ABD Başkanı Donald Trump'ın savaştan zarar gören Gazze Şeridi'nin kontrolünün ABD'ye geçmesi gerektiğiyle ilgili dün yaptığı açıklamalar, Cumhuriyetçi Parti'nin bazı üyeleri arasında şaşkınlığa ve şüphelere yol açarken bazıları bu açıklamaları ‘cesur ve kararlı’ bularak destekledi.
Dün İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Beyaz Saray'da bir araya gelen Trump, ABD'nin ‘Gazze'nin kontrolünü devralması’ ve Filistinlileri başka yerlere yerleştirdikten sonra onu ‘Ortadoğu’nun Rivierası yapması’ önerisinde bulundu. Uluslararası pek çok taraf bu öneriyi kınarken Trump'ın dış yardımları kesmek ve binlerce çalışanı işten çıkarmak gibi girişimlerini büyük ölçüde destekleyen Kongre'deki Cumhuriyetçilerin de tepkisini çekti.
Trump’ın açıklamalarına şüpheyle yaklaşan milletvekilleri, uzun süredir ABD diplomasisinin temelini oluşturan İsrailliler ve Filistinliler için iki devletli çözümü halen desteklediklerini söylerken bazıları ABD’li vergi mükelleflerinin parasını harcama ve bir yılı aşkın bir süre devam eden savaşın harap ettiği bir bölgeye ABD askerlerini gönderme fikrini reddetti.
Bu öneriyi reddeden Kongre'deki Cumhuriyetçiler az bir çoğunluğa sahipken Demokratların tamamı bunu reddetti. Senatör Chris Van Hollen MSNBC'de yaptığı açıklamada “Bu başka bir adı olan etnik temizliktir” ifadelerini kullandı. Cumhuriyetçi Senatör Jerry Moran ise iki devletli çözümün bir kenara atılamayacağını söyledi.
Senatör Lisa Murkowski, ‘yeterince kargaşa görmüş’ diye nitelendirdiği bir bölgeye ABD askerlerinin gönderilmesine yönelik olası bir teklifi hayal bile edemediğini belirterek “Bunun hayalini bile kurmak istemiyorum, çünkü çok korkutucu olduğunu düşünüyorum” dedi.
Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson planı bölgede barışı sağlamaya yönelik cesur ve kararlı bir adım olarak övdü. Johnson, perşembe günü Capitol Hill'de (ABD Kongresi binası) Netanyahu ile bir araya geldiğinde konuyu kendisiyle görüşeceğini söyledi. Johnson düzenlediği basın toplantısında “Sanırım insanlar bunun gerekliliğinin farkındalar ve biz de bu hedef doğrultusunda çalışırken İsrail'in yanında olacağız. Başkan'ın bu girişiminde yanında olacağız” şeklinde konuştu.
Trump seçim kampanyası sırasında yeni dış çatışmalara ve ‘sonsuz savaşlara’ girmekten kaçınma vaadinde bulunmuştu.
Reuters ve Ipsos tarafından gerçekleştirilen anketler, Cumhuriyetçi seçmenler arasında bile Trump'ın yeni yayılmacı öncelikler listesine yönelik iştahın da bir sınırı olduğunu gösteriyor. Reuters ve Ipsos tarafından 20 ve 21 Ocak tarihleri arasında, Trump'ın göreve başlamasından sonra ancak Gazze'ye ilişkin son açıklamalarından önce yapılan bir ankete göre Cumhuriyetçilerin yalnızca yüzde 15'i ABD'nin yeni topraklar elde etmek için askeri güç kullanması fikrini destekliyor.
ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi üyesi Tim Burchett, Trump'ın ABD'nin Gazze'nin deniz kıyısındaki arazilerini geliştirme önerisini desteklediğini söyledi. Reuters'a konuşan Burchett, “Bence Amerikalılar ve kapitalist dünyada gerçek bir fark yaratmak için gerçek bir fırsata sahip ve bu da bunun mükemmel bir örneği olacak” ifadelerini kullandı.
Senato Çoğunluk Lideri Cumhuriyetçi John Thune ise ‘bölgeye barışın, istikrarın ve güvenliğin getirilmesinden’ yana olduğunu, ancak her fikrin derinlemesine incelenmesi gerektiğini söyledi.
Trump’ın Washington’da katıldığı medya etkinliği sırasında silahlı saldırı şüphelisine ait paylaştığı fotoğraf (“Truth Social”)
ABD başkanının silahlı saldırının ardından tahliye edildiği an (Reuters)
Silah sesleri üzerine olay yerindeki Gizli Servis ajanları (AP)