İran Cumhurbaşkanı'nın yokluğunda süreç nasıl işleyecek?

İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ve yardımcısı Muhammed Muhbir (Tesnim)
İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ve yardımcısı Muhammed Muhbir (Tesnim)
TT

İran Cumhurbaşkanı'nın yokluğunda süreç nasıl işleyecek?

İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ve yardımcısı Muhammed Muhbir (Tesnim)
İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ve yardımcısı Muhammed Muhbir (Tesnim)

İran anayasası, İran cumhurbaşkanının herhangi bir nedenle iki ay süreyle yetkilerini kullanamaması durumunda, İran cumhurbaşkanlığının görevlerini geçici bir komitenin üstlenmesini öngörüyor.

131. maddeye göre başkanın ölümü, yokluğu, iki ayı aşan hastalık veya görev süresinin dolması ve yeni cumhurbaşkanının seçilmemesi halinde, cumhurbaşkanının görevlerini bir komisyon üstlenecek.

İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı, Rehber'in onayıyla, Meclis Başkanı ve Yargı Başkanının da yer aldığı bir komiteye başkanlık ediyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı, 50 gün içinde başkanlık seçimlerini düzenlemekle yükümlü olacak.

131. maddeye göre Rehber, cumhurbaşkanı yardımcısının yetkilerini gerektiği gibi kullanamaması halinde cumhurbaşkanının tüm yetkilerini doğrudan şahsen üstlenebilir veya yeni bir yetkili atayabilir.

İran Anayasası'nın 113. Maddesine göre İran Cumhurbaşkanı'nın, Rehber'den sonra ülkede en yüksek yetkili olduğunu ve Rehber ile ilgili konular hariç, Anayasa'nın uygulanmasından ve yürütme organını (hükümeti) yönetmekten sorumludur.

Bu, İran'ın başbakanlık görevini devralmak üzere geçici bir komite kurma durumu ile üçüncü kez karşı karşıya kalmasıdır.

İlki, İran devriminin ilkelerine ihanet ettiği gerekçesiyle Rehber Humeyni tarafından görevden alınan eski Cumhurbaşkanı Ebu'l Hasan Beni Sadr’ın görevden alınmasının ardından gerçekleşti. Beni Sadr 1979 devriminden sonra İran'ın ilk seçilmiş cumhurbaşkanıydı. Paris'te sürgünde iken Ekim 2021'de öldüğünde 88 yaşındaydı. Komitenin çalışmaları 22 Haziran 1980'den aynı yılın 2 Ağustos'una kadar yaklaşık iki ay sürdü.

İkincisi, 30 Ağustos 1981 tarihinde İran Başbakanı Muhammed Ali Recai'nin suikasta uğramasının ardından kurulmuştur. Komisyon, Başbakanlık binasının bombalanmasından birkaç saat sonra çalışmalarına başladı ve 9 Ekim 1981 tarihine kadar devam etmiştir.



Trump'tan medya şirketindeki 2 milyar dolarlık hisseleri satma hamlesi

Donald Trump'ın medya şirketi, medya şirketindeki 2 milyar dolardan fazla değerdeki hissesini potansiyel satış için SEC'e kaydettirdi (AFP)
Donald Trump'ın medya şirketi, medya şirketindeki 2 milyar dolardan fazla değerdeki hissesini potansiyel satış için SEC'e kaydettirdi (AFP)
TT

Trump'tan medya şirketindeki 2 milyar dolarlık hisseleri satma hamlesi

Donald Trump'ın medya şirketi, medya şirketindeki 2 milyar dolardan fazla değerdeki hissesini potansiyel satış için SEC'e kaydettirdi (AFP)
Donald Trump'ın medya şirketi, medya şirketindeki 2 milyar dolardan fazla değerdeki hissesini potansiyel satış için SEC'e kaydettirdi (AFP)

Donald Trump'ın medya şirketi Trump Media and Technology Group'un hisseleri, ABD Başkanı'nın 2 milyar dolar değerindeki payını satabileceğini düşündüren bir hamle yapmasının ardından çarşamba günü düştü.

Salı günü Trump'ın medya şirketi, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na (SEC) 2,3 milyar dolardan fazla değere sahip yaklaşık 115 milyon hissesini satmasına izin verecek bir kayıt başvurusu yaptı.

Bu hamle Trump'ın hisselerini satmasına izin verirken, bunu yapmasını gerektirmiyor.

ABC News'a göre Trump, medya şirketindeki hisselerini oğlu Donald Trump Jr.'ın kontrol ettiği Donald J Trump Revocable Trust'a devretti.

Eğer Trump hisselerini satarsa, bu durum diğer yatırımcıları toplu satış korkusuyla hisse senetlerini elden çıkarmaya itebilir ve potansiyel olarak hisse senedi fiyatlarını daha da düşürebilir.

Çarşamba günü öğleden sonra itibarıyla şirketin hisse senedi fiyatı yaklaşık yüzde 5 oranında düştü.

Şirket çarşamba günü hasar kontrolü yaparak haberin, geleneksel medya tarafından uydurulmuş bir suikast olduğunu belirten bir açıklama yayımladı.

Şirket yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

Geleneksel medya kuruluşları, TMTG'nin bugün yaptığı bir başvurunun Trump tröstünün TMTG'deki hisselerini satmasının önünü açtığını öne süren sahte bir haber yayıyor. Açıkçası bu hisseler geçen haziranda S-1 formuna kaydedilmişti ve bugün TMTG, şirketin başvurularını etkin tutmak amacıyla bunları S-3 formuna yeniden kaydeden rutin bir başvuru yaptı. Aslında şu anda herhangi bir iştirakin hisse satması için açık bir pencere yok.

Trump daha önce medya şirketindeki hisselerini elinde tutmaya devam etmeyi planladığını söylemişti.

Trump eyülde "Hisselerimi satmak istemiyorum. Paraya ihtiyacım yok" demişti.

New York Times'a göre Trump, şirketin tek başına en büyük hissedarı ve hisselerinin yaklaşık yüzde 53'ünü kontrol ediyor.

Trump'ın seçimleri kazanmasının ardından hisse senedi fiyatı yükseldi ancak bu yıl yaklaşık yüzde 40 oranında düştü.

Başvuruda Trump'ın hisselerine ek olarak diğer kuruluşların elindeki hisseler de potansiyel satış için kaydedildi. Bir kripto borsa yatırım fonu da dahil perakende yatırım ürünleri oluşturmak için Trump Media'yla çalışan, New Jersey merkezli yatırım şirketi Yorkville Advisors'ın hisseleri başvuru kapsamında kaydedildi. Trump Media'da 17 milyondan biraz fazla hisseyi kontrol ediyor.

Bir diğer 106 bin hisseyse ABD Adalet Bakanı Pam Bondi tarafından kontrol ediliyor. Kendisine daha önceki danışmanlık çalışmaları için hisse senedi olarak ödeme yapılmıştı. Hükümet Etik Ofisi'yle yaptığı etik anlaşmasında, onaylanmasından sonraki 90 gün içinde Trump Media'daki hisselerini elden çıkarmayı planladığını söylemişti.

Independent Türkçe