Mısır'dan Gazze'ye bine yakın yardım tırı girdi

Mısır'ın Kuzey Sina Valisi, Refah geçişinden Gazze'ye yardım girişini denetliyor (Kuzey Sina Valiliği)
Mısır'ın Kuzey Sina Valisi, Refah geçişinden Gazze'ye yardım girişini denetliyor (Kuzey Sina Valiliği)
TT

Mısır'dan Gazze'ye bine yakın yardım tırı girdi

Mısır'ın Kuzey Sina Valisi, Refah geçişinden Gazze'ye yardım girişini denetliyor (Kuzey Sina Valiliği)
Mısır'ın Kuzey Sina Valisi, Refah geçişinden Gazze'ye yardım girişini denetliyor (Kuzey Sina Valiliği)

İsrail ile Hamas arasında ateşkesin uygulanmasından beri geçen üst üste üçüncü günde, Mısır'ın Refah kapısından Gazze Şeridi'ne insani yardım girmeye devam ediyor. Mısır Kızılayı'ndan Şarku'l Avsat'a konuşan bir kaynağa göre salı günü, 25'i yakıt yüklü olmak üzere 300 yardım kamyonu bölgeye girdi.

Mısır Enformasyon İdaresi'nin resmi istatistiklerine göre ateşkesin ilk iki gününde Mısır tarafındaki Refah sınır kapısından 680'den fazla kamyon Gazze'ye giriş yaptı ve Mısır tarafından giriş yapan toplam kamyon sayısı 980'e ulaştı.

İsrail'in geçen mayıs ayından bu yana işgal altında tutması nedeniyle, Refah sınır kapısının Filistin tarafı şu ana kadar faaliyete geçmedi. Ancak Filistin Yönetimi'nin idaresinde, BM ve uluslararası gözetim altında faaliyete geçmesi için Mısır-İsrail arasında bir anlaşma olduğu bildiriliyor.

Kamyonlar, Mısır'ın Refah geçiş noktasından geçerek el Auja ve Kerem Şalom sınır kapılarına gidiyor ve İsrail güçleri tarafından arandıktan sonra Gazze Şeridi'ne girmelerine izin veriliyor.

Kaynak şöyle açıkladı: "Ateşkesin başlangıcından ve yardımların girişinden bu yana, Kızılay'ın lojistik depoları Gazze'ye girmek için hazırlanan ve kamyonlara yüklenen büyük miktarda yardımla dolduğu için uluslararası ve yerel bağışlar devam etti."

Son dönemde yardım girişine uygulanan kısıtlamalar nedeniyle bağış akışlarının azaldığını, ancak şu anda yerel ve uluslararası olarak gönderilen yardım miktarının Gazze halkının ihtiyaçlarının büyük bir kısmını karşılamaya yeteceğini kaydetti.

Kuzey Sina Valisi Tümgeneral Halid Mucaver ise Mısır tarafından Refah kara geçişini ziyaret ederek yardımların ulaştırılması sürecini, gıda yardım arabalarının dizilişini ve onlara sağlanan yaşam ve tıbbi malzemeleri denetledi. Gazze Şeridi halkıyla da Şeyh Zuveyd Hastanesi'ni ziyaret ederek doktorlar, hemşireler, radyoloji teknik personeli ve hastane bölümlerine tıbbi destekle görüştü.

Vali, kapı önünde yaptığı basın açıklamalarında, “Savaşın ilk gününden bu yana, ateşkese kadar Mısır halkı ve hükümeti Gazze halkına yardım etmeye çalışıyor ve yardımlar bir yıldır Refah sınır kapısı önündeki lojistik alanda duruyor ve her gün hazırlanıp Refah kara kapısına doğru taşınıyor.”

Valiliğin ve Kızılay'ın tüm depoları yardım tırlarıyla dolu olup, halkın acil ihtiyaçlarının karşılanması için tüm taraflarla koordineli olarak hazırlanıp, Gazze Şeridi'nin yeniden inşa ve yeniden imar sürecini başlatmak için El-Ariş'ten Şeyh Züveyd ve Refah'a nakledilmektedir.

Ateşkes anlaşması, 50'si akaryakıt kamyonu olmak üzere günlük 600 yardım kamyonunun Gazze'ye girişini içeriyor ve Gazze Şeridi'nin kuzeyine 300 kamyon tahsis ediliyor.

Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), İsrail kaynaklarından edindiği bilgiye göre pazartesi günü 900'den fazla kamyonun çeşitli geçişlerden Gazze Şeridi'ne girmesinin ardından, son iki gün içinde toplam bin 545 kamyon dolusu yardım Gazze Şeridi'ne giriş yaptı.

Buna ilave olarak, UNRWA Gazze Medya Direktörü Enes Hamdan, “Şu anda gerekli olan şey, Gazze'ye hayati önem taşıyan malzemeleri ulaştırmak ve bu yıkıcı savaşın neden olduğu muazzam acıya yanıt vermek için hızlı, güvenli, engelsiz ve kesintisiz insani erişimdir. Bu anlaşmanın insani ve ticari malzeme akışının artmasına yol açacağını umuyoruz” ifadelerini kullandı.

Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “UNRWA, diğer BM kuruluşlarıyla birlikte ateşkes anlaşmasının uygulanmasını desteklemeye, Gazze'ye acil ve sürekli insani yardım ulaştırılmasını genişletmeye hazırdır” dedi.

Hamdan, “UNRWA son 15 aydır Gazze'deki insani müdahalenin bel kemiğini oluşturmaktadır ve Gazze Şeridi'nde faaliyet gösteren en büyük BM kuruluşudur. UNRWA ekipleri Gazze'de kalmaya ve yardım sağlamaya kararlıdır ve yerinden edilenlere geniş çaplı insani yardım ulaştırmak için gece gündüz çalışmaktadır” şeklinde konuştu.



Uygur kamplarını ifşa eden Çinli, ABD’de sığınma hakkı kazandı

Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
TT

Uygur kamplarını ifşa eden Çinli, ABD’de sığınma hakkı kazandı

Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)

Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde gizlice görüntü çeken Guan Heng'e ABD'de sığınma hakkı tanındı. 

New York şehrinde 28 Ocak'ta düzenlenen duruşmada yargıç Charles Ouslander, Guan'ın Çin'e geri gönderilmesi halinde zulüm göreceğine dair "haklı bir korkusu" olduğunu söyleyerek kendisine sığınma hakkı tanınmasına karar verdi. 

38 yaşındaki Çinli, Sincan'da Uygurların tutulduğu gözaltı merkezleriyle bölgedeki yoğun güvenlik uygulamalarının görüntülerini 2020'de çekmişti. 

Yaklaşık 20 dakikalık videoları yayımladıktan sonra tutuklanma korkusuyla ülkeyi 2021'de terk etmiş, Hong Kong'dan Ekvador'a oradan da Bahamalar'a geçip küçük bir şişme botla ABD'ye ulaşarak iltica başvurusunda bulunmuştu. 

Guan, geçen yıl ağustosta Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) ekipleri tarafından New York'ta yakalanıp gözaltına alınmıştı. 

Donald Trump yönetimi, Guan'ın Uganda'ya sınır dışı edileceğini duyurmuş, insan hakları örgütleri de karara tepki göstermişti. 

New York Times'ın aktardığına göre Guan henüz serbest bırakılmadı. İç Güvenlik Bakanlığı'nın mahkeme kararına itiraz etmeyi planladığı, bu süre zarfında Çin vatandaşının gözaltında tutulacağı belirtiliyor. 

Guan, videokonferans yöntemiyle katıldığı duruşmada Bahamalar'dan Florida'ya geçerken yaşamını yitirebileceği için videoyu YouTube'dan yayımlama kararı aldığını söyledi. Görüntüleri paylaşmasının ardından, Çin'de yaşayan babasının polis tarafından üç kez sorgulandığını ifade etti. 

Guan'ın avukatı Chen Chuangchuang, ABD'nin müvekkiline sığınma hakkı sağlamakta "ahlaki ve hukuki bir sorumluluğu" olduğunu vurguladı. 

Göçmenlere karşı sert uygulamalarıyla gündemden düşmeyen Trump yönetiminde iltica başvuruları da iyice zorlaştı. 

ABD merkezli kâr amacı gütmeyen Mobile Pathways'in derlediği federal verilere göre, sığınma başvurularının onaylanma oranı 2010-2024'te yüzde 28 iken, bu oran geçen yıl yüzde 10'a kadar geriledi. 

Çin, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde zorla çalıştırma, işkence ve "yeniden eğitim kampı" adı altında alıkoyma suçlamalarıyla karşı karşıya.

İnsan hakları örgütleri, bölgedeki yaklaşık 1 milyon kişinin zorla toplama kamplarına ve hapishanelere yerleştirildiğini öne sürüyor. ABD de Uygurlara yönelik muameleyi "soykırım" diye niteliyor.

Pekin yönetimiyse iddiaların gerçeği yansıtmadığını savunuyor.

Independent Türkçe, Guardian, New York Times


Rusya-Ukrayna savaşının geleceğine dair üç senaryo

Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
TT

Rusya-Ukrayna savaşının geleceğine dair üç senaryo

Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)

ABD arabuluculuğundaki ateşkes müzakerelerinden henüz sonuç çıkmazken, Rusya ve Ukrayna karşılıklı saldırıları sürdürüyor. 

Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin (CSIS) raporuna göre, Rusya'nın Şubat 2022'deki saldırısıyla başlayan savaşta yaklaşık 2 milyon kişi öldü, yaralandı ya da kayboldu. 

Çalışmada, Rusya'nın yaklaşık 1,2 milyon kayıp verdiği ifade ediliyor. Ukrayna içinse bu rakam 600 bin civarında. 

Rus ordusunda 275 bin ila 325 bin askerin hayatını kaybettiği, Ukrayna ordusundaysa 100 bin ila 140 bin askerin yaşamını yitirdiği aktarılıyor.

Wall Street Journal, bu yıl savaşın gidişatını değiştirebilecek üç senaryoyu inceledi.

Savaş sürecek, müzakereler devam edecek

Analize göre en muhtemel senaryo, görüşmelerin sonuçsuz kalırken savaşın 5. yılında da devam etmesi. 

Trump yönetimi, müzakereler kapsamında Donbas’ın geri kalanının Rusya’ya verilmesi halinde ateşkes sağlanabileceğini savunuyor ancak Kiev yönetimi toprak tavizine yanaşmıyor. 

Eski Ukrayna Savunma Bakanı Andriy Zahorodniyuk, “Ukrayna halkı, ABD öncülüğündeki görüşmelere büyük şüpheyle yaklaşıyor” diyor. 

Rusya'daki her askeri, endüstriyel ve siyasi gelişmenin savaşın süreceğini işaret ettiğini, Donbas’ın Moskova tarafından işgali tekrar başlatmak için kullanılabileceğini savunuyor. 

Ukrayna geri adım atacak

Yıllardır savaşan Ukrayna ordusunun gücünün nihayetinde tükenmesi de savaşın gidişatını belirleyecek olasılıklar arasında yer alıyor. 

Ukrayna ordusu, piyade açığını drone geliştirerek kapatmaya çalışsa da bu, Rusya’nın yıpratma taktikleri ve yoğun cephe saldırılarına karşı yeterli olmayabilir. 

Berlin merkezli düşünce kuruluşu Carnegie Rusya Avrasya Merkezi'nin direktörü Alexander Gabuev, şu değerlendirmeleri paylaşıyor: 

Yıpratma savaşları önce yavaş yavaş, sonra da aniden kaybedilebilir.

Askeri tarihçiler de I. Dünya Savaşı'nın sonunda Alman ordusunun, çatışmanın büyük bir bölümünde taktiksel üstünlüğüne rağmen yorgun düştüğünü hatırlatıyor.

Rusya saldırıları durduracak 

Analize göre Rus ekonomisi hem Batı yaptırımlarının hem de savaşın etkisiyle güçlük çekiyor.

Ukrayna’nın petrol rafinerilerine yönelik uzun menzilli saldırıları ve ABD’yle Avrupa’nın “gölge filoya” karşı aldığı önlemler de Kremlin’in enerji sektöründen elde ettiği gelirlere darbe vurdu. 

Rus iş insanları da savaşın ekonomiyi kötü etkilediğini, Moskova’yı parça tedariki ve petrol alımında Çin’e bağımlı hale getirdiğini söylüyor. 

Analizde, daha sıkı yaptırımlarla ekonomiye yük bindirilmesi halinde Rusya’nın savaşı uzatma kapasitesinin de zayıflayabileceği yorumu yapılıyor. 

Independent Türkçe, Wall Street Journal, New York Times


Trump, İran’da “rejim değişikliği” planlıyor

Trump, Basra Körfezi'ne "armada" gönderdiklerini söyleyerek, askeri yığınağın artırılacağı sinyalini vermişti (AFP)
Trump, Basra Körfezi'ne "armada" gönderdiklerini söyleyerek, askeri yığınağın artırılacağı sinyalini vermişti (AFP)
TT

Trump, İran’da “rejim değişikliği” planlıyor

Trump, Basra Körfezi'ne "armada" gönderdiklerini söyleyerek, askeri yığınağın artırılacağı sinyalini vermişti (AFP)
Trump, Basra Körfezi'ne "armada" gönderdiklerini söyleyerek, askeri yığınağın artırılacağı sinyalini vermişti (AFP)

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'da rejim değişikliği planladığı öne sürülüyor. 

Adlarının paylaşılmaması şartıyla Reuters'a konuşan ABD'li yetkililer, Washington'ın protestolardan sorumlu tuttuğu İranlı güvenlik kurumları ve komutanlara saldırı planladığını iddia ediyor. 

Bu saldırılarla protestoları kışkırtarak İran'da "rejim değişikliğinin önünü açacak koşulların oluşturulmasının" hedeflendiği savunuluyor. 

Yetkililer, İran'ın misilleme kapasitesini azaltmak için balistik füze tesislerine geniş çaplı saldırıların da masadaki seçenekler arasında yer aldığını söylüyor. Buna ek olarak uranyum zenginleştirilen nükleer tesislerin hedef alınabileceği aktarılıyor.

Diğer yandan kaynaklar, Beyaz Saray'ın askeri harekat da dahil henüz bir eylem planında karar kılmadığını belirtiyor. 

Trump, dünkü açıklamasında Tahran yönetimine nükleer anlaşma için müzakere çağrısı yapmış, herhangi bir saldırının hazirandaki askeri harekattan daha şiddetli olacağı tehdidinde bulunmuştu.

İran ve İsrail arasında Gazze savaşı nedeniyle tırmanan gerginlik haziranda sıcak çatışmaya dönüşmüştü. İsrail'in 13 Haziran'daki saldırısıyla başlayan çatışmalarda İran vakit kaybetmeden misilleme yapmıştı.

Çatışmalarda ABD'ye ait bombardıman uçakları İran'daki İsfahan, Fordo ve Natanz tesislerine 22 Haziran'da hava saldırısı düzenlemiş, operasyonda 14 "sığınak delici" GBU-57 bombası kullanılmıştı.

Kimliğinin gizli tutulmasını isteyen İranlı bir üst düzey yetkili, Tahran yönetiminin "hem çatışmaya hazırlandığını hem de diplomatik diyaloğu sürdürdüğünü" söylüyor.

Diğer yandan İsrailli bir üst düzey yetkiliyse Tahran yönetiminin sadece hava saldırılarıyla devrilemeyeceğine dikkat çekiyor: 

Rejimi devirmek istiyorsanız, asker göndermeniz gerekir.

Kaynak, İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in öldürülmesi durumunda Tahran yönetiminin onun yerine birini geçireceğini belirtiliyor. Yalnızca dış baskı ve ülke içinde örgütlenmiş bir muhalefetin birlikte hareket ederek rejimi yıkabileceğini savunuyor.

"İran hâlâ ölümcül bir güç"

Wall Street Journal'ın analizinde, olası bir saldırıya karşı İran'ın kuvvetli misilleme yapabileceği yazılıyor. 

Devrim Muhafızları'nın elinde İsrail'e ulaşabilecek yaklaşık 2 bin adet orta menzilli balistik füze ve önemli miktarda kısa menzilli füze stoku bulunduğu belirtiliyor. 

Washington merkezli düşünce kuruluşu Demokrasileri Savunma Vakfı'nın İran programının kıdemli direktörü Behnam Ben Taleblu, "Tahran zayıf olabilir ancak füze gücü sayesinde hâlâ ölümcül bir güç" diyor. 

Trump, İran riyalinin döviz karşısında çakılmasıyla 28 Aralık'ta patlak veren eylemlerde, göstericilerin vurulması veya idam edilmesi halinde askeri müdahale tehdidinde bulunmuş, daha sonra operasyonu askıya almıştı.

İran devleti eylemlerdeki can kaybına dair ilk açıklamayı 21 Ocak'ta yapmıştı. Güvenlik güçleri ve siviller dahil 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiği duyurulmuştu. 

Ancak ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), gösterilerde çıkan olaylarda 6 bin 373 kişinin hayatını kaybettiğini, 42 bin 486 kişinin gözaltına alındığını savunmuştu.

BBC'nin aktardığına göre eylemlerde yakalananlar, polis tarafından gözaltına alınma endişesiyle hastanelere tedavi olmaya bile gidemiyor.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, Reuters, Times of Israel, BBC