Beşar Esed, Ana muhalefet lideri Özgür Özel’le Şam'da görüşmeyi kabul etti

DEM Parti, Kürtlerin aleyhine olacak normalleşme çabalarını reddediyor

Suriye'nin kuzeyindeki Halep kırsalında yer alan Ebin Seman'da Türk ordusuna ait bir gözlem noktasının yakınındaki Suriyeli protestocular (AFP)
Suriye'nin kuzeyindeki Halep kırsalında yer alan Ebin Seman'da Türk ordusuna ait bir gözlem noktasının yakınındaki Suriyeli protestocular (AFP)
TT

Beşar Esed, Ana muhalefet lideri Özgür Özel’le Şam'da görüşmeyi kabul etti

Suriye'nin kuzeyindeki Halep kırsalında yer alan Ebin Seman'da Türk ordusuna ait bir gözlem noktasının yakınındaki Suriyeli protestocular (AFP)
Suriye'nin kuzeyindeki Halep kırsalında yer alan Ebin Seman'da Türk ordusuna ait bir gözlem noktasının yakınındaki Suriyeli protestocular (AFP)

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), Türkiye ile Suriye arasındaki ilişkileri normalleştirme çabalarını ilerletmek amacıyla Genel Başkan Özgür Özel'in Şam'da Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed ile görüşme talebine olumlu yanıt aldıklarını açıkladı.

Partinin Genel Başkan Yardımcısı Burhanettin Bulut, “Özel'in Suriye'yi ziyaret etme ve Esed'le görüşme talebi Şam tarafından kabul edildi. Görüşmenin yapılmasına ilişkin niyet ifadesi karşılık buldu. Bundan sonra tartışılacak olan tek şey koşulların olgunlaştırılması, görüşmenin nerede ve hangi tarihte yapılacağıdır” ifadelerini kullandı.

asxcdvfgrbthy
Suriye'nin Halep kırsalındaki Afrin kentinde Türkiye karşıtı gösteriler sırasında çıkan olaylarda öldürülen Ebu Malik'in cenaze töreninden, 2 Temmuz 2024. (EPA)

Bulut dün (çarşamba) bir televizyon kanalında katıldığı programda, Özel'in bir çözüme ulaşmak için Suriye'ye gideceğini, zira Türk hükümetinin ülkede bir mülteci krizi yaratmaktan sorumlu olduğunu belirtti. Bulut, “Görüşme talebimizi ilettik ve Şam'dan olumlu yanıt aldık” dedi.

Özel temmuz ayı başında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed arasında arabuluculuk yapabileceğini şu sözlerle ifade etmişti: “Önce Esed Türkiye ile masaya oturmaya ikna edilmeli. Ben Esed'i masaya oturmaya ikna edebilirim. Yeter ki Erdoğan'ın böyle bir niyeti olsun. Erdoğan'ın son açıklamasından da görüyoruz ki bizim burada attığımız adımlar Erdoğan'ı da cesaretlendiriyor.”

xcsvfbgth
Ana muhalefet lideri Özgür Özel (X)

‘Siyasi normalleşme’ sürecinin bir parçası olarak ülkenin sorunlarını görüşmek üzere Erdoğan ile yakın zamanda iki görüşme gerçekleştiren Özel, “Türkiye'nin en acil meselesi, bizim de öncelikli meselemiz olan mülteci meselesidir” diyerek Suriyeli mültecilerin Türkiye'de kalmaması ya da mevcut durumun sürdürülebilir hale gelmesi gerektiğini, bu nedenle önümüzdeki günlerde Suriye meselesinin çözümü konusunda inisiyatif almak üzere çok aktif hamleler yapacağını vurguladı.

Özel, “Türkiye ile Suriye arasındaki iletişim kanallarını yeniden açmak ve Suriyelilerin ülkelerine dönmelerini sağlamak için gerekirse Esed ile iş birliği yapacağız” ifadesini kullandı.

Siyasi farklılıklar

Özel'in açıklamaları, Esed'in Şam'ın, Suriye devletinin tüm toprakları üzerindeki egemenliği ve her türlü terörizm ve örgütleriyle mücadele temelinde Türkiye ile ilişkilerle ilgili tüm girişimlere açık olduğunu teyit etmesinin ardından geldi.

Erdoğan hükümetinin dış politikasını eleştiren CHP, bu hükümeti, yaklaşık 4 milyon mülteciyi kabul ederek Türkiye'yi mülteciler için bir depoya dönüştürmekten ve mülteci sorununun yanı sıra Suriye'deki durumun daha da kötüleşmesinden sorumlu tutuyor.

dfvgbhyt
Geçtiğimiz Aralık ayında Suriye'nin kuzeyinde devriye gezen Türk kuvvetleri (T24 internet sitesi)

CHP, iktidara gelmesi halinde, Şam, Avrupa Birliği (AB) ve uluslararası toplumla koordinasyon içinde Suriye'de siyasi bir çözüme ulaşılmasını ve mültecilerin güvenli bir şekilde geri dönmesini sağlayacak bir formülün parçası olarak Türk güçlerini Suriye'nin kuzeyinden çekmeye hazır.

DEM Parti’nin reddi

Özel'in Esed'le görüşmek istediğinin açıklanması ve Erdoğan'ın onu Ankara'ya davet edeceğini söylemesi, Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) ve CHP’den sonra TBMM'nin üçüncü büyük partisi olan Halkların Demokrasi ve Eşitlik Partisi'nin (DEM Parti) tepkisine yol açtı.

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, Özel'e hitaben “Esed ile Erdoğan arasında arabuluculuk yaparak Erdoğan'la birlikte Kürt karşıtı bir politika mı örgütlemeye çalışıyorsunuz?” dedi.

Bakırhan, partisinin milletvekillerinin önünde yaptığı konuşmada şunları söyledi: “Sayın Özel, Erdoğan ve Esed Kürt karşıtı bir ittifak oluşturmaya çalışıyor. Siz de bu arabuluculuk üzerinden Kürt karşıtı bir politika mı örgütlemeye çalışıyorsunuz? Bu ne sizin için ne bizim için ne de Türk halkı için iyi bir şey değil.”

Bakırhan ayrıca, Özel'in yapması gerekenin ‘Kuzeydoğu Suriye halkının kendi geleceğine karar verebilmesini sağlayacak bir dış politikayı savunmak’ olduğunu belirtti.



Trump İran’la savaşa doğru ilerliyor... Danışmanları ekonomiye odaklanmasını tavsiye ediyor

 ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
TT

Trump İran’la savaşa doğru ilerliyor... Danışmanları ekonomiye odaklanmasını tavsiye ediyor

 ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)

ABD Başkanı Donald Trump dün yaptığı açıklamada, İran’a sınırlı bir askeri saldırı düzenlemeyi düşündüğünü söyledi. Pentagon ise İran’a yönelik haftalar sürebilecek bir operasyon için hazırlıklarını sürdürüyor; operasyonun güvenlik tesislerinin yanı sıra nükleer altyapıyı da hedef alabileceği belirtiliyor.

Reuters’ın analizine göre, olası saldırı haberleri, Trump’ın danışmanlarının ekonomik kaygılara odaklanması için baskı yaptığı bir döneme denk geliyor. Bu durum, bu yıl yapılacak ara seçimler öncesinde herhangi bir askeri tırmanışın siyasi risklerini öne çıkarıyor.

Trump, Ortadoğu’daki Amerikan birliklerinin yoğun şekilde takviye edilmesini ve İran’a olası bir hava saldırısına hazırlanılmasını emretti; operasyonun haftalar sürebileceği belirtilse de detay verilmedi.

Uzmanlar, Trump’ın İran’a odaklanmasını, ikinci döneminin ilk 13 ayında dış politikanın -özellikle askeri gücün geniş kullanımının- iç politika konularının önüne geçtiğinin en somut göstergesi olarak değerlendiriyor. Bu dönemde ABD halkının çoğunluğunun önceliği olan yaşam maliyeti gibi iç meseleler büyük ölçüde gölgede kaldı.

Trump’ın danışmanları, seçim öncesinde ekonomiye odaklanılması çağrısında bulundu

Beyaz Saray’dan üst düzey bir yetkili, Trump’ın agresif söylemine rağmen yönetim içinde İran’a saldırı konusunda henüz ‘destek’ bulunmadığını açıkladı. Kimliği açıklanmayan yetkili, Trump’ın danışmanlarının, kararsız seçmenlere ‘karışık mesajlar’ vermekten kaçınmanın ve ekonomiye öncelik vermenin önemini de fark ettiklerini belirtti.

Beyaz Saray danışmanları ve Cumhuriyetçi Parti kampanya yetkilileri, Trump’ın ekonomik konulara odaklanmasını istiyor. Geçen hafta bazı kabine üyeleriyle yapılan özel bir brifingde de bu konunun kampanyanın en önemli meselesi olduğu vurgulandı; toplantıya Trump katılmadı, ancak kaynak toplantıya katılanlardan biri olarak bilgi verdi.

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre başka bir Beyaz Saray yetkilisi yaptığı açıklamada, Trump’ın dış politika gündeminin ‘doğrudan Amerikan halkı için kazançlar’ sağladığını söyledi. Yetkili, “Başkanın tüm adımları (ister dünyayı daha güvenli hale getirmek, ister ülkemiz için ekonomik kazanımlar sağlamak olsun) ABD’yi önceliklendiriyor” dedi.

Kasım ayında yapılacak seçimler, Trump’ın mensubu olduğu Cumhuriyetçi Parti’nin Kongre’nin her iki kanadındaki kontrolünü koruyup koruyamayacağını belirleyecek. Demokratların bir veya her iki meclisi kazanması, Trump için kalan başkanlık döneminde ciddi bir siyasi engel oluşturabilir.

Cumhuriyetçi stratejist Rob Godfrey, İran ile uzun süreli bir çatışmanın Trump ve Cumhuriyetçiler için büyük bir siyasi tehdit oluşturacağını söyledi. Godfrey, “Başkan, üç kez art arda Cumhuriyetçi Parti’den aday olmasını sağlayan siyasi tabanı göz önünde bulundurmalı; bu taban dış politikaya şüpheyle bakıyor ve dış çatışmalara karışılmasına karşı; çünkü ‘sonsuz savaşları bitirme’ vaat edilmiş açık bir seçim taahhüdüydü” dedi.

Cumhuriyetçiler, seçim kampanyasında geçen yıl Kongre tarafından onaylanan vergi indirimleri ile konut maliyetlerini ve reçeteli bazı ilaçları düşürmeye yönelik programları öne çıkarmayı planlıyor.

Venezuela’dan daha güçlü bir düşman

Bazı muhalif seslere rağmen, Trump’ın izoleci yaklaşımını savunan MAGA (Amerika’yı Yeniden Büyük Yap) hareketinin destekçileri, geçen ay Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu görevden alan ani müdahaleyi destekledi. Ancak ABD, İran ile bir savaşa girerse Trump daha güçlü bir direnişle karşılaşabilir.

Trump, İran’ın nükleer programıyla ilgili bir anlaşmaya varılmaması durumunda ülkeyi bombalamakla defalarca tehdit etti. Dün de uyarısını tekrarlayarak, “Onlar için adil bir anlaşma yapmaları en iyisi” dedi.

İran Dini Lideri Ali Hamaney (AFP)İran Dini Lideri Ali Hamaney (AFP)

ABD, geçtiğimiz haziran ayında İran’daki nükleer tesisleri hedef aldı ve Tahran’ı, tekrar bir saldırıya uğraması durumunda sert bir yanıt vermekle tehdit etti.

Trump destekçileri ‘kararlı ve sınırlı önlemleri’ destekliyor

Trump, 2024 yılında ikinci başkanlık dönemini kazanırken büyük ölçüde ‘Önce Amerika’ yaklaşımına dayandı; bu yaklaşım yüksek enflasyonu düşürme ve maliyetli dış çatışmalardan kaçınma taahhütlerini içeriyordu. Ancak anketler, yüksek fiyatları düşürme konusunda Amerikan halkını ikna etmekte zorlandığını gösteriyor.

Buna karşın Cumhuriyetçi stratejist Lauren Kole, Trump’ın destekçilerinin, eylem belirleyici ve sınırlı olduğu takdirde İran’a karşı askeri adımları destekleyebileceğini söyledi. Kole, “Beyaz Saray, atılacak her adımı Amerikan güvenliği ve iç ekonomik istikrarla açık şekilde ilişkilendirmeli” dedi.

Ancak anketler, halkın başka bir dış savaşa girme konusunda isteksiz olduğunu gösteriyor. Trump’ın seçmenlerin ekonomik kaygılarını tamamen çözme vaadini yerine getirmedeki zorlukları göz önüne alındığında, İran ile olası bir tırmanış, başkan için ciddi riskler taşıyor. Trump, Reuters ile yaptığı son röportajda, partisinin ara seçimlerde zorluklarla karşılaşabileceğini kabul etmişti.

Savaşın çeşitli nedenleri

Tarih boyunca dış politika nadiren ara seçimlerde seçmenler için belirleyici bir konu olmuştur. Ancak Trump, Ortadoğu’ya iki uçak gemisi, savaş gemileri ve savaş uçaklarını içeren büyük bir güç sevk edince, İran önemli tavizler vermediği sürece askeri bir harekât gerçekleştirmekten başka seçeneği kalmamış olabilir. Aksi takdirde uluslararası alanda zayıf görünme riskiyle karşı karşıya.

Trump’ın olası bir saldırı için sunduğu gerekçeler ise belirsiz ve çeşitli. Ocak ayında, İran hükümetinin ülke genelindeki halk protestolarını bastırma kampanyasına yanıt olarak saldırı tehdidinde bulundu, ancak daha sonra geri adım attı.

"Abraham Lincoln" uçak gemisi, 8 Ocak'ta rotasını Ortadoğu'ya çevirmeden önce Pasifik Okyanusu'nda seyrediyor (ABD ordusu)"Abraham Lincoln" uçak gemisi, 8 Ocak'ta rotasını Ortadoğu'ya çevirmeden önce Pasifik Okyanusu'nda seyrediyor (ABD ordusu)

Son dönemde ise askeri tehditlerini İran’ın nükleer programını sona erdirme talepleriyle ilişkilendirdi ve ‘rejim değişikliği’ fikrini gündeme getirdi. Ancak kendisi ve yardımcıları, hava saldırılarının bunu nasıl gerçekleştireceğini açıklamadı.

Beyaz Saray’daki ikinci yetkili, Trump’ın ‘her zaman diplomasiyi tercih ettiğinin ve İran’ın geç olmadan anlaşmaya varması gerektiğinin’ açık olduğunu söyledi. Yetkili, başkanın ayrıca İran’ın ‘nükleer silaha sahip olamayacağını, üretim kapasitesi bulunamayacağını ve uranyum zenginleştiremeyeceğini’ vurguladığını bildirdi.

Birçok gözlemci, Trump’ın bu belirsizliğini, Başkan George W. Bush’ın 2003’te Irak’ı işgal etme gerekçesiyle ortaya koyduğu net hedeflerle karşılaştırıyor.

Bush, ülkenin kitle imha silahlarını yok etmeyi amaçladığını açıkça belirtmişti; ancak bu hedeflerin daha sonra yanlış istihbarat ve asılsız iddialara dayandığı ortaya çıkmıştı.

Godfrey, ara seçimlerde belirleyici rol oynayan bağımsız seçmenlerin, Trump’ın İran ile nasıl başa çıktığını yakından izleyeceğini söyledi. Godfrey, “Seçmenler ve başkanın tabanı, Trump’ın argümanlarını sunmasını bekleyecek” dedi.


Doğu Pasifik Okyanusu'nda bir tekneye düzenlenen ABD bombardımanında üç kişi hayatını kaybetti

Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)
Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)
TT

Doğu Pasifik Okyanusu'nda bir tekneye düzenlenen ABD bombardımanında üç kişi hayatını kaybetti

Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)
Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)

ABD ordusu, son aylarda yaşanan benzer olayların sonuncusu olarak, Doğu Pasifik'te bir tekneyi bombaladığını ve üç mürettebatın öldüğünü açıkladı.

Trump yönetimi, bölgede uyuşturucu kaçakçılığı şüphesiyle imha edilen gemilerin başarısını övüyor. ABD ordusu, X platformunda yaptığı bir paylaşımda, teknenin "uyuşturucu kaçakçılığı operasyonlarına karıştığını" belirtti.


Rodriguez: Daha demokratik, adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz

Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
TT

Rodriguez: Daha demokratik, adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz

Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)

Venezuela'nın geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez, devlet televizyonunda dün yayınlanan konuşmasında, "daha demokratik, daha adil ve daha özgür bir Venezuela" inşa etmek için çalıştığını söyledi.

Rodriguez, yüzlerce siyasi mahkumu serbest bırakacak tarihi af yasasının kabul edilmesinden bir gün sonra, dün yaptığı açıklamada, "Bugün daha demokratik, daha adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz ve bu herkesin çabasıyla yapılmalıdır" ifadelerini kullandı.