İsrail’den Gazze'de uzun süreli askeri yönetim tehdidi

Sızıntı skandalı: Netanyahu'nun eski sözcüsü hapishanede intihar etmeyi planladı

Gazze Şeridi'nin merkezindeki el-Cela Caddesi'nde İsrail saldırısı sonucu yıkılan bir evin önünde toplanan kalabalık, 18 Kasım 2024 (AFP)
Gazze Şeridi'nin merkezindeki el-Cela Caddesi'nde İsrail saldırısı sonucu yıkılan bir evin önünde toplanan kalabalık, 18 Kasım 2024 (AFP)
TT

İsrail’den Gazze'de uzun süreli askeri yönetim tehdidi

Gazze Şeridi'nin merkezindeki el-Cela Caddesi'nde İsrail saldırısı sonucu yıkılan bir evin önünde toplanan kalabalık, 18 Kasım 2024 (AFP)
Gazze Şeridi'nin merkezindeki el-Cela Caddesi'nde İsrail saldırısı sonucu yıkılan bir evin önünde toplanan kalabalık, 18 Kasım 2024 (AFP)

İsrail ordusu Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki geniş çaplı askeri operasyonunu sürdürürken, Binyamin Netanyahu hükümetinin Gazze Şeridi'nde uzun süreli bir askeri yönetim kurma planlarına ilişkin yeni işaretler ortaya çıktı.

İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich dün yaptığı açıklamada, Gazze'yi askeri olarak yönetme planlarına karşı çıkan İsrail ordusunu sert bir dille eleştirdi. Smotrich, açıklamasında “Siyasi düzey talep etti ve ısrar etti, ancak ordu askeri yönetim kokan herhangi bir şeyi üstlenmeyi şiddetle reddetti. Eğer güvenliği sağlamak için gereken buysa, Hamas'ı ortadan kaldırmak için Gazze'de belli bir süre otoriter bir alternatif olmaktan endişem olmaz” ifadelerini kullandı.

Smotrich'in açıklamaları, İsrail Başbakanı Netanyahu’nun Gazze Şeridi'ni işgal etme ve orada askeri yönetim kurma niyetinde olduğu yönündeki suçlamaları güçlendiriyor.

Öte yandan dün İsrail Başbakanlık Ofisi'nde yaşanan sızıntı skandalının ciddiyetini ortaya koyan önemli bir gelişme yaşandı. İsrail Cezaevi Servisi’nden (IPS) kaynaklar, Netanyahu'nun eski sözcüsü Eli Feldstein’ın cezaevinde intihar etmeyi planladığının ortaya çıktığını ve bu  gerekçeyle özel hücreye alındığını söylediler.



İskandinavların Tunç Çağı'nda dev kanolarla açık deniz yolculuğu yaptığı keşfedildi

MÖ 350'ye ait Hjortspring teknesinin kopyasıyla deniz testleri gerçekleştirildi (Knut Valbjørn)
MÖ 350'ye ait Hjortspring teknesinin kopyasıyla deniz testleri gerçekleştirildi (Knut Valbjørn)
TT

İskandinavların Tunç Çağı'nda dev kanolarla açık deniz yolculuğu yaptığı keşfedildi

MÖ 350'ye ait Hjortspring teknesinin kopyasıyla deniz testleri gerçekleştirildi (Knut Valbjørn)
MÖ 350'ye ait Hjortspring teknesinin kopyasıyla deniz testleri gerçekleştirildi (Knut Valbjørn)

Bilim insanları, Tunç Çağı İskandinavlarının büyük kanolarla Danimarka'dan Norveç'e doğrudan açık deniz üzerinden gitmiş olabileceğini söylüyor.

Bu dönemde Danimarka'nın kuzeyi ve Norveç'in güneybatısında yaşayan toplumların kültürleri, eserleri, gömü sistemleri ve mimarileri birbirine benziyordu.

Araştırmacılar bugüne kadar iki bölge arasındaki kültür alışverişinin muhtemelen belirli, uzun bir rota boyunca seyahat eden teknelerle mümkün olduğunu düşünüyordu.

Bu, İskandinavya kıyılarını takip ederek Danimarka'yı geçip İsveç kıyılarına kadar uzanan ve tekrar güneybatı Norveç'e inen 700 kilometrelik bir rotaydı.

Ancak yeni bir simülasyon, bu bölgelerdeki eski toplulukların açık okyanusta 100 kilometreden uzun bir mesafeyi aşarak doğrudan iki bölge arasında seyahat etmiş olabileceğini öne sürüyor.

Bilim insanları çalışmada, bir teknenin suda nasıl hareket ettiğine dair verilerle birlikte akıntı ve rüzgar gibi faktörleri değerlendiren bir bilgisayar programı geliştirdi.

MÖ 350 civarında kullanılan büyük bir kürekli kano olan Hjortspring teknesinin bir kopyasını kullanarak yolculukları taklit ettiler.

Araştırmacılar, Erken İskandinav Tunç Çağı'nda Yutland ve Norveç'in güneybatısı arasındaki doğrudan açık deniz yolculuklarıyla (110 km) "kıyıya yakın" (700 km) yolculukları karşılaştırdı.

Bilim insanları bu iki bölgenin Taş Devri'nin sonlarından Tunç Devri boyunca, MÖ 2350 ila MÖ 1500'de "yakından ilişkili" olduğunun bilindiğini söylüyor.

Son simülasyonlar, Tunç Çağı halklarının muhtemelen Danimarka'dan Norveç'e açık okyanus üzerinden doğrudan seyahat edebildiğini gösterdi.

Bilim insanları bu yolculukların, 1 metre yüksekliğe varan dalgalarda ve 10 knota varan rüzgarlarda yol alabilen bir teknenin yanı sıra iyi hava tahmini ve navigasyon becerileri gerektirdiğini ifade ediyor.

Araştırmacılar, kıyı şeridi boyunca uzanan uzun rotanın daha güvenli ve tüm yıl boyunca elverişli olmasına karşın, doğrudan açık okyanus geçişlerinin muhtemelen yaz aylarıyla sınırlı olduğunu belirtiyor.

Ayrıca daha uzun yolculukların tamamlanmasının da haftalar alacağını ve erzak stoklamak için sık sık mola verilmesi gerekeceğini dile getiriyorlar.

Araştırmacılar, "Bulgularımız, Hjortspring teknesine benzer teknelerle açık denizler boyunca uzun, sistematik ve düzenli geçişlerin mümkün olduğunu ve bu tür yolculukların MÖ 2300 civarında başlamış olabileceğini gösteriyor" diye yazıyor.

Yine de başarılı yolculuklar için kapsamlı bir denizcilik bilgisine ve becerilerine sahip mürettebat gerekiyordu.

Bilim insanları çalışmada geliştirilen modelin, teknelerinin şekli ve özellikleri hakkında yeterli bilgi sağlandığında diğer denizci kültürlerini incelemek için de uyarlanabileceğini söylüyor.

Araştırmacılar şöyle yazıyor:

Bu araç, tarih öncesi navigasyon ve denizcilik yeteneklerini değerlendirmek için yeni bir yol sunarken, aynı zamanda farklı tip gemilerle gemi yapılandırması, navigasyon becerileri ve itici güç arasında doğrudan karşılaştırma yapılmasına imkan tanıyor.

Independent Türkçe