Lübnan cephesindeki tırmanış hedefi İsrail'in içgüdülerini harekete geçirmek

Kimse gerilimin savaşa dönüşmesini istemediğinden ABD Başkanı'nın Lübnan Özel Temsilcisi Amos Hochstein derhal bölgeye gitti

Geçtiğimiz haziran ayında Lübnan-İsrail sınırı yakınlarındaki el-Hıyam köyüne İsrail tarafından düzenlenen hava saldırısının ardından yıkılan evlerin önünden geçen bir kişi (AFP)
Geçtiğimiz haziran ayında Lübnan-İsrail sınırı yakınlarındaki el-Hıyam köyüne İsrail tarafından düzenlenen hava saldırısının ardından yıkılan evlerin önünden geçen bir kişi (AFP)
TT

Lübnan cephesindeki tırmanış hedefi İsrail'in içgüdülerini harekete geçirmek

Geçtiğimiz haziran ayında Lübnan-İsrail sınırı yakınlarındaki el-Hıyam köyüne İsrail tarafından düzenlenen hava saldırısının ardından yıkılan evlerin önünden geçen bir kişi (AFP)
Geçtiğimiz haziran ayında Lübnan-İsrail sınırı yakınlarındaki el-Hıyam köyüne İsrail tarafından düzenlenen hava saldırısının ardından yıkılan evlerin önünden geçen bir kişi (AFP)

Bölgedeki İsrail-Lübnan cephesinde gerilimin tırmanması kabusu ve bunun bölgesel bir savaşa dönüşmesi korkusu yeniden hortlarken bu kez de nedenler değişmedi. Taraflar, topyekun bir savaş istemediklerini, ancak mecbur kalmaları halinde böyle bir savaşa hazır olduklarını vurguladılar. Tarafların her biri siyasi çözüm çabalarını bir kez daha başlatması için ABD Başkanı'nın Lübnan Özel Temsilcisi Amos Hochstein’ın gelmesini bekliyor.

Gazze Şeridi’ndeki savaşın başlamasından bu yana defalarca kez tekrarlanan bu senaryoların absürt yanı ise sınırın her iki tarafındaki insanların da korkuya ve endişeye kapılmaları. Tarafların liderleri ise “Gerilimin tırmanmasını istemiyoruz, ama tırmanması halinde de buna hazırız” diyerek tehditler savurmaya etmeye devam ediyor. Bu tehditlere gerilimi daha da tırmandıran askeri operasyonlar eşlik ediyor.

xcd
Tel Aviv'de İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu maskesi takarak Netanyahu’nun Hamas’ın elindeki İsrailli rehinelerle ilgili politikasını kınayan bir protestocu (DPA)

İsrailli gözlemciler, tansiyonun yükselmesinin nedeninin, kuzey bölgelerinde evlerini terk etmek zorunda kalan yaklaşık 80 bin kişinin sokağa dökülmesi, geriye kalan 200 bin kişinin ise Hizbullah’ın füze ve insansız hava araçları (İHA) ile düzenlediği saldırıların kabusuyla yaşayıp her gün başlarına bir roket düşecekmiş gibi hissetmeleri olduğunu söylediler. Gözlemcilere göre yaklaşık bir milyon kişi füzelerle hedef alınmayı bekliyor.

İsrail'in siyasi ve askeri yetkilileri, Lübnan'ı ‘yok etmekle ve Ortaçağ'a geri döndürmekle’ tehdit ettiklerinde İsrailliler buna inanarak ordunun savaşa girmesini talep etmeye başladılar. Bugün ise İsrail ordusu, bu kabadayılığının bedelini ödüyor. İsrail ordusu komutanları, Lübnan'ı tehdit etmeye devam ederken bir yandan da “Beyrut'u ikinci bir Gazze'ye dönüştürebiliriz, ama bedeli ağır olur. Tel Aviv ve Hayfa'daki mahalleler yerle bir olabilir” diyerek Lübnan’a karşı savaş isteyen İsraillileri de uyarıyorlar.

xscdvf
Hizbullah'ın geçtiğimiz temmuz ayında İsrail'in kuzeyindeki Kiryat Shmona'ya düzenlediği saldırının ardından olay yerinden yükselen dumanlar (Arşiv - Reuters)

Ancak bir yandan da ordu, Lübnan'a karadan girmek için hazırlıklarını sürdürüyor. Çünkü askeri kararlılık havadan saldırılar düzenleyerek değil, karadan girerek elde edilir. Öte yandan Hizbullah, aynı tehdidi savururken topyekun bir savaş istemediğini vurguluyor. Lübnanlılar ise savaştan bıkmış durumda. İsrail’in Lübnan'a gerçekleştirdiği saldırılarda şimdiye kadar yaklaşık 700 kişi öldü, çok sayıda kişi de yaralandı. Birçok mahalle yerle bir oldu. Hizbullah’ın önde gelen isimleri suikastlara kurban gitti.

Hizbullah Genel Sekreter Yardımcısı Naim Kasım, Hizbullah destekçilerine güvence vermek için “Savaş istemiyoruz, ama saldırganlığa karşılık veriyoruz. Eğer savaş patlak verirse her iki taraf da önemli kayıplar verecek” ifadelerini kullandı.

Diğer yandan Hochstein, her iki tarafta da sıcak karşılanıyor ve bazı girişimlerle savaşı yatıştırabileceği umuluyor. Netanyahu, İsrail'in Güvenlik İşleri için Küçültülmüş Bakanlar Kurulu’nu (Kabinet) toplayıp ‘Hizbullah'ın saldırılarına müsamaha göstermeyecekleri için kuzeye daha fazla odaklanılması meselesini masaya yatıracağını’ söyleyerek gerilimi tırmandıran ilk kişi oldu.

xdc
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, geçtiğimiz haziran ayında İsrail'i ziyaret eden ABD Başkanı’nın Özel Temsilcisi Amos Hochstein'ı ağırlarken (DPA)

Ancak Hochstein ile görüşene kadar toplantıyı ertelemeyi kabul eden Netanyahu’nun yakın çevresine göre İsrail Başbakanı topyekun bir savaş istemese de başbakan olarak kalabilmek için savaşı kısık ateşte tutmayı yeğliyor. Washington'daki Big Brother’a güveniyor ve eğer savaşın kapsamı genişlerse ABD’lilerin yardımına koşacağına inanıyor. Yine de siyasi bir çözüm istediğini vurgulamaya devam ediyor.

Mesele, sınırlı da olsa askeri bir gerilimle birlikte sözlü bir gerilimin, bir hatanın ya da belirli bir davranışın yanlış yorumlanmasının bölgede durumu kötüleştirmek için yeterli olduğunun hesaba katılmayarak topyekun bir savaşa yol açabilecek olması.

xc
İsrail'in Gazze Şeridi'nin merkezindeki bir UNRWA okuluna düzenlediği saldırının ardından meydana gelen hasar (EPA)

Çözüm orada, bariz ve basit bir şekilde ortada. Herkes eğer Gazze'deki savaş biterse kuzeydeki gerilimin de sona ereceğini ve herkese hesaplarını gözden geçirmeleri için bir nefes alma alanı sağlayacağını biliyor. Hamas'ın elindeki İsrailli rehinelerin aileleri kuzeyde gerilimin tırmanmasının rehin tutulan yakınlarının sağ salim geri dönme umudunu yok edeceğini haykırırken ABD’li arabulucu Hochstein da bunun için çalışıyor.



Bir çalışan, Microsoft yetkilisinin konuşmasını Gazze nedeniyle böldü: Sen bir savaş tüccarısın

Filistin yanlısı aktivist İbtihal Ebu Said, Microsoft Yapay Zekâ CEO'su Mustafa Süleyman'ın sözünü kesince güvenlik görevlileri tarafından uzaklaştırıldı (AP)
Filistin yanlısı aktivist İbtihal Ebu Said, Microsoft Yapay Zekâ CEO'su Mustafa Süleyman'ın sözünü kesince güvenlik görevlileri tarafından uzaklaştırıldı (AP)
TT

Bir çalışan, Microsoft yetkilisinin konuşmasını Gazze nedeniyle böldü: Sen bir savaş tüccarısın

Filistin yanlısı aktivist İbtihal Ebu Said, Microsoft Yapay Zekâ CEO'su Mustafa Süleyman'ın sözünü kesince güvenlik görevlileri tarafından uzaklaştırıldı (AP)
Filistin yanlısı aktivist İbtihal Ebu Said, Microsoft Yapay Zekâ CEO'su Mustafa Süleyman'ın sözünü kesince güvenlik görevlileri tarafından uzaklaştırıldı (AP)

Filistin yanlısı bir çalışan Microsoft'un yapay zekâ yöneticisi Mustafa Süleyman'ın konuşmasını bölerek şirketin İsrail ile olan ilişkilerini protesto etti.

Bu olay Microsoft'un Redmond, Washington'daki 50. yıldönümü kutlamaları sırasında meydana geldi.

Şarku’l Avsat’ın Reuters'ten aktardığına göre Microsoft çalışanı Ibtihal Ebu Sad, Süleyman'ın konuşmasını keserken “Siz bir savaş tacirisiniz. Yapay zekayı soykırım için kullanmayı bırakın” dedi. Süleyman, şirketin yapay zekaya yardımcı olacak ürünü hakkında konuşuyordu.

Süleyman çalışana şöyle karşılık verdi: “İtirazınızı duydum, teşekkür ederim.” Çalışan daha sonra salondan uzaklaştırıldı.

AP tarafından bu yılın başlarında yapılan bir araştırma, Microsoft ve OpenAI'nin yapay zekâ modellerinin İsrail'in Gazze ve Lübnan'daki savaşları sırasında bombalama hedeflerini seçmek için İsrail askeri programının bir parçası olarak kullanıldığını ortaya çıkardı.

İsrail'in askeri saldırıları sonucunda Gazze'deki insani kriz daha da kötüleşirken, diğer şirketler ve eğitim kurumları da İsrail ile olan ilişkileri nedeniyle protestolarla karşılaştı.

On yıllardır süren İsrail-Filistin çatışmasındaki son şiddet dalgası Ekim 2023'te patlak verdi.

Gazze sağlık yetkililerine göre Hamas tarafından yönetilen şeride yönelik askerî harekât 50 binden fazla Filistinlinin ölümüne neden oldu ve İsrail'in reddettiği soykırım ve savaş suçu suçlamalarına yol açtı.

 Microsoft Yapay Zekâ CEO'su Mustafa Süleyman, şirketin Redmond'daki 50. yıl dönümü kutlamasında konuşuyor (Reuters)Microsoft Yapay Zekâ CEO'su Mustafa Süleyman, şirketin Redmond'daki 50. yıl dönümü kutlamasında konuşuyor (Reuters)

İsrail harekâtı Gazze'de yaşayan 2,3 milyon kişinin neredeyse tamamının ülke içinde yerinden edilmesine ve açlık krizine neden oldu.

Teknoloji haber sitesi The Verge, İbtihal Ebu Said'in protestosunu haklı göstermek için diğer Microsoft çalışanlarına gönderdiği bir e-postayı alıntıladı.

Microsoft, tüm sesleri iş kesintisine neden olmayacak şekilde duymak için birçok yol sağladığını vurguladı.

AP, İbtihal Ebu Said'in kendisinin ve başka bir protestocunun protestonun ardından iş hesaplarına erişemediğini söylediğini aktardı.