklopedisi)
TT

Para ve politika “Rothschild ailesi” adlı efsanede bir araya gelince

Rothschild ailesinin ataları (AnaBritannica Ansiklopedisi)
Rothschild ailesinin ataları (AnaBritannica Ansiklopedisi)

Rothschild ailesi, özellikle bu ismin 18’inci yüzyılın ortalarından itibaren Avrupa'daki mali piyasalar ve bankacılıkla köklü bağlantılara sahip olması nedeniyle son üç yüzyıldır Avrupa’nın​​ en önemli aileleri arasında yer alıyor.

Peki, bu ailenin geçmişini, tüm tarihi gerçekleriyle ve bazılarının kendilerine bir efsane olarak dayatıldığına inandığı propaganda iddialarıyla yeniden okunmasını gerektiren sebep neydi?

Elbette ünlü Rothschild bankacılık ailesinin bir üyesi olan İngiliz iş adamı Baron Jacob Rothschild'in 87 yaşında ölmesiydi. Bu ölüm, hikâyenin boyutlarını insanlara bir kez daha hatırlattı.

Başarılı bir kariyeri olan Baron Jacob, ilk kez 1963 yılında ailenin yatırım bankası NM Rothschild & Sons'da işe başladı. Ardından İngiltere merkezli The Guardian gazetesinin aktardığına göre 1980 yılında finansçı Sir Mark Weinberg ile birlikte (şu an St. James's Place adıyla bilinen) J Rothschild Assurance Group adlı kendi finans zincirini kurdu.

Fertleri dünyanın dört bir yanına dağılmış halde olan ve insanları meşgul eden bu ailenin adı anıldığında, özellikle gerçeklerin yalanlarla karıştırıldığı modern dönem bilgi bombardımanı nedeniyle bir tür entelektüel inceleme yapılması gerekiyor.

Öyleyse nereden başlamalı?

Rothschild hanedanının kurucusu Mayer Amschel Rothschild

Okuyucuların gözüne ilk çarpan ‘Rothschild’ ismidir. Rothschild kelimesi, ‘kırmızı kalkan’ (Roth-child) anlamına gelen iki kelimenin birleşiminden türemiştir. Kırmızı kalkan,18’inci yüzyılın ortalarında Frankfurt'taki bir Yahudi mahallesinde yaşayan ailenin evinin kapısında asılı bir tabela iken daha sonraları ailenin simgesi haline gelmiştir.

devdefv
Baron Jacob Rothschild (AP)

Ailenin kurucusu Mayer Amschel (Rothschild), Roth-child ifadesini ailesinin soyadı, kırmızı kalkanı da değerlerinin bir simgesi olarak benimsedi. Bronzdan yapılma kırmızı kalkan simgesinin ortasında beş oğlunu simgeleyen beş ok taşıyan bir kol bulunur. Alt kısımda ise ailenin son üç yüzyıldır temel değerleri olarak gördüğü ‘birlik, çalışkanlık ve dürüstlük’ sözcükleri yer alır.

Bankacı olan Mayer Amschel Rothschild, 18’inci yüzyılda başarı üstüne başarı elde ederek Rothschildleri küresel alanda faaliyet gösteren bir bankacı aile haline getirdi. Daha sonra servetini Londra, Paris, Frankfurt, Viyana ve Napoli gibi Avrupa'nın büyük metropollerinde ticari faaliyetlerde bulunan beş oğluna miras bıraktı. Bu da ailenin, hayatın can damarı olan para aracılığıyla her zaman varlığını koruyan ve aktif olan güçlü bir mali ağa sahip olduğunu gösteriyor.

Para, ailenin (başta Almanya olmak üzere) Kutsal Roma İmparatorluğu'nda ve ‘üzerinde güneş batmayan imparatorluk’ Birleşik Krallık'ta soylu aileler arasında yer almasının önün açtı.

Rothschild ailesi 19’uncu yüzyılda, hem dünyadaki hem de modern dünya tarihindeki en büyük özel servete sahipti.

Bu servet, 20’nci yüzyıla gelindiğinde özellikle nesilden nesle geçerek, çocuklar ve torunlar arasında paylaştırıldıktan sonra azalmaya başladı. Her ne kadar hepsi bir süre aynı alanlarda yani finans ve bankacılık alanlarında faaliyet göstermeye devam etseler de daha sonra emlak, madencilik, enerji, tarım ve şarapçılık alanlarına da yönelmeye başladılar.

Rothschildler, siyasi ve sivil rollerini yerine getirmekten de hiç kaçınmayıp ABD’de, Avrupa'da ve dünyanın diğer ülkelerinde hayatları boyunca belirgin izler bıraktılar.

Ancak burada sorulması gereken en önemli sorulardan biri şu:

“Rothschild ailesine yöneltilen ve yöneltilmeye devam eden suçlamaların başlıca ve doğrudan sebebi Mayer Rothschild'in (1744-1812) yaşadığı ve çalıştığı dönemde Avrupa'daki antisemitizm miydi?

Aile kurucusunun mali zekasıyla erken dönemde atılan temeller

Rothschild ailesinin tarihiyle Avrupa'daki Yahudi varlığı arasındaki bağ neredeyse hiç kopmamıştır. Aile, başta ‘Engizisyon mahkemeleri’ olmak üzere tarihteki bir olay nedeniyle büyük hayati zorluklarla karşı karşıya kalmıştır. Bu yüzden Avrupa’daki ​​Yahudi ailelerin çoğu, herhangi bir Avrupalı kralın istediği anda kendilerinden alabileceği topraklar ve gayrimenkuller edinmek yerine, para ve bankacılık sektörü gibi hızlı gelişen alanlara yöneldiler.

Ailenin kurucusu Mayer A. Rothschild, ölmeden önce aileyi çok zekice bir finansal yöntemle organize etti. İmkanları açısından bazı Avrupa ülkelerini geride bırakan, eşi ve benzeri görülmemiş bir mali ağın temellerini attığı söylenebilir.

Mayer A. Rothschild, çocuklarını ve torunlarını Avrupa’nın beş ülkesine (İngiltere, Fransa, İtalya, Almanya ve Avusturya) gönderdi ve onlara, o dönem dünyanın en önemli ülkelerinde çalışmak üzere görevler verdi.

Söz konusu ülkelere yerleşen ailenin her kolu için bir finans kurumu kurmaya ve aralarında yakın bir bağ oluşturmaya çalışan Mayer A. Rothschild, bu kurumlar arasında yüksek hızda bilgi alışverişine ve uzmanlık aktarımına olanak tanıyan, maksimum düzeyde fayda ve kâr elde edilmesini sağlayan kurallar getirdi.

Mayer A. Rothschild’in ailesinin finans alanındaki nüfuzunun haritası, Almanya'yı oğlu Amschel’e, Avusturya'yı oğlu Salomon'a, Birleşik Krallığı oğlu Nathan'a ve Fransa'yı oğlu James'e teslim ettikten sonra ortaya çıktı.

Burada üzerinde durup derin düşünmeyi gerektiren ilginç nokta ise Mayer A. Rothschild’in o dönem henüz devlet olarak ilan edilmemiş olan Vatikan Şehri'ne olan yoğun ilgisidir. Son derece zeki bir adam olan Mayer A. Rothschild, ‘Katolik Kilisesi’nin başta Avrupa kıtasının tüm ülkeleri olmak üzere dünya genelinde de önemli ve etkili bir rol oynadığını kavramıştı. Bundan dolayı o dönemde Vatikan'da gelişmiş finans merkezleri olmamasına rağmen oğlu Karl'ı oraya yerleştirdi.

Mayer A. Rothschild’in zekası, ailesinin coğrafi ve demografik dağılımı ve kollarının dünya geneline yayılmalarıyla sınırlı değildi. Mayer A. Rothschild, ailenin bütünlüğünü ve devamlılığını sağlayan kırmızı çizgiler çizerek ‘ailenin soy saflığını’ da koruma altına almıştı. Bunun için beş oğlu arasındaki ilişkileri, evliliklerinden başlayarak çeşitli düzeyler belirledi. Zamanla ailenin genişleyeceğini ve torunların daha sonra aile dışından evlenmeyi tercih edeceğini tahmin ettiğinden seçecekleri eşlerin zengin ve statü sahibi Yahudi ailelerden olması gerektiğini şart koştu. Böylece ailenin Avrupa kıtasındaki nüfuzu güçlenecekti.

dscvdev
Ailenin şu anki baronu Nathaniel Rothschild'in arması (Sosyal medya siteleri)

Fakat Rothschild ailesinin sadece barış zamanlarında değil, savaş zamanlarında da oynadıkları önemli ve hayati rol, ailenin hikayesindeki en ilginç sorudur. Nasıl oldu da finans ve bankacılık ağlarını, başta Birleşik Krallık olmak üzere bazı ülkelerin komşularıyla, özellikle de Fransa ile olan savaşlarında yardım ve destek için kullanabildiler?

Nathan Rothschild ve Birleşik Krallığa savaşlarında verdiği destek

Metinde Rothschild ailesinin Fransa ile olan savaşları sırasında Birleşik Krallığı destekleyen rolünden bahsedilmesi gerekiyor. Zira 1803-1815 yılları arasındaki dönemde gücün nasıl elde edildiğine dair kapsamlı detaylar söz konusu.

Nathan Rothschild, Rothschild ailesinin Birleşik Krallık’taki planlarının ve işlerinin başındaki isimdi. Artık herkes ailenin başta külçe altın olmak üzere büyük bir servet biriktirdiğini biliyor.

Nathan Rothschild'in Birleşik Krallık ordularının, özellikle de ünlü İngiliz General Mareşal Arthur Wellesley komutasındaki orduların donatılmasında nasıl önemli bir rol oynadığı tarihi belgelerde yer alıyor. Nathan Rothschild, Birleşik Krallığın müttefiklerine mali destek sağlamanın yanı sıra, külçe altın sevkiyatlarını organize ederek savaş giderlerinin finansmanında da etkili ve önemli bir rol oynadı. Rakamlardan bahsetmişken, Nathan Rothschild, Birleşik Krallığın müttefiklerine bugün yaklaşık bir milyar ABD doları değerinde olan yaklaşık 9,8 milyon İngiliz Sterlini sağladı.

Avrupa, o dönem iç savaşlar ile uluslararası savaşlar arasında kalan ve 1648 yılında Vestfalya Barış Antlaşması imzalanana kadar durmayan Otuz Yıl Savaşları'nın neden olduğu acıları yaşıyordu.

Rothschild ailesi, Avrupa’ya hakim olan bu atmosferden nasıl yararlanacağını biliyordu ve savaşların yaşandığı kıtada altın sevkiyatı için casuslardan bir ağ oluşturdu.

Ailenin kurucusu Mayer A. Rothschild’in ustaca planı yavaş yavaş meyve vermeye başlamış gibi görünüyordu. Siyasi ve askeri açıdan Avrupa başkentlerinde ve gelişmiş merkezlerde görevlendirilen kardeşlerin dördü, Birleşik Krallık’taki kardeşleri Nathan'a önemli haberleri ve çok gizli bilgileri sağlıyorlardı. Nathan'a özellikle piyasalarda avantaj sağlayacak ve Rothschild'lerin evini İngiliz hükümeti için daha da değerli bir yer haline getirecek finansal haberleri ve gizli bilgileri aktarıyorlardı.

Nathan ve kardeşlerinin özellikle General Arthur Wellesley'in eliyle Fransa İmparatoru Napolyon'un mutlak yenilgisiyle sonuçlanan Waterloo Muharebesi sırasında Birleşik Krallığın savaşan ordularının tam kalbinde gözleri ve kulakları olduğuna şüphe yok.

Nathan askeri bilgileri önemli mali çıkarlara nasıl dönüştüreceğini iyi biliyordu. Waterloo Muharebesi zaferinden sonra hemen Birleşik Krallığın ihraç ettiği devlet tahvillerini satın aldı ve iki yıl bekledi. Bu bekleyişin ardından 1917 yılında tahvilleri yüzde 40 kârla sattı.

Nathan, olağanüstü bir mali zekaya sahipti. Devlet tahvilleriyle ilgili anlaşma, o dönem için çok yüksek bir fiyat olduğundan finans tarihindeki en cesur anlaşma olarak nitelendirildi. Rothschild ailesinin elindeki mali güç göz önüne alındığında elde edilen bu kâr, yine o dönem için çok büyük bir miktardı.

Rothschild ailesinin Mayer A. Rothschild’in torunları aracılığıyla nesiller boyu devam eden faaliyetleri, ‘yaşlı kıtayla’ (Avrupa kıtası) sınırlı kapmayıp ötesine uzandı.

Bu kadar da değil. Nathan'ın ölümünden sonra ailenin baronluğu en büyük oğlu Lionel Nathan Rothschild’e geçti. Lionel, ailenin İngiliz başkentindeki hisselerinin yönetimini devraldı.

İngiliz Avam Kamarası’nın ilk Yahudi üyesi olan Lionel, Kırım Savaşı'nın giderlerinin finansmanı için 16 milyon sterlin değerinde bir kredinin ayarlanması da dahil olmak üzere önemli mali işlerde yer aldı.

Lionel ayrıca Birleşik Krallık Başbakanı Benjamin Disraeli'ye (1804-1881) 1875 yılında Mısır'ın Süveyş Kanalı hisselerinden pay satın alması için gerekli mali desteği sağladı. Bu işlem, Birleşik Krallık Hazinesi'nden uzakta, tam bir gizlilik içinde yürütüldü ve tamamlanana kadar İngiliz Avam Kamarası’na bu konuda bilgi verilmedi.

Lionel N. Rothschild, aynı zamanda Mısır Valisi (Hidivi) İsmail Paşa’ya ve o dönemde devasa borçları olan Mısır’ın ileri gelenlerine bol miktarda kredi sağladı.

Lionel N. Rothschild ailenin bu iki ülkedeki kollarıyla iş birliği yaparak, Mısır'dan Fransa ve Avusturya'ya,uzanan demiryolları döşenmesi için başlatılan çalışmalara katıldı.

Bu projeleri, ailenin demiryolları projeleri başlatan ilk ülke olan Birleşik Krallık’taki kollarının uzmanlık ve deneyim alışverişini yansıtan öneminin ve başarısının boyutunu anladıktan sonra başlatan Lionel N. Rothschild, kendi adını taşıyan vakıf aracılığıyla İngiliz asıllı Güney Afrikalı politikacı ve kaşif Cecil John Rhodes'un Güney Afrika'da büyük bir elmas üretim ve ticaret imparatorluğu kurma çabalarını da finanse etti.

fervbfr
James Mayer de Rothschild tarafından yaptırılan ressam Eugène Lamy'ye yaptırılan ‘Le Grand Hall du château de Ferrières’ (Ferrières Kalesi'nin Büyük Salonu) adlı malikanesinin suluboya tablosu (Christie's)

Rothschild ailesi ve İsrail Devleti'nin kuruluşuna verdiği destek

Peki, Rothschild ailesinin İsrail Devleti'nin kuruluşunda herhangi bir rolü var mı?

Bu soruya cevap verebilmek için derinlemesine bir araştırma yapmanın yanında çok fazla nesnellik ve güvenilirliğe ihtiyaç var. Çünkü bunu yapmaya kalktığımızda adeta tersten okumaya benzeyen ilginç gerçeklerle karşı karşıya kalıyoruz.

Rothschild ailesi, 19’uncu yüzyılın sonlarında hepsi olmasa da genel olarak Avrupa ülkelerinin çoğuna ve özelde Birleşik Krallığı benimseyen diğer zengin Yahudi aileler gibi Siyonizm'in politik kurucusu Theodor Herzl’in Filistin topraklarında Yahudiler için bir ulus devlet kurma önerisini reddediyor gibi görünüyordu, ama neden?

Söz konusu aileler, bu fikrin sadakat açısından yol açabileceklerine dair bir endişe taşıyorlardı. Bu fikir, o dönem için toplumsal duruşlarını ve elbette mali durumlarını tehdit ediyordu. Mesele, Rothschild ailesinin, Herzl'in fikrine ve çağrısına karşı çıkan ve o dönemde ‘İngiliz-Yahudi Birliği’ adlı bir örgüt kurulmasına katkıda bulunduğu noktaya kadar geldi.

Rothschild ailesi bu tutumunu uzun süre devam ettirdi mi?

Tarih, bir tutumun daha sonra değiştiğini ortaya koymuştur. Bu tutum değişikliğinin arkasında, Filistin topraklarında bir Yahudi devleti kurulmasının Birleşik Krallık İmparatorluğu'nun çıkarlarına hizmet ettiği şeklinde daha geniş ve kapsamlı bir anlayış yatıyordu. Beklenen bu durumu destekleyen de Doğu Avrupa’da yaşayan ​​Yahudilerin Filistin'e göçünü İngiltere ve Batı Avrupa'dan uzaklaştıracak pratik bir çözüm olarak sunulması oldu.

Tarihi veriler, ailenin Birleşik Krallık’taki kolunun baronu ve oradaki Yahudi cemaatinin lideri Lionel Rothschild’in (1868-1937) kendisini İsrail'in ilk Cumhurbaşkanı Chaim Weizmann'a ve Polonyalı Yahudi gazeteci ve yazar Nahum Sokolow'a yakın hissettiğini ve bu iki ismin, Lionel Rothschild’i Yahudilerin Filistin topraklarında bir Yahudi devleti kurmaları için Birleşik Krallık hükümetinden yardım istemeye ikna edebildiklerini ortaya koyuyor.

Bu konuda hiç tereddüt etmeyen Lionel Rothschild, Balfour Deklarasyonu’nun yayımlanması ve Birinci Dünya Savaşı sırasında İngiliz Ordusu içinde ‘Yahudi Lejyonu’ adlı bir birlik kurulması için çaba sarf etti.

Ardından ailenin Fransa'daki kolunun lideri olan Edmond Rothschild (1845-1934), Yahudilerin Filistin'e göçünün finanse edilmesinde ve göç sırasında güvenliklerinin sağlanmasında rol oynadı. Daha sonra kendi adını taşıyan ve 1967 yılında İsrail ile Dayanışma Komitesi'nin başkanlığını üstlenen torunu, 1950'li ve 1960'lı yıllarda İsrail'e büyük yatırımlarda bulundu.

Komplo teorisiyle hedef alınan Rothschild ailesi

Rothschild ailesi geçmişte komplo teorileriyle hiç kandırıldı mı?

Komplo teorileri, meseleleri ve gerçekleri güç ve nüfuz sahiplerinin ‘entrikalarına’ indirgeyen ve bu karmaşık gerçeklerin basit ve yüzeysel bir anlatısını aktaran sahte hikayelerdir. Bu hikayelerle nüfuz sahiplerinin olayların gidişatını etkiledikleri, dünyadaki önemli gerçeklerin bir kısmının ya da tamamının onların isteklerine göre değiştirdikleri, modern dünyamızda olup biteni kontrol ettikleri iddia edilir.

Bu teoriler iki yönlü olarak birbirini destekliyor. Bunlardan birincisi yukarıdan aşağı yönlü olarak Rothschild ailesinin kurucusu Mayer A. Rothschild’in eleştiri oklarının hedefi olduğunu ve Avrupa kıtasının imkanlarını mali olarak manipüle ettiğine dair hikayeler anlatıldığını görüyoruz. İkincisi ise aşağıdan yukarı yönlü olarak Mayer A. Rothschild’in modern çağda yaşayan torunları aracılığıyla ailenin ve çeşitli kollarının şikayet ettiği konunun da bu olduğunu görüyoruz.

Belki de Rothschild ailesini inceleyen biri, 300 yıl öncesinden bugüne aileyle ilgili anlatılan çeşitli hikayeler arasında radikal bir ilişki olduğunu görecektir.

Avrupalılar, 19’uncu yüzyılda birçok sanatsal çizimi biliyordu. Bu da Mayer A. Rothschild ve ailesinin imajını çarpıtmaya katkıda bulundu. Belki de o dönem Avrupa'da hüküm süren ve İkinci Dünya Savaşı'nın sonuna, Nazilerin Yahudi soykırımı nedeniyle tüm kıta vicdan azabı çekene kadar da sürmeye devam eden antisemitizm (Yahudi karşıtlığı) buna yardımcı olmuştu.

Ailenin halen kötü şöhretle anılmaya devam etmesinin belki de en ilginç kavşaklarından biri, Kovid-19 salgınının ortaya çıktığı dönemde ailenin virüsle ilişkilendirilmesi, virüsün yayılmadan yıllar önce ortaya çıkacağını bildiği ve aşı üreten şirketlerden maddi kazanç elde etmek için sessiz kaldığı şeklindeki haberlerin yayılması olabilir.

Aileyle ilgili yalan gibi görünen haberler arasında, gerçek dışı görünen bir rakam olan yaklaşık 500 trilyon dolara sahip olduğu ve ABD Federal Bankası'nın (FED) yarı ortağı olduğuna dair iddialar da yer alıyor.

Buradan bakıldığında Rothschild ailesinin fertleri, ‘dünyanın bütün günahlarından’ ve son otuz yılda insanlığın başına gelen ‘tüm hastalıklardan’ sorumlu gibi görünüyorlar.

Belki de bir finans imparatorluğunu yöneten böylesine efsanevi bir ailenin kendi çıkarlarını gözetmesi, ülkelerle ve hükümetlerle anlaşmalar yapması ve başka kurumlarla ve başta ABD’deki Rockefeller ailesi olmak üzere çeşitli ailelerle köken ve yol bakımından neredeyse benzer olan ilişki ağları örmesi gerekiyordur. Ancak her halükarda gerçek iki uç noktanın arasında bir yerde kalıyor ve birçok gerçeği yanılsamalarla iç içe geçiren komplocu hafıza harekete geçiyor.

Papa Francis aile fertlerinin elini öptü mü?

Rothschild ailesiyle ilgili son yıllarda dünyanın dört bir yanında çıkan haberlerden biri de 2020 yılının haziran ayı başlarında yayınlanan ve Papa Francis’in Vatikan’da Rothschild ailesinin zengin üyelerinin elini öperken görüldüğü bir görseldi.

O dönemde İtalyan göstergebilimci ve filozof Umberto Eco, Papa’yı ‘ahmaklar lejyonu’ olarak tanımladığı bu ünlü ve zengin aileye dalkavukluk yapmakla suçlayarak, Papa’ya karşı yoğun bir eleştiri kampanyası başlattı. Eco, olayın arkasında Vatikan Şehri ile Rothschild ailesi arasındaki derin mali ilişkilerin olduğunu, özellikle Avrupa'da, Papa Francis'i eski çağlardan beri Avrupa'da faaliyet gösteren gizli gruplarla, özellikle de Masonlarla ilişkileri olmakla suçlayan sesler yükseldiğinden belki de durumun mali ilişkilerden daha karmaşık olabileceğini öne sürdü.

Görsel, çeşitli yorumlarla dünyaya servis edildi. Hatta bir yorumda, “Hıristiyan dininde Papa dışında herkes Papa’nın elini öperken o da bu ailenin elini öpüyor” ifadeleri yer aldı. Tüm bunlar Papalık Makamı’nın statüsüne gölge düşürdü.

Peki görsel gerçek miydi yoksa Vatikan ile Rothschild ailesi arasındaki komplolar için kullanılan bir araç mıydı?

Ancak gerçek tamamen farklıydı. Papa Francis, 25 Mayıs 2014 tarihinde, yani görselin ortaya çıkmasından birkaç gün önce Kudüs ve Beytüllahim'i kapsayan Kutsal Topraklar’a yönelik bir ziyaret turuna başladı.

Bu ziyaret turu çerçevesinde Papa Francis, İkinci Dünya Savaşı sırasındaki Yahudi soykırımında hayatını kaybeden Yahudilerin anısına Kudüs'te inşa edilen Yad Vashem anıtını ziyaret etti ve burada anıt meşalesini yakarak çelenk koydu.

Papa ayrıca dönemin İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres, Başbakanı Binyamin Netanyahu ve hahamların katılımıyla soykırımdan sağ kurtulanlar için saygı duruşunda bulundu.

Burada Nazilerin yaptıklarından duyduğu üzüntüyü dile getiren Papa Francis, “Sen kimsin, insan mı? Artık seni tanımıyorum. Sen kimsin, insan mı? Kim oldun? Hangi vahşeti gerçekleştirmeyi başardın? Kendini iyinin ve kötünün efendisi ilan edebileceğini sana kim söyledi? Kim seni Tanrı olduğuna inandırdı? Kardeşlerinize işkence edip öldürmekle kalmadınız, kendinizi Tanrı olarak gördüğünüz için onları kendinize kurban ettiniz” ifadelerini kullandı.

Papa, o gün törene katılan ve Nazilerin soykırımından sağ kurtulan altı kişinin elini öptü. Sosyal medyada bu kişilerin Rothschild ailesinin üyeleri olduklarına dair söylentiler ortaya atıldı.

En nihayetinde bir ailenin ne melek ne de şeytan olduğu iddia edilebilir. Gerçekse her zaman bir yanda göreceli, diğer yanda iki uç ya da aşırı uçlar arasında bir yerde kalmaya devam eder.

*Bu makale Şarku’l Avsat tarafından Independent Arabai’dan çevrilmiştir.



Eisenkot... Netanyahu’yu kurtaran, sonra da ona sırtını dönen komutan

İsrail’in eski Genelkurmay Başkanı ve Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot, 7 Ekim saldırılarının üçüncü yıldönümünde, İsrail’in güneyindeki Rim bölgesi yakınlarında bir sığınakta duruyor. (Reuters)
İsrail’in eski Genelkurmay Başkanı ve Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot, 7 Ekim saldırılarının üçüncü yıldönümünde, İsrail’in güneyindeki Rim bölgesi yakınlarında bir sığınakta duruyor. (Reuters)
TT

Eisenkot... Netanyahu’yu kurtaran, sonra da ona sırtını dönen komutan

İsrail’in eski Genelkurmay Başkanı ve Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot, 7 Ekim saldırılarının üçüncü yıldönümünde, İsrail’in güneyindeki Rim bölgesi yakınlarında bir sığınakta duruyor. (Reuters)
İsrail’in eski Genelkurmay Başkanı ve Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot, 7 Ekim saldırılarının üçüncü yıldönümünde, İsrail’in güneyindeki Rim bölgesi yakınlarında bir sığınakta duruyor. (Reuters)

Gadi Eisenkot İsrailli seçmenlerden hükümete başkanlık etmek üzere kendisine oy vermelerini istemeye karar verdiğinde, Başbakan Binyamin Netanyahu kendisini zor bir durumda buldu. Çünkü karşısında daha önceki rakipleri Naftali Bennett, Yair Lapid, Tzipi Livni, hatta Şimon Peres ve Ehud Barak’tan farklı bir isim vardı.

Yeni rakip Eisenkot, yalnızca güçlü bir askeri geçmişe sahip eski Genelkurmay Başkanı değil, aynı zamanda dikkat çeken kişisel özelliklere de sahip. Netanyahu’nun tam zıttı olarak görülüyor. İsrailli analistler onu ‘cetvel gibi dosdoğru’ şeklinde nitelendiriyor. Bu nedenle arkadaşları da yeni partilerine Yashar Partisi adını verdi. ‘Yashar’, İbranice’de ‘düz, doğru’ anlamına geliyor. Eisenkot, küfretmeyen, entrikalara başvurmayan, basınla mücadele etmeyen ve komplolara karışmayan, ölçülü bir kişilik olarak tanımlanıyor. İsrail’deki yeni siyasetçilerden farklı bir karaktere sahip olduğu ifade ediliyor. Bazıları onu İzak Rabin’e benzetiyor.

Netanyahu’nun zıttı

Eisenkot geleneksel bir muhalif değil. İsrail, 7 Ekim 2023’te Hamas’ın saldırısına hazırlıksız yakalanıp ağır bir psikolojik şok yaşadığında Eisenkot, Netanyahu’nun yanına giderek ona can simidi uzattı. Büyük başarısızlık nedeniyle istifaya zorlamak yerine, Eisenkot ve Benny Gantz destek için Netanyahu’nun yanında yer aldı. İki isim, felaketten dört gün sonra hükümete katılarak savaş tecrübelerini ve misilleme savaşı yürütme konusundaki cesaretlerini Netanyahu’nun hizmetine sundu.

cdfvghj
Gadi Eisenkot, 7 Ekim’de Hamas tarafından gerçekleştirilen saldırının üçüncü yıldönümünü anmak üzere Nova Müzik Festivali alanını ziyaret etti.

Eisenkot ayrıca, muhaliflerinin siyasi mücadelede aleyhine kullanabileceği açıkları ve skandalları bulabileceği bir lider değil. Mütevazı bir hayat sürüyor. Eşi kamuoyunun gözünden oldukça uzak. Savurganlığı, hırsı ve açgözlülüğüyle tanınmıyor. Hediye kabul etmiyor.

Ayrıca İsrail’in kuruluşundan bu yana ülkeyi yöneten ve hâlâ yönetmeye devam eden Aşkenazi elit kesiminden de gelmiyor. Aksine, kökleri Fas’a uzanan bir aileden geliyor ve bununla gurur duyuyor.

Üstelik Eisenkot, acılı bir baba. Yalnızca iki yıl önce oğlu Gazze’deki savaşta öldürüldü. Yeğeni ile kız kardeşinin oğlu da aynı savaşta öldü.

Peki Netanyahu böyle bir isim karşısında seçim mücadelesini nasıl yürütecek? En kritik dönemlerde yanında durmuş ve kendisine destek vermiş birine nasıl karşı çıkacak?

Son derece meşru olan bu sorular, Netanyahu gibi bir siyasetçi söz konusu olduğunda safça kalıyor. Çünkü Netanyahu, ne pahasına olursa olsun seçimi kazanmak istiyor. Bu nedenle seçim kampanyasını acımasızca yürütüyor; Eisenkot hakkında yapılan övgüleri boşa çıkarmaya çalışıyor ve ona çeşitli özellikler, açıklamalar ve uygulamalar yakıştırıyor.

Örneğin İsrail Kanal 14 televizyonunda yayımlanan ve Eisenkot’un itibarını ve kişiliğini yıpratmayı amaçlayan Eisenkot adlı programda siyasi muhabir Moti Kastel şöyle dedi: “Gadi Eisenkot solcu bir isim. Ben kabinede yer alan birçok kişiyle de konuştum. Önlerinde zor kararlar olduğunda bana, ‘Gadi Eisenkot sol gibi düşünüyor ve fikrini söylüyor’ dediler. Gadi Eisenkot sevimli, şımartılmış ve en azından görünüşü itibarıyla nazik bir oyuncak ayı. Savaşlarla boğuşan bir ülkenin başbakanı olmaya uygun değil.”

fgthy
İsrail’in eski Genelkurmay Başkanı ve Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot, 7 Ekim saldırılarının üçüncü yıldönümünde, İsrail’in güneyindeki Rim bölgesi yakınlarında bir sığınakta duruyor. (Reuters)

Kastel sözlerini şöyle sürdürdü: “Eisenkot sıradan bir solcu değil, solda çok derinlerde. Makas taşıyan Filistinli bir kız bir grup askere yaklaştığında, ateş açmamalarını emretti. ‘13 yaşında bir kız elinde makas ya da bıçak tutuyorsa ve onunla askerler arasında bir bariyer varsa, çok tehlikeli bir eylem gerçekleştiriyor olsa bile bir askerin ateş açıp böyle bir kızın üzerine bir şarjör boşaltmasını kabul etmem’ dedi. Hamas bize 500 roket attığında da savaşa girilmemesi gerektiğini savunarak, ‘Atılan her rokete karşılık savaşa girersek yüz yıllık bir savaşa ulaşırız’ dedi. Bu mu lider? O, bir PlayStation oyunu gibi yönlendirilebilecek biri. Onun adına ne söyleyeceğine, onun adına ne yapacağına karar verebilirler. Bence arkasında Ehud Barak var. Barak onu bugün Netanyahu’yu devirebilecek ve İsrail’deki yönetimi ve hükümeti en sol, en liberal, en ilerici noktaya taşıyabilecek biri olarak görüyor. Evet, onda böyle temeller var, evet, o insanlara karşı bağlılığı var.”

Savunma pozisyonu

Netanyahu’nun seçim kampanyasının, Eisenkot’a yönelik bir dizi suçlamayı gündeme getirmeye dayandığı açık. Bu suçlamaların doğru olup olmaması ya da yalanlara dayanması onun açısından önemli değil; asıl amacı kamuoyu nezdinde Eisenkot’un imajını zedelemek. Ancak bu, seçim kampanyalarında bilinen bir taktik. Netanyahu, Eisenkot’un sürekli kendini savunmak zorunda kalmasını istiyor. Ona nefes alacak alan bırakmak istemiyor.

Normalde başbakanlık görevini yürüten Netanyahu’nun eleştiri ve saldırıların hedefinde, yani sanık sandalyesinde oturan taraf olması gerekirken, Eisenkot’a alan bırakmıyor ve onu sürekli açıklama yapmaya, kendini gerekçelendirmeye ve savunmaya mecbur bırakıyor. Bunda da başarılı olmuş görünüyor. Eisenkot’un sosyal medya hesaplarına girenler, karşılarında büyük harflerle ‘10 Yalan’ başlığını görüyor. Bu bölümde Eisenkot, Netanyahu’nun seçim kampanyasında yer alan yalanlar dizisine karşı kendini savunuyor.

gbhyju
İsrail’in eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, 7 Ekim saldırılarının üçüncü yıldönümünü anmak üzere Nova Müzik Festivali’nin düzenlendiği alana geldi. (Reuters)

Bu propagandanın içeriğinde, Eisenkot’un kampanyanın kurduğu tuzağa düştüğü açıkça görülüyor. Eisenkot, gerçek liberal sağın kendisi olduğunu kanıtlamaya çalışıyor. Netanyahu, Eisenkot’u Arap partilerine dayalı bir hükümet kurmakla suçluyor. Eisenkot ise 7 Ekim’den sonra Araplarla hükümet kurmayacağını söylüyor. Netanyahu, Eisenkot’u Filistin devletinin kurulmasını desteklemekle suçluyor. Eisenkot buna karşılık, hayatında hiçbir zaman böyle bir devleti desteklediğini söylemediğini belirtiyor ve iki devletli çözümü desteklediğini açıklayan kişinin Netanyahu olduğunu hatırlatıyor. Netanyahu ayrıca, orduyu küçültme anlayışının, yani ‘küçük ve akıllı ordu’ teorisinin sahibi olmakla suçluyor ve bunun sonucunda ordunun ‘büyük ve aptal’ hale geldiğini öne sürüyor. Eisenkot ise israf yaratan ve gereksiz askeri birlikleri kapatan kişinin kendisi olduğunu, sınırların çok gerisinde faaliyet gösteren bir komando birliği kurduğunu kanıtlamaya çalışıyor. Netanyahu, Eisenkot’u terörle mücadelede savaştan kaçınma anlayışının sahibi olmakla da suçluyor. Eisenkot ise Batı Şeria’da ordu komutanı olduğu dönemde İkinci İntifada’yı bastıran kişinin kendisi olduğunu savunuyor. Ayrıca 2006’da Beyrut’un güney banliyölerini yerle bir eden saldırıları düzenleyerek tarihe ‘Dahiye politikası’ olarak geçen uygulamayı hayata geçiren kişinin de kendisi olduğunu vurguluyor.

xcdvfgh
İsrail’in eski Genelkurmay Başkanı ve Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot ile rakibi olan mevcut Başbakan Binyamin Netanyahu’nun yer aldığı bir seçim afişi (EPA)

En büyük sorun ise Eisenkot’un yalnızca rakibi Netanyahu’ya karşı değil, aynı zamanda müttefikleri Naftali Bennett, Yair Lapid ve Avigdor Liberman’a karşı da mücadele yürütüyor olması. Oysa normalde hepsinin birlikte hareket etmesi ve İsrail tarihindeki en büyük güvenlik ve stratejik başarısızlığın sorumlusu olarak gördükleri Netanyahu’yu iktidardan uzaklaştırmayı hedeflemeleri gerekiyor. Ancak anketlerde en yüksek sandalye sayısına ulaşmasına rağmen, Eisenkot’un alternatif bloğa liderlik etmesine güvenmediklerini açıkça söylüyorlar. Eisenkot, kendilerine oldukça makul ve mütevazı bir çözüm önerdi: “En fazla sandalyeyi alanın hepimiz adına başbakan adayı olması konusunda anlaşalım.” Ancak bunu reddettiler. Her biri başbakanlık görevini kendisinin üstlenmesini istiyor. Son ankette Eisenkot’a 22 sandalye verilirken Bennett ve Lapid 13’er, Liberman ise 9 sandalye alıyor.

7 Ekim’de muhalefet milletvekili olan, hükümetin çöküşünü önlemek için yardıma koşan ve İsrail’in şoka uğramış bir devletten Filistinlilere karşı büyük bir savaş yürüten bir ülkeye dönüşmesine katkıda bulunan Eisenkot, bunun bedelini kişisel olarak da ağır şekilde ödedi. Oğlu, yeğeni ve kız kardeşinin oğlu hayatını kaybetti. Eisenkot ve partisi, İsrail’i siyasi anlaşmalar yoluyla savaşları sona erdirecek ve dünyadaki konumunu iyileştirecek normal bir ülkeye dönüştürmeye yönelik bir plan ortaya koyuyor. Buna rağmen Eisenkot bugün kendisini Netanyahu’nun karşısında sanık sandalyesinde buluyor. Uzun süre kendisini sevilen bir isim haline getiren özelliklerinin halk tarafından hatırlanması için mücadele ediyor. ‘Sevimli ve şımartılmış bir oyuncak ayı’ olmadığını, ‘PlayStation oyunu gibi şekillendirilebilecek biri’ olmadığını, aksine İsrail’i kendi içinden kurtarmak için ulusal bir görev üstlenen bir lider olduğunu kanıtlamaya çalışıyor. Şüphesiz bu zorlu bir mücadele ve başarıya ulaşacağının garantisi yok.


Washington ile Tahran arasındaki diyaloğu ilerletmek için bölgesel girişimler

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, son Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları kapsamında New York’ta. (İran Dışişleri Bakanlığı)
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, son Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları kapsamında New York’ta. (İran Dışişleri Bakanlığı)
TT

Washington ile Tahran arasındaki diyaloğu ilerletmek için bölgesel girişimler

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, son Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları kapsamında New York’ta. (İran Dışişleri Bakanlığı)
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, son Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları kapsamında New York’ta. (İran Dışişleri Bakanlığı)

Tahran, dün Washington ile müzakerelere hazır olduğunu açıkladı. Bu açıklama, iki ülke arasındaki diyaloğun ilerletilmesi amacıyla yürütülen bölgesel girişimlerle eş zamanlı geldi. İran hükümeti sözcüsü Fatıma Muhacerani, “Mantık, diyalog yolunu seçmemizi gerektiriyor; ancak hiçbir koşulda haklarımızdan taviz vermeyeceğiz” ifadelerini kullandı.

Katar Dışişleri Bakanlığı sözcüsü ise Washington ile Tahran arasındaki müzakerelerde ilerleme sağlanması amacıyla temas ve ziyaretlerin sürdüğünü belirtti. Sözcü, istikrarı hedeflediği sürece Mekke İttifakı da dahil olmak üzere bölge ülkelerinin ortaya koyduğu her türlü girişimi Katar’ın desteklediğini belirtti.

Öte yandan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülkenin füze sanayisiyle yakın bağlantıları ile tanınan Mehrdad Ahlaki Kitabçı’yı savunma bakanlığı görevine aday gösterdi. Diğer yandan İran Parlamentosu, Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi hakkında, dini liderin onayı olmaksızın ABD tarafıyla temas kurduğu iddiasıyla soruşturma talebinde bulundu.


 Uydu görüntüleri, İsrail’in hedef aldığı İran nükleer tesisindeki faaliyetlerin yeniden başladığını ortaya koydu

İran’daki Natanz nükleer tesisinin yakınlarında bulunan “Cebel el-Fes” bölgesindeki tünel girişleri, 30 Haziran’da. (Reuters – Vantor)
İran’daki Natanz nükleer tesisinin yakınlarında bulunan “Cebel el-Fes” bölgesindeki tünel girişleri, 30 Haziran’da. (Reuters – Vantor)
TT

 Uydu görüntüleri, İsrail’in hedef aldığı İran nükleer tesisindeki faaliyetlerin yeniden başladığını ortaya koydu

İran’daki Natanz nükleer tesisinin yakınlarında bulunan “Cebel el-Fes” bölgesindeki tünel girişleri, 30 Haziran’da. (Reuters – Vantor)
İran’daki Natanz nükleer tesisinin yakınlarında bulunan “Cebel el-Fes” bölgesindeki tünel girişleri, 30 Haziran’da. (Reuters – Vantor)

“Vantor Technologies” şirketinin geçen eylül ve bu ekim ayında çektiği yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleri, Tahran’ın kuzeydoğusunda bulunan ve İsrail’in “Yükselen Aslan” operasyonu sırasında ortaya çıkarıp hedef aldığı nükleer silah geliştirme tesisi “Min Zedayî”de faaliyetlerin belirgin şekilde yeniden başladığını gösterdi.

Şarku’l Avsat’ın İsrail gazetesi Yedioth Ahronoth’tan aktardığı habere göre saldırının, yer altı tesislerinin yanı sıra çok sayıda binanın da imha edilmesine yol açtığı bildirildi.

İsrail gazetesine göre söz konusu bilgiler, Uluslararası Bilim ve Güvenlik Enstitüsü’nün yayımladığı bir raporda yer aldı.

Son uydu görüntüleri, bölgede kapsamlı temizlik çalışmasının tamamlanmasının ardından tesis çevresinde araç hareketliliğinin yeniden düzenli hale geldiğini gösterdi. Çalışmalar kapsamında enkaz ve molozlar kaldırılırken, tepenin yamacında meydana gelen hasarlar da onarıldı.

Mart 2026’da saldırıya uğrayan bölgelerden birinde ise toprağın tesviye edilmesi ve taşınmasına yönelik çalışmaların sürdüğü görülüyor.