Refah harekatı, İsrail ve Mısır arasındaki 45 yıllık barışı bitirebilir

"Mısır, İsrail'le diplomatik ilişkilerin seviyesini düşürmeyi planlıyor"

İsrail, Refah'ın doğusundaki kara operasyonunun sınırlı tutulacağını öne sürmüştü (AFP)
İsrail, Refah'ın doğusundaki kara operasyonunun sınırlı tutulacağını öne sürmüştü (AFP)
TT

Refah harekatı, İsrail ve Mısır arasındaki 45 yıllık barışı bitirebilir

İsrail, Refah'ın doğusundaki kara operasyonunun sınırlı tutulacağını öne sürmüştü (AFP)
İsrail, Refah'ın doğusundaki kara operasyonunun sınırlı tutulacağını öne sürmüştü (AFP)

Amerikan gazetesi Wall Street Journal (WSJ), Mısır'ın Gazze savaşı nedeniyle İsrail'le diplomatik ilişkilerinin seviyesini düşürmeyi planladığını yazdı. 

Kimliğinin paylaşılmasını istemeyen Mısırlı yetkililer, Tel Aviv'deki büyükelçilerini çekerek diplomatik ilişkilerin seviyesini düşürmeyi değerlendirdiklerini belirtti.

İsrail'in 6 Mayıs akşamı Refah kentinin doğusuna düzenlediği kara harekatıyla ilgili bilgilendirmeyi operasyona saatler kala yaptığını savunan yetkililer, bunun Kahire yönetiminden tepki topladığını ve iki ülkeyi açmaza sürüklediğini söyledi. 

Kaynaklar, İsrail'in operasyon planlarını sadece geniş hatlarıyla paylaştığını, Gazze'ye yardım tedarikinin yapıldığı Refah sınır kapısına müdahale edilmeyeceğine ve bölgeyi terk etmeleri için Filistinlilere birkaç hafta süre tanınacağına dair teminat verdiğini öne sürdü.

Mısırlı yetkili, "Bu güvencelerin hiçbiri yerine getirilmedi. İsrail, Refah sınır kapısını ele geçirmeden saatler önce bize haber vermekle yetindi" dedi. 

İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), 7 Mayıs'ta Refah sınır kapısının Gazze tarafının ele geçirildiğini duyurmuştu. ABD merkezli İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), bugünkü raporunda İsrail ordusunun sınır kapısından yardım geçişlerini durdurduğunu bildirdi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas'ın Refah sınır kapısı üzerinden Gazze'ye kaçak silah ve mühimmat soktuğunu öne sürerek, bölgeyi bu yüzden kapattıklarını söylemişti. IDF, Refah'ın doğusunda yaklaşık 50 Hamas militanının öldürüldüğünü, bölgede en az 10 yeraltı tüneli bulunduğunu savunmuştu.

Gazete, Tel Aviv yönetiminin, Mısırlı yetkililerin iddialarıyla ilgili yorum taleplerini reddettiğini aktardı. 

WSJ, uzun savaşların ardından Mısır ve İsrail'in ABD arabuluculuğuyla 17 Eylül 1978'de Camp David Anlaşmaları'nı imzalayarak ilişkilerini normalleştirdiğini hatırlattı. Bunun ardından 19 Mart 1979'da Tel Aviv ve Kahire yönetimi arasında barış anlaşması da imzalanmıştı.

Mısırlı yetkili mevcut açmazla ilgili şunları söyledi: 

İlişkileri tamamen askıya almak ya da Camp David'i rafa kaldırmak gibi bir planımız yok. Ancak İsrail güçleri, Refah sınır kapısında kaldığı sürece Refah'a tek bir kamyon bile göndermeyeceğiz.

Haberde, Mısır'ın İsrail ve Hamas arasında ABD arabuluculuğundaki ateşkes görüşmelerine ev sahipliği yaptığı hatırlatılarak, Tel Aviv ve Kahire arasında yaşanacak gerginliğin Washington'ı da etkileyeceği belirtildi. 

Tel Aviv merkezli düşünce kuruluşu Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü'nden Ofir Winter, şu değerlendirmeyi paylaştı: 

İsrail'in rehine takası anlaşmasında Mısır'ın arabulucuğuna ihtiyacı var. Savaştan sonra herhangi bir senaryoda Gazze'deki durumu istikrara kavuşturmak için de Mısır'a ihtiyacı olacak.

Diğer yandan Mısır Dışişleri Bakanlığı'ndan 12 Mayıs'ta yapılan açıklamada, Kahire yönetiminin Güney Afrika'nın İsrail aleyhinde Uluslararası Adalet Divanı'nda (UAD) açtığı davaya katılacağı açıklanmıştı. Hamas da Mısır'ın kararından memnuniyet duyduklarını bildirmişti.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, Times of Israel



Netanyahu'nun Budapeşte ziyareti... Macaristan UCM'den çekiliyor

Uluslararası Adalet Divanı amblemi (Reuters)
Uluslararası Adalet Divanı amblemi (Reuters)
TT

Netanyahu'nun Budapeşte ziyareti... Macaristan UCM'den çekiliyor

Uluslararası Adalet Divanı amblemi (Reuters)
Uluslararası Adalet Divanı amblemi (Reuters)

Macaristan bugün, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Budapeşte ziyaretinin ilk gününde, yargı organının Netanyahu hakkında tutuklama emri çıkarmasının ardından Uluslararası Ceza Mahkemesi'nden (UCM) çekilme niyetini açıkladı.

Macaristan Başbakanı Viktor Orban'ın ofisinin direktörü Gergely Gulyas Facebook'ta yaptığı paylaşımda, “Macaristan UCM'nden ayrılıyor. Çekilme süreci, Macaristan'ın anayasal ve uluslararası hukuki yükümlülükleri doğrultusunda başlayacak” ifadelerini kullandı.

Macar hükümetinin açıklaması, Macaristan Başbakanı Viktor Orban'ın Netanyahu'yu, İsrail Başbakanı’nın 2023'ten bu yana Avrupa'ya yapacağı ilk ziyaret için Budapeşte'de kabul etmesi sırasında geldi.

Macaristan Başbakanı Viktor Orban Netanyahu'yu geçtiğimiz kasım ayında, UCM'nin Netanyahu hakkında savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan tutuklama emri çıkarmasından bir gün sonra davet etmişti.

Orban, Avrupa Birliği (AB) üyesi olan Macaristan'ın mahkemeyi kuran anlaşmanın imzacısı olmasına rağmen tutuklama kararını uygulamayacağı sözünü vermişti.

Orban daha önce yaptığı açıklamada, mahkemenin kararının ‘devam eden bir anlaşmazlığa siyasi amaçlarla müdahale ettiğini’ belirtmişti.

Bir ülkenin UCM’den çekilmesi, genellikle resmi bir mektup şeklindeki çekilme belgesinin Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'nin ofisine tevdi edilmesinden bir yıl sonra yürürlüğe girer.

Artan baskılar

UCM 21 Kasım'da Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında insanlığa karşı suçlar ve açlığın bir silah olarak kullanılması da dâhil olmak üzere savaş suçlarından tutuklama emri çıkardı.

Gazze Şeridi’ndeki savaş, Hamas'ın 7 Ekim 2023'te İsrail yerleşimlerine düzenlediği bir saldırıyla tetiklenmişti.

Orban'ın kendisini davet etmesinin ardından Netanyahu, mevkidaşına ‘ahlaki duruşu’ için teşekkür ederek karşılık verdi.

Ziyaret sırasında Orban'ın, Trump'ın Gazze Şeridi'ndeki iki milyondan fazla Filistinlinin Mısır ve Ürdün gibi komşu ülkelere yerleştirilmesi önerisinde Netanyahu'yu desteklemesi bekleniyor.

Netanyahu'nun ziyareti, hükümetinin bir iç güvenlik şefi ile bir başsavcı atama çabaları ve siyasetçilerin yargıç atama yetkisini genişletmesi nedeniyle artan baskılarla karşı karşıya olduğu bir döneme denk geliyor.

İsrail Başbakanı ayrıca, iki yardımcısının tutuklanmasının ardından Katar'dan bazı üst düzey çalışanlarına ödeme yapıldığı iddiasıyla açılan soruşturmada da ifade verdi.

Netanyahu'nun eski danışmanı Moshe Klugaft, “Netanyahu'nun taktiklerinden biri de İsrail gündemini kontrol etmektir” diyerek, Macaristan ziyaretinin kendisine günlerce sürecek tartışmaları belirleme fırsatı verdiğini söyledi.

Netanyahu: Cesur bir karar

Netanyahu, Budapeşte ziyareti sırasında Macaristan'ın UCM'den çekilmesinin ‘cesur ve ilkeli’ bir karar olduğunu söyledi.

Almanya: Hukuk için kötü bir gün

Almanya Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun UCM'nin tutuklama kararına rağmen Macaristan'a yaptığı ziyareti kınadı.

Brüksel'de düzenlenen NATO dışişleri bakanları toplantısında konuşan Baerbock, “Bu uluslararası ceza hukuku için kötü bir gün. Avrupa'da hiç kimsenin hukukun üstünde olmadığını her zaman açıkça söyledim” ifadelerini kullandı.