Başkan Joe Biden (81 yaşında), Cumhuriyetçi rakibi eski Başkan Donald Trump ile yaptığı başarısız münazaranın ardından Demokrat müttefiklerinin birçoğunun çağrılarına kulak vererek, Chicago'daki ulusal kongresine bir aydan az bir süre kala Demokrat Parti'de kaosa yol açabilecek bir hamle ile 5 Kasım 2024'te yapılması planlanan Beyaz Saray yarışından çekildi.
Döneminin ekonomik ve siyasi başarılarına dikkat çeken Biden, 20 Ocak 2025 tarihinde öğle saatlerinde sona erecek olan görev süresinin geri kalanını tamamlama niyetinde olduğunu açıkladı. “X” platformundaki hesabından yaptığı açıklamada “Başkanınız olarak hizmet etmek hayatımın en büyük onuruydu” diyen Biden, “yeniden seçilmek için aday olmayı düşünmüş olsam da kenara çekilmenin ve görev süremin geri kalanında yalnızca başkan olarak görevlerimi yerine getirmeye odaklanmanın partimin ve ülkenin yararına olduğuna inanıyorum” dedi.
Biden, başkanlık yarışından çekildikten dakikalar sonra, partinin 19 Ağustos'ta Chicago'da yapılacak kongresinde Başkan Yardımcısı Kamala Harris'i desteklediğini açıkladı. Harris'i desteklemesine rağmen, Demokrat delegelerin tercihlerinin aynı doğrultuda olup olmayacağı henüz belli değil.
Demokratların adaylığını kazanma ve Donald Trump'ı yenme sözü veren Harris ise yaptığı açıklamada, “Bu özverili vatanseverlik eylemiyle Başkan Biden, tüm hizmet hayatı boyunca yaptığı şeyi yapıyor: Amerikan halkını ve ülkemizi ilk sıraya koyuyor. Başkan'ın desteğini almaktan onur duyuyorum ve niyetim bu adaylığı kazanmak ve kazanmak... Demokrat Parti'yi - ve ulusumuzu - Donald Trump'ı yenmek üzere birleştirmek için elimden gelen her şeyi yapacağım” ifadelerini kullandı.
Siyasi deprem
Başkan Biden'ın başkanlık yarışından çekilmesi, zihinsel ve fiziksel yetenekleriyle ilgili üç haftadır süren endişelerin ve sık sık öfkeli bir şekilde istifa etmeyi reddetmesinin ardından ABD'de siyasi bir deprem oluşturdu.
Biden, yıkıcı anketler, Demokrat milletvekillerinin acil ricaları ve bağışçıların artık onun devam etmesi için ödeme yapmaya istekli olmadıklarına dair açık mesajları karşısında yenik düştü.
ABD Başkanı'nın bu kararıyla, Trump'a karşı tartışmalarla başlayan siyasi kriz sona ermiş oldu. Ancak Demokrat Parti için Biden'ın çekilmesi ikinci bir krizi gündeme getiriyor: yerine kim geçecek? Özellikle, parti Harris'in etrafında toplanmayı mı seçecek, yoksa parti içi kaosu önlemek için başka bir aday bulma konusunda hızlı bir çaba mı başlatacak?
On yıllardır ilk kez bir ABD başkanı yeniden seçim yarışından çekiliyor. 1968'de Başkan Lyndon Johnson'ın ikinci kez aday olmama kararını anımsatan Biden'ın bu kararı, seçim yarışının çok geç bir döneminde geldi.
“En kötü başkan”
Trump'a yönelik suikast girişimi ve bunun yarış üzerindeki önemli etkisi bile Demokratları Biden'ın etrafında toplanmaya ikna etmedi. Kasım ayında alacakları bir yenilginin Temsilciler Meclisi ve Senato'daki koltuklarını koruma şanslarını azaltacağına giderek daha fazla ikna oldular.
Biden'ın yarıştan çekildiğini açıklamasından dakikalar sonra ABD televizyon ağı CNN ile yaptığı telefon görüşmesinde Trump, Biden'ı “ülke tarihinin gelmiş geçmiş en kötü başkanı” olarak nitelendirdi.
Cumhuriyetçi Parti'nin Temsilciler Meclisi'ndeki kampanya kolu başkanı Richard Hudson, Biden'ın başkanlık kampanyasından çekilme kararını “tarihi boyutlarda bir skandal” olarak nitelendirdi. “Başkanımız iktidarsız, Demokratlar bunu biliyor ve bunu örtbas etmek için Amerikan halkına yalan söylediler” diyen Hudson, “seçmenlerin güvenlerine yapılan bu son ihaneti affetmeyeceğini ve unutmayacağını” söyledi.
Biden'ın başkanlık süresinin geri kalanını sürdürebilme yeteneğini sorgulayarak, “Eğer Başkan zihinsel olarak kampanya yapmaya uygun değilse, zihinsel olarak nükleer silahlara sahip olmaya da uygun değildir. “Temsilciler Meclisi'nin her Demokrat üyesi şimdi cevap vermelidir: Başkan görev süresinin geri kalanını tamamlamaya uygun mu?” sorusunu yöneltti.
Biden'ın çekildiğini açıklamasından birkaç saat önce Cumhuriyetçi başkan yardımcısı adayı JD Vance, Biden'ın başkan olarak devam etmeye uygunluğunu sorguladı. X platformunda yaptığı bir paylaşımda, “Yeniden seçilmek için aday olmamak, Başkan Trump'ın başından beri haklı olduğunun ve Biden'ın başkomutan olarak hizmet etmek için yeterince nitelikli olmadığının açık bir itirafı olacaktır” dedi.
