İsrail'in Masyaf saldırısına ilişkin sızıntılar: Hava komandoları ve İranlıların kaçırılması

Hizbullah'ın asker toplama ve silah sorumlusu ile yardımcısı Kuneytra'da öldürüldü.

Hama kırsalında Masyaf-Vadi el-Uyun yolu üzerindeki İranlı milis mevzileri hedef alındı. (SANA)
Hama kırsalında Masyaf-Vadi el-Uyun yolu üzerindeki İranlı milis mevzileri hedef alındı. (SANA)
TT

İsrail'in Masyaf saldırısına ilişkin sızıntılar: Hava komandoları ve İranlıların kaçırılması

Hama kırsalında Masyaf-Vadi el-Uyun yolu üzerindeki İranlı milis mevzileri hedef alındı. (SANA)
Hama kırsalında Masyaf-Vadi el-Uyun yolu üzerindeki İranlı milis mevzileri hedef alındı. (SANA)

Çarşamba günü İsrail medyasında geniş yer bulan haberlere göre, İsrail özel kuvvetlerinin geçtiğimiz pazar günü Suriye'nin orta kesimindeki Masyaf bölgesinde bulunan İran Devrim Muhafızları Ordusu'na (DMO) ait bir silah üretim tesisine düzenlediği hava saldırısında ekipman ve belgelere el konuldu.

Yerel Suriye medyası saldırıların, Masyaf'ta uzun süredir Suriye rejimi ile İran güçleri tarafından kimyasal silah ve hassas füze üretimiyle ilişkilendirilen bir bilimsel araştırma merkezini vurduğunu bildirdi.

İsrail medyası bu bilgiyi muhalif Suriye TV kanalı ve Yunan Ortadoğu uzmanı Eva Koulouriotis'in de aralarında bulunduğu özel kaynaklara dayandırarak, Tel Aviv'deki güvenlik kaynaklarının İsrail güçlerinin Suriye'nin orta kesimindeki Hama kırsalında yer alan Masyaf operasyonu sırasında ‘karada çalıştığını’ ve İsrail helikopterlerinin yere inmediğini söylediğini aktardı.

fr4gg
Rusya Savunma Bakanlığı'nın bir videosundan alınan görüntüde, Suriye'nin Tartus kenti açıklarında Akdeniz'de yapılan stratejik komuta ve personel tatbikatı sırasında Rus fırkateyni Admiral Grigorovich ve bir Kamov Ka-27 helikopteri havalanırken görülüyor. (AP)

Şiddetli çatışmaların üç Suriyelinin ölümüyle sonuçlandığı ve iki ila dört İranlı’nın esir alındığı bildirildi. Rus iletişim merkezi de hedef alınan yerler arasındaydı.

Kaynaklara göre Suriye hava savunması İsrail'in son saldırıları nedeniyle zayıfladı ve pazar günkü saldırıyı engelleyemedi. Suriye olayla ilgili üst düzey bir soruşturma komitesi kurdu.

Şarku’l Avsat’ın Times of Israel’den aktardığına göre araştırmacı Eva Koulouriotis, bir güvenlik kaynağının kendisine İsrail operasyonunun balistik füzeler ve insansız hava araçları (İHA) geliştiren ve aynı zamanda Hizbullah'a lojistik destek sağlayan bir DMO tesisini hedef aldığını söyledi.

Koulouriotis X platformunda yaptığı bir dizi paylaşımda, özel kuvvetleri taşıyan İsrail helikopterleri, İHA’ların hava desteğiyle yaklaşmadan önce, Suriye güçlerinin bölgeye ulaşmasını önlemek için tesisi (araştırma merkezi) çevreleyen yolların hava saldırılarıyla hedef alındığını ifade etti. Koulouriotis, İsrail güçlerinin tesise girdiğini, ekipman ve belgeleri çıkardığını ve ardından tesisi yok etmek için patlayıcı yerleştirdiğini söyledi.

6667j77jk
Hama Karayolu Taşımacılığı Kurumu, İsrail'in hava saldırısının ardından Masyaf-Vadi el-Uyun karayolunu yeniden açmak için çalışıyor. (SANA)

Suriye'deki bu özel operasyon, Ortadoğu'da son dönemde gerilimin arttığı sahnede önemli bir gelişme. Masyaf'ta yaşananlar günler geçtikçe daha da netleşecek. Bu, ister Suriye ister Lübnan sahasında olsun yeni bir gerilimin eli kulağında olduğunun göstergesi olabilir.

Hama'nın batısında yer alan Masyaf, İran güçleri ve İran yanlısı milisler için bir üs olarak kullanılıyor. Bölge son yıllarda İsrail'e atfedilen saldırılarda defalarca hedef alındı. Times of Israel, İsrail'e göre CERS ya da SSRC olarak bilinen Bilimsel Çalışmalar ve Araştırma Merkezi'ndeki tesisin İran güçleri tarafından karadan karaya hassas füzeler üretmek için kullanıldığını kaydetti. Batılı yetkililer uzun süredir CERS tesisini kimyasal silah üretimiyle ilişkilendiriyor. ABD'ye göre bu tesiste sarin gazı geliştirildi, ancak Suriyeli yetkililer bunu reddetti.

sdftghy
İsrail'e ait bir insansız hava aracı geçen yıl Kuneytra'da bir aracı hedef aldı. (SOHR)

Konuyla ilgili olarak insan hakları kaynakları, İsrail'in dün (Perşembe) sabah Şam-Kuneytra yolu üzerindeki Han Arnabe kasabasının doğu girişinde Volvo marka bir araca düzenlediği hava saldırısında Kuneytra kırsalındaki el-Aşa köyünden bir komutanın öldüğünü bildirdi.

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi'ne (SOHR) bilgi veren kaynaklar, komutanın Hizbullah ile çalıştığını ve bölgedeki Suriyelileri Hizbullah’a katma ve silah transferinden sorumlu olduğunu söyledi. Daha önce Şam'ın güneyindeki Seyyide Zeyneb bölgesinde yaşayan ve bir süre önce Kuneytra'ya dönen komutan 60’lı yaşlarındaydı ve aynı köyden olan yardımcısı da onunla birlikte öldürüldü.

Ambulanslar ve itfaiye araçları sıkı güvenlik önlemleri ve bölgede oluşturulan kordon eşliğinde olay yerine intikal etti. Suriye resmi haber ajansı SANA, ‘İsrail'e ait bir İHA’nın Şam-Kuneytra yolu üzerindeki Han Arnabe kasabasının doğu girişinde sivil bir aracı füzeyle hedef alması sonucu’ iki sivilin öldüğünü doğruladı. AFP'ye konuşan yerel bir güvenlik kaynağı hedef alınan araçtan ‘iki yanmış ceset’ çıkarıldığını söyledi. Olayla ilgili İsrail'den herhangi bir açıklama gelmedi. Suriyeli yetkililere göre dünkü saldırı, Hama'nın merkezinde 18 kişinin ölümüne neden olan Masyaf baskınlarından günler sonra gerçekleşti.

SOHR, Masyaf bölgesindeki Bilimsel Çalışmalar ve Araştırma Merkezi ve diğer yerleri hedef alan bu saldırılarda altısı sivil 27 kişinin öldüğünü bildirdi. SOHR, İranlı uzmanlara ev sahipliği yapan merkezde ‘hassas füzeler’ geliştirildiğine dikkat çekti.

Suriye'de çatışmaların başladığı 2011 yılından bu yana İsrail, rejim mevzilerini ve müttefikleri İran ile Hizbullah'a ait hedefleri vuran yüzlerce hava saldırısı düzenledi.

İsrail'in Suriye'ye yönelik saldırıları, Hamas’ın 7 Ekim'de İsrail’in güneyine eşi benzeri görülmemiş bir saldırı düzenlemesinin ardından Gazze Şeridi'nde İsrail ile Hamas arasında başlayan savaştan bu yana arttı.

Hizbullah, Lübnan'ın güneyinden İsrail'e karşı Gazze için ‘destek cephesi’ ilan ederken, Suriye bölgesel gerginlikten uzak durmaya çalışıyor. Ancak Hizbullah ve diğer İran yanlısı gruplar bazen Suriye'den işgal altındaki Golan Tepeleri'nde bulunan İsrail mevzilerine saldırılar düzenliyor.



Savaşın gölgesinde 2028 seçimleri: Vance–Rubio rekabetinde Trump kimi destekleyecek?

Donald Trump ile birlikte, Başkan Yardımcısı J. D. Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 25 Haziran 2025’te Oval Office’te (AP)
Donald Trump ile birlikte, Başkan Yardımcısı J. D. Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 25 Haziran 2025’te Oval Office’te (AP)
TT

Savaşın gölgesinde 2028 seçimleri: Vance–Rubio rekabetinde Trump kimi destekleyecek?

Donald Trump ile birlikte, Başkan Yardımcısı J. D. Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 25 Haziran 2025’te Oval Office’te (AP)
Donald Trump ile birlikte, Başkan Yardımcısı J. D. Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 25 Haziran 2025’te Oval Office’te (AP)

İran savaşı, ABD Başkanı Donald Trump’ın mirasını tehdit ederken, halef adayları arasında öne çıkan iki isim olan Başkan Yardımcısı J.D. Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio üzerindeki siyasi bahisler de artıyor.

Her iki isim de geniş çapta Trump sonrası başkanlık yarışında öne çıkan adaylar olarak görülüyor ve savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerde ön plana çıkarılmış durumda. Cumhuriyetçi Parti ise şimdiden Trump sonrası dönemi planlamaya başladı. Vance, ABD’nin savaşa katılımına karşı  temkinli bir tutum sergilerken, Rubio Trump ile yakın bir pozisyonda, askeri harekâtın açık bir savunucusu olarak öne çıkıyor.

Trump, her iki ismin de İran’ı nükleer ve füze programlarını tasfiye etmeye ve Hürmüz Boğazı’ndan petrol geçişinin güvenliğini sağlamaya ikna etme çabalarına katıldığını ifade etti. Yaklaşan 2028 başkanlık seçimleri öncesinde Trump, özel görüşmelerde müttefiklerine ve danışmanlarına “J.D. mi, yoksa Marco mu?” sorusunu yöneltti.

2028 için hazırlık

Analistler ve Cumhuriyetçi yetkililere göre, beşinci haftasına giren Amerikan askeri operasyonlarının seyri, her iki adayın 2028 şanslarını belirleyebilir. Savaşın hızlı bir şekilde sona ermesi, “krizlerde sabit bir el” olarak görülen ve aynı zamanda Ulusal Güvenlik Danışmanı görevini yürüten Rubio’nun konumunu güçlendirebilir. Öte yandan çatışmanın uzaması, Vance’a Trump tabanında savaş karşıtı eğilimleri temsil etme alanı sağlayabilir.

vcdvdf
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 9 Ekim 2025’te Washington, D.C.’daki Oval Office’te Başkan Yardımcısı J. D. Vance’e bir şey fısıldıyor (AP)

Trump’ın kendi konumu da test altında. Reuters/Ipsos tarafından geçen hafta yapılan bir ankete göre yakıt fiyatlarının artışı ve İran savaşına geniş çaplı muhalefet nedeniyle Trump’ın onayı son günlerde %36’ya gerileyerek Beyaz Saray’a dönüşünden bu yana en düşük seviyeye ulaştı.

Bazı Cumhuriyetçiler, Trump’ın tercih ettiği üst düzey yardımcıları dikkatle izliyor. Bazıları, Trump’ın Rubio’ya eğilim gösterdiğine dair işaretler gözlemliyor, ancak Trump’ın fikrini hızla değiştirebileceği de kabul ediliyor. Beyaz Saray ise, Trump’ın tercih sinyalleri verdiği iddialarını reddediyor. Sözcü Stephen Chung, “Vance ve Rubio hakkındaki medya spekülasyonları bu yönetimi Amerikan halkı için savaşma görevinden alıkoyamaz” dedi.

Rakiplerden olası mirasçılara

41 yaşındaki Vance, eski bir Deniz Piyadesi mensubu olarak Irak’ta görev yaptı ve uzun süredir ABD’nin dış savaşlara müdahalesine karşı çıktı. İran konusundaki kamuoyuna yönelik açıklamaları sınırlı ve ölçülü oldu. Trump ise aralarındaki “felsefi farklılıklar”a dikkat çekti.

Vance, siyasi kariyerinin başında kendisini “Trump karşıtı” olarak tanımlamıştı. 2023’te Wall Street Journal’da yayımlanan bir makalesinde, Trump’ın ilk dönemindeki en iyi dış politikasının savaş başlatmamak olduğunu savunmuştu. Beyaz Saray ise Başkan ile Başkan Yardımcısı arasındaki olası çatışmayı minimize etmeye çalıştı. Vance, bu ayın başında Trump’ın yanında Oval Ofis’te durarak, İran’ın nükleer silaha sahip olmasını engelleme konusunda Başkan’ın politikasını desteklediğini belirtti.

ferfer
J. D. Vance’in İran’a yönelik askeri harekâtı eleştirme konusunda temkinli davrandığı görülüyor (Reuters)

Vance, Başkan’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve Trump’ın damadı Jared Kushner’in ilerleme kaydetmesi halinde müzakerelerde daha doğrudan bir rol üstlenebilir. Vance’in sözcüsü, “Başkan Trump liderliğinde Amerika’yı daha güvenli ve refah içinde kılmak için etkili bir ekibin parçası olmaktan gurur duyuyoruz” dedi.

Beyaz Saray’daki üst düzey bir yetkili, Trump’ın yardımcılardaki ideolojik farklılıklara, sadık kaldıkları sürece tolerans gösterdiğini belirterek, Vance’in şüpheci tavrının Trump’a tabanının görüşlerini aktarmasına yardımcı olduğunu söyledi.

Vance, Kasım’daki ara seçimler sonrasına kadar 2028 için aday olup olmayacağına karar vermeyi planlıyor. Conservative Political Action Conference (CPAC) katılımcıları arasında yapılan bir ankette, yaklaşık 1 bin 600 kişi arasından yüzde 53 oy alarak Cumhuriyetçi Parti’nin bir sonraki adayı olarak öne çıktı. Rubio ise yüzde 35 ile ikinci sırada yer aldı; geçen yıl sadece yüzde 3 oy almıştı.

54 yaşındaki Rubio, Vance aday olursa kendisinin başkanlığa aday olmayacağını belirtti ve kaynaklara göre Vance’in yanında bir başkan yardımcısı olarak yer almaktan memnuniyet duyacak. Ancak Vance’in herhangi bir zayıflığı, Rubio ve diğer Cumhuriyetçiler için cesaret verici olabilir. Stratejist Ron Bonjean, “Trump uzun hafızalıdır; Vance’in sadakat eksikliğini hatırlayabilir. MAGA tabanında Trump hâlâ popülerse, bu Vance için olumsuz olabilir” dedi.

dsgfr
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Perşembe günü White House’ta düzenlenen toplantıda Başkan Donald Trump ile birlikte (EPA)

Trump, Vance ve Rubio’nun birlikte aday olmasını önerdi; bunun olası rakipler için kazanmayı zorlaştıracağını düşündü. Rubio’nun 2016’daki başkanlık hedefleri Trump ile sert bir karşılaşma sonrası engellenmişti, ancak sonrasında ilişkileri düzeldi. Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Tommy Beigot, Rubio’nun Trump ekibiyle hem profesyonel hem de kişisel olarak mükemmel bir ilişkiye sahip olduğunu belirtti.

Rubio ve Beyaz Saray, bazı açıklamalarının muhafazakar Trump destekçilerini öfkelendirmesi sonrası durumu kontrol altına almak zorunda kaldı. Rubio, savaşta ABD’nin İsrail’in yönlendirmesiyle hareket ettiği izlenimi vermişti, ancak Trump sonrasında Rubio’nun askeri harekâta verdiği desteği övdü. Rubio’nun uzun süren bir savaşın siyasi geleceğini etkileyeceği konusunda endişelenip endişelenmediği sorulduğunda, “Buna tek bir saniye bile düşünmedim” yanıtını verdi.

Belirgin Farklılıklar

CPAC yöneticisi Matt Schlapp, İran’a karşı yürütülen kampanyanın ABD iç siyasetinde önemli sonuçlar doğuracağını belirterek, “Bu savaş hedeflerini başarıyla gerçekleştirirse, insanlar siyasi olarak ödüllendirilecektir. Aksi takdirde maliyeti yüksek olacaktır” dedi.

Anketler, İran politikasının ABD iç siyasetinde keskin bir kutuplaşma yarattığını ortaya koyuyor. Reuters/Ipsos verilerine göre Cumhuriyetçi tabanın yüzde 75’i askeri operasyonları desteklerken, Demokrat seçmenlerde destek oranı yalnızca yüzde 6’da kalıyor. Bağımsızlar ise yüzde 24 ile iki blok arasında sınırlı bir destek sergiliyor.

ugt
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 27 Mart’ta Paris yakınlarında düzenlenen toplantı mekânına varırken (Reuters)

Geçen Perşembe televizyonda yayımlanan bir hükümet toplantısında, Rubio ve Vance’ın yaklaşım farkları öne çıktı. Rubio, Trump’ın İran’a yönelik saldırısını güçlü biçimde savunarak, Başkan’ın böylesi bir tehdidi görmezden gelemeyeceğini söyledi. Vance ise daha temkinli bir tutum sergileyerek, İran’ın nükleer silaha sahip olmasını engelleme seçeneklerine odaklandı. Askeri personele seslenirken, “Sizlerin yanındayız ve her adımda desteğimiz devam ediyor” ifadelerini kullandı.


İspanya, İran savaşına karışan ABD uçaklarına hava sahasını kapattı

HC-130J “Combat King II” uçağı, ABD Merkez Komutanlığı operasyon bölgelerinde hava ikmali ve hava harekât desteği görevini gerçekleştirirken (CENTCOM)
HC-130J “Combat King II” uçağı, ABD Merkez Komutanlığı operasyon bölgelerinde hava ikmali ve hava harekât desteği görevini gerçekleştirirken (CENTCOM)
TT

İspanya, İran savaşına karışan ABD uçaklarına hava sahasını kapattı

HC-130J “Combat King II” uçağı, ABD Merkez Komutanlığı operasyon bölgelerinde hava ikmali ve hava harekât desteği görevini gerçekleştirirken (CENTCOM)
HC-130J “Combat King II” uçağı, ABD Merkez Komutanlığı operasyon bölgelerinde hava ikmali ve hava harekât desteği görevini gerçekleştirirken (CENTCOM)

İspanya Savunma Bakanı Margarita Robles, bugün (Pazartesi) yaptığı açıklamada, İspanya’nın ABD’nin İran’a yönelik saldırılarda kullandığı uçaklar için hava sahasını kapattığını duyurdu. Bu adım, daha önce ortak askeri üslerin kullanımına izin vermeme kararını aşan bir uygulama olarak değerlendiriliyor.

Şarku’l Avsat’ın Reuters’tan aktardığı habere göre Robles, Madrid’de gazetecilere yaptığı açıklamada, “Hükümetimiz, herhangi bir İran savaşıyla bağlantılı faaliyetlerde üslerin veya hava sahasının kullanımına izin vermemektedir” dedi.

İspanyol El País gazetesi, haberi ilk olarak askeri kaynaklara dayandırarak duyurdu. Gazeteye göre, hava sahasının kapatılması, askerî uçakların Ortadoğu’daki hedeflerine ulaşırken İspanya’yı aşmak zorunda kalacağı anlamına geliyor, ancak bu karar acil durum uçuşlarını kapsamıyor.

sdvc
İspanya Savunma Bakanı Margarita Robles (Reuters)

İspanya Ekonomi Bakanı Carlos Cuerbo, Cadena SER radyosuna verdiği röportajda, hava sahasının kapatılmasının ABD ile ilişkileri zedeleyip zedelemeyeceğine yönelik bir soruya, “Bu karar, hükümetin daha önce tek taraflı başlatılan ve uluslararası hukuka aykırı olan bir savaşa katılmama ve katkıda bulunmama kararının bir parçasıdır” yanıtını verdi.

İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını en çok eleştiren isimlerden biri olarak, bu saldırıları “düşüncesiz ve yasadışı” olarak nitelendirmişti.

ABD Başkanı Donald Trump, İspanya’nın ABD’ye üslerini savaş için kullandırmayı reddetmesi nedeniyle Madrid ile ticari ilişkileri kesmekle tehdit etmişti.


Roket saldırısının ardından Hayfa rafinerisinde yangın çıktı

İsrail medyasında yayınlanan bir fotoğrafta Hayfa rafinerisindeki yangın görülüyor.
İsrail medyasında yayınlanan bir fotoğrafta Hayfa rafinerisindeki yangın görülüyor.
TT

Roket saldırısının ardından Hayfa rafinerisinde yangın çıktı

İsrail medyasında yayınlanan bir fotoğrafta Hayfa rafinerisindeki yangın görülüyor.
İsrail medyasında yayınlanan bir fotoğrafta Hayfa rafinerisindeki yangın görülüyor.

İsrail Yayın Kurumu bugün yaptığı açıklamada, roket saldırısı sonrası Hayfa’daki Bazan petrol rafinerisinde yangın çıktığını bildirdi.

İsrail medyası, Hayfa şehri ve Hayfa Körfezi’ni hedef alan 10 roket fırlatıldığını aktarırken, bazı raporlar saldırının İran ve Hizbullah tarafından eş zamanlı gerçekleştirildiğini öne sürdü.

Rafinerinin doğrudan roketle mi yoksa bir roketin imha edilmesi sırasında çıkan parçalarla mı hedef alındığı henüz netleşmedi.

İsrail itfaiye yetkilileri, Hayfa’daki rafineride bir sanayi binası ve yakıt tankının, imha edilen bir roketin parçalarından zarar gördüğünü belirtti. Olayda yaralanma haberi gelmedi.

İsrail Enerji Bakanı Eli Cohen, rafineride üretim tesislerine herhangi bir zarar gelmediğini ve yakıt tedarikinin etkilenmeyeceğini açıkladı.

İsrail ordusu, sabah saatlerinde İran’dan İsrail topraklarına doğru fırlatılan roketleri tespit ettiklerini ve savunma sistemlerinin tehditleri engellemek için aktif olduğunu duyurmuştu.