Çin, genç işsizliğini bitirmeye hazırlanıyor

Birçok politika değişikliği masada

Şanghay'da 31 Mayıs'ta düzenlenen iş bulma fuarına ağırlıklı olarak hizmet sektöründen şirketler katıldı (AFP)
Şanghay'da 31 Mayıs'ta düzenlenen iş bulma fuarına ağırlıklı olarak hizmet sektöründen şirketler katıldı (AFP)
TT

Çin, genç işsizliğini bitirmeye hazırlanıyor

Şanghay'da 31 Mayıs'ta düzenlenen iş bulma fuarına ağırlıklı olarak hizmet sektöründen şirketler katıldı (AFP)
Şanghay'da 31 Mayıs'ta düzenlenen iş bulma fuarına ağırlıklı olarak hizmet sektöründen şirketler katıldı (AFP)

Fransız haber ajansı AFP, Çin'in genç işsizliğinin giderilmesini en önemli öncelik haline getirdiğini yazdı.

Haberde, pandemi sonrası dönemde emlak sektöründeki krize ek olarak genç işsizlik rakamlarındaki artışın Pekin yönetimini zora soktuğu yorumu yapıldı. 

Çin lideri Şi Cinping, Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesi Siyasi Bürosu üyeleriyle pazartesi günü düzenlediği toplantıda, genç işsizlik sorununun çözümünün önceliklendirileceğini söyledi.

Şi, gençlerin iş bulabilmesi için piyasa odaklı alternatiflerin artırılması ve sosyal imkanların genişletilmesi gerektiğini belirtti.  

Bu yönde ne tür adımlar atılacağına dair detay paylaşmayan lider, gençlerin "kilit sektörlerde iş bulması veya kurması için teşvik edilmesi gerektiğini" de sözlerine ekledi. 

Amerikan finans analiz şirketi Moody's Analytics'ten Harry Murphy Cruise, "Şi'nin açıklaması ayrıntılı olmasa da bir politika değişikliğine hazırlanıldığı açık" değerlendirmesini yaptı. 

Cruise, temmuzda Pekin'de düzenlenecek ÇKP Merkez Komitesi Üçüncü Genel Kurul Toplantısı'nda "genç işsizliğinin giderilmesine yönelik politikalara geniş yer verileceğini" düşündüğünü söyledi.

Analist, yeni politikalar dahilinde yeni mezunları işe almaları için şirketlere sağlanan sübvansiyonların artırılması ve öğrencilere daha fazla istihdam yaratılması gibi adımlar atılabileceğini belirtti. 

Ancak Cruise, daha geniş ölçekli eğitim reformları ve endüstriyel dönüşüm planlamalarıyla desteklenmediği sürece bunların sadece geçici çözüm sunacağını savundu. 

Malezya merkezli yatırım bankası Maybank'ten Erica Tay, gazetecilik, sosyoloji ve hukuk alanlarından mezun gençlerin iş bulamadığına dikkat çekerek, bu kişiler için devlet destekli mesleki eğitim programları hazırlanabileceğini belirtti.

Çinli hukuk firmalarındaki ücret kesintilerine ve işten çıkarmalara işaret eden 22 yaşındaki öğrenci Qian Le, "Halihazırda çalışanlar bile işlerini koruyamayabilir, yeni kişilerin iş bulması çok daha zor" dedi. 

AFP, pek çok gencin piyasada iş bulamama endişesiyle lisansüstü eğitime yöneldiğini, diğerlerininse kamu hizmeti sektöründeki pozisyonlara atanabilmek için sınavlara girdiğini aktardı. 

Restoran zinciri sahibi Julia Shao ise gençlerin iş beğenmediğini savunarak "Çoğu üniversite mezununun fazla yüksek beklentileri var. Basit pozisyonları tercih etmiyorlar, daha havalı bir iş istiyorlar" dedi. 

Çin'de genç işsizliği rakamları geçen yıl haziranda yüzde 21,3'e yükselerek rekor seviyeye ulaşmıştı. Bunun üzerine Pekin yönetimi, ağustosta genç işsizlik rakamlarını paylaşmayı durdurduğunu duyurmuştu. İstatistiksel ölçümlerin iyileştirilmesinin ardından oranlar aralıkta tekrar açıklanmaya başlamıştı. 

Nisan itibarıyla genç işsizlerin oranı yüzde 14,7. Ayrıca bu ay yaklaşık 11,8 milyon öğrenci üniversiteden mezun olacak. Haberde, etkili önlemler alınmaması halinde bunun sorunu daha da kötüleştirebileceğine dikkat çekildi.

Independent Türkçe, AFP, BBC



İran, Hürmüz Boğazı'nı kapatmakla tehdit ediyor... ABD alarma geçti

Brüksel'de Avrupa dışişleri bakanları arasında İran konusunda yapılan görüşmelerden, (EPA)
Brüksel'de Avrupa dışişleri bakanları arasında İran konusunda yapılan görüşmelerden, (EPA)
TT

İran, Hürmüz Boğazı'nı kapatmakla tehdit ediyor... ABD alarma geçti

Brüksel'de Avrupa dışişleri bakanları arasında İran konusunda yapılan görüşmelerden, (EPA)
Brüksel'de Avrupa dışişleri bakanları arasında İran konusunda yapılan görüşmelerden, (EPA)

İran ile Batı arasında hem askeri hem de diplomatik cephelerde gerilim tırmanırken, Tahran dün ABD'nin askeri hazırlığının artmasıyla birlikte Hürmüz Boğazı'nı kapatmakla tehdit etti. Avrupa Birliği ise İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nu terör örgütü olarak ilan etti.

İran ordusu dün, Hürmüz Boğazı'nda canlı atış tatbikatları yapılacağı yönündeki NOTAM’la eş zamanlı olarak, savaş cephaneliğine 1000 stratejik insansız hava aracı (İHA) eklediğini duyurdu. Keyhan gazetesi, boğazın kapatılması olasılığını gündeme getirerek, böyle bir adımın "yasal bir hak" olduğunu savundu.

Buna karşılık, Amerika Birleşik Devletleri, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran konusundaki kararını beklerken, muhrip gemileri ve bir uçak gemisi de dahil olmak üzere ek takviye birlikleri konuşlandırdı.

Brüksel'de, AB dışişleri bakanları İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nun terör örgütleri listesine alınmasını onayladı.

Tahran, Arakçi'nin Ankara ziyaretinin arifesinde, bölgedeki gerilimleri azaltmak amacıyla bölgedeki ülkelerle temaslarını yoğunlaştırdı.


Uygur kamplarını ifşa eden Çinli, ABD’de sığınma hakkı kazandı

Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
TT

Uygur kamplarını ifşa eden Çinli, ABD’de sığınma hakkı kazandı

Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)

Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde gizlice görüntü çeken Guan Heng'e ABD'de sığınma hakkı tanındı. 

New York şehrinde 28 Ocak'ta düzenlenen duruşmada yargıç Charles Ouslander, Guan'ın Çin'e geri gönderilmesi halinde zulüm göreceğine dair "haklı bir korkusu" olduğunu söyleyerek kendisine sığınma hakkı tanınmasına karar verdi. 

38 yaşındaki Çinli, Sincan'da Uygurların tutulduğu gözaltı merkezleriyle bölgedeki yoğun güvenlik uygulamalarının görüntülerini 2020'de çekmişti. 

Yaklaşık 20 dakikalık videoları yayımladıktan sonra tutuklanma korkusuyla ülkeyi 2021'de terk etmiş, Hong Kong'dan Ekvador'a oradan da Bahamalar'a geçip küçük bir şişme botla ABD'ye ulaşarak iltica başvurusunda bulunmuştu. 

Guan, geçen yıl ağustosta Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) ekipleri tarafından New York'ta yakalanıp gözaltına alınmıştı. 

Donald Trump yönetimi, Guan'ın Uganda'ya sınır dışı edileceğini duyurmuş, insan hakları örgütleri de karara tepki göstermişti. 

New York Times'ın aktardığına göre Guan henüz serbest bırakılmadı. İç Güvenlik Bakanlığı'nın mahkeme kararına itiraz etmeyi planladığı, bu süre zarfında Çin vatandaşının gözaltında tutulacağı belirtiliyor. 

Guan, videokonferans yöntemiyle katıldığı duruşmada Bahamalar'dan Florida'ya geçerken yaşamını yitirebileceği için videoyu YouTube'dan yayımlama kararı aldığını söyledi. Görüntüleri paylaşmasının ardından, Çin'de yaşayan babasının polis tarafından üç kez sorgulandığını ifade etti. 

Guan'ın avukatı Chen Chuangchuang, ABD'nin müvekkiline sığınma hakkı sağlamakta "ahlaki ve hukuki bir sorumluluğu" olduğunu vurguladı. 

Göçmenlere karşı sert uygulamalarıyla gündemden düşmeyen Trump yönetiminde iltica başvuruları da iyice zorlaştı. 

ABD merkezli kâr amacı gütmeyen Mobile Pathways'in derlediği federal verilere göre, sığınma başvurularının onaylanma oranı 2010-2024'te yüzde 28 iken, bu oran geçen yıl yüzde 10'a kadar geriledi. 

Çin, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde zorla çalıştırma, işkence ve "yeniden eğitim kampı" adı altında alıkoyma suçlamalarıyla karşı karşıya.

İnsan hakları örgütleri, bölgedeki yaklaşık 1 milyon kişinin zorla toplama kamplarına ve hapishanelere yerleştirildiğini öne sürüyor. ABD de Uygurlara yönelik muameleyi "soykırım" diye niteliyor.

Pekin yönetimiyse iddiaların gerçeği yansıtmadığını savunuyor.

Independent Türkçe, Guardian, New York Times


Rusya-Ukrayna savaşının geleceğine dair üç senaryo

Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
TT

Rusya-Ukrayna savaşının geleceğine dair üç senaryo

Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)

ABD arabuluculuğundaki ateşkes müzakerelerinden henüz sonuç çıkmazken, Rusya ve Ukrayna karşılıklı saldırıları sürdürüyor. 

Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin (CSIS) raporuna göre, Rusya'nın Şubat 2022'deki saldırısıyla başlayan savaşta yaklaşık 2 milyon kişi öldü, yaralandı ya da kayboldu. 

Çalışmada, Rusya'nın yaklaşık 1,2 milyon kayıp verdiği ifade ediliyor. Ukrayna içinse bu rakam 600 bin civarında. 

Rus ordusunda 275 bin ila 325 bin askerin hayatını kaybettiği, Ukrayna ordusundaysa 100 bin ila 140 bin askerin yaşamını yitirdiği aktarılıyor.

Wall Street Journal, bu yıl savaşın gidişatını değiştirebilecek üç senaryoyu inceledi.

Savaş sürecek, müzakereler devam edecek

Analize göre en muhtemel senaryo, görüşmelerin sonuçsuz kalırken savaşın 5. yılında da devam etmesi. 

Trump yönetimi, müzakereler kapsamında Donbas’ın geri kalanının Rusya’ya verilmesi halinde ateşkes sağlanabileceğini savunuyor ancak Kiev yönetimi toprak tavizine yanaşmıyor. 

Eski Ukrayna Savunma Bakanı Andriy Zahorodniyuk, “Ukrayna halkı, ABD öncülüğündeki görüşmelere büyük şüpheyle yaklaşıyor” diyor. 

Rusya'daki her askeri, endüstriyel ve siyasi gelişmenin savaşın süreceğini işaret ettiğini, Donbas’ın Moskova tarafından işgali tekrar başlatmak için kullanılabileceğini savunuyor. 

Ukrayna geri adım atacak

Yıllardır savaşan Ukrayna ordusunun gücünün nihayetinde tükenmesi de savaşın gidişatını belirleyecek olasılıklar arasında yer alıyor. 

Ukrayna ordusu, piyade açığını drone geliştirerek kapatmaya çalışsa da bu, Rusya’nın yıpratma taktikleri ve yoğun cephe saldırılarına karşı yeterli olmayabilir. 

Berlin merkezli düşünce kuruluşu Carnegie Rusya Avrasya Merkezi'nin direktörü Alexander Gabuev, şu değerlendirmeleri paylaşıyor: 

Yıpratma savaşları önce yavaş yavaş, sonra da aniden kaybedilebilir.

Askeri tarihçiler de I. Dünya Savaşı'nın sonunda Alman ordusunun, çatışmanın büyük bir bölümünde taktiksel üstünlüğüne rağmen yorgun düştüğünü hatırlatıyor.

Rusya saldırıları durduracak 

Analize göre Rus ekonomisi hem Batı yaptırımlarının hem de savaşın etkisiyle güçlük çekiyor.

Ukrayna’nın petrol rafinerilerine yönelik uzun menzilli saldırıları ve ABD’yle Avrupa’nın “gölge filoya” karşı aldığı önlemler de Kremlin’in enerji sektöründen elde ettiği gelirlere darbe vurdu. 

Rus iş insanları da savaşın ekonomiyi kötü etkilediğini, Moskova’yı parça tedariki ve petrol alımında Çin’e bağımlı hale getirdiğini söylüyor. 

Analizde, daha sıkı yaptırımlarla ekonomiye yük bindirilmesi halinde Rusya’nın savaşı uzatma kapasitesinin de zayıflayabileceği yorumu yapılıyor. 

Independent Türkçe, Wall Street Journal, New York Times