İsrail güvenlik birimlerine eşi benzeri görülmemiş eleştiri

Netanyahu bölgenin daha geniş bir savaşa sürüklenmesine yardımcı oluyor

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ordu komutanlarıyla gerçekleştirdiği bir toplantı sırasında (Netanyahu'nun Telegram kanalı)
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ordu komutanlarıyla gerçekleştirdiği bir toplantı sırasında (Netanyahu'nun Telegram kanalı)
TT

İsrail güvenlik birimlerine eşi benzeri görülmemiş eleştiri

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ordu komutanlarıyla gerçekleştirdiği bir toplantı sırasında (Netanyahu'nun Telegram kanalı)
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ordu komutanlarıyla gerçekleştirdiği bir toplantı sırasında (Netanyahu'nun Telegram kanalı)

On ay boyunca orduya ve güvenlik birimlerinin geri kalanına mutlak destek veren ve Başbakan Binyamin Netanyahu ile iktidar sağının saldırılarına karşı onlarla birlikte duran İsrail basınında ilk kez generalleri İsrail'i geniş bir savaşa bulaştırmaya yardım etmekle suçlayan eleştiriler duyulmaya başlandı. İsrail medyası şu öfkeli soruyu soruyor: “Hem suikast yapıp hem de ağlıyor musunuz?”

İsrail medyası suikastların faydasını sorgulayan, ‘taktiksel başarılar ve stratejik başarısızlıklar elde ettiklerini’ söyleyen ve ‘suikasta uğrayan her figürün yerini daha az vahşi ve acımasız olmayan bir başkasının aldığını’ vurgulayan birçok makale yayınladı.

sdvfe
Hamas'ın kurucusu Şeyh Ahmed Yasin, İsmail Heniyye ile konuşurken, 2002. (Reuters)

Yazılar, eleştirilerini, sanki bunların ilk ve tek sorumlusu oymuş gibi Netanyahu'nun kendisiyle sınırlandırdı. Ancak İsrail'de askeri ve istihbarat konularında kararların nasıl alındığını takip eden herkes bilir ki planları başlatan, formüle eden ve uygulayanlar ordu ve istihbarat generalleridir. Başbakan ordu ve istihbaratın önerilerini onaylarken, onlar Netanyahu ve hükümetine saldırıyor.

asxdecf
İsrail Gazze Şeridi'nde açlığı bir savaş silahı olarak kullanıyor. (DPA)

Örneğin bu generaller, Hamas'ın 7 Ekim'deki saldırısına misilleme olarak Gazze Şeridi'ne yönelik savaşın vahşet düzeyini belirleyen ve Hamas'tan değil sivil halktan (üçte ikisi çocuk ve kadın olmak üzere yaklaşık 40 bin ölü ve 90 bin yaralı) intikam almaya karar veren kişilerdi.

Onlar, Gazze Şeridi’ni yaşanmaz hale getirmeye karar verdiler. Üniversiteleri, okulları, hastaneleri, tıbbi klinikleri, kiliseleri, camileri ve kültürel tesisleri yok ederek, onlarca gazeteciyi (yaklaşık 160), ambulans ekiplerini, bilim adamlarını ve diğerlerini öldürerek oradaki tüm medeniyet işaretlerini yok etmeye karar verdiler. Ayrıca bir açlık ve susuzluk savaşı da yürüttüler. Gazze Şeridi'nde her gün onlarca insanın ölümüne neden olan çılgınca askeri operasyonları sürdürenler de onlardı.

xcdfv
İsrail güçleri tarafından iade edilen 84 Filistinli’nin cesedi Han Yunus'ta bir toplu mezara gömüldü. (EPA)

Yedioth Ahronoth gazetesi dün (pazartesi) kıdemli editör Einav Schiff imzasıyla ‘Suikast yapıyorlar ve ağlıyorlar’ başlıklı bir yazı yayınladı. Söz konusu yazıda, “Hiçbir gelişme olmadan kendini tekrar eden her şey gibi, güvenlik şeflerinin kaçırılan kadın ve erkeklerin iadesine ilişkin anlaşma konusunda Başbakan’a yönelik şikayetleri de boş bir ritüel haline geldi” denildi.

Yazıda, “Bir yandan bizi anlaşmanın önündeki engelin Netanyahu olduğuna ikna etmeye çalışıyorlar, diğer yandan da ABD Başkanı’nı bile meraklandıran adımları engellemiyorlar: Hikâye nedir?” ifadesi yer aldı.

Bir yandan ‘Netanyahu anlaşma istemiyor’ söylemini tekrarlıyorlar, diğer yandan da neredeyse çocukça ‘caydırıcılığı yeniden tesis etme’ anlayışına dayanan ve her şeyden çok bir ego restorasyonu olduğundan şüphelenilen ‘X koyma’ oyununda (suikaste kurban giden bir Hamas ya da Hizbullah liderinin fotoğrafının üzerine X işareti koymak) açıkça suç ortağı oluyorlar.

num7ıö
İsrail ordusunun asker alma merkezi Tel Hashomer'in girişinde, askere alınma kararına karşı çıkan ultra-Ortodoks Yahudiler’in eyleminden (DPA)

Yazı, üzücü ama şaşırtıcı olmayan bir şekilde, çoğu medya kuruluşunu ‘güvenlik servisleri hayranlığı, milliyetçi popülizm ya da şu yahut bu şekilde’ bu yaklaşımı benimsedikleri için eleştiriyor.

Schiff yazıyı şöyle bitiriyor: “O halde kimsenin 'Netanyahu anlaşma istemiyor' söylemini yutmamasına şaşmamalı. Heniyye'ye suikast düzenleyenler bizi büyük bir teröristten daha kurtarmış olabilirler ama Netanyahu'ya karşı çıktıklarını iddia ettikleri kötü niyetli politikayı sürdürmek için mükemmel bir koz verdiler.”

zxcdfvg
İsrail Genelkurmay Başkanı Herzi Halevi, Güney Komutanlığı Komutanı ile Gazze Şeridi'nin Han Yunus bölgesindeki durumu değerlendiriyor. (Arşiv)

Aynı gazetenin bir diğer kıdemli editörü Sima Kadmon ise ordu ve istihbarat komutanlarına Netanyahu'nun icraatlarından şikayetçi oldukları yönünde medyaya haber sızdırma politikasına son vermeleri çağrısında bulundu. Kadmon, “Cesaretle halkın karşısına çıkın ve onlara gerçeği söyleyin. Onlara anlaşmanın hazır olduğunu ve Netanyahu'nun bunun gerçekleşmesini engellediğini söyleyin” ifadelerini kullandı.

Diğer yandan Haaretz'in Arap işleri editörü Dr. Zvi Barel, generallerin ‘ego’ kompleksi hakkında bir yazı yazdı. Barel, Malezya Başbakanı Mahathir Muhammed'in Irak savaşına cevaben söylediği şu meşhur sözü hatırlattı: “Elimizdeki tek yanıt daha da öfkelenmek. Ancak öfkeli insanlar doğru düşünemezler.”

Barel, “İsrail, İran ve Hizbullah şimdi kendilerini, gerektiği gibi düşünememelerine neden olabilecek bir aşağılanma savaşının içinde buluyorlar. İstihbarat, ne kadar mükemmel olursa olsun, ortadan kaldırılacak bir adayın odasını ve arabasını bulabilir, hareketleri hakkında gerçek zamanlı doğru bilgiler edinebilir, suikastı gerçekleştirecek ajanları işe alabilir ya da yatak odasına ulaşan hassas bir füze fırlatabilir. Ancak şu ana kadar İsrail ve Amerikan istihbaratı, İran ve Hizbullah'ın, İsrail'in itibarını iade eden suikastlara nasıl ve ne zaman karşılık vereceğini belirlemede başarılı olamadı. Suikastların caydırıcılık anlamında bir değer katması bekleniyorsa, sadece misilleme korkusu bile caydırıcılığın sağlanamadığını, belki de tam tersinin gerçekleştiğini gösteriyor” değerlendirmesinde bulundu.

Medyada yeni olan bu üslup, ordu, istihbarat ve generallerin üzerindeki kutsallık havasını kaldırmanın ve politikaları, savaş planları ve stratejik hasara neden olan uygulamaları hakkında onlarla açıkça konuşmanın başlangıcı olabilir. Kuşkusuz bu, Netanyahu'ya hizmet etmekte ve onun savaşı sürdürme ve bir dönüş yapma fırsatını kaçırma arzusunu yerine getirmektedir.



Pezeşkiyan, Antarktika'ya yaptığı "lüks gezi" nedeniyle parlamento işlerinden sorumlu yardımcısını görevden aldı

Şehram Dabiri'nin eşi olduğu belitilen bir kadınla birlikte “Plancius” adlı yolcu gemisinin yanında çekilmiş fotoğrafı sosyal medyada dolaşıma girdi
Şehram Dabiri'nin eşi olduğu belitilen bir kadınla birlikte “Plancius” adlı yolcu gemisinin yanında çekilmiş fotoğrafı sosyal medyada dolaşıma girdi
TT

Pezeşkiyan, Antarktika'ya yaptığı "lüks gezi" nedeniyle parlamento işlerinden sorumlu yardımcısını görevden aldı

Şehram Dabiri'nin eşi olduğu belitilen bir kadınla birlikte “Plancius” adlı yolcu gemisinin yanında çekilmiş fotoğrafı sosyal medyada dolaşıma girdi
Şehram Dabiri'nin eşi olduğu belitilen bir kadınla birlikte “Plancius” adlı yolcu gemisinin yanında çekilmiş fotoğrafı sosyal medyada dolaşıma girdi

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan bugün, İranlıların ciddi bir ekonomik kriz ve rekor enflasyonla boğuştuğu bir dönemde Güney Kutbu'na yaptığı bir seyahatin ardından parlamento işlerinden sorumlu yardımcısını görevden aldı.

AFP’nin haberine göre eçtiğimiz günlerde sosyal medyada yayınlanan bir fotoğrafta Cumhurbaşkanı Yardımcısı Şehram Dabiri, eşi olarak tanıtılan bir kadınla birlikte 2009 yılından bu yana Antarktika'ya lüks geziler düzenleyen Plancius adlı bir yolcu gemisinin yanında görülüyordu.

İran Cumhurbaşkanı bugün resmi IRNA haber ajansı tarafından yayınlanan mektubunda şunları yazdı: “Nevruz sırasında Antarktika'ya bir tatil gezisinde olduğunuzu öğrendik (...) Ekonomik baskıların insanlar üzerinde hala yüksek olduğu bir durumda, kişisel harcamalar pahasına bile olsa, kamu görevlilerinin pahalı seyahatleri savunulamaz ve haklı gösterilemez.”

Şarku’l Avsat’ın IRNA’dan aktardığına göre İran Cumhurbaşkanı, parlamento işlerinden sorumlu yardımcısı Şehram Dabiri'yi görevinden aldı.

Bir doktor ve Pezeşkiyan'ın yakın bir sırdaşı olan 64 yaşındaki Dabiri, Ağustos 2024'te bu göreve atanmıştı.

Fotoğrafın yayınlanmasının ardından hükümet ağır bir şekilde eleştirildi, hatta Pezeşkiyan'ın destekçilerinin çoğu başkan yardımcısını görevden alması çağrısında bulundu.

26 Mart'ta IRNA, “Dabiri'nin ofisinin bir çalışanından” alıntı yaptı ve Dabiri'nin bu seyahati, hükümette “herhangi bir sorumluluk üstlenmediği” dönemde gerçekleştirdiğini belirtti.

Bu olay, geçen yıl ekonomiyi canlandırma ve vatandaşların yaşamlarını iyileştirme vaadiyle seçilen İran Cumhurbaşkanı'na yeni bir darbe oldu.

İran Meclisi mart ayı başında, İran riyalinin dolar karşısındaki keskin değer kaybı ve yüksek enflasyon nedeniyle Ekonomi Bakanı Abdünnasır Hemmati'yi görevden almıştı.

Bu olumsuz eğilim, ocak ayında Beyaz Saray'a dönen ABD Başkanı Donald Trump'ın ilk döneminde İran'a yönelik “maksimum baskı” politikasını benimsemesi ve yaptırımları yeniden uygulamaya koymasından beri hız kazandı.

“Plancius” gemisi 1976 yılında inşa edildi ve okyanus araştırmaları için tasarlandı, ancak 2009 yılında turistik geziler için tamamen yenilendi.