Korumanın iptal edilmesinden sonra Bolton: Trump, İran'ı beni öldürmeye davet etti

Eski Ulusal Güvenlik Danışmanı hayatına yönelik tehditlerin gerçek olduğunu ve arttığını söyledi, aktif bir İran savaşı uyarısında bulundu

John Bolton Başkan Trump'ın arkasında (AFP)
John Bolton Başkan Trump'ın arkasında (AFP)
TT

Korumanın iptal edilmesinden sonra Bolton: Trump, İran'ı beni öldürmeye davet etti

John Bolton Başkan Trump'ın arkasında (AFP)
John Bolton Başkan Trump'ın arkasında (AFP)

İsa Nehari

Koronavirüs salgını sırasında John Bolton ile yaptığım bir röportajda Donald Trump'ın virüse yakalanmasını umduğu yönündeki açıklamasını duyup duymadığını sormuş ve ona umarım iyisinizdir demiştim. Eski Ulusal Güvenlik Danışmanı gülerek yanıt vermiş ve bir ABD Başkanı'nın böyle bir şey söyleyebilmesinden duyduğu dehşeti dile getirmişti.

Bolton koronavirüse yakalanmadı fakat daha sonra FBI uyarılarına göre İran rejiminin hedefi haline geldi. Bu durum, Joe Biden yönetimini onu 2021'de özel koruma altına almaya yönlendirdi. Ne var ki Trump, pazartesi günü, ABD başkanı olarak yemin etmesinden 12 saatten kısa bir süre sonra bu kararı iptal etti.

Düşmanlık ve sözlü saldırılar

Karar, Bolton'ın Eylül 2019'da bir tweet ile ulusal güvenlik danışmanlığı görevinden alınmasından bu yana kamuoyunda birbirini sözlü saldırılar ile hedef alan iki adam arasındaki husumette yeni bir sayfa açtı. Görevden alınmasından bir yıl sonra Bolton, Trump'ı hedef aldığı bir kitap yazarken, Trump da eski danışmanını eleştirmek ve onu “savaş çığırtkanı” olarak nitelemek için hiçbir fırsatı kaçırmadı.

Trump, salı günü düzenlediği basın toplantısında, Gizli Servis'in Bolton'ı veya başka birini sonsuza dek koruyamayacağını söyleyerek kararını savundu. Kendisini “Başkan George W. Bush'u Ortadoğu'yu havaya uçurmaya ikna eden savaş kışkırtıcılarından biri” olarak tanımladı.

Bolton, X platformunda paylaştığı tweette Trump'ın kararından hayal kırıklığına uğradığını ancak şaşırmadığını belirtti. Biden'ın ulusal güvenlik politikalarını eleştirmesine rağmen onu Gizli Servis koruması altına alma kararı aldığına dikkat çekti.

Eski ulusal güvenlik danışmanı, “Başkan Trump'ı öldürmeye çalışan bir kişinin yakın zamanda tutuklanmasının da kanıtlandığı gibi, tehdit bugün de devam ediyor. Amerikan halkı buradan hangi başkanın doğru kararı verdiğine kendisi karar verebilir” dedi.

Kararın perde arkası

76 yaşındaki Bolton, koruma önlemlerinin kaldırılması kararını yürürlüğe girmesinden 12 saat önce öğrendiğini söyledi. Telegraph gazetesine konuşan eski yetkili, “Dün gece (pazartesi) saat 23.30 civarında beni aradılar. Uyuyordum ve tam kelimeleri hatırlamıyorum ama şöyle bir şey söylediler: “Başkan, koruma önlemlerinizin yarın öğlen itibariyle sona ermesini emretti.”      

Bolton, “Yetkililerin birkaç gün önce kendisine hayatına yönelik tehlikenin halen yüksek olduğu yönünde bilgi verdiğini” belirterek, kendisini korumak için gerekli önlemleri uyguladığını vurguladı.

sdfwergthy
2022'de Gizli Servis, bu fotoğrafta görüldüğü gibi Bolton için korumasını artırdı; Gizli Servis araçları, Washington D.C.'nin bir banliyösünde eski büyükelçinin evine bakan bir sokağa park edilmiş durumda (Zach Everson - Forbes)

Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı habere göre FBI, 2021 yılında eski yetkiliyi hayatının düşmanca bir yabancı güç tarafından tehdit edildiği konusunda uyarmış ve başsavcı da Biden'dan kendisine koruma sağlamasını istemesini önermişti.

Bolton, 2022'nin sonlarında, 2020'de İranlı General Kasım Süleymani'nin öldürülmesine misilleme olarak kendisini öldürmeyi planladığı iddia edilen İran Devrim Muhafızları Ordusu ajanı Şehram Poursafi tarafından hedef alındı. Poursafi, suikastı gerçekleştirmesi için bir tetikçiye 300 bin dolar ödemeye çalıştı ancak planını bir FBI kaynağına açıklayınca tutuklandı.

Eski büyükelçi, “Karardan, bunun siyasi bir intikam eylemi olduğu dışında çıkarılabilecek başka bir sonuç yok” dedi. Salı günü CNN'e konuştuğunda ise, “Bu, İran hükümetinin ABD'ye karşı aktif bir savaşıdır ve mevcut ve eski Amerikalı yetkilileri tehdit etmektedir” dedi.

Trump yönetiminde görev alan diğer yetkililer de Süleymani'ye düzenlenen saldırıdan bu yana İran'dan gelen tehditlerle yüzleşiyorlar. Biden yönetimi, Tahran'dan gelen tehditlerin devam etmesi üzerine 2023'ün sonlarında Trump'ın ilk dönemindeki son dışişleri bakanı Mike Pompeo ve en önemli yardımcılarından biri olan Brian Hook’a yönelik koruma tedbirlerini artırmıştı. Trump'ın Pompeo ve Hook'u hem kamuoyunda hem de özelde eleştirmesine rağmen, ikisinin hâlâ koruma altında olup olmadıklarıysa belirsiz.



ABD, Rus petrol şirketi Lukoil'e yönelik yaptırım muafiyetini uzattı

ABD'nin New Jersey eyaletindeki Newark bir Lukoil benzin istasyonu (Arşiv-Reuters)
ABD'nin New Jersey eyaletindeki Newark bir Lukoil benzin istasyonu (Arşiv-Reuters)
TT

ABD, Rus petrol şirketi Lukoil'e yönelik yaptırım muafiyetini uzattı

ABD'nin New Jersey eyaletindeki Newark bir Lukoil benzin istasyonu (Arşiv-Reuters)
ABD'nin New Jersey eyaletindeki Newark bir Lukoil benzin istasyonu (Arşiv-Reuters)

ABD'li yetkililer dün, Trump yönetiminin ham petrol fiyatlarındaki yükselişi sınırlama çabaları kapsamında, Rus petrol devi “Lukoil”un yaptırım muafiyetinin, Rusya dışındaki akaryakıt istasyonlarını da kapsayacak şekilde uzatıldığını duyurdu.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre ABD Hazine Bakanlığı'na bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC) tarafından alınan bu karar, ABD gibi ülkelerdeki “Lukoil” istasyonlarının 29 Ekim'e kadar müşterilerine hizmet vermeye devam edebilmesine imkan sağlıyor.

Ofis, bu önlemin benzin istasyonlarının araç malzemeleri satın alma, sigorta primlerini ödeme ve çalışanların maaşlarını ödeme gibi «olağan iş akışı» kapsamındaki işlemleri gerçekleştirmelerine imkan tanıdığını açıkladı.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırı başlatmasıyla Ortadoğu'da savaşın fitili ateşlendi ve petrol fiyatları keskin bir artış gösterdi.

Ofis, bu muafiyetin «Lukoil’in Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi listesine alınmasının tüketiciler üzerindeki etkilerini hafifletmeye» yönelik bir girişim olduğunu ifade etti.

Lukoil için OFAC tarafından Aralık 2025'te verilen ve 29 Nisan'da sona erecek olan bir muafiyet kararı vardı.

Rusya, Şubat 2022'de Ukrayna'yı işgal etmesinden bu yana ABD ve Avrupa'nın yaptırımlarına maruz kalıyor.

ABD'de benzin fiyatları galon başına 4 doları aşarak 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı; bu durum Trump yönetimi üzerindeki siyasi baskıyı artırdı.

9 Mart'ta Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı görüşmelerin ardından petrol üzerindeki bazı yaptırımları kaldırma planlarını açıkladı ve bu adımın “fiyatları düşürmeyi” amaçladığını belirtti.


Vance: Amerika ve İran arasındaki güven eksikliği bir gecede ortadan kaldırılamaz

ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance (Reuters)
ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance (Reuters)
TT

Vance: Amerika ve İran arasındaki güven eksikliği bir gecede ortadan kaldırılamaz

ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance (Reuters)
ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance (Reuters)

ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance bugün yaptığı açıklamada, Washington ile Tahran arasında bir gecede aşılamayacak büyük bir güvensizlik olduğunu, ancak İranlı müzakerecilerin bir anlaşmaya varmak istediğini ve kendisinin "mevcut durumdan çok memnun" olduğunu ifade etti.

Başkan Donald Trump bugün yaptığı açıklamada, İran ile savaşı sona erdirmeyi amaçlayan görüşmelerin, bu hafta başlarında müzakerelerin çökmesinin ardından Washington'un İran limanlarına abluka uygulamasına yol açmasının ardından, önümüzdeki iki gün içinde Pakistan'da yeniden başlayabileceğini duyurdu.

ABD ve İran arasındaki kırılgan iki haftalık ateşkesin sona ermesine sadece bir hafta kaldı. Vance, geçen cumartesi günü Pakistan'da düzenlenen görüşmelere katıldı.

Turning Point USA tarafından düzenlenen bir etkinlikte konuşan Vance, "Elbette İran ve Amerika Birleşik Devletleri arasında büyük bir güvensizlik var. Bu durum bir gecede çözülmeyecek" ifadelerini kullandı.

İranlı müzakerecilerin bir anlaşmaya varmak için can attığını belirten Vance, "Mevcut durumdan oldukça memnunum" şeklinde konuştu.


Pasifik Okyanusu'nda bir tekneye düzenlenen ABD saldırısında dört kişi öldü

Karayipler'de ABD'nin düzenlediği baskında hedef alınan bir tekne (Arşiv- Reuters)
Karayipler'de ABD'nin düzenlediği baskında hedef alınan bir tekne (Arşiv- Reuters)
TT

Pasifik Okyanusu'nda bir tekneye düzenlenen ABD saldırısında dört kişi öldü

Karayipler'de ABD'nin düzenlediği baskında hedef alınan bir tekne (Arşiv- Reuters)
Karayipler'de ABD'nin düzenlediği baskında hedef alınan bir tekne (Arşiv- Reuters)

ABD ordusu bugün yaptığı açıklamada, Doğu Pasifik Okyanusu'nda uyuşturucu kaçakçılığı şüphesiyle bir tekneye düzenlenen saldırıda 4 kişinin öldürüldüğünü, bunun dört gün içinde gerçekleşen dördüncü saldırı olduğunu duyurdu.

ABD Latin Amerika ve Karayipler Askeri Komutanlığı, X platformunda yaptığı açıklamada, "Tekne uyuşturucu kaçakçılığı operasyonlarında yer alıyordu" ve "Bu operasyon sırasında 4 erkek uyuşturucu kaçakçısı öldürüldü" ifadelerine yer verdi.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre bu olayla birlikte Karayipler ve Pasifik'te uyuşturucu kaçakçılarına karşı yürütülen ABD askeri harekatında ölenlerin toplam sayısı en az 174'e ulaştı.

Pazartesi günü benzer bir saldırıda 2 kişi öldürülürken, ABD güçleri cumartesi günü düzenlenen iki saldırıda 5 kişinin öldüğünü ve bir kişinin sağ kurtulduğunu açıkladı.

Trump yönetimi, Latin Amerika'da faaliyet gösteren "uyuşturucu teröristleri" olarak adlandırdığı gruplarla fiilen savaş halinde olduğunu söylüyor. Ancak hedef alınan gemilerin uyuşturucu kaçakçılığıyla bağlantılı olduğuna dair kesin bir kanıt sunmadığı için operasyonların yasallığı konusunda soru işaretleri oluşuyor.

Uluslararası hukuk uzmanları ve insan hakları örgütleri, saldırıların büyük olasılıkla yargısız infaz anlamına geldiğini, çünkü ABD'ye doğrudan bir tehdit oluşturmayan sivilleri hedef aldığını ifade ediyor.

Washington, Karayip bölgesine büyük bir askeri güç konuşlandırdı; son aylarda birlikleri uyuşturucu kaçakçılığı şüphesiyle teknelere baskın düzenledi, petrol tankerlerine el koydu ve Venezuela'nın başkentinde solcu Devlet Başkanı Nicolas Maduro'yu tutukladıkları bir operasyon gerçekleştirdi.