Yemin töreninden kutlamalara... Trump'ın göreve başlama töreni hakkında ne biliyoruz?

ABD Başkanı seçilen Donald Trump (AP)
ABD Başkanı seçilen Donald Trump (AP)
TT

Yemin töreninden kutlamalara... Trump'ın göreve başlama töreni hakkında ne biliyoruz?

ABD Başkanı seçilen Donald Trump (AP)
ABD Başkanı seçilen Donald Trump (AP)

ABD Başkanı seçilen Donald Trump, resmî olarak ABD'nin 47’nci Başkanı olduktan sonra pazartesi günü Beyaz Saray'a dönecek.

Yemin günü, resmi bir yemin töreninin yanı sıra müzikal performanslar, tören geçidi ve bir dizi resmî etkinliği de içerecek.

xascdfegrt
Yemin töreni öncesinde Beyaz Saray'daki son rötuşlar yapılıyor. (AP)

Şarku’l Avsat’ın BBC'den aktardığına göre, seçilmiş Başkan Yardımcısı JD Vance de yemin edecek ve yeni yönetimlerini resmen başlatmak üzere sahnede Trump'a eşlik edecek.

Göreve başlama töreni nedir?

Göreve başlama töreni, bir başkanın görev süresinin sona erdiğini ve halefinin yönetiminin başladığını gösteren resmi bir etkinliktir ve Washington DC'deki hükümet liderleri arasındaki güç geçişinin en görünür kısmıdır.

zxscdf
ABD Başkanı Joe Biden (sağda) ve seçilmiş Başkan Donald Trump (Reuters)

Törenin önemli bir parçası da seçilmiş başkanın görev yeminini okumasıdır: “ABD Başkanlığı görevini sadakatle yerine getireceğime, ABD Anayasasını elimden geldiğince koruyacağıma, muhafaza edeceğime ve savunacağıma yemin ederim.”

Kasım ayındaki seçimleri kazanan Trump bu sözleri söylediği anda resmen 47’nci başkan olacak. Trump daha önce 2017-2021 yılları arasında 45’inci başkan olarak görev yapmıştı.

Vance de başkan yardımcılığı görevini resmen üstlenmeden önce yemin edecek.

Göreve başlama günü olan 20 Ocak'ta neler olacak?

Trump'ın ikinci göreve başlama günü Washington DC'deki Lafayette Meydanı'nda bulunan St. John Kilisesi’ndeki ayinle başlayacak ve ardından Beyaz Saray'da çay içilecek.

ABD Kongre Binası'nın batı çimenliğinde yer alan etkinlik sahnesinde müzikal performanslar ve açılış konuşmalarının 09:30'da (14:30 GMT) başlaması planlanıyor.

Bunu Trump ve Vance'in yemin töreninin yanı sıra Başkan'ın önümüzdeki dört yıl için hedeflerini özetleyeceği açılış konuşması izleyecek.

Trump daha sonra önemli belgeleri imzalamak üzere Senato Salonu'nun yakınındaki Başkanlık Odası'na geçecek. Ardından öğle yemeğine katılacak.

xscdfrgt
Yemin töreni öncesinde Beyaz Saray'daki son rötuşlar yapılıyor. (AP)

Bunu Kongre Binası'ndan Pensilvanya Bulvarı boyunca Beyaz Saray'a kadar sürecek bir geçit töreni izleyecek.

Akşamın ilerleyen saatlerinde Trump şehirdeki üç açılış balosuna katılacak: Commander - in - Chief Ball, Liberty Inaugural Ball ve Starlight Ball.

Trump’ın her üç etkinlikte de konuşma yapması bekleniyor.

Törene kimler katılacak?

Yerel ve federal yetkililer, Washington DC'de Trump destekçileri ve muhaliflerinden oluşan yaklaşık 200 bin kişinin törene katılmasını bekliyor.

Birçok ABD senatörü ve Temsilciler Meclisi üyesinin yanı sıra yeni yönetimin konukları da törende hazır bulunacak.

Trump ve Vance ile ailelerinden sonra en önemli katılımcılar, görevden ayrılan Başkan Joe Biden ve Başkan Yardımcısı olacak. Bu da Başkan Joe Biden ve kasım ayındaki seçimi Trump'a karşı kaybeden Kamala Harris'i eşleri Jill Biden ve Doug Emhoff ile birlikte göreceğimiz anlamına geliyor.

Eski başkanlar ve first ladyler genellikle davetli listesinde yer alırlar, ancak ofisinden yapılan açıklamaya göre eski first lady Michelle Obama bu yıl açılış törenine katılmayacak.

Bayan Obama, eski Başkan Jimmy Carter için düzenlenen devlet törenine de katılmayarak Hawaii'de kalmıştı. Trump'ın 2017'deki ilk yemin töreni de dahil olmak üzere, kocasının 2009'daki yemin töreninden bu yana her törene katıldı.

Eşi Barack'ın yanı sıra bir diğer eski Başkan George W. Bush ve eşi Laura Bush'un da törene katılması beklenirken eski Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi katılmayacak.

ABD medyasında yer alan haberlere göre, milyarder teknoloji patronları Elon Musk, Jeff Bezos ve Mark Zuckerberg de etkinliğe katılacak.

TikTok CEO'su Shou Zi Chew'in de, ABD'de sosyal medya platformuna yönelik olası bir yasağın yürürlüğe girmesinden sadece bir gün sonra orada olacağı bildirildi.

Kim şarkı söyleyecek?

Carrie Underwood tören sırasında ‘America the Beautiful’ şarkısını seslendirecek.

Underwood yaptığı açıklamada, “Ülkemi seviyorum. Yemin töreninde şarkı söylemem ve bu tarihi olayın küçük bir parçası olmam istendiği için onur duyuyorum. Hepimizin birlik ruhu içinde bir araya gelmesi ve geleceğe bakması gereken bir zamanda bu çağrıya yanıt vermekten gurur duyuyorum” dedi.

xsadfrgt
Seçilmiş Başkan Donald Trump'ın yemin töreni öncesinde Kongre Binası'nda son hazırlıklar yapılıyor. (AP)

Trump'ın arkadaşlarından şarkıcı Lee Greenwood ve opera sanatçısı Christopher Macchio da yemin töreninde sahne alacak.

Village People grubu, Trump'ın pazar günkü zafer mitinginde ve pazartesi günkü yemin töreni partilerinden birinde sahne alacak.

Aralarında Kid Rock, Billy Ray Cyrus, Jason Aldean gibi isimlerin bulunduğu sanatçıların da Trump'ın pazar günkü mitinginde ve akşamki partilerinde yer alması planlanıyor.

Töreni nasıl izleyebilirsiniz?

Yemin törenini şahsen izlemek için genellikle yüksek bir talep vardır ve bilet fiyatları yüksektir.

Kongre üyeleri tören için seçmenlerine dağıtabilecekleri belirli sayıda bilet alırlar. Bu biletler ücretsizdir, ancak temin edilmesi genellikle zordur. Amerikalılar bilet için Kongre üyeleri ile temasa geçebilirler.

Eğer şahsen katılamıyorsanız, töreni uzaktan izlemenin pek çok yolu var.

Beyaz Saray yemin törenini canlı olarak yayınlayacak.



Çin-ABD teknoloji yarışı kızışıyor: Yapay zeka stratejik varlığa dönüştü

Çin ve ABD arasında son dönemde artan yapay zeka rekabeti, küresel teknoloji ve finans piyasasını da belirliyor (AP)
Çin ve ABD arasında son dönemde artan yapay zeka rekabeti, küresel teknoloji ve finans piyasasını da belirliyor (AP)
TT

Çin-ABD teknoloji yarışı kızışıyor: Yapay zeka stratejik varlığa dönüştü

Çin ve ABD arasında son dönemde artan yapay zeka rekabeti, küresel teknoloji ve finans piyasasını da belirliyor (AP)
Çin ve ABD arasında son dönemde artan yapay zeka rekabeti, küresel teknoloji ve finans piyasasını da belirliyor (AP)

Çin hükümetinin, Meta'nın Manus'u satın alma işlemini durdurması, Washington-Pekin hattındaki teknoloji rekabetini kızıştırdı.

Vuhan'da üç mühendis tarafından kurulan Manus, otonom görevleri yerine getirebilen yapay zeka ajanıyla Silikon Vadisi'nin dikkatini çekmişti.

2025'in sonunda Meta, şirketi satın almak için anlaşmaya varmıştı. Bu gelişme, Çinli bir girişimin küresel pazara açılması için önemli bir fırsat olarak görülüyordu.

Ancak Pekin yönetimi, DeepSeek'ten sonra çok konuşulan yapay zeka şirketinin CEO'su Xiao Hong'la baş bilim insanı Ji Yichao'ya geçen ay yurtdışına çıkış yasağı getirmişti.

Çin hükümeti, ocak ayında süreçle ilgili inceleme de başlatmıştı. Ülkenin ana ekonomik planlama organı Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu'ndan (NDRC) pazartesi günü yapılan açıklamada, Manus'un devrinin yatırım kurallarını ihlal ettiğinin belirlendiği bildirilmişti.

New York Times'ın analizine göre, 2 milyar dolarlık anlaşmayı suya düşüren bu adım, Pekin'in yapay zeka teknolojilerini "stratejik varlık" olarak gördüğünü açık biçimde ortaya koydu.

Meta ve Manus'la ilgili son gelişmeler, Washington ve Pekin'in ileri teknoloji üzerinden yürüttüğü jeopolitik mücadeleyi de tırmandırdı.

Haberdeki verilere göre Çinli şirketlerle yabancı yatırımcılar arasındaki anlaşmalar 2021'den bu yana düşüşte. 2024'te işlem sayısı yüzde 73 azalırken, toplam hacim 54 milyar dolardan 7,8 milyar dolara geriledi.

Artan siyasi riskler nedeniyle birçok girişim ve yatırımcı strateji değiştiriyor. Çinli start-up'lar artık daha çok yerel yatırımcılara yönelirken, ABD'li fonlar da regülasyon risklerinden kaçınmak için geri çekiliyor.

Bazı şirketlerse Singapur gibi üçüncü ülkeler üzerinden küreselleşmeye çalışıyor. Örneğin TikTok'un sahibi ByteDance ve moda firması Shein, merkezlerini Singapur'a taşımıştı.

Geçen yıl Çin'de kurulan Manus da kısa süre içinde Singapur'a taşınmış, daha sonra da Meta tarafından satın alınmıştı.

Uzmanlara göre Çin'in müdahalesi yalnızca tek bir anlaşmayı değil gelecekteki benzer işlemleri de etkileyebilir.

Diğer yandan Çin Komünist Partisi'nin (ÇKP) yayın organı Global Times'ın analizinde, Pekin yönetiminin Manus'la ilgili adımı ABD'yle jeopolitik rekabet nedeniyle atmadığı savunuluyor.

Yapay zeka, veri ve algoritmaları içeren anlaşmaların "hiçbir zaman sıradan ticari işlemler olarak değerlendirilmediği" belirtilirken, Çin'in "stratejik teknoloji sektörlerinde güvenlik incelemeleri" yapma hakkına sahip olduğu ifade ediliyor.

Independent Türkçe, New York Times, Global Times


Zohran Mamdani'den Kral III. Charles'a elmas çıkışı: İade etmelisiniz

Mamdani, Kral Charles ve eşi Camilla'yla 11 Eylül töreninde el sıkıştı (Reuters)
Mamdani, Kral Charles ve eşi Camilla'yla 11 Eylül töreninde el sıkıştı (Reuters)
TT

Zohran Mamdani'den Kral III. Charles'a elmas çıkışı: İade etmelisiniz

Mamdani, Kral Charles ve eşi Camilla'yla 11 Eylül töreninde el sıkıştı (Reuters)
Mamdani, Kral Charles ve eşi Camilla'yla 11 Eylül töreninde el sıkıştı (Reuters)

New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, ABD'yi ziyaret eden Kral III. Charles'la birebir görüşmeyi reddetti.

Mamdani, Manhattan'da dün düzenlenen basın toplantısında Kral Charles'la birebir görüşme yapıp yapmayacağına dair soruları yanıtladı.

Belediye başkanı, Kral Charles'la 11 Eylül Anıtı ve Müzesi'ndeki törene katılacağını ancak Britanya monarşisinin başındaki isimle etkileşiminin bununla sınırlı kalacağını söyledi.

Kral Charles'la özel bir görüşme yapsa ne konuşacağı sorulduğundaysa Mamdani, "Muhtemelen ona Kuh-i Nur'u iade etmesini önerirdim" yanıtını verdi.

34 yaşındaki Mamdani'nin, 1840'larda Britanya İmparatorluğu'nun kolonisiyken 11 yaşındaki bir Hint prensinden alınarak Kraliçe Victoria'ya sunulan 105,6 karatlık elmasa atıfta bulunması ABD ve İngiliz basınında geniş yankı uyandırdı.

Mamdani, Uganda'nın başkenti Kampala'da Hint asıllı Ugandalı akademisyen Mahmood Mamdani ile Hindistanlı film yapımcısı Mira Nair'in oğlu olarak dünyaya geldi.

Telegraph'ın haberinde, postkolonyalizm alanında çalışan Mahmood Mamdani ve eşinin de elmasın geri gönderilmesi gerektiğini savunanlar arasında yer aldığına dikkat çekiliyor.

ABD'nin en büyük sosyalist örgütü Amerika Demokratik Sosyalistleri'ne (DSA) üye Mamdani'nin, Charles ve eşi Camilla'yla konuştuktan sonra törende genellikle onlardan uzakta durması da dikkat çekti.

Mamdani'nin sözcüsü Joe Calvello şu açıklamayı yaptı:

Belediye başkanı genel olarak bir kral fikrine karşı.

New York Times'ın aktardığına göre Mamdani'nin adı, Charles'ın Harlem'deki ziyaretine katılacak kişiler arasında da geçiyordu. Ancak belediye başkanı, kralın kentsel tarım alanında faaliyet gösteren kâr amacı gütmeyen Harlem Grown'a yaptığı ziyarete katılmadı.

Mamdani, geçen yılki belediye başkanlığı seçimlerini kazanarak New York'u yöneten ilk Müslüman ve ilk Hint asıllı Amerikalı olmuştu. 

Independent Türkçe, Guardian, Telegraph, New York Times


İran savaşının ABD’ye maliyeti açıklanandan çok daha yüksek

Trump, İran'ın taleplerine rağmen Hürmüz'deki ablukayı sonlandırmıyor (ABD Donanması)
Trump, İran'ın taleplerine rağmen Hürmüz'deki ablukayı sonlandırmıyor (ABD Donanması)
TT

İran savaşının ABD’ye maliyeti açıklanandan çok daha yüksek

Trump, İran'ın taleplerine rağmen Hürmüz'deki ablukayı sonlandırmıyor (ABD Donanması)
Trump, İran'ın taleplerine rağmen Hürmüz'deki ablukayı sonlandırmıyor (ABD Donanması)

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), İran savaşının şimdiye dek 25 milyar dolara mal olduğunu söylese de uzmanlar gerçek rakamın çok daha yüksek olduğunu belirtiyor. Diğer yandan Hürmüz Boğazı'ndaki ablukayla Tahran'ı geri adım atmaya zorlayan Washington, bölgedeki gemi trafiğini normale döndürmek için alternatif koalisyon kurma peşinde.

Pentagon yetkilisi Jules Hurst, ABD Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi'ne dün yaptığı açıklamada, İran savaşı için şimdiye kadar yaklaşık 25 milyar dolar harcandığını söyledi. Hurst, bu miktarın çoğunun mühimmatlara gittiğini belirtti.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise sözkonusu miktara hasar gören ABD üslerinin onarımı gibi masrafların dahil olup olmadığına ilişkin açıklama yapmayı reddetti.

Adlarının paylaşılmaması şartıyla CNN'e konuşan Amerikalı yetkililere göre, ABD'nin savaşta hasar gören Ortadoğu'daki askeri tesislerinin onarımı ve askeri ekipmanın yenilenmesi de hesaba katıldığında gerçek maliyet 40 ila 50 milyar dolara yükseliyor.

ABD-İsrail'in 28 Şubat'taki saldırılarıyla başlayan savaşta İran'ın dini lideri Ali Hamaney başta olmak üzere Devrim Muhafızları'ndan birçok üst düzey askeri yetkili öldürülmüştü.

İran ise İsrail'in yanı sıra ABD'nin müttefiki Körfez ülkelerine misilleme yapmıştı. İran ordusu ve Tahran destekli Şii milislerin saldırılarında Bahreyn, Kuveyt, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Suudi Arabistan ve Katar'daki ABD askeri üsleri hedef alınmıştı.

Misillemelerde ABD ordusuna ait füze bataryalarına bağlı radar sistemleri hasar görmüştü. Ayrıca Suudi Arabistan'daki ABD üssüne düzenlenen saldırıda Amerikan Hava Kuvvetleri'ne ait E-3 Sentry uçağı imha edilmişti.

Komitedeki Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Ro Khanna da 25 milyar doların gerçekçi olmadığını söyledi. Pentagon yetkilileri, daha önce Kongre'ye savaşın yalnızca ilk 6 gününde yaklaşık 11 milyar dolar harcandığını bildirmişti.

Diğer yandan ABD ve İran arasındaki anlaşmazlık nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizlik her geçen gün artıyor.

Wall Street Journal'ın haberine göre ABD Dışişleri Bakanlığı, yabancı ülkelerin misyonlarına, gemilerin bölgeden geçişini sağlayacak yeni bir uluslararası koalisyon kurulmasını istediklerini bildiren notlar gönderdi.

Koalisyonun bilgi paylaşımı yapacağı, diplomatik koordinasyon sağlayacağı ve muhtemel yaptırımları uygulayacağı belirtildi. Bunun, Birleşik Krallık ve Fransa'nın önerdiği ortak deniz misyonunu tamamlayıcı nitelikte olacağı ifade edildi.

CNN'in analizinde, Trump'ın ablukayı uzatarak Tahran'ı yıldırmaya çalıştığı belirtiliyor. Ancak artan petrol fiyatları ve enflasyon riskinin, kasımda ABD'de düzenlenecek ara seçimler öncesi Trump'ın elini zayıflatabileceğine dikkat çekiliyor.

Ayrıca uzmanlar, ekonomik şartların kötüleşmesiyle İran'da rejim karşıtı protestoların patlak verebileceğini ancak bu şartların olgunlaşmasının uzun süre alacağını söylüyor.

Bazı analistler, Ali Hamaney'in öldürülmesine rağmen geri adım atmayan ve onlarca yıldır Batı yaptırımları altında yaşayan İran'ın, sadece ekonomik kriz yüzünden teslim olmayacağını vurguluyor.

Independent Türkçe, Reuters, Wall Street Journal, CNN