Nevzat Çiçek yorumladı: İran’da Reisi’den sonra ne olacak?

“Madem İranlı yetkililer bu enkaza ulaşamıyordu, böyle bir yardıma ihtiyacı vardı, Türkiye'den insansız hava aracı istendi. Bu neden bu kadar uzun sürdü?”

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

Nevzat Çiçek yorumladı: İran’da Reisi’den sonra ne olacak?

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

Independent Türkçe Genel Yayın Yönetmeni Nevzat Çiçek, İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ve Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan’ın hayatlarını kaybettiği helikopter kazasını değerlendirdi.

Helikoptere geç ulaşılmasının nedenlerini sorgulayan Çiçek, “Madem İranlı yetkililer bu enkaza ulaşamıyordu, böyle bir yardıma ihtiyacı vardı, Türkiye'den insansız hava aracı istendi. Bu neden bu kadar uzun sürdü sorusunun cevabını vermek gerekiyor” dedi

Reisi sisteme bağlılığı ile biliniyor?

Kazanın ardından büyük bir bilgi kirliliği olduğuna dikkat çeken Çiçek, kazada hayatını kaybeden İran Cumhurbaşkanı Reisi hakkında da şu bilgileri verdi

Hamaney'in sonrasındaki en güçlü adaylardan biri olduğu ifade ediliyordu. Reisi, İran'da sistemin en önemli insanlarından bir tanesi ve rejime olan ballığıyla biliniyor. Reisi’nin bütün kariyerini, Hamaney'in iş başına gelmesinden sonra yaptığını söylersek yanılgı içerisinde olmayız.

Tabi Reisi’nin en büyük güç kaynaklarından bir tanesi Meşet'te Cuma İmamı olan kayınbabası. Diğer taraftan İmam Rıza Vakfı gibi gerçekten maddi olarak çok güçlü bir vakfın idaresinde bulunması. Yargı erginin başında bulunması, İran-Irak savaşında özellikle yargılamalarda idam kararlarının altında imzası olması, İran'daki yolsuzlukların araştırılmasında yargı mercinin içerisinde olması ve tabi ki cumhurbaşkanı olması.

Reisi aslında sıradan bir insan değil. Fakat şöyle yanılgı içerisine girilmemesi lazım; Reisi ile Hamaney arasında bir mesele olup olmadığı tartışması çok doğru bir tartışma değil. Hamaney sonrasıyla ilgili esasında reisi tartışmasına odaklanmak gerekiyor.

Reisi'den sonra ne olacak?

“Bir sabotaj ihtimali mi var?” sorusunun da gündeme geldiğini belirten Çiçek, “Burada en büyük tabii ihtimal böyle bir şeyin olması durumunda güçlü bir sinyal kesici veya güçlü bir ağla bu ileşim ağlarının kesilmesinden bahsediliyor. Böyle bir şeyin olup olmadığını tabii İranlı yetkilerinin açıklamalarında göreceğiz” dedi

İran Anayasası’na gore cumhurbaşkanı yardımcılarından birisinin görevi vekaleten sürdüreceğini belirten Nevzat Çiçek, Hamaney sonrası için ise şunları söyledi:

Cumhurbaşkanlığı seçimiyle ilgili cumhurbaşkanlığı birinci yardımcısı, Yargı Erkin'in başkanı ve meclis başkanından oluşan bir komisyon ülkeyi 50 gün içerisinde seçime götürmekle hükümlü ve şimdi cumhurbaşkanı birinci yardımcısını büyük bir ihtimalle Hamaney atayacak.

Hamaney'in cumhurbaşkanı yardımcısının görevi yapamayacağından şüphelenirse görev yetkilerini kendisinde toplayabilir veya başka birini de atayabilir Ama temayül gereği genelde cumhurbaşkanı birinci yardımcısı atanıyor.

Resi’nin, Hamaney sonrası en büyük adaylardan bir tanesi olduğunu hatırlatan Çiçek, yeni dönem için dini liderlik makamının da aralarında bulunduğu 4 farklı senaryonun konuşulduğunu anlattı.

Independent Türkçe



Trump, İran'a karşı sert senaryoların uygulanması için baskı yapıyor

ABD Donanması tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, Arap Denizi'ndeki USS Abraham Lincoln uçak gemisinin güvertesinde bir teknisyenin savaş uçağı kullandığı görülüyor (ABD Donanması)
ABD Donanması tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, Arap Denizi'ndeki USS Abraham Lincoln uçak gemisinin güvertesinde bir teknisyenin savaş uçağı kullandığı görülüyor (ABD Donanması)
TT

Trump, İran'a karşı sert senaryoların uygulanması için baskı yapıyor

ABD Donanması tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, Arap Denizi'ndeki USS Abraham Lincoln uçak gemisinin güvertesinde bir teknisyenin savaş uçağı kullandığı görülüyor (ABD Donanması)
ABD Donanması tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, Arap Denizi'ndeki USS Abraham Lincoln uçak gemisinin güvertesinde bir teknisyenin savaş uçağı kullandığı görülüyor (ABD Donanması)

ABD Başkanı Donald Trump, Washington'ın tehdit ettiği sert senaryolar ve artan baskı çerçevesinde İran'a karşı sınırlı bir askeri saldırıyı değerlendirdiğini söyledi. Bu açıklama, USS Gerald R. Ford uçak gemisinin bölgedeki ABD saldırı gücüne katılmak üzere Akdeniz'e girmesiyle eş zamanlı olarak geldi.

Trump, İran'ı nükleer programı konusunda bir anlaşmaya varmaya zorlamak için sınırlı bir saldırı düzenlemeyi düşünüp düşünmediği sorusuna Beyaz Saray'da gazetecilere şu yanıtı verdi: "Sanırım bunu düşündüğümü söyleyebilirim."

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre ABD'li yetkililer, operasyonun haftalarca sürebileceğini ve güvenlik tesislerinin ve nükleer altyapının bombalanmasını içerebileceğini, yönetimin sınırlı veya artan saldırılar için senaryoları değerlendirdiğini söyledi. Yetkililer, askeri planlamanın ileri bir aşamada olduğunu ve seçeneklerin belirli kişileri hedef almayı ve hatta Trump'ın emriyle rejim değişikliğini bile içerdiğini belirtti.

Buna karşılık İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, "askeri seçeneğin yalnızca meseleleri karmaşıklaştıracağını" ve "felaket sonuçlar doğuracağını" belirterek, Tahran'ın liderliğinin onayından sonra iki veya üç gün içinde "olası bir anlaşma taslağı" sunacağını duyurdu. Nükleer programın "askeri bir çözümü" olmadığını belirten Arakçi, Washington'ın "sıfır zenginleştirme" talep etmediğini vurguladı.


Amerika, Alaska yakınlarında 5 Rus uçağını önledi

 Bir F-16 savaş uçağı kalkış yapıyor (Arşiv- Reuters)
Bir F-16 savaş uçağı kalkış yapıyor (Arşiv- Reuters)
TT

Amerika, Alaska yakınlarında 5 Rus uçağını önledi

 Bir F-16 savaş uçağı kalkış yapıyor (Arşiv- Reuters)
Bir F-16 savaş uçağı kalkış yapıyor (Arşiv- Reuters)

ABD askeri uçakları, Alaska'nın batı kıyısı açıklarında uluslararası hava sahasında uçan beş Rus uçağını engellemek için havalandı, ancak askeri yetkililer dün Rus uçaklarının provokatif olarak değerlendirilmediğini söyledi.

Kuzey Amerika Hava Savunma Komutanlığı (NORAD), perşembe günü Bering Boğazı yakınlarında faaliyet gösteren iki Rus Tu-95 bombardıman uçağı, iki Su-35 savaş uçağı ve bir A-50 uçağını tespit edip izlediğini açıkladı.

Şarku'l Avsat'ın AP'den aktardığına göre buna karşılık ABD kuvvetleri, Rus uçaklarını bölgeden ayrılana kadar engellemek, tanımlamak ve eşlik etmek için iki F-16 savaş uçağı, iki F-35 savaş uçağı, bir E-3 bombardıman uçağı ve dört KC-135 yakıt ikmal uçağını havalandırdı. Bu bilgi, komutanlığın yayınladığı ve AP’nin aktardığı açıklamada yer aldı.

Komutanlık açıklamasında ayrıca, “Rus askeri uçaklarının uluslararası hava sahasında kaldığı ve ABD veya Kanada'nın egemen hava sahasına girmediği” belirtildi. Bu tür faaliyetlerin “düzenli olarak gerçekleştiği ve tehdit olarak değerlendirilmediği” kaydedildi.


ABD'li milletvekilleri, Trump'ın İran'a karşı askeri yetkilerini kısıtlamayı tartışıyor

ABD Başkanı Donald Trump, çarşamba günü İran'ın nükleer tesislerini vuran B-2 bombardıman uçaklarının maketinin önünde Oval Ofis'te konuşma yapıyor (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump, çarşamba günü İran'ın nükleer tesislerini vuran B-2 bombardıman uçaklarının maketinin önünde Oval Ofis'te konuşma yapıyor (AFP)
TT

ABD'li milletvekilleri, Trump'ın İran'a karşı askeri yetkilerini kısıtlamayı tartışıyor

ABD Başkanı Donald Trump, çarşamba günü İran'ın nükleer tesislerini vuran B-2 bombardıman uçaklarının maketinin önünde Oval Ofis'te konuşma yapıyor (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump, çarşamba günü İran'ın nükleer tesislerini vuran B-2 bombardıman uçaklarının maketinin önünde Oval Ofis'te konuşma yapıyor (AFP)

ABD Kongresi, diplomatik çabaların başarısız olması durumunda Tahran'la tehlikeli bir çatışma olasılığına karşı hazırlık yapan ABD ordusunun da katılımıyla, Başkan Donald Trump'ın milletvekillerinin onayı olmadan İran'a saldırı başlatmasını engelleyecek bir karar tasarısı üzerinde önümüzdeki hafta oylama yapabilir.

Kongre üyeleri, Trump'ın Cumhuriyetçi partili bazı üyeleri ve Demokratlar da dahil olmak üzere, başkanın Kongre onayı olmadan yabancı ülkelere karşı askeri harekât düzenlemesini engelleyen kararlar geçirmeye defalarca çalıştılar, ancak başarılı olamadılar.

Şarku'l Avsat'ın edindiği bilgiye göre ABD Anayasası, ulusal güvenlikle ilgili sınırlı durumlar dışında, savaş ilan etme ve askerleri savaşa gönderme yetkisini başkana değil, Kongreye vermektedir.

ABD ordusu,Trump'ın bir saldırı emri vermesi durumunda haftalarca sürebilecek operasyonlara hazırlanıyor.

Trump'ı destekleyen Cumhuriyetçiler hem Senato'da hem de Temsilciler Meclisi'nde az bir çoğunluğa sahip olsalar da Kongre'nin ulusal güvenlik konularında başkanın yetkisini kısıtlamaması gerektiğini savunarak bu kararlara karşı çıkıyorlar.

Geçtiğimiz ayın sonlarında, Virginia'dan Demokrat Senatör Tim Kaine ve Kentucky'den Cumhuriyetçi Senatör Rand Paul, Kongre tarafından açıkça savaş ilanıyla yetkilendirilmedikçe İran'a karşı düşmanca eylemleri yasaklayan bir karar tasarısını Senato'ya sundular.

Görsel kaldırıldı.Washington'daki Kongre binasında ABD bayrağı (Reuters)

ABD askeri unsurlarının İran'a doğru hareket ettiği bir dönemde Kaine dün yaptığı açıklamada, "Eğer bazı meslektaşlarım savaşı destekliyorsa, masalarının altına saklanmak yerine, cesurca oy verip seçmenlerine hesap vermeliler" ifadelerini kullandı.

Kaine'in bir yardımcısı, karar tasarısının Senato'da oylamaya sunulması için henüz bir zaman çizelgesi belirlenmediğini söyledi.

Temsilciler Meclisi'nde, Kentucky'den Cumhuriyetçi Temsilci Thomas Massie ve Kaliforniya'dan Demokrat Temsilci Ro Khanna, önümüzdeki hafta benzer bir karar tasarısı üzerinde oylama yapılması için girişimde bulunacaklarını açıkladılar.

Khanna, X platformunda yaptığı bir paylaşımda şunları yazdı: "Trump'ın yetkilileri, İran'a yönelik saldırı olasılığının yüzde 90 olduğunu söylüyor. Bunu Kongre onayı olmadan yapamaz."