Para ve politika “Rothschild ailesi” adlı efsanede bir araya gelince

Avrupa'nın altın çağına katkıda bulunan Rothschild ailesinin uzantıları başka ülkelere ve kıtalara yayılırken ailenin etrafı komplo teorileriyle dolu hikayelerle ve söylentilerle örüldü

Rothschild ailesinin ataları (AnaBritannica Ansiklopedisi)
Rothschild ailesinin ataları (AnaBritannica Ansiklopedisi)
TT

Para ve politika “Rothschild ailesi” adlı efsanede bir araya gelince

Rothschild ailesinin ataları (AnaBritannica Ansiklopedisi)
Rothschild ailesinin ataları (AnaBritannica Ansiklopedisi)

Rothschild ailesi, özellikle bu ismin 18’inci yüzyılın ortalarından itibaren Avrupa'daki mali piyasalar ve bankacılıkla köklü bağlantılara sahip olması nedeniyle son üç yüzyıldır Avrupa’nın​​ en önemli aileleri arasında yer alıyor.

Peki, bu ailenin geçmişini, tüm tarihi gerçekleriyle ve bazılarının kendilerine bir efsane olarak dayatıldığına inandığı propaganda iddialarıyla yeniden okunmasını gerektiren sebep neydi?

Elbette ünlü Rothschild bankacılık ailesinin bir üyesi olan İngiliz iş adamı Baron Jacob Rothschild'in 87 yaşında ölmesiydi. Bu ölüm, hikâyenin boyutlarını insanlara bir kez daha hatırlattı.

Başarılı bir kariyeri olan Baron Jacob, ilk kez 1963 yılında ailenin yatırım bankası NM Rothschild & Sons'da işe başladı. Ardından İngiltere merkezli The Guardian gazetesinin aktardığına göre 1980 yılında finansçı Sir Mark Weinberg ile birlikte (şu an St. James's Place adıyla bilinen) J Rothschild Assurance Group adlı kendi finans zincirini kurdu.

Fertleri dünyanın dört bir yanına dağılmış halde olan ve insanları meşgul eden bu ailenin adı anıldığında, özellikle gerçeklerin yalanlarla karıştırıldığı modern dönem bilgi bombardımanı nedeniyle bir tür entelektüel inceleme yapılması gerekiyor.

Öyleyse nereden başlamalı?

Rothschild hanedanının kurucusu Mayer Amschel Rothschild

Okuyucuların gözüne ilk çarpan ‘Rothschild’ ismidir. Rothschild kelimesi, ‘kırmızı kalkan’ (Roth-child) anlamına gelen iki kelimenin birleşiminden türemiştir. Kırmızı kalkan,18’inci yüzyılın ortalarında Frankfurt'taki bir Yahudi mahallesinde yaşayan ailenin evinin kapısında asılı bir tabela iken daha sonraları ailenin simgesi haline gelmiştir.

devdefv
Baron Jacob Rothschild (AP)

Ailenin kurucusu Mayer Amschel (Rothschild), Roth-child ifadesini ailesinin soyadı, kırmızı kalkanı da değerlerinin bir simgesi olarak benimsedi. Bronzdan yapılma kırmızı kalkan simgesinin ortasında beş oğlunu simgeleyen beş ok taşıyan bir kol bulunur. Alt kısımda ise ailenin son üç yüzyıldır temel değerleri olarak gördüğü ‘birlik, çalışkanlık ve dürüstlük’ sözcükleri yer alır.

Bankacı olan Mayer Amschel Rothschild, 18’inci yüzyılda başarı üstüne başarı elde ederek Rothschildleri küresel alanda faaliyet gösteren bir bankacı aile haline getirdi. Daha sonra servetini Londra, Paris, Frankfurt, Viyana ve Napoli gibi Avrupa'nın büyük metropollerinde ticari faaliyetlerde bulunan beş oğluna miras bıraktı. Bu da ailenin, hayatın can damarı olan para aracılığıyla her zaman varlığını koruyan ve aktif olan güçlü bir mali ağa sahip olduğunu gösteriyor.

Para, ailenin (başta Almanya olmak üzere) Kutsal Roma İmparatorluğu'nda ve ‘üzerinde güneş batmayan imparatorluk’ Birleşik Krallık'ta soylu aileler arasında yer almasının önün açtı.

Rothschild ailesi 19’uncu yüzyılda, hem dünyadaki hem de modern dünya tarihindeki en büyük özel servete sahipti.

Bu servet, 20’nci yüzyıla gelindiğinde özellikle nesilden nesle geçerek, çocuklar ve torunlar arasında paylaştırıldıktan sonra azalmaya başladı. Her ne kadar hepsi bir süre aynı alanlarda yani finans ve bankacılık alanlarında faaliyet göstermeye devam etseler de daha sonra emlak, madencilik, enerji, tarım ve şarapçılık alanlarına da yönelmeye başladılar.

Rothschildler, siyasi ve sivil rollerini yerine getirmekten de hiç kaçınmayıp ABD’de, Avrupa'da ve dünyanın diğer ülkelerinde hayatları boyunca belirgin izler bıraktılar.

Ancak burada sorulması gereken en önemli sorulardan biri şu:

“Rothschild ailesine yöneltilen ve yöneltilmeye devam eden suçlamaların başlıca ve doğrudan sebebi Mayer Rothschild'in (1744-1812) yaşadığı ve çalıştığı dönemde Avrupa'daki antisemitizm miydi?

Aile kurucusunun mali zekasıyla erken dönemde atılan temeller

Rothschild ailesinin tarihiyle Avrupa'daki Yahudi varlığı arasındaki bağ neredeyse hiç kopmamıştır. Aile, başta ‘Engizisyon mahkemeleri’ olmak üzere tarihteki bir olay nedeniyle büyük hayati zorluklarla karşı karşıya kalmıştır. Bu yüzden Avrupa’daki ​​Yahudi ailelerin çoğu, herhangi bir Avrupalı kralın istediği anda kendilerinden alabileceği topraklar ve gayrimenkuller edinmek yerine, para ve bankacılık sektörü gibi hızlı gelişen alanlara yöneldiler.

Ailenin kurucusu Mayer A. Rothschild, ölmeden önce aileyi çok zekice bir finansal yöntemle organize etti. İmkanları açısından bazı Avrupa ülkelerini geride bırakan, eşi ve benzeri görülmemiş bir mali ağın temellerini attığı söylenebilir.

Mayer A. Rothschild, çocuklarını ve torunlarını Avrupa’nın beş ülkesine (İngiltere, Fransa, İtalya, Almanya ve Avusturya) gönderdi ve onlara, o dönem dünyanın en önemli ülkelerinde çalışmak üzere görevler verdi.

Söz konusu ülkelere yerleşen ailenin her kolu için bir finans kurumu kurmaya ve aralarında yakın bir bağ oluşturmaya çalışan Mayer A. Rothschild, bu kurumlar arasında yüksek hızda bilgi alışverişine ve uzmanlık aktarımına olanak tanıyan, maksimum düzeyde fayda ve kâr elde edilmesini sağlayan kurallar getirdi.

Mayer A. Rothschild’in ailesinin finans alanındaki nüfuzunun haritası, Almanya'yı oğlu Amschel’e, Avusturya'yı oğlu Salomon'a, Birleşik Krallığı oğlu Nathan'a ve Fransa'yı oğlu James'e teslim ettikten sonra ortaya çıktı.

Burada üzerinde durup derin düşünmeyi gerektiren ilginç nokta ise Mayer A. Rothschild’in o dönem henüz devlet olarak ilan edilmemiş olan Vatikan Şehri'ne olan yoğun ilgisidir. Son derece zeki bir adam olan Mayer A. Rothschild, ‘Katolik Kilisesi’nin başta Avrupa kıtasının tüm ülkeleri olmak üzere dünya genelinde de önemli ve etkili bir rol oynadığını kavramıştı. Bundan dolayı o dönemde Vatikan'da gelişmiş finans merkezleri olmamasına rağmen oğlu Karl'ı oraya yerleştirdi.

Mayer A. Rothschild’in zekası, ailesinin coğrafi ve demografik dağılımı ve kollarının dünya geneline yayılmalarıyla sınırlı değildi. Mayer A. Rothschild, ailenin bütünlüğünü ve devamlılığını sağlayan kırmızı çizgiler çizerek ‘ailenin soy saflığını’ da koruma altına almıştı. Bunun için beş oğlu arasındaki ilişkileri, evliliklerinden başlayarak çeşitli düzeyler belirledi. Zamanla ailenin genişleyeceğini ve torunların daha sonra aile dışından evlenmeyi tercih edeceğini tahmin ettiğinden seçecekleri eşlerin zengin ve statü sahibi Yahudi ailelerden olması gerektiğini şart koştu. Böylece ailenin Avrupa kıtasındaki nüfuzu güçlenecekti.

dscvdev
Ailenin şu anki baronu Nathaniel Rothschild'in arması (Sosyal medya siteleri)

Fakat Rothschild ailesinin sadece barış zamanlarında değil, savaş zamanlarında da oynadıkları önemli ve hayati rol, ailenin hikayesindeki en ilginç sorudur. Nasıl oldu da finans ve bankacılık ağlarını, başta Birleşik Krallık olmak üzere bazı ülkelerin komşularıyla, özellikle de Fransa ile olan savaşlarında yardım ve destek için kullanabildiler?

Nathan Rothschild ve Birleşik Krallığa savaşlarında verdiği destek

Metinde Rothschild ailesinin Fransa ile olan savaşları sırasında Birleşik Krallığı destekleyen rolünden bahsedilmesi gerekiyor. Zira 1803-1815 yılları arasındaki dönemde gücün nasıl elde edildiğine dair kapsamlı detaylar söz konusu.

Nathan Rothschild, Rothschild ailesinin Birleşik Krallık’taki planlarının ve işlerinin başındaki isimdi. Artık herkes ailenin başta külçe altın olmak üzere büyük bir servet biriktirdiğini biliyor.

Nathan Rothschild'in Birleşik Krallık ordularının, özellikle de ünlü İngiliz General Mareşal Arthur Wellesley komutasındaki orduların donatılmasında nasıl önemli bir rol oynadığı tarihi belgelerde yer alıyor. Nathan Rothschild, Birleşik Krallığın müttefiklerine mali destek sağlamanın yanı sıra, külçe altın sevkiyatlarını organize ederek savaş giderlerinin finansmanında da etkili ve önemli bir rol oynadı. Rakamlardan bahsetmişken, Nathan Rothschild, Birleşik Krallığın müttefiklerine bugün yaklaşık bir milyar ABD doları değerinde olan yaklaşık 9,8 milyon İngiliz Sterlini sağladı.

Avrupa, o dönem iç savaşlar ile uluslararası savaşlar arasında kalan ve 1648 yılında Vestfalya Barış Antlaşması imzalanana kadar durmayan Otuz Yıl Savaşları'nın neden olduğu acıları yaşıyordu.

Rothschild ailesi, Avrupa’ya hakim olan bu atmosferden nasıl yararlanacağını biliyordu ve savaşların yaşandığı kıtada altın sevkiyatı için casuslardan bir ağ oluşturdu.

Ailenin kurucusu Mayer A. Rothschild’in ustaca planı yavaş yavaş meyve vermeye başlamış gibi görünüyordu. Siyasi ve askeri açıdan Avrupa başkentlerinde ve gelişmiş merkezlerde görevlendirilen kardeşlerin dördü, Birleşik Krallık’taki kardeşleri Nathan'a önemli haberleri ve çok gizli bilgileri sağlıyorlardı. Nathan'a özellikle piyasalarda avantaj sağlayacak ve Rothschild'lerin evini İngiliz hükümeti için daha da değerli bir yer haline getirecek finansal haberleri ve gizli bilgileri aktarıyorlardı.

Nathan ve kardeşlerinin özellikle General Arthur Wellesley'in eliyle Fransa İmparatoru Napolyon'un mutlak yenilgisiyle sonuçlanan Waterloo Muharebesi sırasında Birleşik Krallığın savaşan ordularının tam kalbinde gözleri ve kulakları olduğuna şüphe yok.

Nathan askeri bilgileri önemli mali çıkarlara nasıl dönüştüreceğini iyi biliyordu. Waterloo Muharebesi zaferinden sonra hemen Birleşik Krallığın ihraç ettiği devlet tahvillerini satın aldı ve iki yıl bekledi. Bu bekleyişin ardından 1917 yılında tahvilleri yüzde 40 kârla sattı.

Nathan, olağanüstü bir mali zekaya sahipti. Devlet tahvilleriyle ilgili anlaşma, o dönem için çok yüksek bir fiyat olduğundan finans tarihindeki en cesur anlaşma olarak nitelendirildi. Rothschild ailesinin elindeki mali güç göz önüne alındığında elde edilen bu kâr, yine o dönem için çok büyük bir miktardı.

Rothschild ailesinin Mayer A. Rothschild’in torunları aracılığıyla nesiller boyu devam eden faaliyetleri, ‘yaşlı kıtayla’ (Avrupa kıtası) sınırlı kapmayıp ötesine uzandı.

Bu kadar da değil. Nathan'ın ölümünden sonra ailenin baronluğu en büyük oğlu Lionel Nathan Rothschild’e geçti. Lionel, ailenin İngiliz başkentindeki hisselerinin yönetimini devraldı.

İngiliz Avam Kamarası’nın ilk Yahudi üyesi olan Lionel, Kırım Savaşı'nın giderlerinin finansmanı için 16 milyon sterlin değerinde bir kredinin ayarlanması da dahil olmak üzere önemli mali işlerde yer aldı.

Lionel ayrıca Birleşik Krallık Başbakanı Benjamin Disraeli'ye (1804-1881) 1875 yılında Mısır'ın Süveyş Kanalı hisselerinden pay satın alması için gerekli mali desteği sağladı. Bu işlem, Birleşik Krallık Hazinesi'nden uzakta, tam bir gizlilik içinde yürütüldü ve tamamlanana kadar İngiliz Avam Kamarası’na bu konuda bilgi verilmedi.

Lionel N. Rothschild, aynı zamanda Mısır Valisi (Hidivi) İsmail Paşa’ya ve o dönemde devasa borçları olan Mısır’ın ileri gelenlerine bol miktarda kredi sağladı.

Lionel N. Rothschild ailenin bu iki ülkedeki kollarıyla iş birliği yaparak, Mısır'dan Fransa ve Avusturya'ya,uzanan demiryolları döşenmesi için başlatılan çalışmalara katıldı.

Bu projeleri, ailenin demiryolları projeleri başlatan ilk ülke olan Birleşik Krallık’taki kollarının uzmanlık ve deneyim alışverişini yansıtan öneminin ve başarısının boyutunu anladıktan sonra başlatan Lionel N. Rothschild, kendi adını taşıyan vakıf aracılığıyla İngiliz asıllı Güney Afrikalı politikacı ve kaşif Cecil John Rhodes'un Güney Afrika'da büyük bir elmas üretim ve ticaret imparatorluğu kurma çabalarını da finanse etti.

fervbfr
James Mayer de Rothschild tarafından yaptırılan ressam Eugène Lamy'ye yaptırılan ‘Le Grand Hall du château de Ferrières’ (Ferrières Kalesi'nin Büyük Salonu) adlı malikanesinin suluboya tablosu (Christie's)

Rothschild ailesi ve İsrail Devleti'nin kuruluşuna verdiği destek

Peki, Rothschild ailesinin İsrail Devleti'nin kuruluşunda herhangi bir rolü var mı?

Bu soruya cevap verebilmek için derinlemesine bir araştırma yapmanın yanında çok fazla nesnellik ve güvenilirliğe ihtiyaç var. Çünkü bunu yapmaya kalktığımızda adeta tersten okumaya benzeyen ilginç gerçeklerle karşı karşıya kalıyoruz.

Rothschild ailesi, 19’uncu yüzyılın sonlarında hepsi olmasa da genel olarak Avrupa ülkelerinin çoğuna ve özelde Birleşik Krallığı benimseyen diğer zengin Yahudi aileler gibi Siyonizm'in politik kurucusu Theodor Herzl’in Filistin topraklarında Yahudiler için bir ulus devlet kurma önerisini reddediyor gibi görünüyordu, ama neden?

Söz konusu aileler, bu fikrin sadakat açısından yol açabileceklerine dair bir endişe taşıyorlardı. Bu fikir, o dönem için toplumsal duruşlarını ve elbette mali durumlarını tehdit ediyordu. Mesele, Rothschild ailesinin, Herzl'in fikrine ve çağrısına karşı çıkan ve o dönemde ‘İngiliz-Yahudi Birliği’ adlı bir örgüt kurulmasına katkıda bulunduğu noktaya kadar geldi.

Rothschild ailesi bu tutumunu uzun süre devam ettirdi mi?

Tarih, bir tutumun daha sonra değiştiğini ortaya koymuştur. Bu tutum değişikliğinin arkasında, Filistin topraklarında bir Yahudi devleti kurulmasının Birleşik Krallık İmparatorluğu'nun çıkarlarına hizmet ettiği şeklinde daha geniş ve kapsamlı bir anlayış yatıyordu. Beklenen bu durumu destekleyen de Doğu Avrupa’da yaşayan ​​Yahudilerin Filistin'e göçünü İngiltere ve Batı Avrupa'dan uzaklaştıracak pratik bir çözüm olarak sunulması oldu.

Tarihi veriler, ailenin Birleşik Krallık’taki kolunun baronu ve oradaki Yahudi cemaatinin lideri Lionel Rothschild’in (1868-1937) kendisini İsrail'in ilk Cumhurbaşkanı Chaim Weizmann'a ve Polonyalı Yahudi gazeteci ve yazar Nahum Sokolow'a yakın hissettiğini ve bu iki ismin, Lionel Rothschild’i Yahudilerin Filistin topraklarında bir Yahudi devleti kurmaları için Birleşik Krallık hükümetinden yardım istemeye ikna edebildiklerini ortaya koyuyor.

Bu konuda hiç tereddüt etmeyen Lionel Rothschild, Balfour Deklarasyonu’nun yayımlanması ve Birinci Dünya Savaşı sırasında İngiliz Ordusu içinde ‘Yahudi Lejyonu’ adlı bir birlik kurulması için çaba sarf etti.

Ardından ailenin Fransa'daki kolunun lideri olan Edmond Rothschild (1845-1934), Yahudilerin Filistin'e göçünün finanse edilmesinde ve göç sırasında güvenliklerinin sağlanmasında rol oynadı. Daha sonra kendi adını taşıyan ve 1967 yılında İsrail ile Dayanışma Komitesi'nin başkanlığını üstlenen torunu, 1950'li ve 1960'lı yıllarda İsrail'e büyük yatırımlarda bulundu.

Komplo teorisiyle hedef alınan Rothschild ailesi

Rothschild ailesi geçmişte komplo teorileriyle hiç kandırıldı mı?

Komplo teorileri, meseleleri ve gerçekleri güç ve nüfuz sahiplerinin ‘entrikalarına’ indirgeyen ve bu karmaşık gerçeklerin basit ve yüzeysel bir anlatısını aktaran sahte hikayelerdir. Bu hikayelerle nüfuz sahiplerinin olayların gidişatını etkiledikleri, dünyadaki önemli gerçeklerin bir kısmının ya da tamamının onların isteklerine göre değiştirdikleri, modern dünyamızda olup biteni kontrol ettikleri iddia edilir.

Bu teoriler iki yönlü olarak birbirini destekliyor. Bunlardan birincisi yukarıdan aşağı yönlü olarak Rothschild ailesinin kurucusu Mayer A. Rothschild’in eleştiri oklarının hedefi olduğunu ve Avrupa kıtasının imkanlarını mali olarak manipüle ettiğine dair hikayeler anlatıldığını görüyoruz. İkincisi ise aşağıdan yukarı yönlü olarak Mayer A. Rothschild’in modern çağda yaşayan torunları aracılığıyla ailenin ve çeşitli kollarının şikayet ettiği konunun da bu olduğunu görüyoruz.

Belki de Rothschild ailesini inceleyen biri, 300 yıl öncesinden bugüne aileyle ilgili anlatılan çeşitli hikayeler arasında radikal bir ilişki olduğunu görecektir.

Avrupalılar, 19’uncu yüzyılda birçok sanatsal çizimi biliyordu. Bu da Mayer A. Rothschild ve ailesinin imajını çarpıtmaya katkıda bulundu. Belki de o dönem Avrupa'da hüküm süren ve İkinci Dünya Savaşı'nın sonuna, Nazilerin Yahudi soykırımı nedeniyle tüm kıta vicdan azabı çekene kadar da sürmeye devam eden antisemitizm (Yahudi karşıtlığı) buna yardımcı olmuştu.

Ailenin halen kötü şöhretle anılmaya devam etmesinin belki de en ilginç kavşaklarından biri, Kovid-19 salgınının ortaya çıktığı dönemde ailenin virüsle ilişkilendirilmesi, virüsün yayılmadan yıllar önce ortaya çıkacağını bildiği ve aşı üreten şirketlerden maddi kazanç elde etmek için sessiz kaldığı şeklindeki haberlerin yayılması olabilir.

Aileyle ilgili yalan gibi görünen haberler arasında, gerçek dışı görünen bir rakam olan yaklaşık 500 trilyon dolara sahip olduğu ve ABD Federal Bankası'nın (FED) yarı ortağı olduğuna dair iddialar da yer alıyor.

Buradan bakıldığında Rothschild ailesinin fertleri, ‘dünyanın bütün günahlarından’ ve son otuz yılda insanlığın başına gelen ‘tüm hastalıklardan’ sorumlu gibi görünüyorlar.

Belki de bir finans imparatorluğunu yöneten böylesine efsanevi bir ailenin kendi çıkarlarını gözetmesi, ülkelerle ve hükümetlerle anlaşmalar yapması ve başka kurumlarla ve başta ABD’deki Rockefeller ailesi olmak üzere çeşitli ailelerle köken ve yol bakımından neredeyse benzer olan ilişki ağları örmesi gerekiyordur. Ancak her halükarda gerçek iki uç noktanın arasında bir yerde kalıyor ve birçok gerçeği yanılsamalarla iç içe geçiren komplocu hafıza harekete geçiyor.

Papa Francis aile fertlerinin elini öptü mü?

Rothschild ailesiyle ilgili son yıllarda dünyanın dört bir yanında çıkan haberlerden biri de 2020 yılının haziran ayı başlarında yayınlanan ve Papa Francis’in Vatikan’da Rothschild ailesinin zengin üyelerinin elini öperken görüldüğü bir görseldi.

O dönemde İtalyan göstergebilimci ve filozof Umberto Eco, Papa’yı ‘ahmaklar lejyonu’ olarak tanımladığı bu ünlü ve zengin aileye dalkavukluk yapmakla suçlayarak, Papa’ya karşı yoğun bir eleştiri kampanyası başlattı. Eco, olayın arkasında Vatikan Şehri ile Rothschild ailesi arasındaki derin mali ilişkilerin olduğunu, özellikle Avrupa'da, Papa Francis'i eski çağlardan beri Avrupa'da faaliyet gösteren gizli gruplarla, özellikle de Masonlarla ilişkileri olmakla suçlayan sesler yükseldiğinden belki de durumun mali ilişkilerden daha karmaşık olabileceğini öne sürdü.

Görsel, çeşitli yorumlarla dünyaya servis edildi. Hatta bir yorumda, “Hıristiyan dininde Papa dışında herkes Papa’nın elini öperken o da bu ailenin elini öpüyor” ifadeleri yer aldı. Tüm bunlar Papalık Makamı’nın statüsüne gölge düşürdü.

Peki görsel gerçek miydi yoksa Vatikan ile Rothschild ailesi arasındaki komplolar için kullanılan bir araç mıydı?

Ancak gerçek tamamen farklıydı. Papa Francis, 25 Mayıs 2014 tarihinde, yani görselin ortaya çıkmasından birkaç gün önce Kudüs ve Beytüllahim'i kapsayan Kutsal Topraklar’a yönelik bir ziyaret turuna başladı.

Bu ziyaret turu çerçevesinde Papa Francis, İkinci Dünya Savaşı sırasındaki Yahudi soykırımında hayatını kaybeden Yahudilerin anısına Kudüs'te inşa edilen Yad Vashem anıtını ziyaret etti ve burada anıt meşalesini yakarak çelenk koydu.

Papa ayrıca dönemin İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres, Başbakanı Binyamin Netanyahu ve hahamların katılımıyla soykırımdan sağ kurtulanlar için saygı duruşunda bulundu.

Burada Nazilerin yaptıklarından duyduğu üzüntüyü dile getiren Papa Francis, “Sen kimsin, insan mı? Artık seni tanımıyorum. Sen kimsin, insan mı? Kim oldun? Hangi vahşeti gerçekleştirmeyi başardın? Kendini iyinin ve kötünün efendisi ilan edebileceğini sana kim söyledi? Kim seni Tanrı olduğuna inandırdı? Kardeşlerinize işkence edip öldürmekle kalmadınız, kendinizi Tanrı olarak gördüğünüz için onları kendinize kurban ettiniz” ifadelerini kullandı.

Papa, o gün törene katılan ve Nazilerin soykırımından sağ kurtulan altı kişinin elini öptü. Sosyal medyada bu kişilerin Rothschild ailesinin üyeleri olduklarına dair söylentiler ortaya atıldı.

En nihayetinde bir ailenin ne melek ne de şeytan olduğu iddia edilebilir. Gerçekse her zaman bir yanda göreceli, diğer yanda iki uç ya da aşırı uçlar arasında bir yerde kalmaya devam eder.

*Bu makale Şarku’l Avsat tarafından Independent Arabai’dan çevrilmiştir.



Epstein’ın ölümüyle ilgili gizem yeniden gün yüzüne çıktı... Bir adli tıp uzmanı, intihar anlatısı hakkında şüpheler dile getirdi

Jeffrey Epstein (AP)
Jeffrey Epstein (AP)
TT

Epstein’ın ölümüyle ilgili gizem yeniden gün yüzüne çıktı... Bir adli tıp uzmanı, intihar anlatısı hakkında şüpheler dile getirdi

Jeffrey Epstein (AP)
Jeffrey Epstein (AP)

Bir adli tıp uzmanı, cinsel suçlardan hüküm giymiş ABD’li iş insanı Jeffrey Epstein’ın ölümüne ilişkin yeni bir tartışma başlattı. Uzman, otopsi fotoğrafları ve raporları üzerinde yaptığı incelemenin, Epstein’ın 2019 yılında New York’taki hücresinde kendini asarak intihar etmediğine, boğularak öldürülmüş olabileceğine işaret ettiğini açıkladı. Resmî tıbbi soruşturmada ise ölümün intihar olduğu sonucuna varılmıştı.

Prof. Dr. Michael Freeman, İngiliz BBC kanalına verdiği röportajda, New York’taki adli tabip dosyasını ve dosyada yer alan fotoğrafları inceledikten sonra Epstein’ın vücudunda görülen yaralanmaların saldırıya uğradığına işaret ettiği sonucuna vardığını söyledi.

Freeman, incelemesinde sol omuzda derin kanama ve yüze darbe alındığıyla uyumlu görünen yaralanmalar tespit ettiğini belirtti.

Freeman ayrıca, bulguların bir bağlama aracı (halat veya kumaş gibi) kullanılarak boğulma ihtimaliyle daha fazla örtüştüğünü düşündüğünü ifade etti. Söz konusu aracın daha sonra Epstein’ın cesedini hücresindeki yüksek yatağa asmak için kullanılmış olabileceğini kaydetti. Epstein’ın boynundaki bağ izinin üzerinde tırnak izlerine benzeyen izler bulunduğunu belirten Freeman, bunun ‘özellikle arkadan gerçekleştirilen boğma eylemiyle uyumlu olduğunu ve kurbanın boynundaki bağı çıkarmaya çalıştığına işaret ettiğini’ söyledi.

Freeman, “Yaralanmalar ile cesedin bulunduğu şekil birbiriyle örtüşmüyor. Dolayısıyla geriye tek bir açıklama kalıyor: Ölüm bir cinayet sonucunda gerçekleşti” dedi.

Freeman, Epstein’ın cesedi asılı bulunduğu yerden indirilmeden önce çekilmiş herhangi bir fotoğrafın bulunmadığına da dikkat çekti. Böyle bir fotoğrafın, cezaevinde asılarak gerçekleşen ölüm vakalarına ilişkin soruşturma prosedürlerinin bir parçası olması gerektiğini savundu.

Buna karşılık, ABD Adalet Bakanlığı’nın bir raporunda, Epstein’ı bulan gardiyanın hemen başka bir meslektaşını çağırdığı, ardından cesedi yere indirdiği ve canlandırma çalışmalarına başladığı belirtildi.

Raporda, Epstein’ın ölümünün, intihar edebileceğine ilişkin endişeler nedeniyle kısa süreliğine gözetim altında tutulmasından yaklaşık bir ay sonra gerçekleştiğine dikkat çekildi.

Freeman’a, delillere ilişkin değerlendirmesinin doğru olması durumunda Epstein’ı kimin öldürmüş olabileceği sorulduğunda, “Hiçbir fikrim yok” yanıtını verdi. Freeman, “Bu konuda bir görüşüm yok” diye ekledi.

Freeman’ın açıklamaları, 10 Ağustos 2019’da New York’un Manhattan bölgesindeki federal gözaltı merkezinde ölü bulunan Epstein’ın ölümünün koşullarına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Epstein, reşit olmayan kız çocuklarının cinsel istismarı amacıyla bir ağ yönetmekle suçlanıyor ve yargılanmayı bekliyordu.

Otopsinin yapıldığı dönemde New York Baş Adli Tabibi olarak görev yapan Barbara Sampson, 2019 yılında yaralanmaların asılarak intiharla uyumlu olduğu sonucuna varmıştı. Sampson, boğularak öldürülme vakalarında görülmesi beklenen savunma amaçlı yaralanmalara ilişkin herhangi bir bulgu bulunmadığını vurgulamıştı.

Sampson daha önce yaptığı açıklamada, “Bay Epstein’ın ölüm nedeni ve şekline ilişkin vardığımız sonucu tamamen destekliyorum” ifadesini kullanmıştı.

Freeman, otopsiye ait fotoğrafları ve tıbbi dosyaları, kardeşinin öldürüldüğünü en başından beri savunan Mark Epstein’dan temin etti.

Uzman, çalışmasının bağımsız olduğunu ve bu incelemeyi hazırlaması karşılığında Mark Epstein’dan herhangi bir ücret almadığını belirtti.

Bununla birlikte Freeman’ın ulaştığı sonuçlar, şu ana kadar bağımsız uzmanların bilimsel değerlendirmesinden geçmedi.

Freeman daha önce ABD’de savcılar adına, polis gözetimindeyken hayatını kaybeden kişilerin ölüm nedenlerini belirleyen uzman olarak görev yapmıştı. Bu davalar arasında Minnesota eyaletinde görülen George Floyd davası da bulunuyor.

Epstein, 2008 yılında reşit olmayan bir kız çocuğunu fuhşa teşvik etmekten hüküm giymiş ve cinsel suçlular siciline kaydedilmişti. Suçunu kabul etmesi karşılığında yapılan anlaşma sayesinde ağır hapis cezasından kurtulmuştu.

Aradan 11 yıl geçtikten sonra, reşit olmayan kız çocuklarının cinsel istismarı amacıyla bir ağ yönetmekle suçlanan Epstein, New York’taki hücresinde ölü bulunduğunda yargılanmayı bekliyordu.


Trump-Putin-Şi zirvesi: Yeni bir uluslararası düzene mi yoksa daha derin bir bölünmeye mi doğru?

Rus sanatçı Alexey Sergienko'nun “Shenzhen 26” adlı yeni pop art eseri, Çin'in Shenzhen kentinde yapılacak Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesi vesilesiyle Trump, Putin ve Şi Jinping'i tasvir ediyor (Reuters)
Rus sanatçı Alexey Sergienko'nun “Shenzhen 26” adlı yeni pop art eseri, Çin'in Shenzhen kentinde yapılacak Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesi vesilesiyle Trump, Putin ve Şi Jinping'i tasvir ediyor (Reuters)
TT

Trump-Putin-Şi zirvesi: Yeni bir uluslararası düzene mi yoksa daha derin bir bölünmeye mi doğru?

Rus sanatçı Alexey Sergienko'nun “Shenzhen 26” adlı yeni pop art eseri, Çin'in Shenzhen kentinde yapılacak Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesi vesilesiyle Trump, Putin ve Şi Jinping'i tasvir ediyor (Reuters)
Rus sanatçı Alexey Sergienko'nun “Shenzhen 26” adlı yeni pop art eseri, Çin'in Shenzhen kentinde yapılacak Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesi vesilesiyle Trump, Putin ve Şi Jinping'i tasvir ediyor (Reuters)

Futoshi Matsumoto

13 Kasım'da Beyaz Saray, Başkan Donald Trump'ın APEC zirvesi kapsamında 19 Kasım'da Shenzhen'de Çinli mevkidaşı Şi Jinping ve Rus mevkidaşı Vladimir Putin ile görüşeceğini doğruladı. Bu, üç liderin yalnız başına yapacağı ilk görüşme olacak.

Aynı gün, Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, Dublin'de Avrupa'nın Ukrayna barış görüşmelerine Avrupa Birliği ve E5 ülkelerinden (Almanya, Fransa, İtalya, Polonya ve İngiltere) oluşan bir heyetle katılacağını açıkladı.

Bir şehirde üç, diğerinde altı koltuk. O gün mesele, masada ne söyleneceği değil, kimlerin oturacağı olacaktır.

 Konuk listesi gündemden önce geliyor

Shenzhen toplantısının detayları sınırlı kalmaya devam ediyor. Üst düzey bir ABD yetkilisi, Washington'un toplantının bir anlaşmayla sonuçlanmasını beklemediğini, bunun yerine kendisini nükleer silahların azaltılması konusunda üçlü bir diyaloğun başlangıcı olarak gördüğünü söyledi. İran'ın da gündemde olacağını, Ukrayna'nın ise görüşülecek konular arasında yer almayacağını ekledi.

Ancak Moskova farklı bir sürece işaret ediyor. Putin'in Yardımcısı Yuriy Uşakov, iki başkanın Ukrayna'daki çözümün “tüm yönlerini” görüşmeye devam edebileceğini söyledi. Bir ABD gazetesi, Putin'in savaşı sona erdirmek için bir çerçeve oluşturma umuduyla toplantıyı önerdiğini bildirdi.

sdxvfgb
Sanatçı Gholam Zolkifli'nin Çin Devlet Ba şkanı Şi Jinping, ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'i tasvir eden eseri, 2 Ağustos 2025'te Surabaya'daki ARTSUBS sergisinde (AFP)

Pekin’e gelince büyük ölçüde sessiz kaldı. Çin Dışişleri Bakanlığı sadece taraflarla temas halinde olduğunu belirtti. Haberler, Şi Jinping'in başından beri toplantı konusunda hevesli olmadığına işaret etti; zira üç nükleer güçten en küçüğü olan Çin, nükleer savaş başlığı sayısına sınırlama getirilmesinin görüşülmesini pek çıkarına görmüyor.

Üç tarafın öncelikleri farklı olsa da, toplantı yine de gerçekleşecek. Davetliler, görüşülecek konular henüz netleşmeden önce belirlenmişti. Bu anın önemi de burada yatıyor.

Küresel askeri harcamaların yarısı

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü'ne (SIPRI) göre, 2025 yılında küresel askeri harcamalar rekor seviyeye ulaşarak 2,887 trilyon dolara yükseldi. Bu harcamanın neredeyse üçte biri, yüzde 33'lük payla Amerika Birleşik Devletleri'nde gerçekleşirken, onu yaklaşık yüzde 12 ile Çin ve ardından yüzde 6,6 pay ile Rusya takip etti. Bu üç ülke birlikte küresel askeri harcamaların yüzde 51'ini oluşturdu. Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya, dünyadaki kullanılabilir nükleer savaş başlıklarının yaklaşık yüzde 83'üne sahipken, yaklaşık 620 savaş başlığı içeren Çin'in cephaneliği diğer tüm ülkelerden daha hızlı bir şekilde büyüyor.

Kremlin, toplantıyı “son derece önemli” olarak nitelendirirken bile, Shenzhen'de varılacak herhangi bir anlaşmanın diğerlerine dayatılamayacağını vurguladı

 Ancak ekonomik tablo oldukça farklı. Uluslararası Para Fonu (IMF) tahminlerine göre, Amerika Birleşik Devletleri küresel GSYİH'nin yaklaşık yüzde 25,5'ini, Çin yüzde 16,8'ini oluştururken, Rusya'nın payı ancak yüzde 2'ye ulaşacak. Ekonomik olarak, Rusya toplantıdaki iki ortağından önemli ölçüde daha zayıf görünüyor.

Yalta hayaleti

Yalta adı hızla yeniden gündeme geldi. Rusya'nın şimdi ilhak ettiğini iddia ettiği Kırım'daki bu şehirde, Roosevelt, Churchill ve Stalin Şubat 1945'te savaş sonrası düzeni belirlemek için bir araya gelmişti.

Yalta Konferansı, toplantıda temsilcisi olmayan ülkelerin kaderini belirlemişti. Polonya'nın sınırları ve hükümeti, sekiz oturumun yedisinde ele alınmıştı; sürgündeki hükümeti ise Londra'da bulunuyordu. Washington ve Moskova, gizli bir anlaşmayla, Çin'in Mançurya'daki limanları ve demiryolu hatları ile ilgili düzenlemeler üzerinde anlaşmıştı; Chiang Kai-shek'in (ya da Çan Kay Şek) ise bundan ancak dört ay sonra haberi olmuştu. Sovyetler Birliği'nin Japonya'ya karşı savaşa girmesi karşılığında, aynı anlaşma, Güney Sahalin ve Kuril Adaları'nın Sovyetler Birliği'ne verilmesini öngörüyordu; böylece Tokyo ve Moskova arasındaki süregelen toprak anlaşmazlığının temeli atılmış oldu. Haberler, o dönemde Stockholm'deki Japon askeri ataşesinin anlaşmayı ifşa ettiğini, ancak uyarısının ciddiye alınmadığını gösteriyor. Tokyo buna rağmen Moskova'dan barış için arabuluculuk yapmayı talep etmeye devam etti. Elde edilen ancak kullanılmayan istihbarat değersizdir.

dsergrt
İngiltere Başbakanı Winston Churchill, ABD Başkanı Franklin Roosevelt ve Sovyet Komünist Partisi Genel Sekreteri Joseph Stalin, Kırım'ın Yalta kentinde düzenlenen Müttefikler Konferansı'nda, 4 Şubat 1945 (AFP)

Yalta'da kararlaştırılanlar sadece ülkelerin kaderi değil, aynı zamanda koltukların dağılımıydı. Konferansta, Güvenlik Konseyi'ndeki veto yetkisi üzerinde anlaşmaya varıldı ve Stalin'in ısrarıyla Ukrayna, Birleşmiş Milletler'de bağımsız bir koltuk elde etti. Bugünse Ukrayna, kaderinin tartışılabileceği odadan dışlanma tehdidiyle karşı karşıya. Cumhurbaşkanı Zelenski, etki alanlarının bölünmesine geri dönüleceği konusunda uyarıda bulundu. İronik bir şekilde, Kremlin'in kendisi bu karşılaştırmayı değersizleştirmeye çalıştı, toplantıyı “son derece önemli” olarak nitelendirirken bile, Shenzhen'de varılacak herhangi bir anlaşmanın diğerlerine dayatılamayacağını vurguladı.

Daha önce Trump'ın iktidara dönüşüyle ​​şekillenmeye başlayan dünyanın “Yalta anı”nı yaşadığı tanımlamasında bulunmuştum. Shenzhen'de bu an daha da belirgin. Ancak bugün yaşananlar 1945'te yaşananlardan çok farklı. O zamanlar “Büyük Üçlü”, ortak düşmanlıklar, paylaşılacak ganimetler ve Birleşmiş Milletler merkezli uluslararası bir düzen kurma ortak çıkarıyla birleşmiş, savaştan zaferle çıkan devletlerin liderleriydi. Bugün ise üç liderin ne ortak bir düşmanı ne de tek bir zaferi var; aksine, her biri diğer ikisini ana rakipleri olarak görüyor.

Yalta Konferansı, büyük savaşı sonuna yaklaşan bir dünyayı organize etmek için toplanmıştı. Öte yandan Shenzhen toplantısı, sonu görünmeyen çok sayıda çatışmanın ortasında gerçekleşiyor.

Avrupa kendisine altı koltuk ayırtıyor

10 Kasım'da Ukrayna, Rusya ve Amerika Birleşik Devletleri, Abu Dabi'de iki günlük görüşmeler gerçekleştirdi; bu da Körfez başkentlerinin büyük güç diplomasisindeki artan rolünün bir başka göstergesiydi. ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Putin'in bir sonraki görüşme turuna Avrupa'nın da katılmasına onay verdiğini söyledi, ancak Kremlin bunu doğrulamadı. Moskova uzun zamandır Avrupa'yı arabulucu değil, çatışmanın bir tarafı olarak görüyor.

Koltuklar sadece güçle kazanılmaz. Diplomasiyi ustaca kullananlar veya masada bulunmaları diğer taraflarca gerekli görülenler tarafından ele geçirilebilirler. Avrupa tam olarak bunu yaptı

Haberler, Washington, Kiev ve Moskova'nın Avrupa'nın tek bir temsilci tarafından temsil edilmesini tercih ettiğine, ancak AB liderlerinin bu seçeneği reddettiğine işaret etti. Tek bir temsilci, tüm Avrupalıları tek bir taviz vermeye zorlayabilirken, birden fazla temsilci müzakereleri yavaşlatabilir ancak Avrupa'nın saflarını bozma girişimlerini daha da zorlaştırabilir.

Avrupa maliyetin önemli bir kısmını üstleniyor. AB, 2026 ve 2027 için 90 milyar avroluk bir kredi hazırlıyor ve Patriot füze sistemi gibi sistemler hâlâ Amerika Birleşik Devletleri tarafından sağlanıyor.

Bu nedenle Avrupa, herhangi bir anlaşmanın sadece finansörü olmak değil, müzakerelerin bir tarafı olmak istiyor. Ancak şimdilik temsili, ulusal güvenlik danışmanları düzeyinde kalacak. Yani bir koltuğu var, ama henüz ana masada değil.

Koltuğu olmayanlar kendilerini menüde bulabilirler

 Shenzhen, Dublin ve Abu Dabi hepsi de aynı eğilimi ortaya koyuyor; anlaşmazlık, neyin tartışılacağı değil, tartışmaya kimin katılmasına izin verileceği noktasında başlıyor. Soğuk Savaş'tan sonraki otuz yıl boyunca, Birleşmiş Milletler, G7, G20 ve Dünya Ticaret Örgütü gibi kurumlar müzakereler için istikrarlı bir çerçeve sağladı ve bunlara katılmak otomatik olarak masada yer almayı garantilemek anlamına geliyordu. Bugün bu norm aşınıyor. Büyük güçler artık toplantılarını ihtiyaç duydukları şekilde düzenliyor ve kimin katılacağına ve kimin dışarıda kalacağına kendileri karar veriyor.

xsdcfvgthy
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner ile 12 Kasım 2026'da, Kushner'in Rusya ziyaretinin ardından, Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesinin yapıldığı gün İrlanda'nın Dublin kentinde görüşüyor (Reuters)

 Şarku’l Avsat’ın Al Majalla’dan aktardığı analize göre İran, bunun bölge için ne anlama geldiğinin açık bir örneğini sunuyor. İran, Shenzhen görüşmelerinin gündeminde olacak, ancak odada temsil edilmeyecek. Keza Körfez ülkeleri ve İsrail de olmayacak. Ortadoğu'nun geleceği, Pasifik kıyısındaki bir Çin şehrinde bir araya gelen üç lider arasında tartışılabilir mi?

Odanın dışında kalanlar, kararın ne olduğunu ancak bir gerçek olduğunda öğrenebilirler. Masada yeri olmayanlar, Yalta'da Polonya, Çin ve Japonya'nın başına geldiği gibi, kendilerini menüde bulabilirler.

Talleyrand ve De Gaulle

1814'teki Viyana Kongresi'nde, yenilgiye uğrayan Fransa'nın dışişleri bakanı Talleyrand, görüşmelere dışarıdan katılmıştı. Ancak o, galipler arasındaki bölünmelerden faydalandı ve küçük devletler adına konuştu, böylece büyük güçlerin görüşmelerinde kendine bir yer edinebildi. De Gaulle de Yalta'ya davet edilmedi, ancak Churchill'in Stalin'in çekincelerine rağmen İngiltere'nin yanında Avrupa kıtasından bir gücün bulunmasında ısrar etmesi sebebiyle Fransa Almanya'da bir koloni elde etti.

Yani, koltuklar sadece güçle kazanılmaz. Diplomasiyi ustaca kullananlar veya masada bulunmaları diğer taraflarca gerekli görülenler tarafından ele geçirilebilirler. Avrupa tam olarak bunu yaptı; herhangi bir anlaşmayı uygulamak için gerekli kaynakların önemli bir kısmına sahip olduğu için kendine altı koltuk temin etti.

Üç liderin karar verebileceği sınırlar

Bu, üç gücün artık dünyanın kaderini tek başına belirleyebileceği anlamına gelmiyor. Üç lider tek bir gündem üzerinde bile anlaşamıyor ve bugün küresel ekonominin çoğu, 1945'in aksine, ülkelerinin dışında yer alıyor.

Masanın dışında kalanlar kendi ittifaklarını kurmak zorunda. Güney Kore, Avustralya, Hindistan, Güneydoğu Asya ülkeleri, Avrupa ve Körfez ülkeleri birlikte küresel ekonominin yarısından fazlasını temsil ediyorlar

Ancak bu durum rahatlatıcı değil. Üçlü zirvenin düzenlenmesi bile bir emsal teşkil ediyor ve eğer bu üç gücün kendi aralarında önemli konuları görüşmesi alışkanlık haline gelirse, diğerlerinin varlığı giderek azalacaktır. Buradaki tehlike, belirli bir gizli anlaşmada değil, bu uygulamanın zamanla norm haline gelmesinde yatmaktadır.

Kimse size koltuk vermez

Bu hafta Japonya'nın konumunun sınanacağı bir hafta olacak. Japonya üçlü toplantıya taraf olmamasına rağmen, Başbakan Sanae Takeichi aynı anda Shenzhen'de olacak. Körfez ülkeleri için de durum aynı. Her iki taraf için de üç ders öne çıkıyor.

Birincisi, çıkarlar zirveden sonra değil, önce Washington'a sunulmalıdır. Japonya için bu çıkarlar, orta güçler dengesi ve Doğu Asya'da ABD'nin geniş çaplı caydırıcılığının güvenilirliği ile ilgilidir. Körfez ülkeleri için ise, İran'ın nükleer programının ve bölgesel güvenliğin, katılımları olmadan yapılacak bir anlaşmanın parçası olmamasını sağlamak çok önemlidir.

İkincisi, Avrupa deneyiminden çıkarılacak bir ders var. Avrupa, herhangi bir anlaşmayı uygulamak için gerekli araçlara sahip olduğu için varlığını güvence altına aldı. Japonya, ekonomik güvenlik, deniz yolları ve yeniden inşa finansmanı konularında benzer bir rol oynayabilir. Körfez ülkelerine gelince, enerji ve yatırımdan arabuluculuğa kadar bu varlıklara zaten sahipler; Maskat, Abu Dabi, Riyad ve Doha, büyük güçlerin başka yerlerde düzenleyemediği görüşmelere ev sahipliği yaparak bunu kanıtladılar.

Üçüncüsü, masanın dışında kalanlar kendi ittifaklarını kurmak zorunda. Güney Kore, Avustralya, Hindistan, Güneydoğu Asya ülkeleri, Avrupa ve Körfez ülkeleri birlikte küresel ekonominin yarısından fazlasını temsil ediyor. Talleyrand deneyimi bize, küçük devletlerin çıkarlarını birleştirmeyi başaranların ana masaya ulaşabileceğini hatırlatıyor.

Koltuklar sadece beklemekle yetinenlere değil, onları nasıl talep edeceğini bilenlere verilir. Geleceğin düzeninin hatları ilk olarak antlaşma metinlerinde değil, masaya kimin davet edileceği ve kimin dışarıda bırakılacağı belirlendiğinde ortaya çıkacaktır.


İngiltere, Batı Şeria'da yerleşim inşasına katkıda bulunan 8 İsrail şirketine yaptırım uyguladı

İşgal altındaki Batı Şeria'da bir İsrail yerleşimi (AFP)
İşgal altındaki Batı Şeria'da bir İsrail yerleşimi (AFP)
TT

İngiltere, Batı Şeria'da yerleşim inşasına katkıda bulunan 8 İsrail şirketine yaptırım uyguladı

İşgal altındaki Batı Şeria'da bir İsrail yerleşimi (AFP)
İşgal altındaki Batı Şeria'da bir İsrail yerleşimi (AFP)

İngiltere, Batı Şeria'daki yasa dışı yerleşimlerin inşasına katkıda bulunan 8 İsrail şirketine, yeni inşaat faaliyetlerini durdurmak amacıyla bir dizi yaptırım uyguladığını açıkladı.

İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, salı günü yaptığı açıklamada şirketlere seslenerek, “İki devletli çözümü ortadan kaldıran faaliyetlerden ihale almayın, inşaat yapmayın ve kâr elde etmeyin” dedi.

Miliband, “İnsani yardımların Gazze'ye ulaştırılmasını engelleyerek bölgedeki sivillerin dayanılmaz acılarını daha da derinleştirenlerin faaliyetleri karşısında sessiz kalmayacağız” ifadelerini kullandı. Şarku’l Avsat’ın Fransız Haber Ajansı AFP’den aktardığı habere göre Londra yönetimi, Gazze'ye yardım girişini engellemekle suçlanan İsrailli bir gruba da yaptırım uyguladı.

İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetleri, uluslararası baskılara rağmen 1967'den bu yana kesintisiz biçimde genişledi. Ancak yerleşim inşasının hızı, Binyamin Netanyahu'nun 2022'de yeniden iktidara gelmesinin ardından belirgin şekilde arttı.

AFP'nin, İsrailli yerleşim karşıtı kuruluş Peace Now, Uluslararası Kriz Grubu ve Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) verilerine dayanarak yaptığı analize göre uluslararası hukuka göre tamamı yasa dışı kabul edilen Filistin topraklarındaki İsrail yerleşimlerinin yaklaşık yarısı 2023'ten bu yana kuruldu.

İsrail'in işgal ettiği Doğu Kudüs de dahil edildiğinde, Peace Now bölgede 550'den fazla yerleşim noktası bulunduğunu belirtiyor. Bunların yaklaşık 150'si İsrail makamlarının onayıyla kurulan yerleşimler. Geri kalanlar ise kuruluş aşamasında ruhsatsız kaçak yerleşim noktaları niteliğindeydi.

Uluslararası Kriz Grubu'nun verilerine göre, bölgede yaşayan İsraillilerin sayısı 2012'den bu yana yaklaşık yüzde 50 artarken, Filistinli nüfustaki artış yüzde 30'da kaldı.

Batı Şeria'da, giderek tırmanan şiddet ortamında 3 milyondan fazla Filistinli ve yaklaşık 500 bin İsrailli yaşıyor.