İsrail’de askeri düzeyde duyurulan “taktik ateşkes” anlaşmazlıklara neden oldu

Taktik ateşkes BM tarafından memnuniyetle karşılanırken, Netanyahu ve Ben-Gvir karşı çıktı, Gallant karardan daha önce haberdar olduğu iddialarını reddetti

İsrail Genelkurmay Başkanı Herzi Halevi (ortada) 23 Aralık'ta Han Yunus'ta subaylarla yaptığı toplantı sırasında. (İsrail ordusu - AFP)
İsrail Genelkurmay Başkanı Herzi Halevi (ortada) 23 Aralık'ta Han Yunus'ta subaylarla yaptığı toplantı sırasında. (İsrail ordusu - AFP)
TT

İsrail’de askeri düzeyde duyurulan “taktik ateşkes” anlaşmazlıklara neden oldu

İsrail Genelkurmay Başkanı Herzi Halevi (ortada) 23 Aralık'ta Han Yunus'ta subaylarla yaptığı toplantı sırasında. (İsrail ordusu - AFP)
İsrail Genelkurmay Başkanı Herzi Halevi (ortada) 23 Aralık'ta Han Yunus'ta subaylarla yaptığı toplantı sırasında. (İsrail ordusu - AFP)

İsrail'in Yedioth Ahronoth gazetesi, İsrail ordusunun dün sabah Gazze Şeridi'nin güneyinde duyurduğu, ancak Savunma Bakanı Yoav Gallant’ın karardan daha önce haberdar olmadığını iddia ettiği askeri düzeyde açıklanan ‘taktik ateşkesin’ anlaşmazlıklara yol açtığını bildirdi.

İsrail ordusu, insani yardımların girişine izin vermek için Gazze Şeridi'nin güneyindeki bir bölgede günün belirli saatlerinde askeri faaliyetlerde taktiksel bir ateşkesten söz etti.

İsrail ordusu tarafından yapılan açıklamada, insani yardımların Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan girip Selahaddin Caddesi’ne ve oradan da kuzeye doğru gitmek üzere Gazze Şeridi’ne ulaştırılması için askeri operasyonlarda yerel bir taktik ateşkesin bir sonraki duyuruya kadar her gün 08.00-19.00 saatleri arasında uygulanacağı belirtildi.

Netanyahu ve Ben-Gvir öfkeli

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, kabine toplantısında yaptığı açıklamada “İsrail, ordusu olan bir ülkedir, tersi değil” diyerek ordu tarafından yapılan açıklamayı sert bir eleştiriyle karşıladı. Netanyahu, ‘bu tür kararların kabul edilemez olduğunu ve askeri düzeyde alındığını’ da sözlerine ekledi.

İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, X platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, taktiksel ateşkes kararına öfke kustu. Ben-Gvir, “İnsani yardımların ulaştırılması için taktiksel ateşkes kararı veren her kimse, görevde kalmaması gereken kötü ve aptal bir ‘kişi’” ifadelerini kullandı.

Şarku’l Avsat’ın Fransız Haber Ajansı AFP’den  aktardığına göre Ben-Gvir, “Bize sadece daha fazla ölüm getiren bu çılgınca ve hayalci yaklaşımı durdurmanın zamanı geldi” diye ekledi.

gumu7m
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (AFP)

Ancak İsrail ordusu, tepkiler üzerine bir açıklama daha yaptı. Açıklamada, Gazze Şeridi'nin güneyinde çatışmaların durdurulmadığı, Refah'taki askeri operasyonların devam ettiği belirtildi.

Gazze Şeridi'ne ticari malların girişinde herhangi bir değişiklik olmadığı ifade edilen açıklamada, Gazze Şeridi'ne ticari malların girişinin yapıldığı koridorun, uluslararası örgütlerle koordinasyon halinde, sadece insani yardımların taşınması için gün boyunca açık olacağı vurgulandı.

İsrail ordusunun bu açıklamasından önce Gazze Şeridi'nde sekizi bir bombanın infilak etmesi sonucu olmak üzere 11 İsrail askeri öldü.

Refah bombalandı

Öte yandan AFP, dün, Gazze Şeridi'nin orta kesimleri ve diğer bölgelerinde herhangi bir hava saldırısı, bombardıman ya da çatışma yaşanmadığını, ancak Gazze Şeridi’nin güneyindeki Refah şehrinin bombalandığını ve çatışma sesleri duyulduğunu bildirdi.

Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Gazze şehrinde yaşayan Hayti el-Guta (30) dün “Sabah saatlerinden beri ortalık birden sessizleşti, ateş edilmiyor, bombardıman yok. Bu çok garip.” diyerek bunun kalıcı bir ateşkesin ayak sesleri olmasını umduğunu ifade etti.

BM memnuniyetle karşıladı

Cenevre'de bir BM sözcü tarafından yapılan açıklamaya göre BM, İsrail'in Gazze'nin güneyindeki askeri operasyonlara bir gün ara verildiğini açıklamasını memnuniyetle karşılayarak bunun insani yardımların ulaştırılmasını kolaylaştıracak ‘başka somut bir adımın önünü açmasını’ istedi.

BM, Kerem Şalom Sınır Kapısı’ndan Gazze Şeridi'ne giren yardım tırlarının, bombardıman ve çatışmalar nedeniyle su, gıda ve ilaçtan yoksun olan Gazzelilere ulaştırılmasının ve dağıtılmasının zor olduğuna dikkati çekti.

Diğer taraftan İsrail ordusu tarafından cumartesi günü yapılan açıklamada Gazze Şeridi’nin güneyindeki Refah şehrinde sekiz askerin öldürüldüğünü bildirdi. Açıklamaya göre İsrail askerlerinin içinde bulunduğu zırhlı araç ‘bir bombanın infilak etmesi sonucu’ havaya uçtu. Daha sonra Gazze Şeridi’nin kuzeyinde iki askerinin öldüğünü duyuran İsrail ordusu, bir askerinin de aldığı yaralar nedeniyle öldüğünü ekledi.

İsrail Başbakanı Netanyahu’nun ofisinden yapılan açıklamaya göre Netanyahu, “Tüm İsrail ulusunun bu zor anda (ölen askerlerin) sevgili ailelerini kucaklıyor” dedi.

Netanyahu, özellikle Hamas'ın askeri ve hükümet kabiliyetlerinin yok edilmesine ve rehinelerin geri verilmesine atıfla savaşın hedeflerinin ‘büyük bir bedeli olmasına rağmen’ korunması gerektiğinin altını çizdi.

dthryjuk
Gazze Şeridi'nin tüm mahalleleri harabeye döndü (AFP)

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant’ın, ABD'li mevkidaşı Lloyd Austin'in daveti üzerine Gazze'deki savaşı görüşmek üzere yakında Washington'a gideceğini açıkladı.

Yiyecek eksikliği

Dünyanın dört bir yanındaki Müslümanlar Kurban Bayramı’nı kutlarken, Gazze’deki Filistinliler temel ihtiyaç maddelerine ulaşmakta ciddi bir sıkıntı yaşıyor.

Onlarca kişi Gazze'de İsrail’in bombardımanları sonucu hasar gören Ömeri Camii’nin yıkıntıları önünde bayram namazı kılarken, diğer Filistinliler de savaşta ölen yakınlarının mezarları başına giderek dua ettiler.

Cibaliye Mülteci Kampı sakinlerinden Ümmü Muhammed el-Katari, “Bu bayram çok farklı. Çok fazla insan kaybettik ve çok fazla yıkım var. Bayram namazına üzgün geldim. Çünkü en büyük oğlumu kaybettim” diye konuştu.

BM’nin verilerine göre savaş Gazze'nin 2,4 milyonluk nüfusunun yüzde 75'ini yerinden ederken bu nüfus açlık tehlikesiyle karşı karşıya.

Bu arada, İsrail ve Hamas'ın birbiriyle çelişen talepleri nedeniyle ateşkes umutları azalıyor. Bu da ABD Başkanı Joe Biden'ın iki hafta önce açıkladığı teklif temelinde Gazze’de bir ateşkese ulaşma şansının çok az olduğu anlamına geliyor.

Biden, Gazze için ateşkes teklifinin İsrail tarafından önerildiğini açıklamıştı. Ancak Netanyahu, teklifi eksik bulduğunu belirterek, hükümetinin Hamas yenilgiye uğratılana kadar savaşı sürdürmeye kararlı olduğunu yineledi.

sdcfvgb
Gazzeliler gıda ve ilaç konusunda giderek kötüleşen bir krizle karşı karşıya (AFP)

ABD Başkanı Biden, bu bağlamda Hamas’ı, İsrail'in Gazze'deki yerleşim alanlarından çekilmesi, İsrailli rehinelerden bazılarının serbest bırakılması ve İsrail tarafından hapiste tutulan Filistinlilerin salıverilmesiyle birlikte altı haftalık bir ateşkes öngören teklifini engellemekle suçladı.

Taraflar arasındaki dolaylı müzakereleri yakından takip eden bir kaynak, Hamas’ın arabulucular Katar, Mısır ve ABD'ye, ateşkes teklifinde bazı değişikliklerin’ olduğu bir ön yanıt gönderdi. İsrail, Hamas’ın ‘kalıcı bir ateşkes ve İsrail güçlerinin Gazze'den tamamen çekilmesi için bir takvim belirlenmesi’ taleplerini sürekli olarak reddediyor.

Savaşta ölenler

Gazze Şeridi’ndeki Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre İsrail ile Hamas Hareketi arasında sekiz ayı aşkın süredir devam eden savaşta ölenlerin sayısının en az 37 bin 337'ye yükseldi.

Açıklamada, son 24 saat içinde 41 kişinin daha öldüğü ve 7 Ekim 2023 tarihinden bu yana yaralı sayısının 85 bin 299'a ulaştığı belirtildi.

Savaş, Hamas'ın İsrail'e düzenlediği, daha önce eşi ve benzeri görülmemiş bir saldırının ardından patlak verdi. AFP'nin İsrail'in resmi verilerine dayandırdığı haberine göre saldırı, çoğu sivil bin 194 kişinin ölümüne neden oldu.

İsrail ordusu, saldırı sırasında 251 kişinin kaçırıldığını, bunlardan 116'sının halen Gazze'de rehin tutulduğunu ve 41'inin öldüğünü açıkladı.



İsviçre’deki yılbaşı faciası: Herkes çığlık atıyordu, korku filmi gibiydi

İsviçreli yetkililer, Le Constellation'daki yangında can kaybının artabileceğini söylüyor (AFP)
İsviçreli yetkililer, Le Constellation'daki yangında can kaybının artabileceğini söylüyor (AFP)
TT

İsviçre’deki yılbaşı faciası: Herkes çığlık atıyordu, korku filmi gibiydi

İsviçreli yetkililer, Le Constellation'daki yangında can kaybının artabileceğini söylüyor (AFP)
İsviçreli yetkililer, Le Constellation'daki yangında can kaybının artabileceğini söylüyor (AFP)

İsviçre'deki Crans-Montana kayak merkezinde yaşanan facia dünya gündeminden düşmüyor.

Kayak merkezindeki Le Constellation adlı barda yılbaşı kutlamalarının yapıldığı sırada çıkan yangın sonucu en az 47 kişi yaşamını yitirdi.

Valais Kantonu Emniyet Müdürü Frédéric Gisler'in açıklamasında göre gece yarısından sonra bardan duman çıktığı fark edildi. Birkaç dakika sonra da acil çağrı merkezine yangın ihbarı geldi.

Gisler, acilen bölgeye 10 helikopter ve 40 ambulans gönderildiğini bildirdi. 150 tıbbi personel de ilk müdahale için olay yerine sevk edildi.

İlk incelemelere göre 40 kişi yaşamını kaybetti, 115 kişi de yaralandı.  

Ancak İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, bugünkü açıklamasında yangında ölenlerin sayısını 47 olarak paylaştı. İtalya sınırına yakın bölgedeki kayak merkezinde 30 İtalyan vatandaşı olduğunu belirtti.

Bunlardan 15'inin hastanede tedavi gördüğünü, diğer 15'inden ise henüz haber alınamadığını aktardı.

Yangının neden çıktığı henüz belirlenemedi. Valais Başsavcısı Beatrice Pilloud, olayla ilgili soruşturmanın sürdüğünü ve tüm ihtimallerin gözden geçirildiğini bildirdi.

Buna ek olarak olayda kaybolan 16 yaşındaki Arthur Brodard'ın ebeveynleri Christophe ve Laetitia Brodard, oğullarından henüz haber alamadıklarını söyledi.

Arthur ve arkadaşlarının "maytaplı şampanya" sipariş ettiğini anlatan ebeveynler, bundan birkaç dakika sonra patlama yaşandığını söylüyor. Kendileri o sırada barda olmayan Christophe ve Laetitia, bu bilgileri görgü tanıklarından edinmiş.

AFP'nin irtibata geçtiği görgü tanıkları da benzer bir durumdan söz etti. Axel Clavier, patlamanın ardından binada mahsur kaldıklarını ve bir camı kırarak dışarı çıktıklarını söylüyor.

Görgü tanığı, garsonların ellerindeki maytaplı şampanya şişelerini tavana çok yaklaştırması sonucu tavandaki malzeme alev aldığını belirtiyor.

CNN'in görüştüğü başka bir görgü tanığı da "Tavan alev aldıktan sonra, yaklaşık 10 saniye içinde tüm gece kulübünde yangın başladı. Hepimiz çığlık atarak dışarı koştuk" dedi.

Bara yakın bir restoranda çalışan ve yangını görür görmez olay yerine giden 26 yaşındaki Ilan Achour da Reuters'a şunları söyledi:

Herkes yanmıştı, herkes çığlık atıyordu, herkes bağırıyordu. Korku filmi gibiydi. Hayatımda hiç böyle bir şey görmemiştim. En iyi arkadaşımı kollarımda kaybettim.

Öte yandan Cenevre Üniversitesi Hastanesi'nin acil servis direktörü Dr. Robert Larribau, Zürih ve Lozan'daki yanık tedavi ünitelerinin kapasitesinin dolduğunu belirtiyor.

Yaklaşık 50 kişinin ağır yanık geçirdiğini, dün itibarıyla birçok hastanın Almanya, Fransa ve İtalya'ya nakledildiğini söylüyor.

Independent Türkçe, New York Times, BBC, Guardian, CNN


İran “savaş alanına” döndü: Protestolarda can kayıpları artıyor

Protestolarda bir Besic görevlisinin öldürülmesiyle eylemcilere yönelik müdahale daha da sertleşti (AFP/Reuters)
Protestolarda bir Besic görevlisinin öldürülmesiyle eylemcilere yönelik müdahale daha da sertleşti (AFP/Reuters)
TT

İran “savaş alanına” döndü: Protestolarda can kayıpları artıyor

Protestolarda bir Besic görevlisinin öldürülmesiyle eylemcilere yönelik müdahale daha da sertleşti (AFP/Reuters)
Protestolarda bir Besic görevlisinin öldürülmesiyle eylemcilere yönelik müdahale daha da sertleşti (AFP/Reuters)

İran'da ekonomik sorunlar nedeniyle patlak veren hükümet karşıtı protestolarda şiddet olayları artıyor.

İran'ın yarı resmi Fars Haber Ajansı'na göre ülkenin güneybatısındaki Lurdigan şehrinde çıkan çatışmalarda iki kişi hayatını kaybetti. Norveç merkezli insan hakları örgütü Hengaw, Lurdigan'da hayatını kaybedenlerin Ahmed Celil ve Seccad Velamaneş isimli protestocular olduğunu açıkladı. Örgüt, farklı kentlerde güvenlik güçlerinin aralarında kadın ve çocukların da olduğu en az 29 kişiyi gözaltına aldığını belirtti. 

Fars Haber Ajansı ayrıca İran'ın batısındaki Azna kentinde üç, Kuhdeşt şehrinde de bir kişinin öldüğünü bildirdi. Hengaw da Mervdeşt'te Hodad Şirvani adlı bir gencin güvenlik güçleri tarafından öldürüldüğünü duyurdu.

Wall Street Journal ve CNN'in analizlerinde, protestolarda ilk can kaybının Kuhdeşt'te bir güvenlik görevlisinin öldürülmesinin ardından geldiğine işaret ediliyor.

İran'ın kamu yayıncısı İran Radyo Televizyon Kurumu (IRIB), Loristan eyaletindeki Kuhdeşt şehrinde 31 Aralık'ta düzenlenen eylemlerde, göstericilerin güvenlik güçlerine saldırması sonucu 21 yaşındaki bir Besic mensubunun öldüğünü bildirmişti.

Aralarında, İran Devrim Muhafızları'na bağlı paramiliter Besic milislerinin de olduğu en az 13 güvenlik görevlisinin yaralandığı aktarılmıştı.

Fars Haber Ajansı, Tahran'ın Melerd şehrinde de 30 eylemcinin "kamu düzenini bozduğu" gerekçesiyle gözaltına alındığını bildirdi. Bazı göstericilerin komşu ülkelerden geldiği de iddia edildi.

x
Tahran'da Kapalı Çarşı esnafı, ekonomik krize tepki olarak kepenk indirmişti (Reuters)

Guardian'ın irtibata geçtiği eylemcilerden biri, "Burası savaş alanına döndü, güvenlik güçleri acımasızca ateş ediyor" ifadelerini kullanıyor. 

İsrail'den monarşi göndermeli paylaşım

Diğer yandan ABD ve İsrail, hükümet karşıtı protestolara desteğini sürdürüyor.

İsrail Dışişleri Bakanlığı'nın X'teki Farsça hesabından dün yapılan paylaşımda, "Işık, karanlığı yenecek" dendi.

Gönderide, 1979'daki İslam Devrimi öncesi İran'ın bayrağında kullanılan aslan ve güneş sembollerine de yer verildi.

Bazı eylemcilerin Şah Muhammed Rıza Pehlevi'nin oğlu Rıza Pehlevi'yi destekleyen "Yaşasın Şah" sloganları attığı da aktarılmıştı.

ABD'de sürgünde yaşayan 65 yaşındaki Rıza Pehlevi, X'teki açıklamasında protestoculara destek vererek "Bu rejim iktidarda kaldığı sürece, ülkenin ekonomik durumu kötüleşmeye devam edecek" ifadelerini kullanmıştı.

İsrail'in ulusal istihbarat teşkilatı Mossad da eylemcilere destek mesajı yayımlamıştı.

Diğer yandan Loristan Vali Yardımcısı Said Purali, çarşamba günkü açıklamasında "Düşmanlar bu durumu istismar etmek istiyor" demişti.

İran Başsavcısı Muhammed Movahedi-Azad da "Geçim kaygılarıyla ilgili barışçıl protestolar, toplumsal ve anlaşılabilir gerçeklerin bir parçasıdır" demişti. Ancak eylemlerin "dışarıdan tasarlanmış senaryoların uygulanması aracı haline getirme girişimlerinin" cezalandırılacağını vurgulamıştı.

ABD'den müdahale tehdidi

ABD Başkanı Donald Trump'ın protestolar nedeniyle İran'ı tehdit etmesi de gündem oldu.

Trump, sosyal medyada dünkü paylaşımda "İran her zaman yaptığı gibi barışçıl göstericileri vurur ve öldürürse, ABD onların yardımına koşacaktır" ifadesini kullandı.
İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in danışmanlarından Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani ise Trump'a yanıt olarak böyle bir müdahalenin "tüm bölgede kargaşaya ve Amerikan çıkarlarının yok olmasına" yol açacağı uyarısında bulundu.

İran riyalinin açık piyasada ABD doları karşısında rekor seviyede düşmesinin ardından başkent Tahran'daki Kapalı Çarşı'da esnaf, 28 Aralık'ta greve gitmişti. Öğrencilerin de katılımıyla büyüyen protestolar Meşhed, Kerec, Keşm, Melard, Kirman, Hamedan ve Şiraz olmak üzere farklı illere yayıldı. Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın diyalog çağrılarına rağmen eylemler büyümeye devam etti.

İran ve İsrail, haziranda 12 gün süren çatışmalarla sarsılmıştı. ABD de İran'daki nükleer tesislerden bazılarını vurmuştu. Wall Street Journal'ın aktardığına göre çatışmalardan bu yana İran riyali yüzde 60 değer kaybetti.

Independent Türkçe, Times of Israel, Guardian, Wall Street Journal, CNN


Kiev’in suikast operasyonu: Moskova’dan 500 bin dolar ödül aldık

Batılı istihbarat kaynaklarına göre, savaşın başladığı 2022'den bu yana yaklaşık bir milyon Rus askeri öldü ya da yaralandı (Reuters)
Batılı istihbarat kaynaklarına göre, savaşın başladığı 2022'den bu yana yaklaşık bir milyon Rus askeri öldü ya da yaralandı (Reuters)
TT

Kiev’in suikast operasyonu: Moskova’dan 500 bin dolar ödül aldık

Batılı istihbarat kaynaklarına göre, savaşın başladığı 2022'den bu yana yaklaşık bir milyon Rus askeri öldü ya da yaralandı (Reuters)
Batılı istihbarat kaynaklarına göre, savaşın başladığı 2022'den bu yana yaklaşık bir milyon Rus askeri öldü ya da yaralandı (Reuters)

Ukrayna Savunma Bakanlığı İstihbarat Baş Müdürlüğü (GUR), Kiev safında savaşan Rus Gönüllüler Kolordusu'nun (RDK) kurucusunu ölü gibi göstererek Kremlin'in para ödülünü aldı.

RDK, Denis Kapustin'in Rus ordusunun Zaporijya'da düzenlediği saldırıda öldürüldüğünü 27 Aralık'ta duyurmuştu.

Savaş yanlısı Rus blogger'lar da Rus istihbaratının Kapustin'in gizli bir drone saldırısıyla öldürüldüğünü yazmıştı.

Ancak GUR'den dün yapılan açıklamada, RDK liderinin bir istihbarat operasyonu çerçevesinde ölü olarak gösterildiği belirtildi.

Açıklamada, Rus istihbaratının Kapustin'e suikast düzenlenmesi emrini verdiği, savaşçının başına yaklaşık 500 bin dolarlık ödül koyduğu ifade edildi.

Ukrayna istihbaratıysa Kapustin'i korumak ve suikast girişimlerine katılan Rus ajanları tespit etmek için aylar süren gizli bir operasyon yürüttü.

Bu kapsamda Moskova'ya karşı savaşan Rus vatandaşı Kapustin, suikastla öldürülmüş gibi gösterildi.  

Ukraynalı yetkililer, operasyonun başarılı olduğuna inanan Rus istihbaratının 500 bin dolarlık ödülü kendilerine ilettiğini savundu. Para ödülüyle cephedeki Ukraynalı askerlerin ihtiyaçlarının karşılanacağı belirtildi. Moskova yönetiminden olaya ilişkin henüz açıklama gelmedi.

cdfvgth
Kapustin'in radikal sağcı hareketlerle bağlantıları gerekçesiyle Schengen bölgesine girişi 2019'da yasaklanmıştı (​​​​​​armyinform.com.ua)

GUR Direktörü Kirilo Budanov, operasyondan övgüyle söz ederek Kapustin'i "yeniden hayata döndüğü" için kutladı.

"White Rex" adıyla da tanınan Moskova doğumlu Kapustin, 2017'de Ukrayna'ya taşınmıştı. Rusya'nın Şubat 2022'de Ukrayna'yı işgal etmesiyle başlayan savaşa katılarak RDK'yi kurmuştu.

Rus medyası, "Nikitin" takma adını da kullanan savaşçının Neonazi olduğunu öne sürmüştü. Hollanda merkezli gazetecilik kuruluşu Bellingcat'in araştırmasında da Kapustin'in Almanya, Fransa ve Bulgaristan'daki radikal sağcı hareketlerle bağlantıları olduğu yazılmıştı.

2023 ve 2024'te Rusya'nın Belgorod ve Kursk bölgelerinde düzenledikleri yıldırım operasyonlarıyla seslerini duyuran RDK, Kremlin tarafından "terör örgütü" olarak görülüyor.

Independent Türkçe, Telegraph, Moscow Times, Guardian