100 İsrail savaş uçağı İran'daki "askeri" hedeflere "saldırı dalgaları" düzenledi

Netanyahu ve Gallant Savunma Bakanlığı'ndaki bir yeraltı odasında İran'a yönelik saldırıyı izliyor (İsrail Savunma Bakanlığı)
Netanyahu ve Gallant Savunma Bakanlığı'ndaki bir yeraltı odasında İran'a yönelik saldırıyı izliyor (İsrail Savunma Bakanlığı)
TT

100 İsrail savaş uçağı İran'daki "askeri" hedeflere "saldırı dalgaları" düzenledi

Netanyahu ve Gallant Savunma Bakanlığı'ndaki bir yeraltı odasında İran'a yönelik saldırıyı izliyor (İsrail Savunma Bakanlığı)
Netanyahu ve Gallant Savunma Bakanlığı'ndaki bir yeraltı odasında İran'a yönelik saldırıyı izliyor (İsrail Savunma Bakanlığı)

İsrail ordusu bugün şafak vakti İran'daki askeri hedeflere “hassas saldırılar” düzenlediğini duyururken, Devrim Muhafızları'na bağlı Tesnim haber ajansı kaynaklara dayandırdığı haberinde, İran'ın her türlü “saldırganlığa” karşılık vermeye hazır olduğunu ve İsrail'in “işlediği her türlü eyleme orantılı bir karşılık vereceğini” belirtti.

İsrail ordu sözcüsü Avichai Adrai X platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, “Savunma Kuvvetleri şu anda İran rejiminin son aylarda İsrail Devletine karşı sürdürdüğü saldırılara karşılık olarak İran'daki askeri hedeflere hassas güdümlü saldırılar düzenliyor” ifadelerini kullandı. İsrail ordusu saldırıların ardından “saldırıya ve savunmaya hazır” olduğunu açıkladı. Maariv gazetesi saldırıya 100 İsrail savaş uçağının katıldığını bildirirken, İsrail resmi radyosu saldırının “saldırı ve savunma savaş uçakları ile yakıt ikmal uçakları tarafından gerçekleştirildiğini ve dalgalar halinde yapıldığını” belirtti. İsrail Yayın Kurumu İran'a yönelik saldırıya F35, F16 ve F15 dahil olmak üzere birçok savaş filosunun katıldığını bildirdi.

srail saldırılarının ardından İran'da çıkan yangın (dolaşımda) İsrail saldırılarının ardından İran'da çıkan yangın (dolaşımda)

Yarı resmi İran medyası bugün şafak vakti, başkent Tahran ve komşu şehir Kerec'de çok sayıda güçlü patlamanın duyulduğunu bildirdi. İran devlet televizyonu, Tahran genelinde çok sayıda güçlü patlama sesinin duyulduğunu bildirdi ancak bu patlamaların nedenine ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

Devrim Muhafızlarına bağlı Tesnim haber ajansı “şu an itibariyle Tahran'ın batısı ve güneybatısındaki DMO merkezlerine yönelik herhangi bir füze isabeti ya da saldırısı kaydedilmediğini” ve duyulan seslerin ordunun hava savunmasının İsrail'in askeri eylemlerine yanıtı kapsamında Tahran çevresindeki üç noktaya müdahale ettiğini gösterdiğini bildirdi. Şarku’l Avsat’ın  Ajanstan aktardığına göre  İsrail ordusunun İran'da saldırılar düzenlediğini duyurmasının ardından, İran başkentinin güneyindeki “Tahran petrol rafinerisinde yangın ya da patlama olduğuna dair herhangi bir rapor olmadığı” belirtildi.

Tahran Vilayeti Hava Savunma Halkla İlişkiler Departmanından yapılan ilk resmî açıklamada, “Tahran çevresinde duyulan sesler, şehrin dışındaki üç noktada hava savunmasının verdiği tepkiyle ilgilidir... Olay halen soruşturma aşamasındadır” ifadeleri kullanıldı.

Amerikan haber kanalı ABC News, bir kaynağa dayandırdığı haberinde, İsrail'in İran'a yönelik saldırısının devam ettiğini ve bir gece sürmesinin beklendiğini bildirdi. Kanal, aynı kaynağa dayanarak şu ana kadar İsrail savaşçılarına yönelik herhangi bir yaralanma veya hasar bildirilmediğini belirtti.

Beyaz Saray dün geç saatlerde yaptığı açıklamada, İsrail'in İran'daki askeri hedefleri vurmasının, Tahran'ın bu ayın başlarında İsrail'e karşı düzenlediği füze saldırısının ardından “meşru müdafaa” olduğunu belirtti. ABD Ulusal Güvenlik Konseyi sözcüsü Sean Savitt, “askeri hedeflere yönelik saldırıların, meşru müdafaa ve İran'ın 1 Ekim'de İsrail'e yönelik balistik füze saldırısına karşılık” olduğunu ifade etti.

ABD haber kanalları NBC ve ABC, İsrailli bir yetkiliye dayandırdıkları haberlerinde, İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının nükleer tesisleri ya da petrol sahalarını kapsamadığını ve askeri hedeflere odaklandığını bildirdiler.



Trump İran’la savaşa doğru ilerliyor... Danışmanları ekonomiye odaklanmasını tavsiye ediyor

 ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
TT

Trump İran’la savaşa doğru ilerliyor... Danışmanları ekonomiye odaklanmasını tavsiye ediyor

 ABD Başkanı Donald Trump (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump (EPA)

ABD Başkanı Donald Trump dün yaptığı açıklamada, İran’a sınırlı bir askeri saldırı düzenlemeyi düşündüğünü söyledi. Pentagon ise İran’a yönelik haftalar sürebilecek bir operasyon için hazırlıklarını sürdürüyor; operasyonun güvenlik tesislerinin yanı sıra nükleer altyapıyı da hedef alabileceği belirtiliyor.

Reuters’ın analizine göre, olası saldırı haberleri, Trump’ın danışmanlarının ekonomik kaygılara odaklanması için baskı yaptığı bir döneme denk geliyor. Bu durum, bu yıl yapılacak ara seçimler öncesinde herhangi bir askeri tırmanışın siyasi risklerini öne çıkarıyor.

Trump, Ortadoğu’daki Amerikan birliklerinin yoğun şekilde takviye edilmesini ve İran’a olası bir hava saldırısına hazırlanılmasını emretti; operasyonun haftalar sürebileceği belirtilse de detay verilmedi.

Uzmanlar, Trump’ın İran’a odaklanmasını, ikinci döneminin ilk 13 ayında dış politikanın -özellikle askeri gücün geniş kullanımının- iç politika konularının önüne geçtiğinin en somut göstergesi olarak değerlendiriyor. Bu dönemde ABD halkının çoğunluğunun önceliği olan yaşam maliyeti gibi iç meseleler büyük ölçüde gölgede kaldı.

Trump’ın danışmanları, seçim öncesinde ekonomiye odaklanılması çağrısında bulundu

Beyaz Saray’dan üst düzey bir yetkili, Trump’ın agresif söylemine rağmen yönetim içinde İran’a saldırı konusunda henüz ‘destek’ bulunmadığını açıkladı. Kimliği açıklanmayan yetkili, Trump’ın danışmanlarının, kararsız seçmenlere ‘karışık mesajlar’ vermekten kaçınmanın ve ekonomiye öncelik vermenin önemini de fark ettiklerini belirtti.

Beyaz Saray danışmanları ve Cumhuriyetçi Parti kampanya yetkilileri, Trump’ın ekonomik konulara odaklanmasını istiyor. Geçen hafta bazı kabine üyeleriyle yapılan özel bir brifingde de bu konunun kampanyanın en önemli meselesi olduğu vurgulandı; toplantıya Trump katılmadı, ancak kaynak toplantıya katılanlardan biri olarak bilgi verdi.

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre başka bir Beyaz Saray yetkilisi yaptığı açıklamada, Trump’ın dış politika gündeminin ‘doğrudan Amerikan halkı için kazançlar’ sağladığını söyledi. Yetkili, “Başkanın tüm adımları (ister dünyayı daha güvenli hale getirmek, ister ülkemiz için ekonomik kazanımlar sağlamak olsun) ABD’yi önceliklendiriyor” dedi.

Kasım ayında yapılacak seçimler, Trump’ın mensubu olduğu Cumhuriyetçi Parti’nin Kongre’nin her iki kanadındaki kontrolünü koruyup koruyamayacağını belirleyecek. Demokratların bir veya her iki meclisi kazanması, Trump için kalan başkanlık döneminde ciddi bir siyasi engel oluşturabilir.

Cumhuriyetçi stratejist Rob Godfrey, İran ile uzun süreli bir çatışmanın Trump ve Cumhuriyetçiler için büyük bir siyasi tehdit oluşturacağını söyledi. Godfrey, “Başkan, üç kez art arda Cumhuriyetçi Parti’den aday olmasını sağlayan siyasi tabanı göz önünde bulundurmalı; bu taban dış politikaya şüpheyle bakıyor ve dış çatışmalara karışılmasına karşı; çünkü ‘sonsuz savaşları bitirme’ vaat edilmiş açık bir seçim taahhüdüydü” dedi.

Cumhuriyetçiler, seçim kampanyasında geçen yıl Kongre tarafından onaylanan vergi indirimleri ile konut maliyetlerini ve reçeteli bazı ilaçları düşürmeye yönelik programları öne çıkarmayı planlıyor.

Venezuela’dan daha güçlü bir düşman

Bazı muhalif seslere rağmen, Trump’ın izoleci yaklaşımını savunan MAGA (Amerika’yı Yeniden Büyük Yap) hareketinin destekçileri, geçen ay Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu görevden alan ani müdahaleyi destekledi. Ancak ABD, İran ile bir savaşa girerse Trump daha güçlü bir direnişle karşılaşabilir.

Trump, İran’ın nükleer programıyla ilgili bir anlaşmaya varılmaması durumunda ülkeyi bombalamakla defalarca tehdit etti. Dün de uyarısını tekrarlayarak, “Onlar için adil bir anlaşma yapmaları en iyisi” dedi.

İran Dini Lideri Ali Hamaney (AFP)İran Dini Lideri Ali Hamaney (AFP)

ABD, geçtiğimiz haziran ayında İran’daki nükleer tesisleri hedef aldı ve Tahran’ı, tekrar bir saldırıya uğraması durumunda sert bir yanıt vermekle tehdit etti.

Trump destekçileri ‘kararlı ve sınırlı önlemleri’ destekliyor

Trump, 2024 yılında ikinci başkanlık dönemini kazanırken büyük ölçüde ‘Önce Amerika’ yaklaşımına dayandı; bu yaklaşım yüksek enflasyonu düşürme ve maliyetli dış çatışmalardan kaçınma taahhütlerini içeriyordu. Ancak anketler, yüksek fiyatları düşürme konusunda Amerikan halkını ikna etmekte zorlandığını gösteriyor.

Buna karşın Cumhuriyetçi stratejist Lauren Kole, Trump’ın destekçilerinin, eylem belirleyici ve sınırlı olduğu takdirde İran’a karşı askeri adımları destekleyebileceğini söyledi. Kole, “Beyaz Saray, atılacak her adımı Amerikan güvenliği ve iç ekonomik istikrarla açık şekilde ilişkilendirmeli” dedi.

Ancak anketler, halkın başka bir dış savaşa girme konusunda isteksiz olduğunu gösteriyor. Trump’ın seçmenlerin ekonomik kaygılarını tamamen çözme vaadini yerine getirmedeki zorlukları göz önüne alındığında, İran ile olası bir tırmanış, başkan için ciddi riskler taşıyor. Trump, Reuters ile yaptığı son röportajda, partisinin ara seçimlerde zorluklarla karşılaşabileceğini kabul etmişti.

Savaşın çeşitli nedenleri

Tarih boyunca dış politika nadiren ara seçimlerde seçmenler için belirleyici bir konu olmuştur. Ancak Trump, Ortadoğu’ya iki uçak gemisi, savaş gemileri ve savaş uçaklarını içeren büyük bir güç sevk edince, İran önemli tavizler vermediği sürece askeri bir harekât gerçekleştirmekten başka seçeneği kalmamış olabilir. Aksi takdirde uluslararası alanda zayıf görünme riskiyle karşı karşıya.

Trump’ın olası bir saldırı için sunduğu gerekçeler ise belirsiz ve çeşitli. Ocak ayında, İran hükümetinin ülke genelindeki halk protestolarını bastırma kampanyasına yanıt olarak saldırı tehdidinde bulundu, ancak daha sonra geri adım attı.

"Abraham Lincoln" uçak gemisi, 8 Ocak'ta rotasını Ortadoğu'ya çevirmeden önce Pasifik Okyanusu'nda seyrediyor (ABD ordusu)"Abraham Lincoln" uçak gemisi, 8 Ocak'ta rotasını Ortadoğu'ya çevirmeden önce Pasifik Okyanusu'nda seyrediyor (ABD ordusu)

Son dönemde ise askeri tehditlerini İran’ın nükleer programını sona erdirme talepleriyle ilişkilendirdi ve ‘rejim değişikliği’ fikrini gündeme getirdi. Ancak kendisi ve yardımcıları, hava saldırılarının bunu nasıl gerçekleştireceğini açıklamadı.

Beyaz Saray’daki ikinci yetkili, Trump’ın ‘her zaman diplomasiyi tercih ettiğinin ve İran’ın geç olmadan anlaşmaya varması gerektiğinin’ açık olduğunu söyledi. Yetkili, başkanın ayrıca İran’ın ‘nükleer silaha sahip olamayacağını, üretim kapasitesi bulunamayacağını ve uranyum zenginleştiremeyeceğini’ vurguladığını bildirdi.

Birçok gözlemci, Trump’ın bu belirsizliğini, Başkan George W. Bush’ın 2003’te Irak’ı işgal etme gerekçesiyle ortaya koyduğu net hedeflerle karşılaştırıyor.

Bush, ülkenin kitle imha silahlarını yok etmeyi amaçladığını açıkça belirtmişti; ancak bu hedeflerin daha sonra yanlış istihbarat ve asılsız iddialara dayandığı ortaya çıkmıştı.

Godfrey, ara seçimlerde belirleyici rol oynayan bağımsız seçmenlerin, Trump’ın İran ile nasıl başa çıktığını yakından izleyeceğini söyledi. Godfrey, “Seçmenler ve başkanın tabanı, Trump’ın argümanlarını sunmasını bekleyecek” dedi.


Doğu Pasifik Okyanusu'nda bir tekneye düzenlenen ABD bombardımanında üç kişi hayatını kaybetti

Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)
Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)
TT

Doğu Pasifik Okyanusu'nda bir tekneye düzenlenen ABD bombardımanında üç kişi hayatını kaybetti

Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)
Karayipler'de ABD'nin düzenlediği bir baskında hedef alınan bir tekne, (Arşiv- Reuters)

ABD ordusu, son aylarda yaşanan benzer olayların sonuncusu olarak, Doğu Pasifik'te bir tekneyi bombaladığını ve üç mürettebatın öldüğünü açıkladı.

Trump yönetimi, bölgede uyuşturucu kaçakçılığı şüphesiyle imha edilen gemilerin başarısını övüyor. ABD ordusu, X platformunda yaptığı bir paylaşımda, teknenin "uyuşturucu kaçakçılığı operasyonlarına karıştığını" belirtti.


Rodriguez: Daha demokratik, adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz

Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
TT

Rodriguez: Daha demokratik, adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz

Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)

Venezuela'nın geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez, devlet televizyonunda dün yayınlanan konuşmasında, "daha demokratik, daha adil ve daha özgür bir Venezuela" inşa etmek için çalıştığını söyledi.

Rodriguez, yüzlerce siyasi mahkumu serbest bırakacak tarihi af yasasının kabul edilmesinden bir gün sonra, dün yaptığı açıklamada, "Bugün daha demokratik, daha adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz ve bu herkesin çabasıyla yapılmalıdır" ifadelerini kullandı.