Teksas'taki kürtaj yasağı, bebek ölümlerinin yüzde 13 artmasına yol açtı

Bir hayran sosyal medyada "Ürpertici bir Hugh Grant karakterini seviyorum" diye yazdı

Haziran 2022'de kürtajın anayasal hak kapsamından çıkarılmasının ardından ABD Yüksek Mahkemesi önünde protestolar düzenlenmişti (Reuters)
Haziran 2022'de kürtajın anayasal hak kapsamından çıkarılmasının ardından ABD Yüksek Mahkemesi önünde protestolar düzenlenmişti (Reuters)
TT

Teksas'taki kürtaj yasağı, bebek ölümlerinin yüzde 13 artmasına yol açtı

Haziran 2022'de kürtajın anayasal hak kapsamından çıkarılmasının ardından ABD Yüksek Mahkemesi önünde protestolar düzenlenmişti (Reuters)
Haziran 2022'de kürtajın anayasal hak kapsamından çıkarılmasının ardından ABD Yüksek Mahkemesi önünde protestolar düzenlenmişti (Reuters)

ABD'nin Teksas eyaletindeki kürtaj yasağının ardından, bir yaşına ulaşmadan ölen bebeklerin sayısının neredeyse yüzde 13 arttığı saptandı. 

Teksas'ta 1 Eylül 2021'de yürürlüğe giren yasa, fetüsün kalp atışı duyulduktan sonra kürtaj yapılmasını yasaklıyor. Bu evrede pek çok kişi hamile olduğunu bile öğrenmemiş olurken, yasa tecavüz veya ensest ilişki sonucu hamile kalan kişileri de kapsıyor. 

Eyalette sadece "tıbbı acil durumlarda" kürtaja izin veriliyor fakat doktorlar bunun da işlevsel olmadığını söylüyor. Kürtaj yasağının olduğu diğer eyaletler gibi Teksas da acil durumlarda bu işleme izin veriyor. 

Fakat doktorlar yasalarda tercih edilen ifadelerin, bu seçeneğin kullanılmasını zorlaştırdığını ve harekete geçmek yerine, hastaların müdahale edebilecekleri kadar kötüleşmesini beklemek zorunda kaldıklarını aktarıyor.

JAMA Pediatrics adlı hakemli dergide pazartesi günü yayımlanan araştırmayı yürüten ekip, Teksas'taki kürtaj yasağının bebek ölümleri üzerindeki etkisini saptadı. 

Araştırmacılar Teksas ve 28 eyaletteki Ocak 2018 ila Şubat 2022'deki ölüm belgelerini analiz etti. İstatistiksel bir modelle, 6 haftalık kürtaj yasağının yürürlüğe girmemesi halinde meydana gelecek ölüm sayısı hesaplanarak bu, gerçek ölüm sayısıyla karşılaştırıldı. 

Teksas'ta yasa yürürlüğe girdikten sonraki ilk doğumların denk geldiği Mart-Aralık 2022 döneminde bir yaşına ulaşmadan ölen bebek sayısının 216 arttığı kaydedildi. Araştırmacılar bunun beklenene göre yüzde 12,7'lik bir artış anlamına geldiğini belirtiyor. 

Bilim insanları bu dönemde doğuştan gelen hastalıklar nedeniyle hayatını kaybeden bebek sayısının eyalette yüzde 22,9; ABD genelindeyse yüzde 3,1 arttığını tespit etti. 

Teksas'ta 2021'de yürürlüğe giren yasadan önce, fetüsle ilgili tıbbi bir sorun tespit edilmesi halinde gebeliğin 20. haftasına kadar kürtaj yaptırmak mümkündü.

ABD Yüksek Mahkemesi, Haziran 2022'de Dobbs-Jackson Kadın Sağlığı Örgütü davasında verdiği kararla ülke genelinde kürtajı anayasal bir hak olmaktan çıkarmış ve kürtaj yasağıyla ilgili kararı eyaletlere bırakmıştı.

Bu kararın ardından pek çok eyalet kürtajı tamamen veya büyük ölçüde yasaklarken, bu yasağın kaldırılmasına karşı mücadeleler sürüyor. 

Yeni araştırmanın başyazarlarından Dr. Alison Gemmill "Kürtaj yasasını eyaletlere iade eden Haziran 2022 Dobbs Yüksek Mahkeme kararı ve ardından birçok eyalette üreme haklarının geri alınması düşünüldüğünde, çalışmamız özellikle önem arz ediyor" diyor:

Bu bulgular kısıtlayıcı kürtaj politikalarının, bebek sağlığı ve buna bağlı olarak ailelerin yaşadığı travma ve tıbbi maliyetler açısından önemli ve istenmeyen sonuçlara yol açabileceğini gösteriyor.

Yeni araştırma, kürtaj yasaklarının bebek ölümlerinin artmasıyla ilişkisini gösteren diğer çalışmaları destekliyor.

Independent Türkçe, Guardian, IFL Science, JAMA Pediatrics, New York Times



ABD mahkemesi, Trump yönetiminin Anthropic yazılımlarına uyguladığı yasağı askıya aldı

İran savaşının başlamasından bu yana yapay zekâ tarafından oluşturulan videolar ve görüntüler sosyal medyayı adeta ele geçirdi. (Reuters)
İran savaşının başlamasından bu yana yapay zekâ tarafından oluşturulan videolar ve görüntüler sosyal medyayı adeta ele geçirdi. (Reuters)
TT

ABD mahkemesi, Trump yönetiminin Anthropic yazılımlarına uyguladığı yasağı askıya aldı

İran savaşının başlamasından bu yana yapay zekâ tarafından oluşturulan videolar ve görüntüler sosyal medyayı adeta ele geçirdi. (Reuters)
İran savaşının başlamasından bu yana yapay zekâ tarafından oluşturulan videolar ve görüntüler sosyal medyayı adeta ele geçirdi. (Reuters)

ABD merkezli yapay zekâ şirketi Anthropic, ABD Başkanı Donald Trump yönetimi tarafından getirilen kullanım yasağının durdurulmasına yönelik davada geçici bir hukuki zafer elde etti. Şirket, söz konusu yasağın milyarlarca dolarlık gelir kaybına yol açabileceğini savunmuştu.

Şarku’l Avsat’ın Bloomberg’ten aktardığına göre, ABD Bölge Yargıcı Rita Lin, federal mahkemede süren dava kapsamında hükümetin şirketle tüm ilişkileri kesme planlarını geçici olarak durduran bir ara karar verdi. Dava, San Francisco federal mahkemesinde görülmeye devam ediyor.

Yargıç Lin, karar gerekçesinde, şirketin geliştirdiği Claude adlı yapay zekâ uygulamasına yönelik yasağın dayanağını sorgulayarak, uygulamanın ABD ulusal güvenlik çıkarlarını hedef aldığına dair açık bir gerekçe bulunmadığını ifade etti.

Lin ayrıca, “Eğer endişeler operasyonel komuta zincirinin güvenliğiyle ilgiliyse, Savunma Bakanlığı ‘Claude’ uygulamasını kullanmayı durdurabilir. Ancak mevcut önlemler, daha çok Anthropic şirketini cezalandırmaya yönelik görünüyor” değerlendirmesinde bulundu.

Mahkeme, ABD hükümetine karara itiraz etme imkânı tanımak amacıyla uygulamanın yürürlüğünü yedi gün süreyle erteledi.

dev
ABD Başkanı Donald Trump, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savunma Bakanı Pete Hegseth eşliğinde basın mensuplarının sorularını yanıtlarken (EPA)

Anthropic, ayın başlarında ABD Savunma Bakanlığı’nın şirketi Amerikan tedarik zincirleri için risk olarak nitelendiren kararının iptali talebiyle dava açmıştı. Bu adım, ABD ordusunun yapay zekâ uygulamalarını kullanımına getirilen sınırlamalar konusunda şirket ile hükümet arasında süregelen anlaşmazlığın tırmanması olarak değerlendiriliyor.

Girişim niteliğindeki teknoloji şirketi ayrıca, geliştirdiği yapay zekâ uygulamalarının ABD halkına yönelik kitlesel gözetim faaliyetlerinde veya otonom silah üretiminde kullanılmayacağına dair güvenceler talep ediyor.


G7 ülkeleri, İran savaşını sona erdirmek için Washington ile ortak bir tutum belirlemeye çalışıyor

G7 ülkelerinin bayrakları, Paris yakınlarında düzenlenen dışişleri bakanları toplantısının gerçekleştiği yerde, 26 Mart 2026 (Reuters)
G7 ülkelerinin bayrakları, Paris yakınlarında düzenlenen dışişleri bakanları toplantısının gerçekleştiği yerde, 26 Mart 2026 (Reuters)
TT

G7 ülkeleri, İran savaşını sona erdirmek için Washington ile ortak bir tutum belirlemeye çalışıyor

G7 ülkelerinin bayrakları, Paris yakınlarında düzenlenen dışişleri bakanları toplantısının gerçekleştiği yerde, 26 Mart 2026 (Reuters)
G7 ülkelerinin bayrakları, Paris yakınlarında düzenlenen dışişleri bakanları toplantısının gerçekleştiği yerde, 26 Mart 2026 (Reuters)

Fransa’nın başkenti Paris yakınlarında dün G7 ülkelerinin dışişleri bakanları toplantısı başladı. Toplantı, ABD ve İsrail tarafından İran’a yönelik düzenlenen saldırıların ardından gerçekleştiriliyor. ABD Dışişleri Bakanı’nın ise toplantıya bugün katılması bekleniyor.

Şarku’l Avsat’ın Alman haber ajansı DPA’dan aktardığına göre, Marco Rubio’nun gelişinden önce toplanan G7 dışişleri bakanları, İran’daki savaşı sona erdirmek için ABD ile ortak bir tutum belirlemeye çalıştı.

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, yapılan görüşmelerin başında, “Durumun zorluklarına rağmen önümüzdeki günlerde ortak çözümler bulmak için yoğun görüşmeler yürütmek zorundayız” dedi.

Wadephul, Rubio’nun zirveye katılımının ‘iyi, önemli ve doğru’ olduğunu belirterek, ‘ortak bir tutuma ulaşılabileceğine’ dair güvenini dile getirdi. Wadephul, “Amaç, bu çatışmayı mümkün olan en kısa sürede sona erdirmek ve aynı zamanda kalıcı bir çözüm sağlamaktır” ifadesini kullandı.

Fransız yetkililere göre İran başlığı altında yapılacak görüşmelerde, sivil altyapının korunması ve deniz ticaret yollarının yeniden açılması da ele alınacak.

Bakanların ayrıca, Rusya üzerindeki baskının artırılması seçeneklerini değerlendirmesi bekleniyor. Bu gelişme, ABD Başkanı Donald Trump’ın, Hürmüz Boğazı’nın İran tarafından kapatılması nedeniyle Rus petrol sevkiyatlarına yönelik yaptırımları geçici olarak gevşetmesinin ardından geldi.

G7; ABD, Almanya ve Fransa’nın yanı sıra Birleşik Krallık, İtalya, Japonya ve Kanada’dan oluşuyor.


Rapor: İran'da savaşın başlangıcından bu yana bin 900'den fazla kişi öldürüldü

Kurtarma ekipleri, Tahran'a düzenlenen İsrail hava saldırısında yıkılan bir binanın enkazını kaldırmak için çalışıyor (Reuters)
Kurtarma ekipleri, Tahran'a düzenlenen İsrail hava saldırısında yıkılan bir binanın enkazını kaldırmak için çalışıyor (Reuters)
TT

Rapor: İran'da savaşın başlangıcından bu yana bin 900'den fazla kişi öldürüldü

Kurtarma ekipleri, Tahran'a düzenlenen İsrail hava saldırısında yıkılan bir binanın enkazını kaldırmak için çalışıyor (Reuters)
Kurtarma ekipleri, Tahran'a düzenlenen İsrail hava saldırısında yıkılan bir binanın enkazını kaldırmak için çalışıyor (Reuters)

Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu yetkilisi Maria Martinez, bugün yaptığı açıklamada, İran Kızılhaçı tarafından yayınlanan rakamlara göre ABD-İsrail saldırılarının başlamasından bu yana İran'da bin 900'den fazla kişinin öldüğünü ve en az 20 bin kişinin de yaralandığını söyledi.

Tahran'da bir savaş kurbanının cenazesinde yas tutan İranlılar (EPA)Tahran'da bir savaş kurbanının cenazesinde yas tutan İranlılar (EPA)

Martinez, artan çatışmalar ortamında İran Kızılayı'nın ülke çapında faaliyet gösteren tek ulusal insani yardım kuruluşu olmayı sürdürdüğünü ifade etti.