Almanya Dışişleri Bakanı Ortadoğu'da topyekûn savaş riskinin arttığı konusunda uyardıhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5034014-almanya-d%C4%B1%C5%9Fi%C5%9Fleri-bakan%C4%B1-ortado%C4%9Fuda-topyek%C3%BBn-sava%C5%9F-riskinin-artt%C4%B1%C4%9F%C4%B1-konusunda-uyard%C4%B1
Almanya Dışişleri Bakanı Ortadoğu'da topyekûn savaş riskinin arttığı konusunda uyardı
Almanya Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock (DPA)
Almanya Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock dün (pazartesi) yaptığı açıklamada, Berlin'in İsrail'in Lübnan sınırında artan şiddetten ve bölgede daha geniş çaplı bir çatışma riskinin artmasından derin endişe duyduğunu söyledi.
İsrail'de düzenlenen bir güvenlik konferansında konuşan Baerbock, İsrail'i, Hamas'la gireceği bir savaşta ‘kendini kaybedebileceği’ konusunda uyardı ve Gazze Şeridi'ndeki sivillerin çektiği acılara karşı artan öfkenin İsrail'in güvenliğine zarar verdiğini belirtti.
İsrail ile Hamas arasında çıkacak bir savaşın komşu ülkelere sıçramasından korkuluyor.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu pazar günü yaptığı açıklamada, İsrail'in Lübnan sınırında İran destekli Hizbullah ile çatışmaların arttığı kuzeye daha fazla asker gönderebileceğini bildirdi.
Hizbullah, Hamas'ın 7 Ekim'de İsrail'in güneyine bir saldırı düzenleyerek Gazze Şeridi'ndeki savaşı başlatmasının ardından İsrail ile karşılıklı bombardımana başladı. On binlerce Lübnanlı ve İsrailli sınırın her iki tarafındaki evlerini terk etti.
Almanya Dışişleri Bakanı Baerbock, “Kuzey sınırında artan şiddet olaylarından büyük endişe duyuyoruz. Tam da bu nedenle Beyrut'u tekrar ziyaret edeceğim” dedi.
Baerbock sözlerini şöyle sürdürdü: “Daha fazla acının yaşanmasını önleyebilecek çözümler bulmak için ortaklarımızla birlikte yorulmadan çalışıyoruz. İstenmeyen bir gerilim ve topyekûn savaş riski her geçen gün artıyor. İsrail'in bir dostu olarak açık olmak istiyorum: Bu öfke İsrail'in güvenlik ihtiyaçlarını karşılamasına yardımcı olmuyor; tam tersine Hamas'ın gerilimi daha da arttırma kampanyasına hizmet ediyor.”
Diğer Avrupa ülkeleri gibi Almanya'da da Gazze Şeridi'ndeki savaş halkın tepkisine yol açarken, hayatını kaybeden Filistinlilerin sayısının şu ana kadar 37 bin 600'ü aşması Başbakan Olaf Scholz hükümetini İsrail'in tutumuna karşı daha sert bir tavır almaya itti.
Baerbock, Gazze'deki insani duruma dikkat çekerek, şu ana kadar en az 17 bin çocuğun ailesini kaybettiğini ya da ailesinden ayrı düştüğünü söyledi.
Baerbock ayrıca, tutuklulara işkence yapılması ve Batı Şeria'daki aşırılık yanlısı yerleşimciler tarafından Filistinlilerin evlerinden sürülmesi gibi insan hakları ihlallerine ilişkin raporlara atıfta bulundu.
İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik harekâtı, Hamas mensuplarının İsrail'in güneyine bir saldırı başlatması ve İsrail verilerine göre yaklaşık bin 200 kişinin ölümü ve 250'den fazla kişinin esir alınmasıyla başladı.
Trump'ın en sevdiği dış politika aracı ABD Özel Kuvvetlerihttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5245207-trump%C4%B1n-en-sevdi%C4%9Fi-d%C4%B1%C5%9F-politika-arac%C4%B1-abd-%C3%B6zel-kuvvetleri
Arap Denizi'nde, Nimitz sınıfı bir uçak gemisi olan USS Abraham Lincoln'ün güvertesinden kalkışa hazırlanan bir F/A-18E Super Hornet savaş uçağı, 15 Şubat 2026 (Reuters)
Trump'ın en sevdiği dış politika aracı ABD Özel Kuvvetleri
Arap Denizi'nde, Nimitz sınıfı bir uçak gemisi olan USS Abraham Lincoln'ün güvertesinden kalkışa hazırlanan bir F/A-18E Super Hornet savaş uçağı, 15 Şubat 2026 (Reuters)
Kemal Allam
İran üzerinde savaş bulutları toplanırken ve Donald Trump'ın nihai kararı -savaşa girişeceği veya kaçınacağı- hakkındaki tartışma hız kesmeden devam ederken, temel bir soru öne çıkıyor: Trump, iki dönem boyunca dış politikasını uygulamada en çok hangi araca güvendi? Trump'ın “Amerikan Armadası” olarak adlandırdığı devasa askeri yığınak geniş bir şekilde ele alınmasına rağmen, onun yaklaşımında bir unsur sabit olmayı sürdürüyor, o da sürpriz.
3 Ocak 2020'de İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü komutanı Kasım Süleymani'nin suikastından, altı yıl sonra aynı gün Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro'nun tutuklanmasına kadar dünya, hesaplarını alt üst eden benzeri görülmemiş olaylarla defalarca karşı karşıya kaldı. Trump, o dönemde İsraillilerin bile Süleymani suikastını onaylamadığını kabul etti.
Bu sürpriz unsuruna olan güven, merkezi Tampa, Florida'da bulunan ABD Özel Harekat Komutanlığı (SOCOM) ile yakından bağlantılı. Bu komutanlığın çalışma biçimi gizlilik, aldatma ve sürprize dayanıyor. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) Ortadoğu'daki herhangi bir çatışma için genel stratejik planlamayı üstlenirken, medyaya yansımayan sürpriz saldırıların yürütülmesi yükü, Trump'ın dış politika sahnesinde iradesini dayatmak için tercih ettiği yürütme organı haline gelen Özel Harekat Komutanlığı'nın yetki alanına giriyor.
Özel Harekat Komutanlığının gelişimi ve İran ile ilişkisi
Özel Harekat Komutanlığı, Başkan Trump'ın ilk döneminde 2019'da Uzay Kuvvetleri'ni kurmasından önce, 1987'den beri ABD askeri yapısına dahil edilen son büyük muharip komutanlıktı. İran ile olası bir çatışma hakkındaki tartışmaların artmasıyla birlikte, bu komutanlık köklerinin ve tarihinin doğal bir uzantısı olarak merkezi bir rol üstleniyor.
Komutanlık, Başkan Jimmy Carter döneminde Kartal Pençesi Operasyonu olarak bilinen İran'daki Amerikalı rehineleri kurtarma misyonunun 1980 yılında başarısız olmasının ardından kuruldu. Bu başarısızlık, ciddi bir askeri ve istihbarat darbesi oluşturdu ve Carter'a göre seçimi kaybetmesine katkıda bulundu. Bir diğer darbe ise 1983'te Beyrut'taki ABD Büyükelçiliği'ne yönelik bombalı saldırıydı; bu olayda CIA'nın en önemli Ortadoğu uzmanlarından biri olan Robert Ames hayatını kaybetti.
Bu iki olay, ABD askeri kurumunu sarstı ve istihbarat teşkilatları ile ordu arasında derin bir koordinasyon eksikliği olduğunu açığa çıkardı.
Trump döneminde Özel Harekat Komutanlığı'nın ABD'nin tartışmasız en öne çıkan askeri komutanlığı haline geldiği söylenebilir. Hem geçmişteki hem de şimdiki en yakın danışmanlarından birçoğu özel kuvvetler birimlerinde görev yapmış kişiler
David Oakley, “İstihbarata Boyun Eğdirmek” adlı kitabında bu dönemi ele alıyor ve Ortadoğu'daki düzensiz operasyonların başarısızlıklarının ardından ortaya çıkan, Savunma Bakanlığı ile Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) arasındaki ilişkinin niteliği ve ortak mı yoksa rakip mi oldukları konusundaki tartışmayı inceliyor. Bu belirsizliğin devam etmesinin, özel operasyonlar alanındaki başarısızlıkların tekrarlanacağının habercisi olduğu açıktı.
İran, rehine krizinden Lübnan İç Savaşı ve Saddam Hüseyin Irakı'nın Amerikan desteğini aldığı İran-Irak Savaşı'na kadar ABD için sürekli bir sorun kaynağı olmuştur. Ockley, o dönemde insani düzeyde istihbaratın sahadaki askeri gereksinimleri karşılama seviyesine ulaşmadığını düşünüyor. Zira bu istihbaratın, askeri komutanlara sahada neler olup bittiğine dair kesin bir anlayış sunması ve böylece başarılı özel operasyonlar veya düzensiz savaş olarak bilinen faaliyetlerin yürütülmesini mümkün kılması gerekiyordu. ABD’nin Beyrut’taki bombalı saldırıyı önleyememesi, açık bir istihbarat eksikliğini yansıtıyordu.
İran'ın Tahran şehrinde eski ABD Büyükelçiliği'nin duvarına çizilen resimlerden birinin önünden geçen bir kadın, 2 Kasım 2019 (Reuters)
Bu başarısızlıklar, askeri kurum içinde bir dizi soruşturmaya ve Başkan Ronald Reagan'ın Özel Harekat Komutanlığı'nın kurulması yetkisini vermesinden önce Kongre’de yıllarca süren dinleme oturumlarına neden oldu. Özel Harekat Komutanlığı kuruluşunun üzerinden çok geçmeden, Basra Körfezi'nde İran tarafından desteklenen ve petrol korsanlığı olarak adlandırılan faaliyetlere karşı koymak ve Lübnan'da İran bağlantılı milislerle mücadele etmek gibi ilk taktik operasyonlarına girişti. O zamandan beri, istihbarat paylaşımındaki eksiklikleri gidermek için CIA ile koordinasyon sağlayarak muharebe operasyonlarında öncü güç rolünü üstlendi.
Bugün, kuruluşundan 38 yıl sonra, ABD askeri planlamacıları Tahran'ı şaşırtmanın ve hesaplarını bozmanın yollarını ararken İran yeniden gündemde.
Trump'ın Özel Harekat’a olan güveni başlangıç noktasına geri döndü: İran ve karar anı
Trump döneminde Özel Harekat’ın ABD’nin tartışmasız en öne çıkan askeri komutanlığı haline geldiği söylenebilir. Michael Waltz, Christopher Miller, Mike Flynn ve Joe Kent de dahil olmak üzere hem geçmişteki hem de şimdiki en yakın danışmanlarından birçoğu, özel kuvvetler birimlerinde görev yapmış kişiler. Usame bin Ladin, Kasım Süleymani ve Ebu Bekir el-Bağdadi'nin öldürülmesinden, Nicolás Maduro'nun tutuklanması ve hatta İran ile olası bir çatışmanın sonuçlarına kadar, bu gizli, stratejik kol, Amerikan askeri sahnesinin ön saflarında yer alıyor.
Washington, Afganistan ve Irak'taki son iki savaşında yüz binlerce asker konuşlandırmaya ve büyük ölçekli konvansiyonel işgallere güvendi. Ancak bugün, çoğu operasyon, büyük askeri güçler yerine, istihbarat, insansız hava araçları ve düşman hatlarının gerisinde hareket eden, onlarca gizli asker tarafından yürütülen operasyonlara dayanıyor. Şarku’l Avsat’ın al Majalla’dan aktardığı analize göre böylece, çatışmanın doğası değişti ve ağırlık merkezi büyük ordulardan nokta vuruşlara ve gizli operasyonlara kaydı.
Beluçlar ve Kürtler, operasyonlar başlarsa rejimin değişmesine katkıda bulunmaya hazır olduklarını açıkladılar. Benzer şekilde, 1979'dan beri İran siyasi ortamında marjinalleştirilmiş olan Araplar da katılmaya hazırlar
Fred Burton ve Samuel Katz, “Beyrut'un Kuralları” adlı kitaplarında, ABD ile İran arasındaki gizli savaşın başlangıcını ele alıyorlar; bu savaş, Amerikan askeri kurumunun bilincine yerleşmiş durumda ve İran rejimi gidişatında kritik bir ana yaklaşırken geri dönüp tamamlanabilir. Özel Harekat Komutanlığı, Tahran'ın etkisine karşı koymakla görevlendirilmiş ve Lübnan, Suriye ve Irak'taki operasyonlara dahil olmuştu. İran, bu ülkelerde etnik, dilsel ve mezhepsel temelde bölünmeleri derinleştirdiyse, Washington da İran'ın kendi iç çatlaklarında benzer bir yaklaşımı hayata geçirme fırsatını bulabilir. İsrail'in İran içindeki faaliyetleri geniş çapta belgelenmiş olsa da ABD Özel Harekat Kuvvetleri’nin rolü gizli kalmayı sürdürüyor, kapalı kapılar ardında ve kamuoyunun gözünden uzakta yürütülüyor.
Arap Denizi'nde, Nimitz sınıfı bir uçak gemisi olan USS Abraham Lincoln'ün (CVN 72) güvertesine iniş yapmaya hazırlanan bir F/A-18F Super Hornet uçağı, 15 Şubat 2026 (Reuters)
Buna ek olarak, İran rejimine karşı olan birçok grup, Irak, Afganistan ve sınırlarının ötesindeki diğer çatışma bölgelerinde eğitim aldı ve savaş deneyimi kazandı. Bu gruplar arasında Kürtler, Azeriler, Beluçlar ve Araplar bulunuyor. Beluçlar ve Kürtler, operasyonlar başlarsa rejimin değişmesine katkıda bulunmaya hazır olduklarını açıkladılar. Benzer şekilde, 1979'dan beri İran siyasi ortamında marjinalleştirilmiş olan Araplar da artık katılmaya hazırlar.
Uçak gemileri, füzeler ve hava saldırıları en gürültülü oldukları için manşetlerde yer alsa da büyük bir değişimin temelini oluşturan husus, istihbarat toplama ve bilinmeyen failler tarafından gerçekleştirilen bombalı saldırılar ve suikastlar da dahil olmak üzere gayri nizami harptir. Bu süreç, yılanın başı olarak görülen Süleymani'nin Bağdat'ta öldürülmesiyle başladı.
Trump'ın favorisi olan Komutanlık genellikle gölgelerde faaliyet gösteriyor, ancak dikkatler kendisine yöneltilmediğinde düşmanları beklemedikleri yerden vurabilecek öncü güç olmaya devam ediyor.
*Bu analiz Şarku'l Avsat tarafından Londra merkezli al Majalla dergisinden çevrilmiştir.
Rusya, Trump’ın Barış Konseyi’nin işleyişini ve BM Güvenlik Konseyi ile ilişkisini sorguluyorhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5245086-rusya-trump%E2%80%99%C4%B1n-bar%C4%B1%C5%9F-konseyi%E2%80%99nin-i%C5%9Fleyi%C5%9Fini-ve-bm-g%C3%BCvenlik-konseyi-ile-ili%C5%9Fkisini
Rusya, Trump’ın Barış Konseyi’nin işleyişini ve BM Güvenlik Konseyi ile ilişkisini sorguluyor
Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi oturumundan (Arşiv – Reuters)
Rusya bugün, ABD Başkanı Donald Trump tarafından kurulan Barış Konseyi’nin Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi ile nasıl çalışacağını sorguladı. BM Güvenlik Konseyi, İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesinden bu yana uluslararası barışın sağlanmasında merkezi bir rol üstleniyor.
Trump, Barış Konseyi’ni ilk kez eylül ayında, İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki savaşını sona erdirmeye yönelik planını açıkladığında önerdi. Daha sonra, konseyin yetkilerinin diğer küresel çatışmaları da kapsayacak şekilde genişletileceğini ve bu tür çabaların genellikle BM gözetiminde yürütüleceğini belirtti.
ABD, Barış Konseyi’nde BM Güvenlik Konseyi’nin daimî üyeleri arasında yer alan tek ülke konumunda bulunuyor. BM Güvenlik Konseyi’nin diğer dört daimî üyesi ise Rusya, Çin, Birleşik Krallık ve Fransa.
Rusya Dışişleri Bakanlığı’nın uluslararası kuruluşlardan sorumlu yetkilisi Kirill Logvinov, TASS haber ajansına verdiği demeçte, “Barış Konseyi tüzüğü, bu oluşumu sıklıkla etkisiz olduğu kanıtlanmış mekanizmaların yerine geçecek yeni bir uluslararası yapı olarak tanımlıyor” dedi.
Konseyin yetki alanı ifade edilirken hiçbir zaman Gazze Şeridi’ne değinilmediğini vurgulayan Logvinov sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu yaklaşımın, Barış Konseyi’nin BM ve Güvenlik Konseyi ile nasıl uyum içinde çalışacağı konusunda soru işaretleri oluşturduğu açık. BM Güvenlik Konseyi, uluslararası barış ve güvenliğin sağlanmasında dünyaca tanınan tek kurumdur.”
Rus yetkili, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in bugüne kadar Barış Konseyi toplantılarına davet edilmediğini hatırlatarak, bu konunun dikkat çektiğini belirtti.
İran-ABD görüşmelerinin üçüncü turu başladıhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5245059-i%CC%87ran-abd-g%C3%B6r%C3%BC%C5%9Fmelerinin-%C3%BC%C3%A7%C3%BCnc%C3%BC-turu-ba%C5%9Flad%C4%B1
Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi bugün üçüncü tur görüşmelere katılmak üzere otelinden ayrılırken basın mensuplarına selam verdi. (AFP)
İran ile ABD arasında yürütülen dolaylı nükleer görüşmelerin üçüncü turu başladı. Taraflar, Tahran’ın nükleer programı etrafında süregelen anlaşmazlığı çözmeyi ve bölgede son dönemde artan askeri takviyelerin ardından yeni bir ABD saldırısını önlemeyi amaçlıyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, diplomatik heyetlerin Cenevre’deki Umman Büyükelçiliği’ne ulaşmasının ardından ABD heyetiyle mesaj alışverişi başlamadan önce Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi ile bir araya geldi.
Umman Dışişleri Bakanlığı ise el-Busaidi’nin sabah saatlerinde Cenevre’de ABD Başkanı’nın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner ile görüştüğünü açıkladı. Görüşmenin, halen devam eden İran-ABD müzakereleri kapsamında gerçekleştiği belirtildi.
Bu tur, geçen hafta yapılan temasların ardından Cenevre’de düzenlenen ikinci toplantı olma özelliğini taşıyor.
📸 | عقد معالي السيد بدر بن حمد البوسعيدي @badralbusaidi وزير الخارجية، صباح اليوم في مدينة جنيف لقاءً مع ستيف ويتكوف مبعوث الرئيس الأمريكي، وجاريد كوشنر، وذلك في إطار المفاوضات الإيرانية – الأمريكية الجارية حاليا.
Umman Büyükelçiliği, görüşmede İran tarafının değerlendirme ve önerilerinin ele alındığını, ayrıca ABD müzakere heyetinin İran’ın nükleer programının temel unsurlarının ele alınmasına ve denetim boyutlarını kapsayan bir anlaşmaya ulaşılması için gerekli güvencelere ilişkin yanıt ve sorularının değerlendirildiğini açıkladı.
Açıklamada Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi’nin, çabaların yapıcı bir ruhla ve yoğun şekilde sürdüğünü belirttiği aktarıldı. El-Busaidi’nin, müzakerecilerin ‘benzeri görülmemiş’ ölçüde yeni fikir ve çözümlere açık olduğunu, adil ve sürdürülebilir güvencelere sahip bir anlaşmaya zemin hazırlamak için uygun koşulların oluşturulmaya çalışıldığını ifade ettiği kaydedildi.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise görüşmelerin yalnızca nükleer dosya ve Tahran’a yönelik yaptırımların kaldırılması konularıyla sınırlı olacağını açıkladı.
Bekayi, müzakerelerin odağının nükleer program olduğunu belirterek, İran’ın yaptırımların kaldırılmasını ve ‘nükleer enerjinin barışçıl kullanım hakkının’ teyit edilmesini talep edeceğini söyledi.
Bekayi, söz konusu tutumun müzakerelere arabuluculuk eden Umman Dışişleri Bakanı’na iletildiğini aktardı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi dün akşam Cenevre’ye varışının ardından Ummanlı mevkidaşı ile bir araya gelmişti. Umman Dışişleri Bakanlığı’nın X platformundaki açıklamasında, iki bakanın ‘son gelişmeleri ve anlaşmaya varılması amacıyla İran tarafının sunacağı görüş ve önerileri’ ele aldığı belirtildi.
İran Dışişleri Bakanlığı ise Arakçi’nin görüşmede, İran İslam Cumhuriyeti’nin nükleer dosya ve ABD ile uluslararası yaptırımların kaldırılmasına ilişkin yaklaşım ve değerlendirmelerini sunduğunu bildirdi. Açıklamada, Tahran’ın İran halkının çıkar ve haklarını, ayrıca bölgesel barış ve istikrarı güvence altına almak amacıyla ‘sonuç odaklı diplomasi’ yürütme konusundaki kararlılığı vurgulandı.
Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi dün Cenevre’de İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile bir araya geldi. (İran Dışişleri Bakanlığı – Reuters)
Bölgesel düzeyde yürütülen yoğun diplomatik çabaların ardından Washington ile Tahran, İran’ın nükleer programı etrafında onlarca yıldır süren krizi sona erdirmek amacıyla bu ay müzakereleri yeniden başlattı. ABD, bazı Batılı ülkeler ve İsrail, programın nükleer silah geliştirmeyi hedeflediğini savunurken, Tahran bu iddiaları reddediyor.
İran, görüşmelerin yalnızca nükleer dosyayla sınırlı tutulmasında ısrar ediyor. Buna karşılık ABD’li ve Batılı yetkililer, Tahran ile yapılacak herhangi bir anlaşmanın balistik füze programı ile silahlı gruplara verilen desteği de kapsaması gerektiğini belirtiyor.
ABD Başkanı Donald Trump, salı günü Kongre’de yaptığı Birliğin Durumu konuşmasında İran’a yönelik olası bir saldırının gerekçelerine kısaca değinerek, krizin diplomatik yollarla çözülmesini tercih ettiğini ancak Tahran’ın nükleer silah edinmesine izin vermeyeceğini söyledi.
Trump, geçen hafta yaptığı açıklamada ise 1979 Devrimi’yle Şah rejiminin devrilmesinden bu yana iktidarda bulunan mevcut yönetimi kastederek İran’da rejim değişikliğinin ‘olabilecek en iyi şey’ olacağını savundu. “Bir anlaşmaya varmalıyız, aksi takdirde sonuçları çok acı olur” diyen Trump, “Bunun (askeri bir saldırının) olmasını istemiyorum. Bir anlaşmaya ulaşmak zorundayız” ifadelerini kullandı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da pazar günü yaptığı açıklamada, herhangi bir anlaşmanın İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun tamamının ülke dışına çıkarılmasını sağlaması gerektiğini belirtti.
Trump, İran’a yönelik baskıyı artırma amacıyla bölgeye savaş uçakları, uçak gemisi taarruz grupları, muhrip ve kruvazörler konuşlandırdı.
Görüşmelerin odağında İran’ın nükleer programı yer alırken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Tahran’ın balistik füze programını müzakere etmeyi reddetmesinin ‘büyük bir sorun’ olduğunu ve bunun er ya da geç ele alınması gerekeceğini söyledi. Rubio, söz konusu füzelerin ‘yalnızca ABD’yi vurmak için tasarlandığını’ ve bölgesel istikrar için tehdit oluşturduğunu ifade etti.
Rubio dün gece geç saatlerde gazetecilere yaptığı açıklamada, “Nükleer program konusunda ilerleme sağlayamazsak, balistik füze dosyasında ilerleme kaydetmek de zor olacak” dedi.
İran’a iç ve dış baskı
ABD, 2003’teki Irak işgalinden bu yana Ortadoğu’daki en büyük askeri yığınaklarından birini gerçekleştirerek bölgeye geniş çaplı güç konuşlandırdı. Bu durum, daha geniş çaplı bir çatışma ihtimaline ilişkin endişeleri artırıyor. Geçtiğimiz haziran ayında ABD, İran’ın nükleer tesislerine yönelik saldırılarda İsrail’e katılmış; Tahran ise yeni bir saldırı halinde sert karşılık vereceğini açıklamıştı.
Trump 19 Şubat’ta yaptığı açıklamada, İran’ın 10 ila 15 gün içinde bir anlaşmaya varması gerektiğini belirterek, aksi halde ‘ağır sonuçlarla’ karşılaşacağı uyarısında bulundu.
Arakçi ise salı günü yaptığı açıklamada, Tahran’ın adil ve hızlı bir anlaşma istediğini söyledi ancak İran’ın barışçıl nükleer teknolojiye sahip olma hakkından vazgeçmeyeceğini yineledi. Washington, İran topraklarında uranyum zenginleştirilmesini nükleer silah geliştirilmesine giden potansiyel bir yol olarak değerlendiriyor.
Reuters’ın pazar günü yayımladığı habere göre Tahran, yaptırımların kaldırılması ve uranyum zenginleştirme hakkının tanınması karşılığında yeni tavizler öneriyor. Ancak ajansa konuşan üst düzey bir yetkili, tarafların ABD’nin katı yaptırımlarının kapsamı ve hangi sırayla hafifletileceği konusunda dahi ciddi görüş ayrılıkları yaşadığını belirtti.
İç siyasette ise İran Dini Lideri Ali Hamaney, 36 yıldır süren yönetimi boyunca en ciddi krizlerden biriyle karşı karşıya bulunuyor.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan bugün yaptığı açıklamada, Hamaney’in 2000’li yılların başında kitlesel yıkım silahlarını yasaklayan bir fetva verdiğini belirterek, bunun ‘Tahran’ın nükleer silah üretmeyeceğini açıkça gösterdiğini’ ifade etti.
İran yönetimi, nükleer programının 1970 yılında imzalanan Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması çerçevesinde sınırlandırıldığını ve programın sivil nükleer faaliyetleri kapsadığını, atom silahlarından vazgeçildiğini ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile iş birliği yapıldığını vurguluyor.
UAEA Genel Direktörü Rafael Grossi’nin de müzakereler sırasında Cenevre’de bulunması ve taraflarla görüşmeler yapması bekleniyor; Grossi geçen hafta da benzer görüşmeler gerçekleştirmişti.
Bununla birlikte UAEA denetçileri tarafından haziran ayında yapılan son ziyarette kaydedilen ve İsrail ile ABD saldırılarından önce yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş 400 kilogramdan fazla uranyum stokunun akıbeti halen belirsizliğini koruyor.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
