Paris Olimpiyatları: 7 milyon insanı arabasız nasıl hareket ettireceksiniz?

Fransa 2024 Olimpiyatlarına ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor (AFP)
Fransa 2024 Olimpiyatlarına ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor (AFP)
TT

Paris Olimpiyatları: 7 milyon insanı arabasız nasıl hareket ettireceksiniz?

Fransa 2024 Olimpiyatlarına ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor (AFP)
Fransa 2024 Olimpiyatlarına ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor (AFP)

Fransa'nın başkenti Paris'in Ile-de-France bölgesindeki toplu taşıma araçları 2024 Olimpiyat Oyunları sırasında yeni bir sınava tabi tutulacak. NBC'nin haberine göre organizatörler kaos ve aşırı kalabalıktan kaçınmak için genel bir seferberlik çağrısında bulunurken, yerel yetkililer 26 Temmuz- 11 Ağustos tarihleri arasında yaklaşık 7 milyon ziyaretçiyi ağırlamaya hazır olduklarını belirtti.

Işıklar Başkenti yetkililerine göre organizasyon komitesi ve yerel yetkililer binlerce otobüs, 3.000 ilave bisiklet ve 400 kilometreden fazla bisiklet yolu geliştirerek hava kirliliğini yüzde 40 oranında azaltacak.

2024 Yaz Olimpiyatları sırasında Fransa'ya gelen ziyaretçiler eskisinden tamamen farklı bir şehri ziyaret etme fırsatı bulacak ve turistler Paris’in diğer yüzünü görme fırsatı bulacak.

Belediye Başkanı Anne Hidalgo liderliğindeki Paris makamları, 2014 yılından beri araç kullanımını azaltmak, 100'den fazla caddeyi araçlara kapatmak, SUV ve spor otomobiller için park ücretlerini iki katına çıkarmak, yaklaşık 50.000 park yerini ortadan kaldırmak ve 1.300 kilometreden fazla bisiklet yolu oluşturmak gibi çeşitli girişimlerde bulunuyor.

Hidalgo mart ayında yaptığı açıklamada, “Bunu nasıl başardık? Otomobil kullanımının radikal bir şekilde ortadan kaldırılmasını varsayarak” ifadelerini kullandı.

Paris, diğer Avrupa şehirleriyle birlikte geçtiğimiz yıllarda otomobil kullanımını azaltmaya çalışan ilk şehir oldu. Ancak çabalarının başarısı beklendiği gibi olmadı. Buna karşılık Amerika Birleşik Devletleri benzer reformları benimsemekte çok daha yavaş davrandı.

Cornell Üniversitesi'nde şehir ve bölgesel planlama profesörü olan Nicholas Klein NBC'ye konuştu: “Amerika Birleşik Devletleri'nde 100 yıldır sokakları, mahalleleri ve şehirleri arabaların etrafında inşa ettik ve sonuç olarak çoğu insan arabaya bağımlı mahallelerde yaşıyor ve bunu geri almak çok zor.”

Cornell Üniversitesi'nde kentsel ve bölgesel planlama profesörü Nicholas Klein, NBC'ye şunları söyledi: "Amerika Birleşik Devletleri'nde 100 yıldır arabaların etrafında sokaklar, mahalleler ve şehirler inşa ettik ve bunun sonucunda çoğu insan ağırlıklı olarak arabalara bağımlı olan mahallelerde yaşıyor ve bunu geri almak çok zor."

Paris'in yeni kentsel manzarasının sunumu, Hidalgo'nun, özellikle de başkanlığa aday olamamasının ardından, oy yüzdesinde bir düşüşe tanık olduğu bir zamanda gerçekleşecek. Ancak 2023'te yapılan bir kamuoyu yoklaması, Parislilerin çoğunluğunun çevre reformlarını onayladığını gösterdi.

Paris'in 12. bölgesinde ikamet eden ve bir bisiklet destekçisi olan Louise Klooster NBC'ye, “Hidalgo'nun otomobil karşıtı politikalarını yüzde 100 destekliyorum ve her zaman otomobil sayısını azaltan, yürümeyi ve bisiklete binmeyi teşvik eden politikalardan yana olacağım. Bir Parisli ve küçük bir çocuk annesi olarak, daha az araba olsaydı Paris'in daha güvenli ve daha az kirli olacağına inanıyorum” dedi.

Paris 1 Panthéon-Sorbonne Üniversitesi profesörü ve Hidalgo'nun eski danışmanı Carlos Moreno, bir vatandaşın tüm temel ihtiyaçlarının kısa bir yürüme mesafesinde veya bisikletle ulaşılabileceği “15 dakikalık şehir” kavramını destekliyor.

Moreno, “İklim değişikliğine şüpheyle yaklaşanlar ve otomobil lobisi, özellikle de sürücüler karşı çıktı, ancak artık otomobiller için doğru zaman değil, düşük karbonlu bir gelecek için onlara karşı mücadele etmeliyiz” şeklinde konuştu.

Binlerce yolcunun çoğu zaman sıkışık bir trafiğin yanı sıra kazalar ve grevlerle karşı karşıya kaldığı bir zamanda, Olimpiyat Oyunlarında seyirciler tarihte ilk kez araçsız olarak ilgili mekanlara taşınacak.

Ancak sıkışıklığını önlemek için Ile-de-France Ulaşım Otoritesi, normal bir yaza göre ortalama yüzde 15 daha fazla tren ve metro hatları ile toplu taşıma hizmetlerini artırma konusunda karar aldı.

Ulaşım Otoritesi Başkanı Valerie Pecres, güzergahın kışın bir iş gününe eşdeğer olacağını ancak yoğun dönemlerde bu rakamın 28 Temmuz ve 2 Ağustos'ta en az iki gün boyunca 500.000 kişiye yükselmesinin beklendiğini açıkladı.

Parisli yetkililer, mevcut imkanlara rağmen bölge sakinlerini bu dönemde hareket etmekten kaçınmaya ve yalnızca ihtiyaç duyulduğunda dışarı çıkmaya çağıracak.

Hükümet, herkesin rotasını belirleyebileceği bir web sitesi (anticipaterlesjeux.gouv.fr) başlattı. Araç sürücülerinin ise kapalı yollardan kaçınmaları ve izinli kişilerin kullanabileceği Olimpiyat şeritlerini dikkate almaları gerekecek.



ABD’nin olası İran operasyonu: Hangi seçenekler masada?

Londra'daki İran Büyükelçiliği önünde dün toplanan göstericiler arasında ABD'nin İran'a askeri müdahalesini savunanlar da vardı (Reuters)
Londra'daki İran Büyükelçiliği önünde dün toplanan göstericiler arasında ABD'nin İran'a askeri müdahalesini savunanlar da vardı (Reuters)
TT

ABD’nin olası İran operasyonu: Hangi seçenekler masada?

Londra'daki İran Büyükelçiliği önünde dün toplanan göstericiler arasında ABD'nin İran'a askeri müdahalesini savunanlar da vardı (Reuters)
Londra'daki İran Büyükelçiliği önünde dün toplanan göstericiler arasında ABD'nin İran'a askeri müdahalesini savunanlar da vardı (Reuters)

ABD, İran'a yönelik gizli operasyon ve askeri stratejiler üzerinde çalışıyor.

Kimliklerinin paylaşılmaması şartıyla New York Times'a (NYT) konuşan yetkililer, ABD Savunma Bakanlığı'nın (Pentagon) Başkan Donald Trump'a çeşitli saldırı seçenekleri sunduğunu söylüyor.

Bunlar arasında ABD'nin haziranda vurduğu nükleer tesislere ek olarak balistik füze üretimi merkezlerinin hedef alınması da var.

İran ve İsrail arasında Gazze savaşı nedeniyle tırmanan gerginlik haziranda sıcak çatışmaya dönüşmüştü. İsrail'in 13 Haziran'daki saldırısıyla başlayan çatışmalarda İran vakit kaybetmeden misilleme yapmıştı.

Çatışmalarda ABD'ye ait bombardıman uçakları İran'daki İsfahan, Fordo ve Natanz tesislerine 22 Haziran'da hava saldırısı düzenlemiş, operasyonda 14 "sığınak delici" GBU-57 bombası kullanılmıştı.

Yetkililer, böyle bir saldırı senaryosunda operasyonun "birkaç gün" sürebileceğini ve İran'ın "şiddetli misilleme yapabileceğini" belirtiyor.

İran, ABD'nin saldırısına cevap olarak 23 Haziran'da Amerikan ordusunun Katar'daki El-Udeyd Hava Üssü'ne saldırmıştı. Operasyonda Tahran'ın önceden Washington'a haber verdiği ve hiçbir can kaybı yaşanmadığı aktarılmıştı.

Pentagon'un sunduğu diğer seçenekler arasında İran'ın güvenlik kurumlarına yönelik siber saldırı düzenlenmesi yer alıyor. Kaynaklara göre bu tarz saldırılarda "protestoculara karşı ölümcül güç kullanan iç güvenlik aygıtı" hedef alınacak.

Adlarının paylaşılmaması kaydıyla BBC'ye konuşan ABD'li yetkililer de İran'a yönelik olası operasyonda hava saldırılarının en muhtemel seçenekler arasında olduğunu belirtiyor. Bunlara ek olarak İran'ın "komuta ve telekomünikasyon sistemlerinin" hedef alınabileceğine işaret ediliyor.

Trump, sosyal medyadan dün paylaştığı gönderide İran'la iş yapan ülkelere yüzde 25 gümrük vergisi getirme tehdidinde bulundu.

NYT'nin analizinde, İran petrolünün en büyük alıcısı Çin'in yanı sıra Türkiye, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri ve Hindistan'ın da böyle bir hamleden olumsuz etkilenebileceğine dikkat çekiliyor.

Trump'ın protestocuların öldürülmesi halinde askeri müdahale tehdidinde bulunduğu İran'ın ekonomisi, uzun süredir ABD ambargosunun da etkisiyle zor durumda.

İran riyalinin açık piyasada ABD doları karşısında rekor seviyede düşmesinin ardından başkent Tahran'daki Kapalı Çarşı'da esnaf 28 Aralık'ta greve gitmişti.

Gösterilerde ölen ya da yaralananlara ilişkin resmi açıklama yapılmazken, Norveç merkezli insan hakları örgütü İran İnsan Hakları (IHRNGO) verilerine göre, protestolarda en az 648 eylemci öldürüldü, bunlardan 9'u 18 yaşın altındaydı. BBC'nin İran'daki kaynaklarıysa ölü sayısının çok daha yüksek olabileceğini belirtiyor.

İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), öğrencilerin de katılımıyla büyüyen gösterilerin 16. gününe ilişkin raporunda, 133'ü emniyet görevlisi ve biri savcı, 9'u 18 yaşın altında toplam 646 kişinin hayatını kaybettiğini, 10 bin 721 kişinin de gözaltına alındığını bildirdi.

ABD'nin İran'a yönelik operasyon başlatma ihtimali İsrail'i de harekete geçirdi. İsrail Savunma Kuvvetleri'nden (IDF) dün yapılan paylaşımda, İran'daki durumla ilgili "sürpriz senaryolara karşı" hazırlık yapıldığı ifade edildi.

Independent Türkçe, New York Times, BBC, Times of Israel


Çin’den AB’ye Tayvan baskısı: Kırmızı çizgimizi geçiyorsunuz

AB, Tayvan'ı egemen bir devlet olarak tanımasa da Taipei yönetimiyle gayriresmi bağlantılara sahip (Reuters)
AB, Tayvan'ı egemen bir devlet olarak tanımasa da Taipei yönetimiyle gayriresmi bağlantılara sahip (Reuters)
TT

Çin’den AB’ye Tayvan baskısı: Kırmızı çizgimizi geçiyorsunuz

AB, Tayvan'ı egemen bir devlet olarak tanımasa da Taipei yönetimiyle gayriresmi bağlantılara sahip (Reuters)
AB, Tayvan'ı egemen bir devlet olarak tanımasa da Taipei yönetimiyle gayriresmi bağlantılara sahip (Reuters)

Çin, Tayvanlı politikacıları kabul etmemeleri için Avrupa ülkelerine baskı yapıyor.

Adlarının paylaşılmaması şartıyla Guardian'a konuşan diplomat ve yetkililer, Pekin'in Tayvanlı siyasetçilerin ülkelerine girişini yasaklaması için Avrupa Birliği (AB) hükümetlerine baskı yaptığını öne sürüyor. 

Kaynaklara göre Çin yönetimi, Avrupa'daki konsolosluklar üzerinden hükümet yetkililerine kasım ve aralıkta ulaşarak Tayvanlı politikacıların girişlerinin yasaklanması yönünde "hukuki tavsiye" verdi. 

Pekin yönetimi, Schengen Sınırları Kanunu diye bilinen ve AB vatandaşı olmayanların ülkelere girişi için "üye devletlerin uluslararası ilişkilerine tehdit oluşturmamasını" şart koşan kuralları öne sürerek uyarı yapıyor. 

Buna göre Çinli yetkililer, Tayvanlı siyasetçilerin Avrupa ülkelerine girişinin, mevzubahis ülkenin Çin'le uluslararası ilişkilerini tehdit edeceğini savunuyor. 

Diğer yandan Tayvan Ulusal Dong Hwa Üniversitesi'nden Zsuzsa Anna Ferenczy, "AB-Tayvan ilişkilerinin AB-Çin ilişkilerini tehdit ettiği yönündeki yorum Pekin'e ait. Bu, Avrupa'daki algı veya gerçeklikle hiç uyuşmuyor" diyor. 

Guardian'ın incelediği bazı notlarda "Tayvanlı personelin resmi temas için Avrupa'ya girmesinin yasaklanması" talep ediliyor. Bunun "Çin'in kırmızı çizgisinin ihlal edilmesi" anlamına geldiği ileri sürülüyor. 

Ayrıca bazı notlarda, AB hükümetlerinden Tayvan Devlet Başkanı Lai Ching-te, Devlet Başkanı Yardımcısı Hsiao Bi-khim ve Başbakan Cho Jung-tai'nin yanı sıra, bu pozisyonlarda önceden görev yapmış isimlerin de girişinin yasaklanması talep ediliyor. 

Çin yönetimine göre Tayvanlı yetkililerin Belçika, Çekya, Polonya, Hollanda, İtalya, Avusturya, Almanya, Litvanya, Danimarka, Estonya ve İrlanda'ya ziyaretleri, "Çin-AB ilişkilerini ciddi şekilde zedeleme" riski taşıyor. 

Guardian'ın aktardığına göre Norveç ve Finlandiya'ya da benzer uyarı notları gönderilmiş. 

Tayvan Dışişleri Bakanlığı gazeteye gönderdiği açıklamada, yetkililerin Avrupa ziyaretlerinin "Çin'le hiçbir ilgisi olmadığı, Çin'in bu konuda müdahale etme hakkının bulunmadığı" belirtildi. 

Çin'e odaklanan Alman düşünce kuruluşu Merics'ten Claus Soong, şu ifadeleri kullanıyor: 

Pekin, Tayvanlı yetkilileri ülkeye kabul etmeden önce iyice düşünmeniz gerektiğini söylemek için elinden geleni yapıyor. Bunun bir tehdit olduğunu söyleyemem, daha çok bir hatırlatma ancak pek de nazik bir hatırlatma değil.

AB, Çin ordusunun Tayvan etrafında geçen ay düzenlediği kapsamlı tatbikatı eleştirerek, "bölgedeki istikrarın tehlikeye girdiğini" bildirmişti.

Independent Türkçe, Guardian, European Newsroom


Trump, Adalet Bakanı Bondi'den şikayetçi: Sürekli yakınıyor

Başkan Yardımcısı JD Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt gibi önemli isimler de WSJ'nin haberinin ardından Bondi'yi öven açıklamalar yaptı (Reuters)
Başkan Yardımcısı JD Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt gibi önemli isimler de WSJ'nin haberinin ardından Bondi'yi öven açıklamalar yaptı (Reuters)
TT

Trump, Adalet Bakanı Bondi'den şikayetçi: Sürekli yakınıyor

Başkan Yardımcısı JD Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt gibi önemli isimler de WSJ'nin haberinin ardından Bondi'yi öven açıklamalar yaptı (Reuters)
Başkan Yardımcısı JD Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt gibi önemli isimler de WSJ'nin haberinin ardından Bondi'yi öven açıklamalar yaptı (Reuters)

Wall Street Journal (WSJ), ABD Başkanı Donald Trump'ın Adalet Bakanı Pam Bondi'den memnun olmadığını bildirdi. 

Amerikan gazetesinin kaynakları, 60 yaşındaki siyasetçiyi etkisiz ve zayıf bulan Trump'ın, onu kapalı kapılar ardında sürekli yerdiğini iddia etti.

Danışmanlara yapılan şikayetlerinin dozu ve sıklığının özellikle son aylarda çok arttığı belirtiliyor. 

WSJ, eski FBI Direktörü James Comey ve New York Başsavcısı Letitia James gibi Trump'ın rakip gördüğü kişilere karşı atılan yasal adımların yeterli bulunmadığını öne sürüyor. 

Trump'ın bu kişilere ve kaybettiği 2020 seçimlerine dair hile iddialarına karşı yürütülen yasal süreçlerin hızlandırılması için Adalet Bakanlığı'na özel savcılar atamayı planladığı da haberde dile getirilen iddialar arasında. 

Trump'ın, MAGA hareketinden de tepki alan Pondi'nin Jeffrey Epstein dosyalarını eline yüzüne bulaştırdığı eleştirilerine hak verdiği ifade ediliyor. 

Trump'ın bizzat eleştirilerini ilettiği Bondi'nin endişelerinin özellikle son bir aylık süreçte arttığı bildiriliyor.

WSJ'nin haberinin ardından Beyaz Saray'dan peş peşe açıklamalar geldi.

Trump, "Pam harika bir iş çıkarıyor. Uzun yıllardır benim arkadaşım. Radikal solcu çılgınlara karşı muazzam bir ilerleme kaydedildi. Onlar tek bir işte iyi, seçimlerde hile yapmak ve suç işlemek" dedi. 

Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles da Bondi'nin onlarca yıldır arkadaşı olduğunu söyleyip ekledi:

O inanılmaz derecede yetenekli, zeki ve çalışkan. Adalet Bakanlığı'nın başında olduğu için Trump Yönetimi şanslı.

Trump eylülde X'te yaptığı paylaşımda Adalet Bakanı Pam Bondi'ye seslenerek Comey ve James'in yanı sıra Demokrat Partili Senatör Adam Schiff'in de cezalandırılması gerektiğini savunmuştu.

Yanlışlıkla paylaşıldığı iddia edilen gönderide, "Aşırı suçlular ama hiçbir şey yapılmıyor. Daha fazla gecikemeyiz. Bu bizim itibarımızı ve inanırlığımızı öldürüyor" denmişti. 

Sonrasında Comey ve James hakkında iddianameler hazırlandı. Ancak yargı, Trump'ın eski avukatıyken Virginia Doğu Bölgesi Başsavcısı yapılan Lindsey Halligan'ın atanmasının kanunlara uymadığı neticesine varınca bu girişimler suya düştü. 

Independent Türkçe, Wall Street Journal, The Times, NBC