Polonya'da, Avrupa Gökyüzü Kalkanı Girişimi'ne (ESSI) katılmak konusunda Başbakan Donald Tusk olumlu görüş bildirirken, Cumhurbaşkanı Andrzej Duda'nın aksi yöndeki ifadeleri tartışmalara yol açtı.
Ulusal basındaki haberlere göre, ülkede bir önceki ulusalcı hükümetin müttefiki olan Cumhurbaşkanı Duda, ESSI'yı "Alman projesi" olarak nitelendirerek Patriot'a dayalı hava savunma sistemi üzerinde yıllardır çalıştıklarını anımsattı.
Başbakan Tusk ise basın toplantısında yaptığı açıklamada, İsrail'de hava savunma sisteminin füze ve dronların yüzde 90'ını düşürdüğünü ifade ederek, bu sistemin çalıştığını savundu.
Tusk, Polonyalı generallerin ve Cumhurbaşkanlığına bağlı Ulusal Güvenlik Bürosu Başkanı Jacek Siewiera'nın çok sayıda hava savunma sisteminin parçası olmalarını iyi fikir şeklinde değerlendirdiklerini aktararak, ABD ile savunma üzerinde işbirliğinin önemli olduğunu ve halihazırda devam eden hava savunma programlarından Varşova'nın çekilmesi gibi bir öneri bulunmadığını kaydetti.
Polonya'da Aralık 2023'te başbakan olan Tusk ile 8 yıllık iktidarını son seçimlerde kaybeden milliyetçi Hukuk ve Adalet Partisinin (PiS) müttefiki Cumhurbaşkanı Duda arasındaki gerginlik, ülke siyasetinin bir parçası oldu.
İkili arasındaki bu tutum, Polonya’nın Avrupa Gökyüzü Kalkanı Girişimi’ne katılıp katılmayacağı konusunda da ikilem oluşturdu.
Duda, silahlı kuvvetleri denetlerken silah alımlarına Tusk'ın başında bulunduğu hükümet karar veriyor ve cumhurbaşkanı bu kararları engelleyemiyor.
- Avrupa Gökyüzü Kalkanı Girişimi (ESSI)
Rusya'nın Ukrayna'ya saldırısı, Avrupa'nın hava savunma kapasitesi konusunda soru işaretlerine yol açmıştı.
Bu durumun ardından Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Ağustos 2022'de Avrupa hava savunma kalkanı projesini önermişti.
15 Avrupa ülkesi, Ekim 2022'de bildiri imzalayarak projeyi hayata geçirmişti.
Almanya'nın öncülüğünde başlatılan Avrupa Gökyüzü Kalkanı Girişimi'nin üye sayısı, Türkiye ve Yunanistan'ın da katılımıyla 21'e ulaştı.
ESSI ile Avrupa'da, antibalistik füze yetkinliğine sahip, ortak hava savunma sistemi inşa edilmesi hedefleniyor.
Böylelikle NATO'nun ortak hava savunmasının Avrupa ayağının ve NATO entegre hava ve füze savunma sisteminin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
