İngiltere’de yeni hükümetinin dış politikası nasıl olacak?

İngiltere’nin yeni Başbakanı Keir Starmer Londra'daki Başbakanlık Ofisi 10 Numara önünde gazetecilere açıklama yaparken (DPA)
İngiltere’nin yeni Başbakanı Keir Starmer Londra'daki Başbakanlık Ofisi 10 Numara önünde gazetecilere açıklama yaparken (DPA)
TT

İngiltere’de yeni hükümetinin dış politikası nasıl olacak?

İngiltere’nin yeni Başbakanı Keir Starmer Londra'daki Başbakanlık Ofisi 10 Numara önünde gazetecilere açıklama yaparken (DPA)
İngiltere’nin yeni Başbakanı Keir Starmer Londra'daki Başbakanlık Ofisi 10 Numara önünde gazetecilere açıklama yaparken (DPA)

Keir Starmer'ın İngiltere Başbakanı olarak ilk ayı, başta ABD Başkanı Joe Biden ve Avrupalı liderlerle yapacağı görüşmeler olmak üzere uluslararası diplomatik etkinlikler açısından yoğun geçecek.

Fransız Haber Ajansı’na (AFP) göre İngiltere’nin yeni Başbakanı Starmer dünya sahnesine ilk adımını birkaç gün sonra salı günü başlayıp perşembe günü sona erecek olan Washington'da düzenlenecek, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'nün (NATO) kuruluşunun 75’inci yıldönümü zirvesinde atacak.

Starmer daha sonra 18 Temmuz'da İngiltere'nin Oxford şehri yakınlarında bulunan Blenheim Sarayı'nda Avrupa Siyasi Grubu toplantısına ev sahipliği yapacak. Toplantıya Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Başbakanıi Olaf Scholz'un da katılması bekleniyor.

Dışişleri Bakanı David Lammy, İşçi Partisi'nin ‘olmasını istediğimiz gibi olmayan’ daha değişken bir dünyaya işaret etti ve ‘gerçekçi ve ilerici’ bir dış politika izleme sözü verdi.

İşçi Partisi, ayrıca Avrupa Birliği’nden (AB) ayrılan İngiltere’nin kendi iktidarı döneminde geri dönmeyeceğini ve AB ile ‘iddialı’ bir güvenlik anlaşması yapılacağını açıkladı.

Starmer, geçtiğimiz yıl İngiltere’nin ticaret ve teknoloji gibi konularda Çin'i devre dışı bırakması gerektiğini söylemiş, iklim değişikliği ile mücadele gibi konularda ise iş birliği yapabilmenin önemini vurgulamıştı.

Burada İngiltere’nin ticari ve ekonomik çıkarları ile güvenlik konusundaki ihtiyaçlarını dengelemede bir zorluk söz konusu.

ABD’de kasım ayında yapılması planlanan başkanlık seçimlerinden sonra Donald Trump’ın Beyaz Saray’a dönmesi ihtimali, durumu karmaşık hale getirebilir. Çünkü Trump’ın Pekin'e karşı daha sert olması için müttefikleri üzerindeki baskıyı arttırması bekleniyor.

İsrail-Filistin çatışması

İşçi Partisi, ‘iki devletli çözüme giden yenilenmiş barış sürecine katkıda bulunmak amacıyla’ Filistin devletini tanıma sözünü bir kez daha teyit etti.

Ancak parti bunun için herhangi bir takvim belirtmedi. İşçi Partisi’nin verdiği diğer sözler arasında acil ateşkes için baskı yapılması, tüm rehinelerin serbest bırakılması ve Gazze'ye ulaşan yardım miktarının arttırılması da yer alıyor.

Avrupa

Starmer, Fransa’da iktidara gelmesi halinde aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) partisi ile birlikte çalışma sözü verdi.

İngiltere Dışişleri Bakanı David Lammy, Londra'daki Başbakanlık Ofisi’ne geldi (AP)İngiltere Dışişleri Bakanı David Lammy, Londra'daki Başbakanlık Ofisi’ne geldi (AP)

Starmer, yaptığı açıklamada “Göreve başladığımızda Avrupa'daki ve dünyadaki tüm hükümetlerle birlikte çalışacağım. Benim için ciddi hükümet bu demektir” ifadelerini kullandı.

Starmer, Fransa ile ikili anlaşmaların ve İngiltere’nin 2016 yılında yapılan oylamayla ayrılma kararı alarak kaotik bir çıkışa yol açtığı AB ile bir bütün olarak yapılan anlaşmaların, küçük teknelerle kanalı geçen göçmenler sorununu ele almak için önemli olduğunu vurguladı.

RN lideri Marine Le Pen'in AB genelini kapsayan anlaşmalar yerine ikili anlaşmaları tercih etmesine ilişkin bir soru üzerine Starmer, bu ikisinin birbirine zıt olmadığını vurguladı.

Fransa ile ‘özellikle de insanları teknelere bindirerek alçakça ticaret yapan çetelerin ortadan kaldırılmasına yönelik olarak’ ikili anlaşmaların güçlendirilmesi ve iyileştirilmesi gerektiğini ifade eden Starmer, “Ancak AB’nin uygulamaları da var. İnsan kaçakçısı çetelerle mücadele konusunda AB ile istediğimiz güvenlik anlaşmasını yapmamız önemli” diye konuştu.

Ukrayna

Londra, Ukrayna’ya Rusya’nın işgalini püskürtmesine yardımcı olmak için para, silah ve eğitim birlikleri göndererek Kiev'in sadık bir destekçisi oldu.

İşçi Partisi, seçimleri kazanması halinde Ukrayna'yı desteklemeye devam edeceğini teyit ederken, Starmer'ın bu mesajı bizzat teyit etmek üzere yakında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile görüşmesi bekleniyor.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir görüşmenin şu anda masada olmadığını söyleyen Starmer, Putin’i ‘Ukrayna'daki saldırgan’ olarak tanımladı.

Starmer, "En önemli şey, Ukrayna'ya desteğimizin bu ülkede birleşik bir cephede olduğu konusunda kesinlikle net olmaktır" diye vurguladı.

Savunma harcamaları

Yeni hükümet ilk yılında, savunma harcamalarının Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’nın (GSYİH) yüzde 2,5'ine çıkarılmasına yönelik bir rota belirlemek üzere stratejik bir savunma incelemesi yapacak.



İran savaşı Pekin'e sınırlı diplomatik kazanımlar sağladı

7 Mart'ta Qingdao limanına yanaşan bir petrol tankeri (AFP)
7 Mart'ta Qingdao limanına yanaşan bir petrol tankeri (AFP)
TT

İran savaşı Pekin'e sınırlı diplomatik kazanımlar sağladı

7 Mart'ta Qingdao limanına yanaşan bir petrol tankeri (AFP)
7 Mart'ta Qingdao limanına yanaşan bir petrol tankeri (AFP)

Pekin, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarını şiddetle kınarken, ABD Başkanı Donald Trump'ın bu ayın sonunda Çin'e yapacağı ziyaret için hazırlıklar dün Paris'te yeni bir ticaret görüşmeleri turuyla hız kazandı.

Çin, İran'la olası bir savaşın diplomatik sonuçlarından yararlanmaya çalışıyor. Amerika Birleşik Devletleri'nin Ortadoğu'daki askeri müdahalesi, savunma sistemlerini ve askeri kaynaklarını Asya'dan uzaklaştırarak Pekin üzerindeki stratejik baskıyı hafifletiyor. Bu durum, Washington'un Asya'daki müttefikleri arasında, özellikle Pekin'in ABD füze ve hava savunma stoklarının azalması ve bunun Tayvan ve Güney Çin Denizi çevresindeki caydırıcılık dengesi üzerindeki etkisini yakından takip etmesi nedeniyle, ABD'nin Hint-Pasifik bölgesine odaklanma yeteneği konusunda endişelere yol açıyor.

Ancak bu kazanımlar sınırlı kalmaktadır çünkü Çin, dünyanın en büyük enerji ithalatçısı olmaya devam ediyor ve Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrole büyük ölçüde bağımlı durumda.


İranlılar daha ucuz yiyecek ve internet arayışı içinde Kuzey Irak'a geçiyor

İranlı Kürt bir kadın, Hacı Ömer sınır kapısından Irak Kürdistanı'na geçiyor (AP)
İranlı Kürt bir kadın, Hacı Ömer sınır kapısından Irak Kürdistanı'na geçiyor (AP)
TT

İranlılar daha ucuz yiyecek ve internet arayışı içinde Kuzey Irak'a geçiyor

İranlı Kürt bir kadın, Hacı Ömer sınır kapısından Irak Kürdistanı'na geçiyor (AP)
İranlı Kürt bir kadın, Hacı Ömer sınır kapısından Irak Kürdistanı'na geçiyor (AP)

Savaşın ülkelerini harap etmesinden bu yana, dün sınırın yeniden açılması ile onlarca İranlı daha ucuz yiyecek almak, internete erişmek, akrabalarıyla iletişime geçmek ve iş bulmak umuduyla Kuzey Irak'a geçti.

Şarku'l Avsat'ın AP'den aktardığına göre sınırı geçenler, devam eden hava saldırıları ve yükselen gıda fiyatlarının İran'daki yaşamı giderek zorlaştırdığını söyledi.

Mallarla dolu kamyonlar, Irak Kürdistanı'nda Hacı Ömer sınır kapısından geçip yavaşça ilerleyerek, İran tarafındaki yüksek maliyetlerden bir nebze olsun rahatlama sağlamayı umuyordu.

Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail'in İran'a savaş açmasından önce bile, İranlı Kürtler düzenli olarak Irak Kürdistan'ına geçiyorlardı. Burada bölge sakinleriyle derin ailevi, kültürel ve ekonomik bağlara sahiplerdi ve geçirgen sınır, istikrarlı ticareti ve düzenli ziyaretleri kolaylaştırıyordu.

Şimdi ise Irak Kürdistan'ı, savaşın harap ettiği bölgedeki İranlılar için hayati bir can simidi haline geldi ve onların dış dünyaya erişimini sağlıyor.

Bölgesel askeri gerilimlerin artması nedeniyle sınır kapatıldı. Irak Kürt yetkilileri, İranlı mevkidaşlarının geçişi yeniden açmasını bekliyor.

AP’nin görüştüğü İranlı Kürtlerin neredeyse tamamı, İran istihbarat servislerinden misilleme korkusuyla adının açıklanmamasını tercih etti; zira bu servislerin medyaya konuşan herkesi izlediğini söylüyorlar.

dsf
İranlı bir Kürt, Hacı Ömer sınır kapısının Irak tarafında görülüyor (AP)

İran'a ait çok sayıda askeri üs, istihbarat merkezi ve diğer güvenlik noktalarının imha edildiğini söylediler. Bombardımanın güvenlik güçlerinin hareketlerini kısıtladığını belirterek şunları kaydettiler: "Güvenlik personeli hükümet binalarından uzak duruyor, okullar ve hastaneler gibi sivil yerlerde koruma arıyor veya ofislerine gitmek yerine araçlarında hareket halinde kalıyor."

İran Piranşahr’den Kürt bir kadın, akrabalarıyla iletişime geçmek ve temel ihtiyaç malzemeleri almak için dün 15 kilometre yol kat ederek sınırı geçti.

"İran'daki durum korkunç. İnsanlar kendilerini güvende hissetmiyor, her şey pahalı ve insanlar evlerinden çıkmak istemiyor" dedi.

Yaklaşık yarım saat sonra, içinde yiyecek dolu iki plastik poşetle sınırın ötesine aceleyle geri döndü. Çocuklarının evde kendisini beklediğini ifade etti.

İranlı yetkililerin kullandığı yerlerin yakınında yaşayan İranlı Kürtler, bombardımandan kaçmak için daha güvenli bölgelere sığınmak zorunda kalmalarından şikayetçiler.

İran'ın Urmiye şehrinde yaşayan ancak Irak'ın kuzeyindeki Erbil'de boyacı olarak çalışan bir kişi, sürekli bombardımanın günlük gerçeklik haline geldiğini söyledi. Patlamalardan korkan annesinin ısrarı üzerine kısa süreliğine eve döndüğünü, ancak ailesinin İran yetkilileriyle hiçbir bağı olmadığını, bu yüzden korkacak bir şey olmadığını söyleyerek annesini rahatlattığını belirtti.

Durum o kadar vahim ki, Irak Kürdistan'ındaki metal fabrikasında çalışan başka bir işçi, Urmiye'deki ailesinden yanına taşınmalarını ve onunla kalmalarını rica etti. Eşi ve üç çocuğu da dahil olmak üzere ailesi dün geldi ve yol kenarındaki bir lokantada dinlendi. Tekrarlanan saldırılardan sonra güvenlik güçlerinin artık üslerinde saklanmadığını ifade etti.


Macron, İran'ı Ortadoğu ülkelerine yönelik saldırıları durdurmaya çağırdı

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron (AFP)
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron (AFP)
TT

Macron, İran'ı Ortadoğu ülkelerine yönelik saldırıları durdurmaya çağırdı

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron (AFP)
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron (AFP)

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İranlı mevkidaşı Mesud Pezeşkiyan'a, İran'ın bölgedeki ülkelere ister doğrudan ister vekil güçler aracılığıyla olsun, Lübnan ve Irak da dahil olmak üzere, yönelik saldırılarına derhal son vermesi çağrısında bulundu. Macron, İran'daki savaştan kaynaklanan bölgesel gerilimin çerçevesinde Fransa'yı "hedef almanın" "kabul edilemez" olduğunu belirterek, İslam Cumhuriyeti'nde tutuklu bulunan iki Fransız vatandaşının "en kısa sürede" iadesine izin verilmesini talep etti.

Macron, Irak'ta bir Fransız askerinin öldürülmesinin ardından X platformunda yaptığı açıklamada, "Fransa'nın tamamen savunma amaçlı olarak, kendi çıkarlarını ve bölgesel ortaklarının çıkarlarını korumak ve seyrüsefer özgürlüğü adına müdahale ettiğini ve ülkemizi hedef almanın kabul edilemez olduğunu hatırlattım" dedi.

"İran Cumhurbaşkanından da Cécile Kohler ve Jacques Paris'in en kısa sürede güvenli bir şekilde Fransa'ya dönmelerine izin vermesini istedim. Çektikleri çile çok uzun sürdü ve ailelerinin yanında olmaları gerekiyor" ifadesini kullandı.