Çin, genç işsizliğini bitirmeye hazırlanıyor

Birçok politika değişikliği masada

Şanghay'da 31 Mayıs'ta düzenlenen iş bulma fuarına ağırlıklı olarak hizmet sektöründen şirketler katıldı (AFP)
Şanghay'da 31 Mayıs'ta düzenlenen iş bulma fuarına ağırlıklı olarak hizmet sektöründen şirketler katıldı (AFP)
TT

Çin, genç işsizliğini bitirmeye hazırlanıyor

Şanghay'da 31 Mayıs'ta düzenlenen iş bulma fuarına ağırlıklı olarak hizmet sektöründen şirketler katıldı (AFP)
Şanghay'da 31 Mayıs'ta düzenlenen iş bulma fuarına ağırlıklı olarak hizmet sektöründen şirketler katıldı (AFP)

Fransız haber ajansı AFP, Çin'in genç işsizliğinin giderilmesini en önemli öncelik haline getirdiğini yazdı.

Haberde, pandemi sonrası dönemde emlak sektöründeki krize ek olarak genç işsizlik rakamlarındaki artışın Pekin yönetimini zora soktuğu yorumu yapıldı. 

Çin lideri Şi Cinping, Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesi Siyasi Bürosu üyeleriyle pazartesi günü düzenlediği toplantıda, genç işsizlik sorununun çözümünün önceliklendirileceğini söyledi.

Şi, gençlerin iş bulabilmesi için piyasa odaklı alternatiflerin artırılması ve sosyal imkanların genişletilmesi gerektiğini belirtti.  

Bu yönde ne tür adımlar atılacağına dair detay paylaşmayan lider, gençlerin "kilit sektörlerde iş bulması veya kurması için teşvik edilmesi gerektiğini" de sözlerine ekledi. 

Amerikan finans analiz şirketi Moody's Analytics'ten Harry Murphy Cruise, "Şi'nin açıklaması ayrıntılı olmasa da bir politika değişikliğine hazırlanıldığı açık" değerlendirmesini yaptı. 

Cruise, temmuzda Pekin'de düzenlenecek ÇKP Merkez Komitesi Üçüncü Genel Kurul Toplantısı'nda "genç işsizliğinin giderilmesine yönelik politikalara geniş yer verileceğini" düşündüğünü söyledi.

Analist, yeni politikalar dahilinde yeni mezunları işe almaları için şirketlere sağlanan sübvansiyonların artırılması ve öğrencilere daha fazla istihdam yaratılması gibi adımlar atılabileceğini belirtti. 

Ancak Cruise, daha geniş ölçekli eğitim reformları ve endüstriyel dönüşüm planlamalarıyla desteklenmediği sürece bunların sadece geçici çözüm sunacağını savundu. 

Malezya merkezli yatırım bankası Maybank'ten Erica Tay, gazetecilik, sosyoloji ve hukuk alanlarından mezun gençlerin iş bulamadığına dikkat çekerek, bu kişiler için devlet destekli mesleki eğitim programları hazırlanabileceğini belirtti.

Çinli hukuk firmalarındaki ücret kesintilerine ve işten çıkarmalara işaret eden 22 yaşındaki öğrenci Qian Le, "Halihazırda çalışanlar bile işlerini koruyamayabilir, yeni kişilerin iş bulması çok daha zor" dedi. 

AFP, pek çok gencin piyasada iş bulamama endişesiyle lisansüstü eğitime yöneldiğini, diğerlerininse kamu hizmeti sektöründeki pozisyonlara atanabilmek için sınavlara girdiğini aktardı. 

Restoran zinciri sahibi Julia Shao ise gençlerin iş beğenmediğini savunarak "Çoğu üniversite mezununun fazla yüksek beklentileri var. Basit pozisyonları tercih etmiyorlar, daha havalı bir iş istiyorlar" dedi. 

Çin'de genç işsizliği rakamları geçen yıl haziranda yüzde 21,3'e yükselerek rekor seviyeye ulaşmıştı. Bunun üzerine Pekin yönetimi, ağustosta genç işsizlik rakamlarını paylaşmayı durdurduğunu duyurmuştu. İstatistiksel ölçümlerin iyileştirilmesinin ardından oranlar aralıkta tekrar açıklanmaya başlamıştı. 

Nisan itibarıyla genç işsizlerin oranı yüzde 14,7. Ayrıca bu ay yaklaşık 11,8 milyon öğrenci üniversiteden mezun olacak. Haberde, etkili önlemler alınmaması halinde bunun sorunu daha da kötüleştirebileceğine dikkat çekildi.

Independent Türkçe, AFP, BBC



Dune'dan ilham aldılar: İdrarı suya çeviren astronot kıyafeti tasarlandı

Dune serisinin beyazperde uyarlamalarını Denis Villeneuve yönetmişti (Warner Bros)
Dune serisinin beyazperde uyarlamalarını Denis Villeneuve yönetmişti (Warner Bros)
TT

Dune'dan ilham aldılar: İdrarı suya çeviren astronot kıyafeti tasarlandı

Dune serisinin beyazperde uyarlamalarını Denis Villeneuve yönetmişti (Warner Bros)
Dune serisinin beyazperde uyarlamalarını Denis Villeneuve yönetmişti (Warner Bros)

Bilim insanları idrarı içme suyuna dönüştürebilen bir astronot kıyafeti tasarladı. 

ABD'nin prestijli eğitim kurumlarından Cornell Üniversitesi'nde yürütülen araştırmada geliştirilen kıyafetin, 2030'a kadar NASA'nın Artemis görevlerinde kullanılması hedefleniyor. 

NASA, Ay'ın güney kutbuna bir mürettebat göndermeyi amaçlayan Artemis III görevine 2026'da başlamayı planlıyor. Proje kapsamında 2030'lara kadar Mars'a insanlı görevler başlatılması da öngörülüyor. 

NASA'nın mevcut uzay giysisi idrar ve dışkıyı toplamak için emici bir bebek bezi kullanıyor.

Araştırmada çalışan Sofia Etlin, "Astronotların bebek bezi giymek zorunda kalması yerine, tasarladığımız sistem idrarı topluyor ve daha sonra filtreleyerek giysi içinde içilebilir su olarak geri veriyor" dedi.

Giysi idrarı topladıktan sonra bir vakum pompası bunu filtre sistemine aktarıyor, buradaki osmoz işleminin ardından temiz su bir elektrolit çözeltisiyle karıştırılıyor ve astronotun içmesi için giysiye geri pompalanıyor. 

zxscdfvg
Arıtma sisteminin ağırlığı yaklaşık 8 kilogram (Claire Walter ve Karen Morales)

Hakemli dergi Frontiers in Space Technology'de yayımlanan çalışmaya göre 500 mililitre idrarın toplanması ve arıtılması sadece 5 dakika sürüyor. Filtrelenmiş suyun elektrolitlerle zenginleştirilip enerji içeceğine dönüştürülmesi de sistemin artılarından. 

Etlin, astronotların kıyafetlerindeki su bölümünde yalnızca 1 litre su taşınabildiğine dikkat çekerek, "Bu, 10 saat hatta acil bir durumda 24 saate kadar sürebilen daha uzun süreli Ay uzay yürüyüşleri için yetersiz" dedi.

Vücudun kaybettiği tüm nemi ve idrarı içme suyuna dönüştüren "damıtıcı giysi" (stillsuit) teknolojisi, Frank Herbert'ün ünlü bilimkurgu serisi Dune'daki Arrakis gezegeninde yaşayan Fremenler tarafından kullanılıyor. 

Dune serisini 15 yaşındayken okuduğunu söyleyen Etlin, "Kendimi bildim bileli Dune hayranıyım. Bir gün damıtıcı giysiyi tasarlamak hep hayalimdi" dedi. Bilim insanı, bu teknolojiyi ileride standart astronot kıyafeti haline getirmeyi amaçladıklarını belirtti. 

Independent Türkçe, Wall Street Journal, Guardian, Science News