Savaştan kısa bir süre önce

İletişim cihazlarının bu ölçekte bir operasyonla patlatılması, bir sonraki savaşın ne getireceğine dair kötü bir alamettir

İsrail'in Güney Lübnan'a düzenlediği saldırılardan dumanlar yükseliyor (AFP)
İsrail'in Güney Lübnan'a düzenlediği saldırılardan dumanlar yükseliyor (AFP)
TT

Savaştan kısa bir süre önce

İsrail'in Güney Lübnan'a düzenlediği saldırılardan dumanlar yükseliyor (AFP)
İsrail'in Güney Lübnan'a düzenlediği saldırılardan dumanlar yükseliyor (AFP)

Husam İytani

İsrail'in son saldırısının belki de en kötü sonuçlarından biri, gerçeği kavrama konusunda giderek artan yetersizlik duygusudur. Lübnanlıların her geçen gün daha da perişan hale gelen günlük hayatlarıyla en yakından bağlantılı yerlerde olup bitenlere yabancılaşma duygusudur.

İsrail servislerinin, Hizbullah üyelerinin İsrail’in mutlaka hackleyeceği ve sızacağı cep telefonları yerine daha güvenli olacağını düşünerek kullandıkları çağrı cihazı olarak bilinen iletişim cihazlarını patlatmakta kullandığı gelişmiş ve ileri teknoloji, bırakın sıradan vatandaşları, gözlemciler için bile anlaşılması kolay değil. İsrail'in Lübnan ve Suriye'deki binlerce iletişim cihazına nasıl sızıp patlattığına dair teknik detaylar ve bunların ister Amerikan medyasının bildirdiği gibi birkaç gün önce gelen yeni cihazlar, isterse diğer medya araçlarının belirttiği gibi İsraillilerin bataryalarını ısıtarak patlatmanın bir yolunu bulabildikleri eski cihazlar olması bir yana, bu mesele birçok Lübnanlının istekleri ile yaşamak ve katlanmak zorunda kaldıkları şeyler arasında büyük bir engel oluşturuyor. Patlamalarda ölenler arasında masumların da olduğunu söylemek de yeni bir bilgi değil.

Hizbullah yetkililerinin yaşadığı ve Lübnanlıların sonuçlarına katlandığı paranoya, Hizbullah’ın ülkeyi içine soktuğu bu savaşın ne getireceğini sormaya cüret edenlere karşı üstten bakış, onları ihanetle, teslimiyetle, umutsuzluğu yaymakla suçlamak, artık kendisi için güçlerin seferber edilmesi gereken “büyük hedef” bahanesiyle göz ardı edilebilecek bir şey değil. Çünkü artık sadece özel unsurlarını ikna eden Hizbullah’ın saçmalıkları ve kibri karşısında her gün yüzünde patlayan bir skandala dönüşüyor gibi görünen bir savaşta, Lübnan halkının seferber edeceği bir gücü kalmamış durumda. “Hedef”e gelince, belirsizliği gittikçe artıyor ve Rakka, Deyrizor, Zabadani ve Sana'dan geçtikten sonra yol haritasını anlamak zorlaşıyor.

Bir saatten kısa bir süre içinde 2.800'den fazla “mücahidin” yaralanmış olması, güvenlik operasyonlarıyla ilgilenenlerin dikkatli ve detaylı takibini gerektirebilecek bir konu. Peki ama bu olay Hizbullah kontrolündeki bölgelerde veya yakınında ikamet eden vatandaşlar için ne anlama geliyor? Bunun, belki Filistin için özgürlük isteyen ama çocuklarının yaşamasını tercih eden bölge sakinleri üzerinde ne gibi etkileri olacak? Bu, ahlaki sorgulamaya tabi tutulmaması gereken bir mukayesedir.

İletişim cihazlarının bu kadar büyük çapta bir operasyonla patlatılmasının ve çok sayıda Hizbullah üyesinin ve bazı İranlı diplomatların (ve elbette sivillerin) ölmesinin veya yaralanmasının, bir sonraki savaşın Lübnan'a ne getireceğine dair kötü bir alamet olduğunu söylemek kaçınılmaz. İsrail'in, güneydeki çatışmanın ilk günlerinden bu yana, yüzlerce Hizbullah üyesini avlamasını veya askeri yetkilisi Fuad Şükür’e suikast düzenlenmesini ve hatta Hizbullah'ın Suriye'nin Masyaf bölgesinde bulunan bilimsel bir araştırma merkezine baskın düzenlemesini ve havaya uçurmasını sağlayan büyük güvenlik zaafı,  İsrail'in yalnızca Hizbullah planlamacıları ile askeri ve güvenlik liderlerinin şimdiye kadar aklına gelmeyen alanlara kadar sızdığı anlamına gelmiyor. Aksine bu aynı zamanda beklenen savaşın Lübnanlıların daha önceki savaşlarda görmediği yeni bir savaş türü olacağı anlamına da geliyor.

İletişim cihazlarının bu kadar büyük çapta bir operasyonla patlatılması ve çok sayıda Hizbullah üyesinin ve bazı İranlı diplomatların (ve elbette sivillerin) ölmesi veya yaralanması, bir sonraki savaşın getirebileceklerine dair kötü bir alamettir.

Bu gerçeklere ilaveten, birkaç gün önce bir Hizbullah yetkilisinin Hizbullah’ın onayı olmadan seçilmiş herhangi bir cumhurbaşkanına suikast düzenlemekle ilgili yaptığı tehditler, iç yıkım faktörlerinin, vahşi düşmanların eliyle gerçekleşen dış yıkımla birleştiği ülkeyi neyin beklediğine dair kasvetli bir tablo sunuyor. Lübnan'ın kronik krizlerinden çıkma girişimlerini engelleyen siyasi boşluk, ancak Hizbullah’ın istediği yönde bitecektir. Bu ise yaşamın her alanında sadece daha fazla yıkıma yol açan bir yöndür. Daha fazla yıkım getiren kapalı bir yıkım çemberidir.

Önceki deneyimlerle, özellikle de Hizbullah’ın hemen ardından Lübnan devleti üzerindeki kontrolünü deklare ettiği ve başkent Beyrut'u işgal ettiği Temmuz 2006 savaşıyla karşılaştırıldığında, İsrail'in Lübnan'a yönelik herhangi bir savaşı, Hizbullah'ın toplum, otorite ve devlet üzerindeki kontrolünü artırmasıyla sona erecek gibi görünüyor. Keza yıllardır anlaşılması güç ve anlaşılması zor sonuçlar üreten bir hızla dönen Lübnan'ın yaşanabilir bir versiyonunun üretilmesine yönelik tüm çabaları uzak bir geleceğe erteleyecek gibi görünüyor.

Trajediyi dört dörtlük yapansa, seyirciler, sempatizanlar ya da masumları kurtarmak için müdahale etmeye istekli olanlar olmadan gerçekleşmesidir.

Bu makale Şarku’l Avsat tarafından Londra merkezli Al Majalla dergisinden çevrilmiştir.



Rubio, İran ile yaşanan gerilimler arasında önümüzdeki hafta İsrail'i ziyaret edecek

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio (DPA)
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio (DPA)
TT

Rubio, İran ile yaşanan gerilimler arasında önümüzdeki hafta İsrail'i ziyaret edecek

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio (DPA)
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio (DPA)

Bir ABD yetkilisi, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun İran ile artan gerilimler ortamında önümüzdeki hafta İsrail'i ziyaret edeceğini duyurdu.

Yetkili AFP'ye verdiği demeçte, "Bakan Rubio, Başbakan Binyamin Netanyahu ile görüşmek üzere 28 Şubat'ta İsrail'i ziyaret edecek" dedi.

Geçtiğimiz hafta Washington'u ziyaret eden ve Başkan Donald Trump ile görüşmeler yapan Netanyahu, İran'a karşı sert bir yaklaşımı savunuyor ve haziran ayında İran'a yönelik 12 günlük savaşa yol açan bir saldırı başlattı.

Amerika Birleşik Devletleri, İran'ın önemli nükleer tesislerine yönelik saldırılarla bu girişime destek verdi.

Trump, salı günü elçileri Steve Wittkoff ve Jared Kushner'ı Umman'ın arabuluculuğuyla Cenevre'de İranlı yetkililerle dolaylı görüşmeler yapmak üzere görevlendirdi.

Tahran ilerleme kaydedildiğini açıklarken, Trump askeri müdahale olasılığını gündeme getirdi ve İran sınırına yakın bölgelere ABD güçlerinin konuşlandırılması emrini verdi.

Yeniden ortaya çıkan baskı, insan hakları örgütlerine göre binlerce protestocunun ölümüne yol açan İranlı yetkililerin protestoculara yönelik şiddetli müdahalesinden bir ay sonra geldi.


Trump, İngiltere'yi Hint Okyanusu'ndaki bir üssü terk etmemesi konusunda uyardı

Hint Okyanusu'nun ortasında yer alan ve Chagos takımadalarının en büyük adası olan Diego Garcia'yı ve önemli bir ABD askeri üssünün bulunduğu yer (Arşiv-Reuters)
Hint Okyanusu'nun ortasında yer alan ve Chagos takımadalarının en büyük adası olan Diego Garcia'yı ve önemli bir ABD askeri üssünün bulunduğu yer (Arşiv-Reuters)
TT

Trump, İngiltere'yi Hint Okyanusu'ndaki bir üssü terk etmemesi konusunda uyardı

Hint Okyanusu'nun ortasında yer alan ve Chagos takımadalarının en büyük adası olan Diego Garcia'yı ve önemli bir ABD askeri üssünün bulunduğu yer (Arşiv-Reuters)
Hint Okyanusu'nun ortasında yer alan ve Chagos takımadalarının en büyük adası olan Diego Garcia'yı ve önemli bir ABD askeri üssünün bulunduğu yer (Arşiv-Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump, İngiltere'yi Hint Okyanusu'ndaki önemli bir askeri üssü terk etmemesi konusunda uyardı ve bu üssün ABD'nin İran'a yönelik olası bir saldırısı için önemine dikkat çekti.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre Trump, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın İngiltere'nin Chagos Adaları'nı Mauritius'a iade etme ve araziyi üs için kiralama anlaşmasını onaylamasından saatler sonra, Truth Social platformunda dün "Diego Garcia'dan vazgeçmeyin" diye yazdı.


Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), İran-Amerika görüşmelerinde "zamanın tükenmekte olduğu" konusunda uyarıda bulundu

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Genel Direktörü Rafael Grossi (Reuters)
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Genel Direktörü Rafael Grossi (Reuters)
TT

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), İran-Amerika görüşmelerinde "zamanın tükenmekte olduğu" konusunda uyarıda bulundu

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Genel Direktörü Rafael Grossi (Reuters)
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Genel Direktörü Rafael Grossi (Reuters)

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) Genel Direktörü Rafael Grossi, İran ve Amerika Birleşik Devletleri arasında Cenevre'de yapılan görüşmelerde "ileri bir adım" atıldığını belirtti, ancak "zamanın tükenmekte olduğu" uyarısında bulundu.

İki taraf, Umman'ın arabuluculuğuyla Cenevre'de görüşmeler gerçekleştirdi ve müzakereler, Amerika Birleşik Devletleri'nin İran'a karşı askeri harekât tehdidiyle gölgelendi.

Fransız LCI kanalına verdiği röportajda Grossi, "İlerleme kaydettik, ancak yapılacak daha çok iş var ve sorun şu ki zaman daralıyor" dedi. Sözlerine şöyle devam etti: "İlk defa gerçekten şekillenmeye başlayan bir diyalog olasılığı var." "Somut şeyler hakkında, ne yapmamız gerektiği konusunda konuşmaya başladık." Her iki tarafta da bir anlaşmaya varma isteği hissettiğini ancak bunun "çok karmaşık" olduğunu belirtti.

Tahran, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile iş birliğinin bazı yönlerini askıya aldı ve ajansın müfettişlerinin geçen haziran ayındaki 12 günlük savaş sırasında İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri tarafından bombalanan bölgelere girmesini yasakladı; BM kuruluşunu taraflılıkla suçladı ve saldırıları kınamadığı için eleştirdi.

Beyaz Saray dün, ABD Başkanı'nın İslam Cumhuriyeti'ne karşı söylemini sertleştirmesinden günler sonra, İran'ın ABD ile bir anlaşmaya varmasının "akıllıca" olacağını vurguladı. Trump, ocak ayında hükümet karşıtı protestoların yetkililer tarafından bastırılmasına karşılık olarak İran'a karşı askeri harekat tehdidinde bulunmuştu.

İki taraf arasında 12 Gün Savaşı'ndan bu yana ilk kez görüşmeler yeniden başlarken, Washington Ortadoğu'daki askeri varlığını güçlendirmeye devam ediyor.