Endonezya bu hafta Rusya ile ilk ortak deniz tatbikatını gerçekleştiriyor. Analistler bunun, ülkenin yeni devlet başkanının Cakarta'nın küresel sahnede daha büyük bir rol oynaması için karar verdiği önemli bir stratejik dönüşün göstergesi olduğunu söylüyor.
Güneydoğu Asya ülkesi uzun zamandır tarafsız bir dış politikayı tercih ediyor ve Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşta ya da Çin ile ABD arasındaki seçimde net bir taraf tutmayı reddediyordu.
Şarku’l Avsat’ın AFP'den aktardığına göre Endonezya'nın yeni Devlet Başkanı Prabowo Subianto, Batı'nın baskısına rağmen Moskova ile daha güçlü bağlar kurulması çağrısında bulundu.
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nde (CSIS) araştırmacı olan Peter Pandey, bu kararın ‘Endonezya durumdan faydalanabildiği sürece, belirli bir jeopolitik bloğa bağlı olup olmadıklarına bakılmaksızın tüm taraflarla bağları güçlendirmeye yönelik daha geniş bir vizyonun parçası olduğunu’ söyledi.
Endonezya'nın üyesi olduğu Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) 2021 yılında Rusya ile ortak askeri tatbikata katıldı. Ancak Cakarta, Moskova ile hiç ikili tatbikat yapmadı.
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü'ne (Sipri) göre Cakarta ve Rusya arasındaki ticaretin milyarlarca dolar olduğu tahmin ediliyor. Ancak 2014'te Kırım'ın ve 2022'de Ukrayna'nın işgalinin ardından Batı'nın Moskova'ya uyguladığı yaptırımların ardından silah ithalatı son yıllarda durgunlaştı.
Ancak Subianto, ABD'nin yaptırım tehditlerine rağmen 2018 yılında Rus savaş uçakları için yapılan 1,1 milyar dolarlık potansiyel anlaşmayı masada bıraktı.
Cakarta ayrıca, Rusya'nın 2022 yılında ev sahipliği yapacağı G20 zirvesinden menedilmesi yönündeki Batı baskısına boyun eğmeyi de reddetti.
Subianto temmuz ayında Moskova'ya giderek Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüştü ve Moskova'nın Endonezya'daki etkisini arttırabileceğinin bir işareti olarak ortak deniz tatbikatlarını duyurdu.
Rusya'nın üç eskort savaş gemisi, bir tanker gemisi, bir askeri helikopter ve bir römorkör göndereceği beş günlük tatbikat Doğu Java'da gerçekleştirilecek.
Paramadina Üniversitesi Diplomasi Yüksek Okulu öğretim görevlisi Anton Ali Abbas, tatbikatların ‘bir ya da iki ülkeyi jeopolitik arenadan dışlamayacağımızı göstereceğini’ söyledi.
‘Güçlü dostluk ağı’
73 yaşındaki eski general Kremlin ziyareti sırasında Vladimir Putin'e ‘Rusya'yı yakın bir dost’ olarak gördüğünü ve ‘bağları sürdürmek ve güçlendirmek’ istediğini söyledi.
Subianto, Endonezya Devlet Başkanı olarak göreve başlamadan önce, Savunma Bakanı olduğu dönemde, ‘güçlü bir dostluk ağı’ kurmak amacıyla aralarında Çin ve Avustralya'nın da bulunduğu yaklaşık 10 ülkeyi ziyaret etti.
Kanberra ile bir güvenlik anlaşması imzaladı ve Endonezya'nın gelişmekte olan ekonomilerden oluşan BRICS grubuna katılımını başlattı.
Başkanlık dönemi, geçen ay Güney Çin Denizi'nde bir Çin sahil güvenlik gemisinin Endonezya'nın egemenlik iddia ettiği sulardan üç kez geri itildiği bir olayı da içeriyordu.
BINUS Üniversitesi analistlerinden Curie Maharani Savitri'ye göre dünyanın en gelişmiş donanmalarından birine ev sahipliği yapmak Endonezya donanmasının ‘kabiliyetlerini arttırmak’ ve Rus ekipmanlarının bakımı konusunda bilgi alışverişinde bulunmak için iyi bir fırsat olacak.
Endonezya'da Rus yapımı amfibi tanklar, helikopterler, füzeler ve savaş uçakları bulunuyor.
‘Ortakları çeşitlendirmek’
Ancak Cakarta ve Moskova'nın farklı denizcilik hedefleri var. Endonezya kendi sularında kaçakçılık ve korsanlıkla mücadele etmek isterken, Rusya müttefik arayışında.
Peter Pandey tatbikatların Endonezya'nın her yıl ABD ve diğer müttefikleriyle düzenlediği tatbikatlar kadar ileri düzeyde olmayacağı tahmininde bulundu.
Pandey şu yorumu yaptı: “Söz konusu tatbikatı iki ülke arasındaki askeri ilişkiler için, özellikle de denizcilik alanında bir ön aşama olarak görüyorum.”
Bu tatbikatlar hiç kuşkusuz Rusya'yı izole etmek için her yolu deneyen ABD'nin tepkisini çekecek. Cakarta'daki ABD Büyükelçiliği konu hakkında yorum yapmayı reddetti.
Pandey, Başkan Subianto'nun tatbikatları, başkanlığının başında yeni politikası hakkında bir mesaj göndermek için kullandığını söyledi.
Pandey, “ABD her zaman askeri tatbikatlar için en iyi ortak olmuştur, ancak Endonezya ortaklarını çeşitlendirmeye çalışıyor. Bu eğilim giderek daha belirgin hale geliyor” ifadelerini kullandı.
