İran: Belucistan sınırında militanlar püskürtüldü ve çok sayıda silah ele geçirildi

İran, bu kişilerin ‘yıkıcı’ eylemler gerçekleştirmek üzere ülkeye girmeye çalıştıklarını bildirdi.

İran Sınır Muhafızları, Belucistan eyaletinin Pakistan sınırında devriye geziyor. (Fars Haber Ajansı)
İran Sınır Muhafızları, Belucistan eyaletinin Pakistan sınırında devriye geziyor. (Fars Haber Ajansı)
TT

İran: Belucistan sınırında militanlar püskürtüldü ve çok sayıda silah ele geçirildi

İran Sınır Muhafızları, Belucistan eyaletinin Pakistan sınırında devriye geziyor. (Fars Haber Ajansı)
İran Sınır Muhafızları, Belucistan eyaletinin Pakistan sınırında devriye geziyor. (Fars Haber Ajansı)

İran, güneydoğu sınırından ülkeye girmeye çalışan bir grup militanla çatıştığını ve ellerindeki silah ve teçhizata el konulduğunu duyurdu.

İran Sınır Muhafızları Komutanı Tuğgeneral Ahmed Ali Guderzi bugün (Cumartesi) yaptığı açıklamada, ‘güçlerinin Pakistan sınırında bulunan Belucistan eyaletindeki Seravan şehri sınırlarından ülkeye girmeye çalışan bir terörist grupla bugün şafak vakti karşı karşıya geldiğini’ bildirdi.

Şarku’l Avsat’ın Mehr haber ajansından aktardığı habere göre, terörist bir grubun üyeleri sabotaj eylemleri gerçekleştirmek üzere ülkeye girmeye çalıştı, ancak amaçlarına ulaşamadılar.

Sınır Muhafızları Komutanı, çatışmada grubun bazı üyelerinin yaralandığını ve yoğun ateş nedeniyle kaçtıklarını belirtti.

Mehr haber ajansına göre büyük miktarda patlayıcı, silah, mermi şarjörü, el bombası ve telsiz ele geçirildi.

Şarku’l Avsat’ın İran resmi haber ajansı IRNA'dan aktardığına göre 18 Mart'ta İranlı bir sınır muhafızı, ülkenin güneydoğu sınırını geçen kimliği belirsiz saldırganlar tarafından vurularak öldürüldü.

İran-Pakistan sınırında bulunan Belucistan, güvenlik güçleri ile her iki ülkenin de ‘terörist ve militan’ olarak tanımladığı muhalif gruplar arasında yıllardır çatışmalara sahne olan, ancak şu anda iki komşu arasındaki gerilimin artmasına neden olabilecek istikrarsız bir bölge.

İran'ın güneydoğusundaki Belucistan eyaleti ve Pakistan'ın batısındaki Belucistan eyaleti, iki ülkenin en yoksul bölgelerinden olup, sürekli olarak kuraklık ve yüksek işsizlik oranlarıyla mücadele eden geniş alanlardır.

Belucistan'da tahminen 10 milyon Beluci yaşıyor. Bunların çoğunluğu Sind de dahil olmak üzere Pakistan'da, 1,5 milyon ila 3 milyonu İran'da ve çok daha küçük bir azınlık da Afganistan'da yaşıyor.

İranlı bir sınır muhafızı, ülkenin doğusundaki Pakistan sınırına doğru bakıyor. (Fars Haber Ajansı) İranlı bir sınır muhafızı, ülkenin doğusundaki Pakistan sınırına doğru bakıyor. (Fars Haber Ajansı)

Kaçakçılık için kullanılan sınır

İran ve Pakistan yaklaşık bin kilometre (620 mil) uzunluğunda bir sınırı paylaşıyor ve bu sınır, başta akaryakıt olmak üzere birçok kaçakçılık operasyonuna sahne oluyor.

Sınırın her iki tarafında da gerilim her zaman yüksek. Ancak hem İran hem de Pakistan bölgedeki ‘terörist’ hedefleri vurdukça söz konusu gerilim nadiren şimdiki gibi alevleniyor.

Beluci muhalif gruplar İran'ın güneydoğusunda aktifler. Söz konusu gruplar, yetkililer tarafından ‘terörist’ ya da ‘karşı devrimci’ olarak nitelendiriliyor. İran devlet medyası da Beluci muhalif aktivizmini ideolojik olarak etiketlemekte ısrar ediyor. Bölgedeki tarafların çoğunluğu Beluci ulusunun haklarını savunduklarını söylüyor ve yetkilileri ‘demografik değişim’ ve ‘kimliği bozma’ politikaları uygulamakla suçluyor.

Oslo merkezli İran İnsan Hakları Örgütü’ne göre Belucistan eyaleti, gerçekleşen idamlar açısından 31’inci sırada yer alıyor. Uluslararası Af Örgütü, 2021 yılında İran'da gerçekleştirilen idamların 19'unun Beluci bireylere ait olduğunu kaydetti.



Trump, mayın döşeyen İran teknelerinin vurulması talimatını verdi

ABD Başkanı Donald Trump (AP)
ABD Başkanı Donald Trump (AP)
TT

Trump, mayın döşeyen İran teknelerinin vurulması talimatını verdi

ABD Başkanı Donald Trump (AP)
ABD Başkanı Donald Trump (AP)

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nda İran’a ait botların hedef alınması talimatını verdi. Bu adım, kırılgan ateşkes üzerinde doğrudan baskı oluşturan bir gerilim olarak değerlendirilirken, ABD ordusunun İran’la bağlantılı bir petrol tankerine el koyduğu ve Tahran’ın stratejik su yolunda seyrüsefer kısıtlamalarını savunduğu bildirildi.

Trump, donanmaya “mayın döşeyen herhangi bir tekneye ateş açılması ve vurulması” yönünde talimat verdiğini belirterek, mayın temizleme operasyonlarının artırıldığını ifade etti. Ayrıca İran’ın “kimin tarafından yönetildiğini bilmediğini” söyleyerek ülkede iç bölünmeler olduğu yönündeki iddialarda bulundu. Bu açıklamalar İran tarafından resmen yalanlandı.

İran’da Meclis Başkanı Mohammad Bakır Kalibaf, Cumhurbaşkanı Masud Pezeshkiyan ve Yargı Erki Başkanı Gulam-Hüseyin Muhsini-Ejei, “İran’ın birlik içinde olduğu” ve ülkede “çatışan akımlar bulunmadığı” vurgusu yaptı. Üç isim, tüm devlet kurumlarının “tek bir çizgide” hareket ettiğini ve herhangi bir tırmanmaya verilecek karşılığın rakipleri “pişman edeceğini” belirtti.

ABD güçleri denizdeki operasyonlarını sürdürürken, Hint Okyanusu’nda “Majestic X” adlı petrol tankerine el koydu. Bu adım, İran petrolü kaçakçılığına yönelik yürütülen kampanya kapsamında bir hafta içindeki ikinci operasyon oldu.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 30’dan fazla geminin geri çevrildiğini ve geniş çaplı askeri konuşlandırmayla deniz ablukasının genişletildiğini açıkladı. Bu arada İran Devrim Muhafızları, boğaz yakınlarında gemilere yönelik iniş ve baskın görüntüleri yayımlayarak sahadaki kontrolünü sergiledi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran'ın eylemlerini ulusal güvenliği korumaya yönelik olduğunu belirterek savundu. İranlı milletvekillerinin açıklamaları, Hürmüz Boğazı meselesine yaklaşımlarında bir farklılaşmayı ortaya koydu; bazıları resmi geçiş ücretlerinin uygulanmasını reddederken, bazıları da toplanan gelirlerden ve geliştirilmekte olan yeni bir yasal çerçeveden bahsetti.


NYT: Mücteba Hamaney’in bilinci açık ancak durumu ciddiyetini koruyor

Tahran’da, yeni lider Mücteba Hamaney ve askeri komutanların yer aldığı bir propaganda afişinin önünde nöbet tutan İranlı bir asker (EPA)
Tahran’da, yeni lider Mücteba Hamaney ve askeri komutanların yer aldığı bir propaganda afişinin önünde nöbet tutan İranlı bir asker (EPA)
TT

NYT: Mücteba Hamaney’in bilinci açık ancak durumu ciddiyetini koruyor

Tahran’da, yeni lider Mücteba Hamaney ve askeri komutanların yer aldığı bir propaganda afişinin önünde nöbet tutan İranlı bir asker (EPA)
Tahran’da, yeni lider Mücteba Hamaney ve askeri komutanların yer aldığı bir propaganda afişinin önünde nöbet tutan İranlı bir asker (EPA)

İran’ın yeni lideri Mücteba Hamaney’in, babası ve selefi Ali Hamaney’nin öldürüldüğü ABD-İsrail ortak hava saldırısında ağır yaralandı. Şarku’l Avsat’ın The New York Times’tan (NYT) aktardığı habere göre Yetkililer, İran liderinin bilincinin açık olduğunu ancak durumunun ciddiyetini koruduğunu ifade etti.

Gazete ismi açıklanmayan İranlı yetkililere dayandırdığı haberinde, yeni liderin “en azından şu aşamada” karar alma yetkisini İran Devrim Muhafızları generallerine devrettiğini aktardı.

Şarku’l AVsat’ın Fransız Haber Ajansı AFP’nin  aktardığı habere göre Mücteba Hamaney’in görevi devralmasından bu yana kamuoyu önüne çıkmaması ve yalnızca yazılı açıklamalarla yetinmesi, sağlık durumu ve hayatta olup olmadığına dair spekülasyonlara yol açtı.

Haberde, 28 Şubat’taki hava saldırısında ağır yaralanmasına rağmen Hamaney’in “bilincinin açık olduğu” ve “süreçlere dahil olmaya devam ettiği” vurgulandı.

Gazeteye göre Hamaney, bacaklarından birine üç ayrı ameliyat geçirdi ve protez takılması planlanıyor. Ayrıca elinden de ameliyat edilen Hamaney’in bu bölgedeki fonksiyonlarını kademeli olarak geri kazandığı ifade edildi.

Yüzünde ve dudaklarında ciddi yanıklar oluştuğu, bu durumun konuşmasını zorlaştırdığı ve ilerleyen dönemde estetik cerrahiye ihtiyaç duyacağı da belirtildi.

Güvenlik gerekçeleriyle Hamaney ile doğrudan temasın sınırlı olduğu, kamuoyuna yalnızca kendi el yazısıyla kaleme alınmış mesajların ulaştırıldığı aktarıldı.

Haberde ayrıca, Devrim Muhafızları komutanlarının Hamaney’i ziyaret etmediği, ancak aynı zamanda kalp cerrahı olan Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın tedavi sürecine nezaret eden isimler arasında yer aldığı ifade edildi.

Öte yandan, Devrim Muhafızları generallerinin ABD ve İsrail ile yaşanan savaşı “rejimin varlığına yönelik bir tehdit” olarak gördüğü, ancak bu tehdidin artık “kontrol altına alındığı” değerlendiriliyor.

Generallerin, özellikle Hürmüz Boğazı’na yönelik ablukayı da kapsayan askeri stratejinin yönetimini üstlendiği kaydedildi.


Washington’un dikkati kırılgan ateşkeste: Denizde ABD–İran gerilimi tırmanıyor

Washington’un dikkati kırılgan ateşkeste: Denizde ABD–İran gerilimi tırmanıyor
TT

Washington’un dikkati kırılgan ateşkeste: Denizde ABD–İran gerilimi tırmanıyor

Washington’un dikkati kırılgan ateşkeste: Denizde ABD–İran gerilimi tırmanıyor

Washington bugün (Perşembe) uluslararası diplomasinin ağırlık merkezi olarak yeniden öne çıkıyor. Başkentte, ABD’nin doğrudan himayesinde Lübnan ile İsrail arasında yürütülen görüşmelerin ikinci ve “kritik” turu gerçekleştirilecek. Bu tur, 17 Nisan’da yürürlüğe giren ateşkesin kalıcı hale getirilmesi amacıyla düzenleniyor. Söz konusu ateşkes, iki taraf arasında onlarca yıl sonra gerçekleşen ilk doğrudan temasın ürünü olmuştu. Ancak diplomasi masasının, güney sınırındaki gerilimin sürmesi nedeniyle “sarsıntılı bir zemin” üzerinde zorlu bir sınavla karşı karşıya olduğu belirtiliyor.

Arabulucular “Nisan mutabakatlarını” güçlendirmeye çalışırken, bölgenin başka bir cephesinde tansiyon yükseliyor. ABD ile İran arasındaki gerilim, uluslararası sularda daha sert bir aşamaya geçmiş durumda. ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nda mayın döşediği tespit edilen teknelere “ateş açılması” yönünde donanmaya talimat verdiğini açıkça duyurdu. Trump ayrıca, ABD mayın temizleme gemilerinin kapasitesinin “üç katına çıkarıldığını” ve boğaz üzerinde “tam kontrol” sağlanmasının hedeflendiğini belirterek, İran yeni bir anlaşmayı kabul edene kadar boğazın “sıkı şekilde kapalı” kalacağını ifade etti.

ABD’nin bu baskısına İran sahada karşılık verdi. Tahran yönetimi, biri küresel deniz taşımacılığı devi MSC grubuna ait olmak üzere iki konteyner gemisine el koydu. Bu adımın, birkaç gün önce ABD güçlerinin Hint Okyanusu’nda bir İran petrol tankerine müdahale etmesine yanıt olarak atıldığı değerlendiriliyor.

Washington’daki diplomasi trafiği ile Hürmüz Boğazı’ndaki askeri gerilim arasında sıkışan bölge, sınır diplomasisi ile deniz ve enerji hatları üzerindeki güç mücadelesinin iç içe geçtiği son derece karmaşık bir tabloyla karşı karşıya bulunuyor.