Afgan Taliban hükümeti, medya kuruluşlarının canlıların fotoğraflarını yayınlamasını yasakladı ve bu tedbirin kademeli olarak uygulanması için çeşitli vilayetlerdeki gazetecileri uyardığını belirtti.
Emri bi’l Ma'ruf Nehyi ani’l Munker Bakanlığı Sözcüsü Seyfulislam Hayber AFP'ye yaptığı açıklamada, “Yasa Afganistan'ın tüm bölgeleri için geçerli ve kademeli olarak uygulanacak. Canlı varlıkların görüntüleri şeriat yasasını ihlal ediyor” ifadelerini kullandı.
Taliban yetkilileri yaz aylarında, hareketin 2021'de iktidara dönmesinden bu yana uyguladığı katı şeriat hukuku anlayışına göre Afganların yaşamlarını düzenleyen 35 maddelik bir Emri bi’l Ma'ruf Nehyi ani’l Munker (iyiliği emredip kötülükten sakındırmak) yasası yayınladı.
Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, “Bu kurallar uygulanırken hiçbir güç kullanılmayacak. Bu sadece insanlara rehberlik etmek ve bu şeylerin gerçekten şeriata aykırı olduğunu ve kaçınılması gerektiğini bildirmekle ilgilidir” ifadeleri yer aldı.
Söz konusu yasa, canlı varlıkların görüntülerini bulundurmayı ve ‘şeriata ve dine düşman’ ya da ‘Müslümanlara hakaret eden’ içerikleri yasaklıyor.
Ancak bu metnin büyük bir kısmı henüz sıkı bir şekilde uygulanmadı ve Taliban hükümeti düzenli olarak sosyal medyada insanların fotoğraflarını yayınlıyor.
Emri bi’l Ma'ruf Nehyi ani’l Munker Bakanlığı geçtiğimiz ağustos ayında, yetkililerin İslam hukuku yorumunu yansıtan toplu taşıma, medya ve kutlamalar gibi günlük yaşamı düzenleyen yasalar yayınladı.
Yasanın 17. maddesi canlı varlıkların görüntülerinin yayınlanmasını yasaklayarak Afgan medyası ve basın özgürlüğü açısından doğuracağı sonuçlar konusunda endişelere yol açtı.
Emri bi’l Ma'ruf Nehyi ani’l Munker Bakanlığı Sözcüsü Seyfulislam Hayber, Tahar, Maidan, Vardak ve Kandahar vilayetlerindeki devlet medya kuruluşlarına insan ve hayvan gibi ruhu olan hiçbir şeyin görüntüsünü yayınlamamaları ya da göstermemeleri talimatı verildiğini bildirdi.
Hayber önceki gün AP'ye yaptığı açıklamada, bakanlığın ahlak yasalarını uygulamaktan sorumlu olduğunu söyledi. Hayber, kuralların yabancılar da dahil olmak üzere tüm medya kuruluşları için mi yoksa sadece Afgan kanalları ve internet siteleri için mi geçerli olduğu konusuna açıklık getirmedi. Kuralların nasıl uygulanacağını ya da uyum için bir son tarih olup olmadığını da söylemedi.
Kandahar'daki gazeteciler pazartesi günü AFP'ye bakanlıktan herhangi bir açıklama almadıklarını ve henüz fotoğraf ya da video çektikleri için ahlak polisi tarafından tutuklanmadıklarını söylediler.
Taliban'ın 1996-2001 yılları arasında iktidarda olduğu dönemde canlıların görüntüleri ülke genelinde yasaklanmıştı, ancak 2021'de iktidara gelmelerinden bu yana benzer bir yasa yaygın olarak uygulanmadı.
Taliban iktidara geldiğinde Afganistan'da bin 700'ü kadın olmak üzere 8 bin 400 medya çalışanı vardı. Basın kaynaklarına göre şimdi ise 560'ı kadın olmak üzere sadece 5 bin 100 kişi kaldı. Onlarca medya kuruluşu kapatıldı ve Afganistan üç yıl içinde sivil toplum kuruluşu Sınır Tanımayan Gazeteciler'in basın özgürlüğü sıralamasında 180 ülke arasında 122’nci sıradan 178’inci sıraya geriledi.
