Kritik G7 Liderler Zirvesi başladı: Hangi kararların alınması bekleniyor?

Zirve, Apulia bölgesindeki Borgo Egnazia adlı lüks otelde gerçekleştirilecek (AP)
Zirve, Apulia bölgesindeki Borgo Egnazia adlı lüks otelde gerçekleştirilecek (AP)
TT

Kritik G7 Liderler Zirvesi başladı: Hangi kararların alınması bekleniyor?

Zirve, Apulia bölgesindeki Borgo Egnazia adlı lüks otelde gerçekleştirilecek (AP)
Zirve, Apulia bölgesindeki Borgo Egnazia adlı lüks otelde gerçekleştirilecek (AP)

Dünyanın en büyük 7 ekonomisini bir araya getiren G7 Liderler Zirvesi bu yıl İtalya'nın ev sahipliğinde düzenleniyor. 

Bugün başlayan zirve 15 Haziran'a kadar sürecek. Toplantıda ABD Başkanı Joe Biden, Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Birleşik Krallık Başbakanı Rishi Sunak, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Kanada Başbakanı Justin Trudeau ve Japonya Başbakanı Kişida Fumio yer alacak.

Ayrıca İtalya'nın davetiyle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da zirveye katılacak. 

Apulia bölgesinde düzenlenecek toplantıda Erdoğan'ın yanı sıra Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Charles Michel, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Katoliklerin ruhani lideri Papa Francis de yer alacak.

Zirvenin ana başlıkları Gazze'daki ateşkes süreci, Rusya-Ukrayna savaşı ve Çin olacak. 

Ayrıca Afrika ve Hint-Pasifik'teki duruma ek olarak göç, enerji yatırımları, yapay zeka atılımları ve küresel ekonomik güvenlik de tartışılacak.

"Ukrayna'ya 50 milyar dolar"

Fransız haber ajansı AFP'nin aktardığına göre G7 liderleri, Rusya'ya uygulanan yaptırımlar neticesiyle dondurulmuş malvarlıklarından 50 milyar doların Ukrayna'ya yardım için borç olarak gönderilmesini onayladı. 

Kimliğinin açıklanmasını istemeyen bir Fransız yetkilinin dün AFP'yle paylaştığı bilgilere göre paranın yıl sonuna kadar Kiev'e gönderilmesi hedefleniyor. Detayların bugün başlayacak G7 Liderler Zirvesi'nde netleştirileceği aktarıldı.

Haberde, söz konusu miktarın büyük kısmının ABD yönetiminin sağlayacağı bir krediyle temin edileceği belirtildi. Bu kredi, Ukrayna savaşının ardından uygulanan yaptırımlarla dondurulan yaklaşık 300 milyar dolarlık Rus malvarlığından karşılanacak. Söz konusu miktarın çoğu AB ülkelerinde tutuluyor.

Amerikan medya kuruluşu CNN'in aktardığına göre ABD'de dondurulan Rus malvarlıklarının toplam değeriyse yaklaşık 3 milyar dolar. 

CNN'e konuşan ve kimliğinin açıklanmasını istemeyen bir yetkili, bir süredir bu paranın aktarılması için çalıştıklarını, planla ilgili detayların bugün ya da yarın açıklanacağını söyledi. 

G7 Liderler Zirvesi için Biden'a eşlik eden Ulusal Güvenlik Danışmanı Jack Sullivan, dünkü açıklamasında bu paranın en iyi şekilde kullanılmasını istediklerini belirterek, Zelenski'yle yeni bir güvenlik anlaşması imzalamayı planladıklarını da söyledi. 

Sullivan, detaylarını paylaşmadığı anlaşmaya ilişkin şu ifadeleri kullandı: 

Bu anlaşmayı imzalayarak Rusya'ya kararlılığımıza dair bir işaret vermiş olacağız. Vladimir Putin Ukrayna'yı destekleyen koalisyona karşı koyabileceğini düşünüyorsa yanılıyor.

"İsrail doğrudan eleştirilmeyebilir"

G7 liderlerinin zirvede Gazze'de ateşkes süreci ve yardım tedarikini de masaya yatırması bekleniyor. 

Biden'ın 31 Mayıs'ta duyurduğu üç aşamalı ateşkes planı, G7 liderlerinden destek görmüştü. Bu zirvede de ateşkes ve rehinelerin serbest bırakılmasına yönelik çağrıların yinelenmesi bekleniyor. 

Ancak AFP'nin aktardığına göre G7 liderleri İsrail'in savaş taktiklerine ve hava bombardımanlarına yönelik sert eleştiriler yapmaktan kaçınacak.

"Avrupa, Çin'le doğrudan ticaret savaşından kaçınıyor"

Çin de zirvenin önemli başlıklarından biri olacak. Washington, Rusya'ya uygulanan yaptırımları, ülkeye yarıiletken çip satan Çin merkezli firmaları da kapsayacak şekilde çarşamba günü genişletmişti. 

Birleşik Krallık merkezli haber ajansı Reuters'ın analizinde şu yorumlar paylaşıldı:

G7 toplantısı öncesinde Çinli firmalara yönelik yeni kısıtlamaları duyuran Biden, hiç şüphesiz Batılı müttefiklerini, Rusya'ya verdiği destek ve yüksek sanayi kapasitesi nedeniyle Pekin'e karşı daha kararlı davranmaya ikna etmeyi umuyor.

Bunun yanı sıra Avrupa Komisyonu da çarşamba günü aldığı kararla, Çin'den ithal edilen elektrikli araçlara temmuz itibarıyla yüzde 38,1'e varan ek vergi uygulanacağını duyurmuştu.

Reuters'ın aktardığına göre, G7 liderlerleri Çin'i küresel tedarik zincirini ve piyasa istikrarını  bozmakla suçlasa da Avrupa, Pekin'le doğrudan bir ticaret savaşına girmek istemiyor.

Independent Türkçe, New York Times, CNN, AFP, Reuters



Hürmüz Boğazı'nda gemilere yönelik 10 saldırı düzenlendi: 7 ölü

Bir petrol tankeri Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor (Reuters)
Bir petrol tankeri Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor (Reuters)
TT

Hürmüz Boğazı'nda gemilere yönelik 10 saldırı düzenlendi: 7 ölü

Bir petrol tankeri Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor (Reuters)
Bir petrol tankeri Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor (Reuters)

Veri analiz gruplarına göre İran'ın 28 Şubat'ta Tahran'a karşı başlayan ABD-İsrail saldırılarına karşılık olarak hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı'nı kapatmasından sonra, boğazda veya yakınında yaklaşık 10 gemiye saldırı düzenlendi.

Çatışmaların başlamasını takip eden hafta boyunca devam eden saldırılar, petrol ve diğer mallar için hayati bir rota olan boğazdan geçen gemi trafiğini neredeyse tamamen durdurdu.

fergf
4 Mart'ta İran'ın güneyindeki Hürmüz Boğazı kıyısındaki Bender Abbas limanından bir fotoğraf (AFP)

İngiltere Deniz Güvenlik Ajansı yaklaşık 10 saldırı ve şüpheli faaliyet uyarısı yayınladı, ancak olaya karışan gemiler hakkında çok az ayrıntı verdi.

Uluslararası Denizcilik Örgütü ise cuma günü internet sitesinde yaptığı açıklamada, boğazda bir hafta içinde 9 gemiye saldırı gerçekleştiğini ve bunlardan dördünde 7 kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi.

Haberlere göre yedi kişi öldü

Uluslararası Denizcilik Örgütü, 2 Mart'ta Skylight, MKD Vyom ve Sea la donna gemilerini hedef alan üç saldırının her birinde bir kişinin öldüğünü, aynı gün Hercules Star gemisinin de saldırıya uğradığını açıkladı.   

3 ve 5 Mart tarihleri ​​arasında dört gemi daha hedef alındı: Libra Trader, Gold Oak, Seven Prestige ve Sonangol Namibia.

6 Mart'ta ise Musaffah 2 gemisi hedef alındığında dört kişi hayatını kaybetti.

 

Endonezya dün, Musaffah 2'nin özelliklerine ve son bilinen konumuna uyan bir geminin iki gün önce battığını duyurdu, ancak farklı bir kayıp sayısı verdi.

Cakarta, üç Endonezyalı mürettebatın kayıp olduğunu ve birinin yaralandığını, diğer uyruklardan dört kişinin ise kurtulduğunu bildirdi.

Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde yirmisi Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor, ancak Kpler adlı analiz firmasının işlettiği Marine Traffic platformuna göre tanker trafiği sadece bir haftada yüzde 90 oranında düştü.

Şarku'l Avsat'ın AP'den aktardığına göre Marine Traffic verileri, geçen pazartesi gününden cuma gününe kadar boğazdan sadece dokuz ticari gemi (tanker, kargo gemisi ve konteyner gemisi) geçtiğini ve bazılarının konumları zaman zaman gizlediğini gösteriyor.

Kurtarma gemilerini hedef alma

Denizcilik güvenlik firması Vanguard, Musaffah 2 gemisinin, iki gün önce bir füzeyle vurulan konteyner gemisi Seven Prestige'e yardım etmeye çalışırken iki füzeyle vurulduğunu belirtti.

juı
İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki gemileri hedef alacağı tehditleri arasında, Birleşik Arap Emirlikleri'nin Füceyre kıyıları açıklarında tankerler (Reuters)

Batılı bir denizcilik ittifakı tarafından yönetilen Ortak Denizcilik Bilgi Merkezi cumartesi günü yaptığı açıklamada, "son olay raporları... daha önce hedef alınan gemilere yardım veya kurtarma operasyonları sağlayan gemilerin de hedef alınma riski altında olabileceğini gösteriyor" denildi.

Ayrıca, “demir atmış gemileri, karaya oturmuş gemileri ve yardım gemilerini hedef alan saldırı modeli, gemi batırma girişiminden ziyade operasyonel belirsizlik yaratmaya ve rutin ticari trafiği caydırmaya odaklanmış bir kampanyayı gösteriyor” değerlendirmesinde bulundu.

Devrim Muhafızları Ordusu tarafından üstlenilen insansız hava aracı (İHA) ve füze saldırıları her zaman bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmıyor; bazıları günler sonra doğrulanıyor ve etkilenen gemilerin kimlikleri her zaman net değil. Dahası, kayıp rakamları da tutarlı değil.

İran'dan çelişkili mesajlar

İran petrolünü Hürmüz Boğazı üzerinden ihraç ediyor, ancak çelişkili mesajlar göndermesi nedeniyle niyetleri belirsizliğini koruyor.

2 Mart'ta, İslam Devrim Muhafızları Ordusu komutanının danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebari, İran'ın boğazdan geçmeye çalışan "herhangi bir gemiyi yakacağını" ve Körfez'den yapılan tüm petrol ihracatını engelleyeceğini söyledi.

Ancak İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi perşembe günü yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nı kapatma "niyetlerinin olmadığını" belirtti.

Enerji Bakanı Chris Wright ise ABD Donanması'nın Hürmüz Boğazı'ndan gemilere "mümkün olan en kısa sürede" eşlik etmeye hazırlandığını vurguladı.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron salı günü yaptığı açıklamada, "Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz'i Akdeniz'e bağlayan Süveyş Kanalı olmak üzere iki önemli deniz koridorunda seyrüseferin kontrolünü yeniden sağlamak ve güvenliğini temin etmek amacıyla, askeri olanlar da dahil olmak üzere tüm araçları bir araya getirmeyi hedefleyen bir koalisyon kurma çalışmalarına başladığını" ifade etti.


İran'ın dini lideri seçilmesinin ardından Tahran'da bir mahallede Mücteba Hameney karşıtı sloganlar atıldı

Mücteba Hameney (AFP)
Mücteba Hameney (AFP)
TT

İran'ın dini lideri seçilmesinin ardından Tahran'da bir mahallede Mücteba Hameney karşıtı sloganlar atıldı

Mücteba Hameney (AFP)
Mücteba Hameney (AFP)

Sosyal medyada dün yayınlanan bir videoya göre, İran İslam Cumhuriyeti Yüksek Lideri seçilmesinin ardından Tahran'da Hamaney karşıtı sloganlar duyuldu.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre bir binanın penceresinden gece çekilen 17 saniyelik videoda, kadınların " Mücteba'ya ölüm" diye bağırdığı duyulurken, uzaktan ilahiler yankılanıyor.

Videonun tam olarak nerede çekildiği ve şehrin başka yerlerinde de benzer sloganların duyulup duyulmadığı henüz belirlenmedi. İran Uzmanlar Meclisi dün, 28 Şubat'ta Tahran'a düzenlenen ABD-İsrail saldırısının başlangıcında öldürülen babası Ali Hamaney'in yerine Mücteba Hamaney'in İslam Cumhuriyeti'nin yeni Yüksek Lideri olarak seçildiğini duyurdu.


İran, yeni dini liderinin seçilmesinden sonra İsrail'e yönelik ilk füze saldırısını gerçekleştirdi

İran'ın yeniden başlattığı saldırılar sırasında İsrail semalarında füze enkazı görüldü (AFP)
İran'ın yeniden başlattığı saldırılar sırasında İsrail semalarında füze enkazı görüldü (AFP)
TT

İran, yeni dini liderinin seçilmesinden sonra İsrail'e yönelik ilk füze saldırısını gerçekleştirdi

İran'ın yeniden başlattığı saldırılar sırasında İsrail semalarında füze enkazı görüldü (AFP)
İran'ın yeniden başlattığı saldırılar sırasında İsrail semalarında füze enkazı görüldü (AFP)

Devlet televizyonunun haberine göre, İran, yeni dini lideri Mücteba Hameney'in seçilmesinin ardından dün İsrail'e ilk füze saldırısını gerçekleştirdi.

Resmi televizyon kanalı Telegramda, "İran, Ayetullah Seyyidd Mücteba Hameney liderliğinde işgal altındaki topraklara ilk füze dalgasını fırlatıyor" ifadelerine yer verdi ve paylaşımına üzerinde "Hizmetinizdeyim, Seyyid Mücteba " yazılı bir füze fotoğrafı ekledi.

Şarku'l Avsat'ın İran resmi haber ajansından (IRNA) aktardığına göre İran Devrim Muhafızları bu saldırının "Gerçek Vaat 4 Operasyonu'nun otuzuncu dalgası" olduğunu ve "bölgedeki Amerikan terörist üslerini ve kuzey İsrail'deki Siyonist üslerini hedef aldığını" belirtti.

İsrail acil yardım servisi Magen David Adom (Kızıl Davud Yıldızı) ilk belirlemelere göre, engellenen bir roketin parçalarının düşmesi sonucu bir kadının hafif kafa travması geçirdiğini duyurdu.