Onlarca yılın ardından ABD'den yeni nükleer savaş başlığı hamlesi

Enerji Bakanlığı'nın açıklamasına göre, "W93 aynı zamanda emniyet ve güvenliğin yanı sıra gelecekteki tehditlere karşı esnekliği artıracak modern teknolojileri de bünyesinde barındıracak"

ABD'nin New Mexico eyaletinin Los Alamos kasabasındaki Los Alamos Ulusal Güvenlik Bilimi Laboratuvarı girişinin 20 Şubat 2024'teki görünümü (AFP)
ABD'nin New Mexico eyaletinin Los Alamos kasabasındaki Los Alamos Ulusal Güvenlik Bilimi Laboratuvarı girişinin 20 Şubat 2024'teki görünümü (AFP)
TT

Onlarca yılın ardından ABD'den yeni nükleer savaş başlığı hamlesi

ABD'nin New Mexico eyaletinin Los Alamos kasabasındaki Los Alamos Ulusal Güvenlik Bilimi Laboratuvarı girişinin 20 Şubat 2024'teki görünümü (AFP)
ABD'nin New Mexico eyaletinin Los Alamos kasabasındaki Los Alamos Ulusal Güvenlik Bilimi Laboratuvarı girişinin 20 Şubat 2024'teki görünümü (AFP)

Enerji Bakanlığı yetkililerinin çarşamba günü yaptığı açıklamaya göre Birleşik Devletler onlarca yıl sonra ilk kez yeni bir nükleer savaş başlığı üretiyor ancak bunu nükleer test yapmadan gerçekleştirecek.

W93 diye bilinen savaş başlığı denizaltılardan fırlatılacak balistik füzelerde kullanılacak. Washington Times'a göre, Enerji Bakanı Jennifer Granholm ve NNSA Yöneticisi Jill Hruby, Senato Silahlı Kuvvetler Komitesi'ne yaptıkları açıklamada, savaş başlığının Ulusal Nükleer Güvenlik Ajansı (NNSA) tarafından 2025 mali yılı için talep edilen 19,8 milyar dolarlık fon kullanılarak üretildiğini söyledi.

Savaş başlığı, II. Dünya Savaşı sırasında ilk nükleer bombaların üretildiği Manhattan Projesi'nin ana merkezi olan Los Alamos Ulusal Laboratuvarı'nda ilk tasarım aşamasında.

Yetkililer, savaş başlığının üretimine 2030'ların ortasında başlanacağını ifade etti.

Nükleer kapasitesini güncellenme konusu Pentagon için en önemli öncelik ve nükleer silahlı denizaltılar ABD nükleer güçlerinin merkezinde yer alıyor. Stratejik kapasitenin diğer parçaları arasında bombardıman uçakları ve kıtalararası balistik füzeler var.

NNSA kendi internet sitesinde "W93, [Savunma Bakanlığı] tarafından belirlenen gereksinimleri karşılamak üzere oluşturulan yeni bir programdır" yazıyor.

Donanmanın balistik füze denizaltı gücü Üçlü'nün en hayatta kalabilen ayağı ve halihazırda iki tip savaş başlığıyla donatılmış durumda: W76 ve W88. Bu savaş başlıkları ABD'nin konuşlandırılmış toplam gücünün yaklaşık üçte ikisini oluşturuyor. W93, W76 sistemine olan mevcut aşırı bağımlılığı azaltacak ve ABD'nin gelecekteki düşman tehditlerine ayak uydurmasını sağlayacak.

NNSA, "Tüm W93 hayati nükleer bileşenleri, halihazırda konuşlandırılmış ve/veya daha önce test edilmiş nükleer tasarımların yanı sıra kapsamlı stok bileşeni ve malzeme deneyimine dayanacak" diye ekliyor.

Bununla birlikte, W93 aynı zamanda emniyet ve güvenliğin yanı sıra gelecekteki tehditlere karşı esnekliği artıracak modern teknolojileri de bünyesinde barındıracak ve üretim, bakım ve belgeleme kolaylığı için tasarlanacak.

W93, W76 ve W88 savaş başlıklarından daha hafif olacak şekilde üretilecek, yani menzili artacak. Denizaltılarda kullanılan nükleer güçler, 14 Ohio sınıfı denizaltıdan 12 Columbia sınıfı füze botuna sığacak şekilde küçültülecek.

Yetkililer, Enerji Bakanlığı'nın ayrıca 2,84 milyar dolarlık bir talepten gelen finansmanı kullanarak mevcut 5 savaş başlığını güncelleyeceğini söyledi. Bu savaş başlıkları arasında uçaklardan atılan bir nükleer yerçekimi bombası olan B61 de yer alıyor. Güncellenmiş versiyon 2025'e kadar tamamlanmış olacak.

Granholm ve Hruby, "W93, yeni yeraltı nükleer patlayıcı testi gerektirmeyecek, mevcut tasarımlara dayanan yeni bir savaş başlığı programı" dedi.

Washington Times, W89 ve W92'nin 1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından iptal edildiğini belirtti.

Yetkililer, "W93, ABD'nin balistik füze denizaltı gücünün operasyonel etkinliğini arttırmak için Savunma Bakanlığı'nın gereksinimlerini karşılayacak" diye ekledi.

Güney Carolina'daki Savannah River Ulusal Laboratuvarı, emekli Amiral Charles Richard'ın 2020'nin sonlarında görevdeyken talep ettiği yeni savaş başlığı için plütonyum kuyuları oluşturacak.

Savaş başlığı, silahı kullanabilecek Birleşik Krallık'ın yardımıyla üretilecek. Amiral Richard, nükleer savaş başlığı stokunu iki katına çıkaran Çin'deki nükleer gelişmeler hakkında uyarıda bulunmuştu.

Independent Türkçe



İran, protestolar sırasında bir Besic üyesinin öldüğünü duyurdu

Başkent Tahran'ın güvenliğini korumakla görevli Sarallah Özel Kuvvetler Birimi'ne bağlı Besic devriyeleri (Tesnim Haber Ajansı)
Başkent Tahran'ın güvenliğini korumakla görevli Sarallah Özel Kuvvetler Birimi'ne bağlı Besic devriyeleri (Tesnim Haber Ajansı)
TT

İran, protestolar sırasında bir Besic üyesinin öldüğünü duyurdu

Başkent Tahran'ın güvenliğini korumakla görevli Sarallah Özel Kuvvetler Birimi'ne bağlı Besic devriyeleri (Tesnim Haber Ajansı)
Başkent Tahran'ın güvenliğini korumakla görevli Sarallah Özel Kuvvetler Birimi'ne bağlı Besic devriyeleri (Tesnim Haber Ajansı)

İranlı yetkililer bugün yaptıkları açıklamada, ülkede giderek yayılan protestolar sırasında batıdaki Luristan eyaletinde İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) bağlı seferberlik gücü Besic’ten bir unsurun öldüğünü duyurdu. Bu olay, güvenlik güçleri saflarında kaydedilen ilk ölüm olarak bildirildi.

Protestolar, ülkedeki ekonomik koşulların kötüleşmesine tepki olarak pazar günü başlamıştı.

Çarşamba gecesi hayatını kaybeden ve 21 yaşında olduğu belirtilen Besic üyesinin ölümü, başkent Tahran’da protestoların görece zayıflamasına karşın diğer eyaletlere yayılmasıyla birlikte, İran yönetiminin gösterilere karşı daha sert bir tutum benimseyebileceğine işaret ediyor.

Şarku’l Avsat’ın AP’den aktardığına göre, İran resmi haber ajansı IRNA, DMO mensubunun ölümünü doğruladı ancak olaya ilişkin ayrıntı vermedi.

İranlı Öğrenciler Haber Ajansı (ISNA) ise Luristan Vali Yardımcısı Said Burali’nin açıklamalarına yer verdi. Burali, güvenlik görevlisinin ölümünden doğrudan göstericileri sorumlu tuttu.

Burali, söz konusu DMO mensubunun, protestolar sırasında ‘kamu düzenini savunurken’ ‘ayaklanmacılar’ tarafından öldürüldüğünü söyledi. Burali ayrıca, Besic ve polis güçlerinden 13 kişinin de olaylarda yaralandığını açıkladı.

İran’da protestolar, Tahran’daki ticaret merkezlerinden üniversitelere ve birçok kente yayılarak genişledi. Geçtiğimiz pazar günü, ekonomik krizin derinleşmesi, riyalin rekor düzeyde değer kaybetmesi, enflasyonun yükselmesi ve yaşam koşullarının ağırlaşmasıyla başlayan hareketlilik, dikkat çekici bir boyut kazandı.


İstanbul'da Gazze'ye destek amacıyla düzenlenen gösteriye binlerce kişi katıldı

İstanbul'da düzenlenen Gazze yanlısı mitinge katılanlar, Gazze Şeridi'ndeki şiddetin sona ermesini talep ederek Filistin ve Türk bayrakları taşıdılar (AP)
İstanbul'da düzenlenen Gazze yanlısı mitinge katılanlar, Gazze Şeridi'ndeki şiddetin sona ermesini talep ederek Filistin ve Türk bayrakları taşıdılar (AP)
TT

İstanbul'da Gazze'ye destek amacıyla düzenlenen gösteriye binlerce kişi katıldı

İstanbul'da düzenlenen Gazze yanlısı mitinge katılanlar, Gazze Şeridi'ndeki şiddetin sona ermesini talep ederek Filistin ve Türk bayrakları taşıdılar (AP)
İstanbul'da düzenlenen Gazze yanlısı mitinge katılanlar, Gazze Şeridi'ndeki şiddetin sona ermesini talep ederek Filistin ve Türk bayrakları taşıdılar (AP)

Yeni yılın ilk gününde bugün İstanbul'da binlerce kişi Gazze’ye destek amacıyla yürüyüş düzenledi. Filistin ve Türk bayraklarının taşındığı yürüyüşte, savaşın harap ettiği bölgedeki şiddetin sona ermesi talep edildi.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre protestocular dondurucu soğukta toplanarak Galata Köprüsü'ne doğru yürüdüler ve "Sessiz kalmayacağız, Filistin'i unutmayacağız" sloganıyla oturma eylemi yaptılar.

Gazze yanlısı göstericiler dondurucu soğukta toplandı ve Galata Köprüsü'ne doğru yürüdü (AP)Gazze yanlısı göstericiler dondurucu soğukta toplandı ve Galata Köprüsü'ne doğru yürüdü (AP)

Bilal Erdoğan da dahil olmak üzere 400'den fazla sivil toplum örgütü yürüyüşe katıldı.

Polis kaynakları ve Anadolu haber ajansı (AA), yürüyüşe yaklaşık 500 bin kişinin katıldığını, konuşmalar yapıldığını ve Lübnan doğumlu şarkıcı Maher Zain'in "Filistin'e Özgürlük" şarkısını seslendirdiğini bildirdi.

Binlerce kişi, yılbaşı sabahı İstanbul'da Gazze'ye destek yürüyüşü düzenledi (Reuters)Binlerce kişi, yılbaşı sabahı İstanbul'da Gazze'ye destek yürüyüşü düzenledi (Reuters)

Eğitim amaçlı bir hayır kurumu olan İlim Yayma Vakfı'nın başkanı olan ve yürüyüşün düzenlenmesine destek veren Bilal Erdoğan, "2026 yılının tüm milletimize ve ezilen Filistinlilere iyilik getirmesini diliyoruz" dedi.

Türkiye, Gazze'deki savaşın en sert eleştirmenlerinden biri olup, 7 Ekim 2023'te İsrail'e yönelik eşi benzeri görülmemiş bir Hamas saldırısına karşılık olarak patlak veren savaşı sona erdiren ateşkesin sağlanmasına yardımcı oldu.

İstanbul'da Gazze'ye destek amacıyla düzenlenen yürüyüşe 400'den fazla sivil toplum örgütü katıldı (AP)İstanbul'da Gazze'ye destek amacıyla düzenlenen yürüyüşe 400'den fazla sivil toplum örgütü katıldı (AP)

10 Ekim'de kırılgan bir ateşkes yürürlüğe girdi, ancak bu ateşkes şiddeti etkili bir şekilde sona erdirmedi; yürürlüğe girmesinden bu yana 400'den fazla Filistinli öldürüldü.


İsrail'de demografi rakamları alarm veriyor

2025'te 182 bin doğumun gerçekleştiği Ortadoğu ülkesinin nüfusu 112 bin artarak 10,2 milyona yaklaştı (AFP/Arşiv)
2025'te 182 bin doğumun gerçekleştiği Ortadoğu ülkesinin nüfusu 112 bin artarak 10,2 milyona yaklaştı (AFP/Arşiv)
TT

İsrail'de demografi rakamları alarm veriyor

2025'te 182 bin doğumun gerçekleştiği Ortadoğu ülkesinin nüfusu 112 bin artarak 10,2 milyona yaklaştı (AFP/Arşiv)
2025'te 182 bin doğumun gerçekleştiği Ortadoğu ülkesinin nüfusu 112 bin artarak 10,2 milyona yaklaştı (AFP/Arşiv)

Gazze savaşında ateşkes sağlansa da 7 Ekim 2023'te başlayan çatışmaların etkileri her iki tarafta da derinden hissediliyor. 

İsrail Merkezi İstatistik Bürosu verilerine göre, savaşla ilgili ölümler hesaba katılmadığında dahi, ülkedeki beklenen yaşam süresi 2024'te düştü. 

Yahudi erkeklerin ortalama ömrü 82,4'ten 82,1'e gerilerken, kadınlarda 86,1'den 85,8'e gelindi. 

Bu süre zarfında İsrail yurttaşı Arap erkeklerinde düşüş daha fazla oldu: Beklenen yaşam süresi 78,3'ten 77,7'ye azaldı. 

2023'te ortalama ömrü 83,3 olan Arap kadınlarıysa 2024'te 83,2'ye düştü.

Böylece İsrail'deki ortalama yaşam beklentilerinde 2020'den beri ilk kez düşüş kaydedildi. 

Geçen hafta yayımlanan bu verileri haberleştiren Haaretz, 2,7 milyon İsraillinin sigortalı olduğu Maccabi adlı şirketin çarşamba açıkladığı rakamları da dünya kamuoyuna duyurdu. 

Her üç İsrailliden birinin profesyonel psikolojik desteğe ihtiyaç duyduğu vurgulandı. 

İsrail'den göç edenlerin sayısı Gazze savaşının ardından iki katına çıkarken neredeyse üç aydır süren ateşkes de bu eğilimi değiştirmeyecek gibi görünüyor.  

İsrail Merkezi İstatistik Bürosu'nun yıl sonu raporuna göre 2025'te 69 bini aşkın İsrailli ülkesini terk etti. 24 bin 600 kişininse Ortadoğu ülkesine taşındığı bildiriliyor. 

Resmi verilere göre, 2024'te ülkesinden kaçan İsrailli rakamı 82 bin 700'dü. Aynı yıl yerleşmek üzere ülkeye giden kişi sayısının 55 bin civarında kaldığı düşünülünce İsrail'de nadir görülen bir negatif net göç ortaya çıkmıştı.

Son rakamlara göre bu yıl da aynı durum tekrarlandı. 

Times of Israel, Gazze savaşıyla birlikte ülkedeki gergin siyasi atmosferin bu düşüşten sorumlu tutulduğunu aktarıyor.

İsrailli sosyologlar ve nüfusbilimciler, ülkeyi terk edenlerin çoğunun iyi eğitimli, yüksek gelirli, seküler ve sola yatkın kişiler olduğunu söylüyor. 

Göç dalgasının ekonomik, sosyal ve siyasi etkilerinin ülkenin geleceğini ciddi bir şekilde belirleyebileceği uyarısında bulunuyorlar. 

Avrupa'da yaşayan İsrail yurttaşı sayısının 200 bin civarında olduğu tahmin ediliyor. 

Independent Türkçe, Haaretz, Times of Israel