Tahran, Washington ile nükleer müzakerelerin yeniden başlatılmasına ‘açık’

İran Dışişleri Bakan Vekili Ali Bakıri Kani dün (salı) New York'ta BM Güvenlik Konseyi önünde bir konuşma yapıyor. (İran Dışişleri Bakanlığı)
İran Dışişleri Bakan Vekili Ali Bakıri Kani dün (salı) New York'ta BM Güvenlik Konseyi önünde bir konuşma yapıyor. (İran Dışişleri Bakanlığı)
TT

Tahran, Washington ile nükleer müzakerelerin yeniden başlatılmasına ‘açık’

İran Dışişleri Bakan Vekili Ali Bakıri Kani dün (salı) New York'ta BM Güvenlik Konseyi önünde bir konuşma yapıyor. (İran Dışişleri Bakanlığı)
İran Dışişleri Bakan Vekili Ali Bakıri Kani dün (salı) New York'ta BM Güvenlik Konseyi önünde bir konuşma yapıyor. (İran Dışişleri Bakanlığı)

İran Dışişleri Bakan Vekili Ali Bakıri Kani dün (salı) Newsweek dergisinde yayınlanan röportajında Tahran'ın nükleer anlaşmada karşılıklı angajmanın yeniden tesis edilmesi için Washington ile müzakerelere yeniden başlamaya açık olduğunu söyledi.

Bakıri Kani'nin yorumları New York'ta Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi'ne hitap etmeye hazırlanırken geldi.

Eski Başkan Donald Trump yönetimindeki ABD, 2018 yılında İran ile altı dünya gücü arasındaki nükleer anlaşmadan çekilmişti.

ABD ile Tahran arasında anlaşmayı yeniden canlandırmak için yapılan dolaylı görüşmeler durdu. İran halen anlaşmanın bir parçası ancak ABD yaptırımları nedeniyle taahhütlerini azalttı.

Şarku’l Avsat’ın Newsweek dergisinden aktardığına göre Bakıri Kani, dış politika cephesinde, Tahran'ın nükleer anlaşmaya karşılıklı katılımın yeniden sağlanması için Washington ile müzakerelere yeniden başlamaya açık olduğunu belirtti.

Derginin aktardığına göre Bakıri Kani, Tahran'ın Çin, Rusya ve komşu ülkelerle olan bağlarını da güçlendirmeyi amaçladığını bildirdi. Bakan Vekili, İran'ın Gazze Şeridi'ndeki savaş ışığında İsrail'e karşı daha güçlü eylem çağrısında bulunacağını da sözlerine ekledi.

Bakıri Kani geçtiğimiz perşembe günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Umman üzerinden ABD ile dolaylı nükleer görüşmeler yürüttüğünü söyledi.

İran medyası Bakıri Kani'nin “Umman üzerinden dolaylı görüşmeler yapılıyor. Ancak müzakere süreci gizli ve detaylar hakkında konuşulamıyor” sözlerini aktardı.

Bakan Vekili’nin açıklamalarına yanıt olarak Biden yönetiminden bir sözcü, ABD'nin yeni başkanı döneminde İran'la nükleer görüşmelere yeniden başlamaya hazır olmadığını bildirdi.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Pezeşkiyan'ın seçilmesinden sonra İran'ın politikasında herhangi bir değişiklik beklemediğini ve bu gelişmenin diyaloğun yeniden başlaması ihtimalini arttırmadığını belirtti.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Matthew Miller gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bu seçimin İran'ın yönelim ve politikalarında esaslı bir değişikliğe yol açmasını beklemiyoruz” şeklinde konuştu.

İran ile ABD arasındaki görüşmelerin son turu 18 Mayıs'ta Muskat'ta gerçekleşti. Axios'un kaynaklarına göre görüşmelerde ABD Başkanı'nın Ortadoğu danışmanı Brett McGurk ve ABD'nin İran Özel Temsilcisi Abram Paley yer aldı.

Bu turdan on gün sonra, İran Dini Lideri’nin danışmanı Ali Şemhani'nin mart ayından bu yana nükleer anlaşmayı yeniden canlandırmak amacıyla Washington ile Tahran arasındaki dolaylı görüşmeleri yürütmekle görevlendirildiği ortaya çıktı.

Bakıri Kani, Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan'ın mayıs ayında İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ile birlikte bir helikopter kazasında hayatını kaybetmesinin ardından mevcut sorumluluklarını üstlendi.

Reformist aday Mesud Pezeşkiyan ülkenin yeni cumhurbaşkanı seçildi ve pragmatik bir dış politika benimseyeceğini ve 2015 nükleer anlaşmasına dahil olan güçlerle gerilimi azaltmak için çalışacağını ifade etti.



İran hükümeti: Herhangi bir yanlış hesaplamayı önlemek için tüm caydırıcı araçları kullanacağız

ABD uçak gemisi USS Gerald Ford, Akdeniz'deki Yunan adası Girit'te mola verdi (AFP)
ABD uçak gemisi USS Gerald Ford, Akdeniz'deki Yunan adası Girit'te mola verdi (AFP)
TT

İran hükümeti: Herhangi bir yanlış hesaplamayı önlemek için tüm caydırıcı araçları kullanacağız

ABD uçak gemisi USS Gerald Ford, Akdeniz'deki Yunan adası Girit'te mola verdi (AFP)
ABD uçak gemisi USS Gerald Ford, Akdeniz'deki Yunan adası Girit'te mola verdi (AFP)

İran hükümeti bugün yaptığı açıklamada, savaşa kıyasla diplomasiyi tercih ettiğini, ancak her iki seçeneğe de hazır olduğunu ve herhangi bir yanlış hesaplamayı önlemek için tüm caydırıcılık araçlarını kullanacağını vurguladı.

İran Hükümet Sözcüsü Fatma Muhacerani, üniversite öğrencilerinin protesto hakkına sahip olduğunu, ancak ‘kırmızı çizgileri’ aşmamaları gerektiğini belirtti. Bu açıklama, hafta sonundan bu yana İran üniversitelerinde yeniden alevlenen protestolara ilişkin ilk resmî tepki oldu.

Muhacerani, “Kutsallar ve bayrak, öfkenin en yoğun anlarında dahi aşmamamız ya da sapmamamız gereken kırmızı çizgilerin iki örneğidir” ifadesini kullandı.

Görgü tanıkları ve internette paylaşılan videolara göre öğrenciler, İran’ın başkenti genelindeki üniversitelerde hükümet karşıtı protestolar düzenledi. Bu gelişme, ABD güçlerinin bölgede olası saldırılar için konuşlandırıldığı bir dönemde, yeni bir huzursuzluk işareti olarak değerlendirildi.

ABD’nin, Tahran’ın nükleer programı konusunda İranlı yetkililerle yeni bir müzakere turunu önümüzdeki perşembe günü Cenevre’de gerçekleştirmesi planlanıyor.

Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi X platformunda yaptığı paylaşımda, “ABD ile İran arasındaki müzakereler perşembe günü Cenevre’de yapılacak olup, bir anlaşmaya varmak amacıyla ilave bir adım atma yönünde olumlu bir niyet bulunmaktadır” ifadesini kullandı.

Görüşmeler, ABD Başkanı Donald Trump’ın Tahran’daki yönetime karşı askeri bir saldırı başlatabileceğine dair artan endişelerin gölgesinde yürütülüyor.

Trump dün, Genelkurmay Başkanı’nın İran’a yönelik büyük çaplı bir operasyonun riskleri konusunda uyarıda bulunduğuna ilişkin haberleri yalanlayarak, Washington’un herhangi bir çatışmada Tahran’ı ‘kolaylıkla’ yenilgiye uğratabileceğini vurguladı.

fevfr
Tahran’daki ez-Zehra Üniversitesi önünde hükümet karşıtı bir yürüyüş için toplanan kız öğrencileri gösteren videodan alınan ekran görüntüsü (AFP)

Amerikan medyasında yer alan haberlerde, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine’in, İran’a yönelik olası saldırıların çatışmanın uzaması da dahil olmak üzere çeşitli riskler barındırdığı konusunda uyarıda bulunduğu belirtilmişti. Ancak Trump, sahibi olduğu Truth Social platformundaki paylaşımında, Caine’in ‘İran’a karşı savaşa girilmesine karşı çıktığı’ yönündeki iddiaların ‘yüzde yüz yanlış’ olduğunu ifade etti.

Şarku’l Avsat’ın Axios internet sitesinden aktardığına göre, ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Trump’ın damadı Jared Kushner, başkanı şu aşamada İran’a yönelik saldırı düzenlememesi ve diplomatik çabalara alan tanıması yönünde teşvik ediyor.

Ancak ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan medyasını kasıtlı olarak ‘yanlış’ haberler yapmakla suçladı.

Trump, “Kararı veren benim. Bir anlaşmaya varmayı tercih ederim; ancak bir anlaşma yapamazsak, bu o ülke için çok kötü, halkı için ise son derece talihsiz bir gün olur” ifadelerini kullandı.

Trump, devam eden görüşmelerin ilk başkanlık döneminde 2018 yılında çekildiği nükleer anlaşmanın yerine geçecek bir düzenlemeyle sonuçlanmaması halinde, Tahran’a karşı ilave askerî adımlar atmakla da defalarca tehdit etmişti.

Washington yönetimi Ortadoğu’ya büyük bir askerî güç konuşlandırdı; bölgeye iki uçak gemisi, ondan fazla savaş gemisi ile çok sayıda savaş uçağı ve askerî teçhizat sevk edildi.


Tahran, diplomatik faaliyetler sürerken Washington'a saldırı konusunda uyardı

USS Gerald R. Ford uçak gemisi dün Girit adasının kuzeybatı kıyısındaki Souda Körfezi'nde bulunan deniz üssüne ulaştı (Reuters)
USS Gerald R. Ford uçak gemisi dün Girit adasının kuzeybatı kıyısındaki Souda Körfezi'nde bulunan deniz üssüne ulaştı (Reuters)
TT

Tahran, diplomatik faaliyetler sürerken Washington'a saldırı konusunda uyardı

USS Gerald R. Ford uçak gemisi dün Girit adasının kuzeybatı kıyısındaki Souda Körfezi'nde bulunan deniz üssüne ulaştı (Reuters)
USS Gerald R. Ford uçak gemisi dün Girit adasının kuzeybatı kıyısındaki Souda Körfezi'nde bulunan deniz üssüne ulaştı (Reuters)

İran, Cenevre'de üçüncü tur dolaylı müzakerelerin arifesinde, ABD'ye, ‘sınırlı’ olarak nitelendirilse bile herhangi bir saldırının bir saldırganlık eylemi olarak kabul edileceğini ve ‘kararlı ve katı’ bir yanıtla karşılanacağı uyarısında bulundu.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, herhangi bir saldırganlığın etkilerinin ‘tek bir ülkeyle sınırlı kalmayacağını’ söyledi. Garibabadi, gerginliğin tırmanmasını önleme çağrısında bulunurken Tahran, ‘geçici anlaşmaya’ varıldığı haberlerini bir kez daha yalanladı ve herhangi bir anlaşma için yaptırımların kaldırılmasında ısrarcı olduğunu vurguladı.

Diplomatik kanallar aracılığıyla İran'ın olası bir yanıt vermesi bekleniyor. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin liderliğindeki müzakerelerle paralel olarak, Ali Laricani'nin Umman'ın arabuluculuğuyla Tahran'ın tutumunu iletmek üzere Maskat'a ziyaret edeceği bildiriliyor.

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, İran'ı somut tavizler vermeye zorlamak için ‘hedefli bir saldırı’ yapmayı düşünürken, İran'ın buna uymaması halinde daha geniş çaplı bir saldırı seçeneğini de açık tutuyor. ABD’den gelen haberlere göre Trump, açık bir savaşı önlemek için nükleer ve balistik füze tesislerini hedef alan ‘uyarı’ niteliğinde bir saldırı tercih ediyor. Beyaz Saray çevreleri, özellikle seçimlerin yaklaşmasıyla birlikte, herhangi bir askeri harekatın iç siyasi ve ekonomik maliyetler bakımından dikkatlice hesaplanacağını vurguluyor.

Öte yandan Washington, USS Gerald R. Ford uçak gemisinin Yunanistan'ın Girit adasına ulaşmasıyla bölgedeki askeri varlığını güçlendirdi.

Tel Aviv'de ise İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, İsrail'in ‘karmaşık günler’ ile karşı karşıya olduğunu belirterek, İsrail’in saldırıya uğraması halinde ‘hayal edilemeyecek’ bir yanıt vereceklerini söyledi.


Hindistan'da içerisinde yeni kişinin bulunduğu ambulans uçak düştü

Hindistan polisi (EPA)
Hindistan polisi (EPA)
TT

Hindistan'da içerisinde yeni kişinin bulunduğu ambulans uçak düştü

Hindistan polisi (EPA)
Hindistan polisi (EPA)

Hindistan Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (DGCA), pazartesi günü Hindistan'ın doğusunda içerisinde yedi kişinin bulunduğu ambulans uçağın düştüğünü açıkladı.

DGCA, Beechcraft C90 tipi ambulans uçağın, Hindistan'ın doğusundaki Jharkhand eyaletinin Kasaria bölgesinde düştüğünü belirtti. İki mürettebat üyesi de dahil olmak üzere yedi kişinin akıbeti henüz bilinmiyor.

Dün akşam sosyal medyada yayınlanan bir açıklamada, yetkililer, arama ve kurtarma ekiplerinin olay yerine ulaştığını ve Uçak Kazaları Araştırma Bürosu'ndan bir ekibin kaza yerine gönderildiğini kaydetti.

Redbird Airways'e ait özel uçak, dün akşam Jharkhand'ın eylaetinin yönetim şehri Ranchi'den, bir hasta ve sağlık ekibini taşıyan Yeni Delhi'ye doğru yola çıkmıştı.

Yetkililer, ‘uçağın kötü hava koşulları nedeniyle rota değişikliği talebinde bulunduğunu’ ve 23 dakika sonra hava trafik kontrolüyle iletişimi kaybettiğini belirtti.

Yerel basında, uçağın bir ormana düştüğü bildirildi.

Geçen ay, batıdaki Maharaştra eyaletinden bir hükümet yetkilisi ve dört kişi, kiraladıkları uçak Pune şehrine iniş yaparken düşerek hayatını kaybetmişti.