AB ülkeleri, İsrail'e saldırısı nedeniyle İran'a yönelik yaptırımları genişletmekte mutabık kaldıhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/4980101-ab-%C3%BClkeleri-i%CC%87sraile-sald%C4%B1r%C4%B1s%C4%B1-nedeniyle-i%CC%87rana-y%C3%B6nelik-yapt%C4%B1r%C4%B1mlar%C4%B1-geni%C5%9Fletmekte
AB ülkeleri, İsrail'e saldırısı nedeniyle İran'a yönelik yaptırımları genişletmekte mutabık kaldı
Avrupa Birliği dışişleri ve savunma bakanları dün Lüksemburg'da buluştu (DPA)
Avrupa Birliği (AB) dışişleri bakanları, Rusya'ya insansız hava aracı transferiyle ilgili halihazırda İran'a uyguladıkları yaptırımları, füzeleri ve Orta Doğu ile Kızıl Deniz'e transferleri de kapsayacak şekilde genişletme kararı aldı.
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, üye ülkelerin dışişleri ve savunma bakanlarının Lüksemburg'daki toplantısının ardından yaptığı açıklamada, İran'ın İsrail'e saldırısı sonrasında bu ülkeye karşı aldıkları yeni yaptırım kararını duyurdu.
Borrell, "İran'a karşı mevcut dron yaptırımları rejimimizi, füzeleri ve onların Rusya'ya transferini kapsayacak şekilde genişletmek için siyasi bir anlaşmaya vardık. Ayrıca, bu çerçevenin coğrafi alanını genişletip, dron ve füzelerin sadece Rusya'ya değil, aynı zamanda tüm Orta Doğu ve Kızıl Deniz bölgesine transferine de uygulamaya karar verdik." diye konuştu.
AB'nin İran'a karşı kitle imha silahlarının yayılması, insan hakları ihlalleri ve Rusya'ya insansız hava araçları tedariki nedeniyle yaptırım programları bulunuyor.
- İran-İsrail gerilimi
İsrail, İran'ın Şam'daki konsolosluk binasına 1 Nisan'da hava saldırısı düzenlemişti. Saldırıda, İran Devrim Muhafızları Ordusundan 2'si general rütbesinde toplam 7 kişi ölmüştü.
İran, İsrail'in konsolosluk saldırısının ülkesinin topraklarına saldırı anlamına geldiğini ve misillemede bulunacaklarını duyurmuştu.
İsrail de İran'ın saldırılarına karşılık vereceğini bildirmişti.
İran, 13 Nisan'da İsrail'e yüzlerce kamikaze insansız hava aracı, balistik ve seyir füzesiyle saldırı başlatmıştı.
İran bazı hedeflerin vurulduğunu, İsrail ise saldırıların çoğunun hava savunma sistemlerince önlendiğini ancak güneydeki bir askeri üsse füze isabet ettiğini açıklamıştı.
AB, akabinde saldırıları kınamış, bazı AB ülkeleri İran büyükelçilerini dışişleri bakanlığına çağırmıştı.
Epstein dosyaları, Adalet Bakanı Bondi'yi işinden ediyormuşhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5258138-epstein-dosyalar%C4%B1-adalet-bakan%C4%B1-bondiyi-i%C5%9Finden-ediyormu%C5%9F
Epstein dosyaları, Adalet Bakanı Bondi'yi işinden ediyormuş
Fotoğraf: Reuters
Yeni haberlere göre ABD Başkanı Donald Trump, Epstein dosyalarıyla ilgili tutumu nedeniyle gelen tepkiler üzerine Adalet Bakanı Pam Bondi'yi görevden almayı değerlendirmiş.
The New York Times'a (NYT) konuşan kaynaklara göre, başkan son günlerde Bondi'nin yerine Çevre Koruma Ajansı yöneticisi Lee Zeldin'i getirmeyi kapalı kapılar ardında düşünmüş.
The Independent, haberlerle ilgili yorum almak için Beyaz Saray ve Bondi'nin ofisiyle iletişime geçti.
Trump, çarşamba günü doğum hakkı vatandaşlık yasalarıyla ilgili sözlü savunmaları dinlemek üzere Yüksek Mahkeme duruşmasında kendisine eşlik eden Adalet Bakanı'na olan güvenini kamuoyuna ifade etti.
Başkan, NYT'ye yaptığı açıklamada, "Adalet Bakanı Pam Bondi harika biri ve iyi bir iş çıkarıyor" derken, bir kaynak CNN'e ikilinin "her zamanki gibi işlerine devam ettiğini" söyledi.
Bu spekülasyonlar, Bondi'nin Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Temsilciler Meclisi Gözetim Komitesi tarafından çağrıldıktan sonra bu ay ifade vermesi beklenirken ortaya çıktı. 14 Nisan'da, 2019'da hapishane hücresinde ölen hükümlü cinsel suçlu Jeffrey Epstein hakkındaki Adalet Bakanlığı soruşturmasıyla ilgili ifade vermesi bekleniyor.
CNN'in haberine göre, Bondi'nin yerine başkasını atamak gibi planlar ilk olarak ocak ayında gündeme geldi ancak daha sonra konu haber gündeminden biraz uzaklaştıktan sonra (yerine Minnesota'daki karışıklık ve ardından İran'daki çatışma geldi) bu planlar rafa kaldırıldı.
O dönemde Zeldin'in adı, Adalet Bakanı görevine gelecek belirli bir aday olarak anılmamıştı. Çevre Koruma Ajansı'nın başkanı daha önce avukat olarak çalışmış ve New York'un 1. Kongre Bölgesi'ni temsil etmişti. Ayrıca 2022'de eyalet valiliği için yarışmış ve Kathy Hochul'a kaybetmişti.
O tarihten sonra 2024 başkanlık seçimine giden süreç de dahil başkanın yakın bir müttefiki olarak kaldı.
NYT'ye göre Trump, Bondi'nin Epstein dosyalarının yayımlanmasıyla ilgili kötü yönetiminin yanı sıra, net iletişim becerilerinin eksikliğinden de şikayetçi. Dosyaların yayımlanması yönetimi aylarca rahatsız etmiş ve tabanında tepkiye neden olmuştu.
Ayrıca başkan, Adalet Bakanlığı'nın siyasi düşmanlarına karşı yeterince agresif davranmamasından yakınıyor. Geçen yıl eylülde Trump, Bondi'ye doğrudan hitap ediyormuş gibi görünen bir Truth Social paylaşımı yapmıştı.
Başkan, daha sonra sildiği paylaşımında, "Pam: 30'dan fazla açıklama ve paylaşımı inceledim, [bunlar] esasen geçen seferkiyle aynı hikaye, sadece laf, hiçbir şey yapılmıyor. Hiçbir şey yapılmıyor" diye yazmıştı.
Peki ya Comey, Adam 'Sinsi' Schiff, Leticia??? Hepsi de ne biçim suçlu ama hiçbir şey yapılmayacak.
Independent Türkçe
Büyük riskler ve muazzam karmaşıklıklar... İran’ın uranyumunu güç kullanarak ele geçirmek ne anlama geliyor?https://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5258071-b%C3%BCy%C3%BCk-riskler-ve-muazzam-karma%C5%9F%C4%B1kl%C4%B1klar-i%CC%87ran%E2%80%99%C4%B1n-uranyumunu-g%C3%BC%C3%A7-kullanarak-ele
Büyük riskler ve muazzam karmaşıklıklar... İran’ın uranyumunu güç kullanarak ele geçirmek ne anlama geliyor?
İran’daki Natanz Nükleer Tesisi’ni gösteren bir uydu görüntüsü (AP)
İran’ın nükleer programı etrafındaki gerilimin artmasıyla birlikte, ABD’nin bu programın askeri bir yola evrilmesini engellemek için hangi seçeneklere sahip olduğu sorusu yeniden gündeme geliyor. Zenginleştirilmiş uranyum stokunun güvence altına alınması amacıyla güç kullanımı seçeneği tartışılırken, uzmanlar ve eski yetkililer böyle bir adımın son derece karmaşık; askeri, teknik ve çevresel açıdan yüksek riskler barındıran ve uygulanması uzun sürebilecek bir süreç olacağı uyarısında bulunuyor.
Şarku’l Avsat’ın Washington Post’tan aktardığına göre, söz konusu stokun güvenliğini sağlamak amacıyla ABD askerlerinin sahaya gönderilmesi, uzun süreli bir operasyon gerektirecek. Bu tür bir müdahalenin, savaş koşullarında sahadaki zorlukların yanı sıra radyasyon ve kimyasal riskler nedeniyle ciddi tehlikeler içerdiği belirtiliyor.
Potansiyel kararın arka planı
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik olası savaş için çeşitli gerekçeler sundu, ancak öncelikli hedefin Tahran’ın nükleer silah edinmesini engellemek olduğunu sık sık vurguladı. Bununla birlikte, nükleer malzemelerin zorla ele geçirilmesi seçeneğine ne kadar hazır olduğu hâlâ net değil.
Özel eğitimli personelin çatışma bölgesine gönderilmesiyle ilişkili riskler göz önüne alındığında, alternatif bir seçenek olarak, bu malzemelerin askeri müdahale olmadan güvence altına alınmasını sağlayacak İran ile müzakere yoluyla bir anlaşmaya varılması öne çıkıyor.
Stok miktarı ve olası depolama yerleri
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na (UAEA) göre, İran yaklaşık 440,9 kilogram uranyum zenginleştirmiş durumda ve bu uranyumun yüzde 60’a kadar zenginleştirilmiş olması, teknik olarak nükleer silah üretimi için gereken yüzde 90 seviyesine oldukça yakın.
UAEA Genel Direktörü Rafael Grossi, geçen yıl AP’ye yaptığı açıklamada, bu stokun teorik olarak İran’a programını silahlandırmaya karar vermesi halinde 10 nükleer bomba üretme imkânı sağlayabileceğini belirtmiş, ancak bunun İran’ın halihazırda nükleer silaha sahip olduğu anlamına gelmediğini vurgulamıştı.
İran’ın nükleer programının barışçıl olduğunu sürekli olarak ifade etmesine rağmen, UAEA ve Batılı ülkeler, Tahran’ın 2003 yılına kadar organize bir nükleer silah programına sahip olduğunu değerlendiriyor.
Bu uranyumun, ulaşılması zor yer altı tünellerinde depolandığı tahmin ediliyor. UAEA denetçileri, İsrail ve ABD’nin saldırıları sonrasında İran’ın hava savunma sistemleri ve nükleer programının zayıflaması nedeniyle, yarı zenginleştirilmiş uranyumun bulunduğu alanları Haziran 2025’ten bu yana doğrulayamıyor. Bu durum, depolama noktalarının kesin olarak belirlenmesini daha da güçleştiriyor.
Analistlerin, İran’ın İsfahan kentindeki İsfahan Nükleer Teknoloji Merkezi kompleksindeki bir tünele yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum taşıdığına inandıkları bir kamyonun görüntüsü (AP)
Grossi, yaklaşık 200 kilogram yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun, İsfahan Nükleer Tesisi yakınlarındaki tünellerde depolanmış olabileceğini belirtti. Ek uranyum stoklarının Natanz Nükleer Tesisi’nde bulunduğu, daha küçük miktarların ise Fordo Nükleer Tesisi’nde yer alabileceği tahmin ediliyor.
ABD Ulusal İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard ise 19 Mart’ta Temsilciler Meclisi’nde düzenlenen oturumda, Amerikan istihbarat topluluğunun bu stokların yerlerini tespit etmede ‘yüksek güvene’ sahip olduğunu ifade etti.
Radyasyon ve kimyasal riskler
Yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum, dolduğunda yaklaşık 50 kilogram ağırlığında olan kaplarda ve uranyum hekzaflorür gazı formunda depolanıyor. Tahminlere göre, bu kaplardan 26 civarında bulunuyor; doluluk seviyelerine bağlı olarak sayı iki katına kadar çıkabilir.
Eski nükleer silah müfettişi ve Bilim ve Uluslararası Güvenlik Enstitüsü’nün kurucusu David Albright, bu kapların dayanıklı ve depolamaya uygun şekilde tasarlandığını belirtti. Ancak, hava saldırıları gibi durumlarda kaplara gelebilecek herhangi bir zarar, tehlikeli maddelerin sızmasına yol açabilir.
Kaplara nem girmesi halinde flor oluşabilir; bu element son derece toksik olup cilt, göz ve akciğerlerde ciddi hasara neden olabilir. Bu nedenle, söz konusu tünellere girecek ekiplerin özel tehlikeli madde koruma giysileri giymesi gerekecek.
Kuvvetler için saha riskleri
Eski ABD Başkanı Joe Biden döneminde ABD Kara Kuvvetleri Genel Sekreteri olan Christine E. Wormuth, İran’ın nükleer malzemelerinin kara kuvvetleriyle güvence altına alınmasının ‘son derece karmaşık ve yüksek riskli bir askeri operasyon’ olacağını belirtti.
Sol üst köşede görünen kamyonun, analistlerin tahminlerine göre İran’ın İsfahan Nükleer Teknoloji Merkezi kompleksindeki bir tünele yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum taşıdığı düşünülüyor. (AP)
Nükleer Tehdit Girişimi’nin Başkanı olarak konuşan Wormuth, potansiyel depolama alanlarının çokluğunun görevi daha da karmaşık hale getirdiğine dikkat çekerek, böyle bir operasyonun muhtemelen insan kayıplarına yol açabileceğini vurguladı.
Wormuth ayrıca, yalnızca İsfahan’daki tesis için gerçekleştirilecek operasyonun bile en az bin askerlik bir gücün sahaya sevk edilmesini gerektirebileceğini ifade etti.
Alternatif bir yol olarak müzakere
Buna karşın, Ulusal Nükleer Güvenlik Yönetimi bünyesinde Nükleer Malzeme Geri Alma Ofisi’nin eski yöneticisi Scott Rooker, en iyi çözümün ‘İran hükümetiyle anlaşma yaparak bu malzemelerin tamamının güvenli şekilde kaldırılması’ olduğunu savunuyor.
Rooker, bu yaklaşımı desteklemek için 1994 yılında ABD’nin Kazakistan ile iş birliği içinde Sovyetler Birliği topraklarından yaklaşık 600 kilogram nükleer silah uranyumunu gizli bir operasyon kapsamında taşıdığı Yakut Projesi’ni örnek gösteriyor. Bu malzemeler, Sovyet nükleer programının artıklarından oluşuyordu.
Macron, Trump'ı NATO'yu özünden arındırmakla suçluyor... Hürmüz'ün askeri "özgürleştirilmesini" reddediyorhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5258061-macron-trump%C4%B1-natoyu-%C3%B6z%C3%BCnden-ar%C4%B1nd%C4%B1rmakla-su%C3%A7luyor-h%C3%BCrm%C3%BCz%C3%BCn-askeri
Macron, Trump'ı NATO'yu özünden arındırmakla suçluyor... Hürmüz'ün askeri "özgürleştirilmesini" reddediyor
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Seul'deki Kore Savaşı Anıtı'nı ziyaretinde basın mensuplarına açıklamalarda bulundu (AFP)
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron bugün Amerikalı mevkidaşı Donald Trump'ı, ittifak içindeki bağlılığı konusunda "her gün şüphe uyandırarak" NATO'yu özünden yoksun bırakmakla suçladı ve Hürmüz Boğazı'nı "özgürleştirmek" için yapılacak herhangi bir askeri operasyonun "gerçekçi olmayacağını" vurguladı.
Macron, Güney Kore’nin başkentine yaptığı ziyarette, "Eğer her gün bağlılığımız hakkında şüphe tohumları ekersek, onu içeriğinden arındırırız" diyerek, "Bu, her sabah şunu yapacağız, bunu yapmayacağız veya başka bir şey diyecek olan Amerikalı yetkililerin bugün taşıdığı bir sorumluluktur" ifadelerini kullandı.
Macron sözlerine şöyle devam etti: “Çok fazla konuşma, çok fazla kararsızlık var. Hepimizin istikrara, sakinliğe ve barışa dönüşe ihtiyacı var; bu bir gösteri değil.”
NATO ve Ortadoğu'daki çatışmaya ilişkin olarak Macron, Trump'ın pozisyonlarına atıfta bulunarak, “Ciddi olmalıyız ve ciddi olduğumuzda, bir önceki gün söylediğimizin tam tersini söylememeliyiz” dedi.
ABD Başkanı Donald Trump (DPA)
Hürmüz Boğazı'nın Kurtarılması
Hormuz Boğazı ile ilgili olarak şunları söyledi: “Hürmüz Boğazı'nın askeri bir operasyon yoluyla zorla kurtarılmasını savunanlar var; bu görüşü bazen Amerika Birleşik Devletleri de dile getiriyor.”
“Bunun gerçekçi olmadığını, çünkü çok uzun zaman alacağını ve boğazı geçen herkesi, önemli yeteneklere sahip İran Devrim Muhafızları'nın yanı sıra balistik füzeler ve bir dizi başka tehlikeyle karşı karşıya bırakacağını” vurguladı.
İran Nükleer Programı
Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre Macron, ABD ve İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaşın İran nükleer programı sorununu çözmediğini vurgulayarak, "derinlemesine müzakereler" çağrısında bulundu.
Macron, Seul'e yaptığı devlet ziyareti sırasında gazetecilere yaptığı açıklamada, "Hedefli bir nükleer saldırı, sadece birkaç hafta sürse bile, nükleer soruna kalıcı bir çözüm sağlamayacaktır" dedi.
"Diplomatik ve teknik müzakereler için bir çerçeve oluşturulmazsa, durum aylar veya yıllar içinde tekrar kötüleşebilir. Sadece derinlemesine müzakereler ve bir anlaşmaya varılmasıyla uzun vadeli takibi garanti altına alabilir ve herkes için barış ve istikrarı koruyabiliriz" şeklinde konuştu.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve eşi Brigitte Macron (AFP)
Uygunsuz açıklamalar
Öte yandan Macron, Amerikalı mevkidaşı Donald Trump'ın eşi hakkında yaptığı açıklamaları "uygunsuz ve gerekli standartlara uymayan" olarak değerlendirdi ve bu açıklamaların "cevap vermeyi hak etmediğini" söyledi.
Trump, Mayıs 2025'te Brigitte Macron'un Vietnam gezisi sırasında Fransız cumhurbaşkanının yüzüne yumruk attığını gösteren bir videoya atıfta bulunarak, "Eşi tarafından çok kötü muamele gören Macron, hâlâ çenesine aldığı çok sert bir yumruğun etkisinden kurtulmaya çalışıyor" demişti. Macron daha sonra bu iddiayı yalanlayarak, videonun bir dezenformasyon kampanyasının parçası olduğunu belirtmişti.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
ABD Başkanı Donald Trump (DPA)
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve eşi Brigitte Macron (AFP)